Category Archives: 2016

Høyr her: Timber Timbre – Sewer Blues

Standard

Det har vel gått noko slikt som tre år sidan sist vi høyrte noko frå det canadiske bandet Timber Timbre. Men nå er det ting på gang. Eit album er innspelt, og skal ut i verda den 7. april. Med ein tittel som ikkje akkurat renn over av håp: Sincerely, Future Pollution. Før det, nett nå i dag faktisk, har bandet sleppt laus den første songen frå albumet. Ein song med den ikkje spesielt oppløftande tittelen Sewer Blues. Lovande nok. Og den blir ikkje mindre lovande etter at eg har høyrt den fem-seks gonger. Dunkel folkrock som kjem krypande innover ein, der synth-linjer dryp som eit omen frå ei framtid som ikkje kjem til å lukte spesielt godt. Hmm…

Frontmann Taylor Kirk formidlar dette om tida då plateinnspelinga fann stad, og om albumets vesen:
«2016 was a very difficult time to observe. I hate to admit that normally I express more sensitivity than concern politically, but I think the tone and result on the record is utter chaos and confusion. When we were recording, the premonition was that the events we saw unfolding were an elaborate hoax. But the mockery made of our power system spawned a lot of dark, dystopic thoughts and ideas. And then it all happened, while everyone was on Instagram. The sewers overflowed.»

Sewer Blues, ver så god:

Popkroken sitt årsoppgjer 2016

Standard

50 bra plater frå 2016 – og ein del bra bøker.

Bilderesultat for parquet courts human performanceBilderesultat for wussy forever soundsBilderesultat for leonard cohen you want it darkerBilderesultat for angel olsen my womanBilderesultat for årabrot the gospelBilderesultat for a tribe called quest we got it from here... thank you 4 your serviceBilderesultat for steve gunn eyes on the lineBilderesultat for the switch the albumBilderesultat for kate tempest let them eat chaos

Det er nok mogeleg at musikkåret 2016 først og fremst vil bli huska for alle som fall ifrå i løpet av dei 366 dagane. Frå David Bowie til Prince til Phife Dawg til George Martin til Merle Haggard til Alan Vega til Glenn Frey til Guy Clark til Leon Russell til Leonard Cohen til George Michael og fleire med dei. Men eg skal huske det for ny bra musikk også.

I det store perspektivet. Det som rekk langt utafor Popkroken er det nok ymse meiningar om kor bra nett dei 50 platene eg nemner under er. Og ikkje minst vil det kunna bli hevda at her er det jammen meg essensielle saker som manglar. Slike som årets plater frå Radiohead, Kanye West, Jenny Hval, Anohni eller Rihanna. Til det kan eg ikkje seie at eg ikkje har høyrt dei. For det har eg. Den einaste årsaka til at dei ikkje er på lista er at dei ikkje trefte meg like bra som dei som er der gjorde. I subjektivitetens heilage namn er det nett slik det må vere. Noko verre er det då med plater eg ikkje har høyrt. Men som kan ha eit vesen som kunne ha treft meg. Dei rakk dessverre ikkje fram i tide til dette årsoppgjeret, men eg ser fram til å møte dei.

1. Car Seat Headrest – Teens of Denial
Tonane tar verkeleg fyr i dette verket til unge Will Toledo, og eit par medsamansvorne av han. Meir presist er det 70 minuttar med gitarbasert rock, der nittitalet møter nåtid, i songar det osar melodisk kraft og glødande vilje av.

2. Parquet Courts – Human Performance
Femte albumet til New York-kvartetten, og punktonen er litt meir raffinert. Men energien rår og tapte illusjonar flagrar vegg imellom.                                                                                     

3. Wussy – Forever Sounds
Gitar, gitar, elektrisk gitar. Det er Forever Sounds det. Ein stad der heartland møter shoegaze, der psykedelia møter vindskeiv country.

4. Leonard Cohen – You Want it Darker
Vis poesi om kjærleiken, alderdomen, livet, døden og gud.                                                     

5. Angel Olsen – My Woman
Frå det elektrisk pågåande til det praktfullt ettertenksame.                                                      

6. Årabrot – The Gospel
Eit desperat ritt gjennom eit eigenarta postpunklandskap.                                                       

7. A Tribe Called Quest – We Got it From Here… Thank You 4 Your Service
Nittitalets beste hiphop-ensemble hadde litt meir på lager.                                                      

8. Steve Gunn – Eyes On the Lines
Ein ny dose varm Gunn-folkrock til å forsvinne inn i.                                                             

9. The Switch – The Switch Album
Oslobandet serverer her ein raffinert poptriumf av det verkeleg uimotståelege slaget.

10. Kate Tempest – Let Them Eat Chaos
Eit dikt, ein historie, eit usminka og nådelaust hiphop-album.                                                 

11. Beyoncé – Lemonade
Ei samling sterke songar som går vegen frå kneståande fortviling til glødande styrke.                      

12.Okkervil River – Away
Med ny besetning seglar Will Sheff vidare, ny og attkjenneleg og med folkrocken sin glødande intakt.                                                                             

13. Nick Cave & The Bad Seeds – Skeleton Tree
Eitt år etter at Cave mista sonen sin i ei tragisk ulykke serverer han eit album kledd i sorg.              

14. The Jezabels – Synthia
Synth-smart, melodisk forførande, og ei stemme som eig kvart ord.                                       

15. Ryley Walker – Golden Sings That Have Been Sung
Folkrocksongar som er meir enn det.                                                                            

16. Lambchop – FLOTUS
Kurt Wagner har skaffa seg vokalprosessor – Men Lambchop er no Lambchop likevel.        

17. David Bowie – Blackstar
Bowie si siste forvandling, ei gripande ei.                                                                    

18. Kevin Morby – Singing Saw
Musikken, naturen, melankolien, varmen og ei mystisk sag.                                                   

19. Drive-By Truckers – American Band
Ei handfull sterke historier frå vår tids beste sørstatsrockeband                                         

20. Stein Torleif Bjella – Gode Liv
Kan Bjella vere vaksinert mot å gje ut anna enn strålande plater?                                           

21. Kendrick Lamar – Untitled Unmastered
«Pimp pimp hooray», eit lite upolert supplement til fjorårets allereie legendariske To Pimp a Butterfly.                                                                           

22. Margo Price – Midwest Farmer’s Daughter
Eit friskt countrypust ifrå utkanten av Nashville.                                                         

23. Anderson .Paak – Malibu
Ein fargerik og varm time i hiphop og r&b-regionen.                                                               

24. Woods – City Sun Eater In the River of Light
Sol og groove og jazzkrydra pop-psykedelia.                                                                           

25. Tom Roger Aadland – Blondt i Blondt
Dylan og vestlandet og skikkeleg musikalsk omsetjing                                                            

26. Diiv – Is The Is Are
Ein poprytmisk odyssé om eit liv som hang i ein tynn tråd.                                                     

27. Savages – Adore Life
Livet er elektrisk, hånda er knyta og groovet gløder.                                                               

28. Kyle Craft – Dolls of Highland
Ein stad mellom Glam og Dylan hiv Kyle Craft seg ut i det.                                                   

29. Thee Oh Sees – A Weird Exits
Ein bra dose groovy psykedelia frå ein produktiv fyr og hans medsamansvorne.                   

30. Brigid Mae Power – Brigid Mae Power
Stillferdige folk-songar som smyg seg tett innpå.  

Og sidan eg først var så godt i gang, og ikkje har vit til å gje meg medan leiken er god, så listar eg altså like godt opp tjue til:                                                                      

31. Preoccupations – Preoccupations
32. Heron Oblivion – Heron Oblivion
33. William Tyler – Modern Country
34. Cian Nugent – Night Fiction
35. Solange – A Seat at the Table
36. Bon Iver – 22, A Million
37. Whitney – Light Upon the Lake
38. Frøkedal – Hold On Dreamer
39. Frank Ocean – Blonde
40. Hiss Golden Messenger – Heart Like A Levee
41. Pinegrove – Cardinal
42. Mayflower Madame – Observed in a Dream
43. Marissa Nadler – Strangers
44. Exploded View – Exploded View
45. Michael Kiwanuka – Love and Hate
46. Chance The Rapper – Coloring Book
47. The Mystery Lights – The Mystery Lights
48. Haley Bonar – Impossible Dream
49. Daniel Romano – Mosey
50. Miranda Lambert – The Weight of These Wings


Bilderesultat for johan harstad max mischaBilderesultat for pedro carmona-alvarez bergen ungdomsteaterBilderesultat for frode grytten menn som ingen trengBilderesultat for tomas espedal året

Bøker har eg også lese. Nye bøker og gamle bøker. Gode bøker og dårlege bøker. Eller kanskje ikkje, kanskje har eg ikkje lese dårlege bøker. I alle fall ikkje ferdig. Og då kan eg vel kanskje ikkje seie at eg har lese dei. For eg veit jo ikkje alt om dei. Og kanskje er dei ikkje dårlege, kanskje har eg berre ikkje funne dei interessante. Og det er jo noko anna. Kanskje har eg ikkje gitt dei ein skikkeleg sjanse. Eller kanskje var det slik at dei ikkje fortente ein skikkeleg sjanse, nokon av dei i alle fall. Den siste boka eg leste har eg nett lagt frå meg, den var ikkje dårleg. Den heiter Europeana. Den tar for seg den europeiske historia frå 1900 til 1999 (pluss nokre blikk utafor kontinentet). Skarve 130 sider blir sett av til det. Ført til torgs i eit språk som får meg til å tenke at slik skulle eg ynskje eg klarte å skrive. Lett, suggererande (ja poetisk) og konsist. Nokre gonger fekk boka meg til å humre litt, før den like etterpå sørga for at humringa sette seg grundig fast i halsen. Historias groteske handlingar blir skildra i ei iskald faktaform. I spedd små anekdotar som ytterlegare synleggjer kva menneske kan få seg til å gjere av bestialske saker. Temaa er sjølvsagt mange, men nazismen, kommunismen, religionen og psykoanalysen er blant dei sentrale raude trådane. Forfattaren er tsjekkisk og heiter Patrik Ouředník. Han skreiv boka ferdig i 2001, og har mottatt både prisar og internasjonal åtgaum for den. I norsk omsetjing, som er den eg har lese, kom den i 2015.

Eg starta året med å lese ei langt tjukkare bok. Johan Harstad sin Max, Mischa & Tetoffensiven (utgitt seint i 2015). Max fortel historia. Frå han som gutunge, tidleg på åttitalet, sterkt ufrivillig flyttar frå Stavanger til New York. Og det er der i verdsmetropolen størstedelen av historia breier seg ut. Det handlar om vennskap og avstand, og ein onkel. Og alt er slett ikkje slik ein skulle tru det var. Det handlar om teater og film og kunst og musikk. Frå Hüsker Dü til jazz til lyrisk pianospel. Frå Apokalypse Nå til stormen Sandy. Romanen går fram og tilbake i tid, men surrar seg aldri vekk frå sin eigen historie. Med både lett og eigenarta penn skriv forfattaren fram ei forteljing eg forsvann inn i nokre veker i januar 2016. Den blei ikkje borte etterpå heller.

Frå den same storbyen, frå New York City, har også Garth Risk Hallberg skrive fram ei omfangsrik historie. En by i brann er den norske tittelen på ei bok som i tid spenner over nokre månader i 1977. Frå eit skjebnesvangert pistolskot til byen bokstaveleg talt blir mørklagt eit heilt døgn. Persongalleriet er stort, og dei kryssar og kryssar ikkje kvarandre sine spor. Her er folk som går over lik, og her er folk som blir til lik. Her er folk som surrar det til og her er folk som berre vil det beste. Her er kunst og punk og ein by på randen. Forfattaren har store ambisjonar med historia, og skriv stundom fram passasjer som gnistrar. I andre passasjer mister han momentum, og det blir litt dødt. Så ei litt ujamn bok.

Om våren er den tredje boka i Karl Ove Knausgård sin kvartett med årstidene som gjennomgangstema. Av desse fire er det den boka som har mest slektskap med Min kamp-serien. I korte trekk handlar den om ein far og ei nyfødt dotter, hennar eldre søsken, og mora som har forsvunne inn i ein depresjon. Boka fortel meg at det er det daglegdagse strevet og livet som er sjølve livet, enten ein vil det eller ikkje. Tomas Espedal ville også skrive ei bok om årstidene. Den startar i april og sluttar i november og heiter Året. Forfattaren kretsar rundt sitt eige, men transformerer det om til det allmenngyldige. Det handlar om døden og kjærleiken. Det handlar om reiser og drikking. Eller livet, om du vil. Ei lita, snøgglest, og poetisk bok.

Tore Renberg tok i år ein liten pause ifrå det han har kalla Teksas-serien sin og fortalte ei lita vond historie om ein mann som med sitt vesen blendar dei han møter. Før noko anna byrjar å melde seg. Ein mistanke, ei uro. Du er så lys er mørkare enn tittelen tilseie. Renberg har forresten for første gong tydd til nynorsk i denne boka, og gjer det bra. Å skrive bra på nynorsk er noko Frode Grytten har gjort i ein del år no. Med årets bok Menn som ingen treng er han tilbake i novellesjangeren han ved nokre høve tidlegare har vist at han har eit spesielt grep om. Slik også denne gongen. Gjennom ti historier om menn som lever opp til bokas tittel. Frå dei hjelpelause til dei uheldige. Frå dei ærlege til dei uærlege. Fortalt med akkurat dei orda som skal til. Aller sterkast gjort i opningsnovella 1974, der eg-forteljaren ser tilbake på nokre skilsetjande månader då han var ung. Prega av svik, erotikk og klassemotsetnad. Tre ord som heller ikkje ville vere heilt fjerne i eit forsøk på å beskrive Pedro Carmona-Alvarez sin roman Bergen Ungdomsteater. Den andre om Marita. Ho som blei fødd nokre år etter at tvillingsøstrene hennar omkom i ei tragisk ulykke. Og som forfattaren starta å fortelje om i romanen Og været skiftet og det ble sommar og så videre. I bok to er faren reist tilbake til USA, og Marita flyttar til Bergen med mora, utan at mora kjem seg vidare i livet av den grunn. Men Marita prøver. Ho er tenåring, ho blir kjent med Johannes, og ho blir kjent med Andreas. Forfattaren fortel i eit melankolsk og rytmisk språk, eit godt språk, om vennskap, om einsemd og det å komme i andre rekke.

Dei to siste bøkene i Elena Ferrante sin Napoli-kvartett (Dei som flyktar og dei som blir og Historia om det tapte barnet) har også stått på menyen dette året. Lena og Lila blir vaksne, delvis i vennskap, delvis i fiendskap, men heile tida med ein avhengigheit av kvarandre. Åleine og saman utfordrar dei normene i bydelen dei vaks opp. På same vis og på ulikt vis er dei begge prega av bydelens jantelover og valdelege løysingar. Forfattaren evnar framleis å halde på lesaren frå side til side. Sjølv om det i desse to bøkene er parti der enkelte tema blir dvela vel lenge med. Slik opplevde eg det ikkje i dei to første.

2016 skulle også bli året då Nobels litteraturpris for første gong gjekk til ein songskrivar. Det har vore snakka om det nokre år. Snakka om at Bob Dylan burde få denne prisen. Snakka om kor vidt han fortener denne prisen. Den diskusjonen stilna ikkje akkurat av når han no endeleg fekk den. Sjølv har eg ei ganske så klar oppfatning av at mannen fortener prisen. Det har Gisle Selnes også. Tilfellet ville det slik at han kort tid etter at kunngjeringa var klar kom ut med ei fyldig bok om songane til Dylan. Den store sangen har han kalla den, med den noko audmjuke undertittelen «Kapitler av en bok om Bob Dylan». Han går her grundig inn i korleis Dylan har henta inspirasjon og drive med kreative tjuveri ifrå den amerikanske musikkarven. I tillegg dreg han linjer frå songane hans til dikt og skjønnlitteratur (frå Shakespeare til Edgar Allan Poe til T.S. Elliott til Jack Kerouac, og så vidare). Om ein har ei litt over gjennomsnittleg interesse for Dylans musikk skulle ein ha mykje glede av Selnes utlegningar om stoffet.

Anderson .Paak – Malibu

Standard

Ein fargerik og varm time i hiphop og r&b-regionen.                                                                7

Bilderesultat for anderson .paak malibu  Så mykje musikk, så lite tid. Eg har blant anna høyrt for lite på Malibu dette året. Ei plate som dukka opp omtrent før 2016 var i gang. Og som eg då høyrte nokre gonger på, noterte meg, og så gløymde litt bort. No i etterdønningane av A Tribe Called Quest sin svanesong, der Anderson .Paak deltar sjelfylt på ei låt fann eg det opportunt å plukke den opp igjen. Det skulle berre mangle. Anderson .Paak er jo same fyr som sørga for at låta Animals blei til høgdepunktet på Dr. Dre sitt comeback-album i fjor. Og elles gjorde seg sterkt gjeldande på fleire andre spor på same album. No, nesten eit heilt år etter januar 2016, er det ikkje anna å melde enn at Malibu er særdeles raffinerte saker. I eit kryssingspunkt mellom hiphop og soul, og jazz, og funk, og surf, og eit og anna ant.

Malibu er Anderson .Paak sitt andre album. Det første kom i 2014, og har tittelen Venice. Ikkje som i Venezia, men som i Venice Beach, ei strand og ein fargerik strandpromenade i Los Angeles-området. Akkurat som Malibu også er ei strand i same område. Så det er noko med .Paak og strandliv. Det er også noko med .Paak og Los Angeles. Han er fødd og oppvaksen i området. Under ikkje heilt enkle kår, av svart/koreansk avstamming. Med ein fråverande far, som dukka opp då .Paak var sju år, berre for i neste omgang å banke opp mora, og slik hamne bak lås og slå for fleire år.

Anderson .Paak byrja sitt musikarliv med å spele trommer. Noko han for så vidt framleis syslar med. Han er ikkje pianist, slik det fargerike coverbildet til Malibu kan gje inntrykk av. Eit coverbilde som elles står i stil med kva som finst av musikk på innsida. Her er mangfald, temperaturen er god, og musikaliteten er overtydande.

Anderson .Paak både rappar og syng. Raffinert glir heilt naturleg mellom dei to uttrykksformene. Han har ei stemme som både er silkemjuk og raspande. Og serverer låtar ein kan seie noko av det same om. Heile albumet har ein sofistikert eleganse, men det dampar bra av fleirtalet av låtane, og dei er ikkje nødvendigvis vaska og reingjort ifrå topp til tå.

Malibu er ramma inn av to låtar der minner frå ein oppvekst har ei viss rolle. I soulmjuke og jazzgåande The Bird fortel .Paak om ei mor som «caught the gambling bug», ei søster som song Whitney-låtar og ein far «behind bars». Men han fortel også om «the bird», ei kvinne, og samanliknar henne med «the sweetness of a honeycomb tree». Når låta The Dreamer gjer seg til kjenne som sistespor har det vore snakka ein del om kvinner undervegs. Om ein mann sine draumar om kvinner, og om slikt ein mann og ei kvinne kan gjere i hop. Malibu har absolutt eit erotisk vesen. Men i The Dreamer handlar det om barndomsdraumar og minner. .Paak drar inn gode og mindre gode minner frå eigen barndom, og gjer setninga «Don’t stop now, keep dreaming» til eit mantra.

Am I Wrong spør .Paak seg sjølv ein stad undervegs. Det handlar om ei kvinne. «Am I wrong to assume if she can’t dance, then she can’t ooh?» spør han lett bekymra, og legg til at han jo verken er lysten på å kaste bort kvinna si tid eller si eiga tid på noko som ikkje skulle vise seg fruktbart. Og groovet er dampande, over i ei disko-lei, blåsarar melder seg på, og ein gjest likeså, ScHoolboy Q. Det er sjølvsagt slik at .Paak ikkje på nokon måte er åleine om opplegget. Gjester stikk innom, og i god hiphop-ånd blir det sampla frå ymse hald. I høgdepunktet The Season/Carry Me smeltar til dømes .Paak inn nokre tonar frå Edvard Grieg sin Solveigs sang, og lar det bli til eit tema. Utav det kjem ei låt som både er tilbakelena og kraftfull, som har groovet som skal til, og ein treffsikker veksling mellom song og rapping. Igjen er oppveksten eit tema, men også livet som musikar, og det å få eit namn.

I kategorien «det var groovet sitt du» kan ein vel plassere fleirtalet av låtane på plata. Frå den funky soulsaken Put Me Thru til den bassige Come Down til ettermiddagssoulen i Heart Don’t Stand a Chance. Ja slik driv Malibu av garde, energisk og slakk, men aldri lunken.

TIDAL: ANDERSON .PAAK – MALIBU

A Tribe Called Quest – We got it from Here… Thank You 4 Your service

Standard

Nittitalets beste hiphop-ensemble hadde litt meir på lager.                                             8

  Det har blitt litt tynnare i rekkene i 2016. Fleire musikarar har gått bort. Nokre rakk å gje ut ei bra plate på oppløpssida — David Bowie, Leonard Cohen. Det gjorde Phife Dawg også. I mars i år døydde han, men han rakk først å spele ei vital rolle på comeback-albumet til A Tribe Called Quest.

Det var nittitalet som var New York-kvartetten A Tribe Called Quest sitt tiår. Då stod dei for eit par av hiphop-historias aller sterkaste album. I 1991, i eit av dei verkeleg legendariske plateåra, gav bandet ut sitt andre album, The Low End Theory. På mi årsbeste-liste frå dette året smyg det seg elegant inn ganske så nær toppen. Noko det gjer med ein fusjon som den gongen, i 1991, ikkje hadde blitt nytta i særleg grad. Kvartetten slo nemleg fast at hiphop rima på bebop, og serverte ein jazzkrydra affære der groovet kitla, varmen oste, og samhandlinga mellom dei to rapperane Q-Tip og Phife Dawg glei som ein heit kniv gjennom smør. To år seinare kom dei med det mindre jazzinfluerte, ratt så funky og sterkt vanedannande albumet Midnight Marauders. Bygd opp kring refreng som fenga og ein sjeldsynt drivande samklang. Dei mekka i hop to album til før nittitalet var over. To som nok var noko daffare i ganglaget enn dei nemnte meisterverka. Og så blei A Tribe Called Quest oppløyst og nedlagt.

Oppløyst og nedlagt, men ikkje heilt ferdige. Dei hadde ein time til i seg, skulle det altså vise seg. No, atten år seinare. Ein time grunnlagt på overskot og ei ganske mangfaldig innstilling. For der The Low End Theory og Midnight Marauders kvar på sin måte er det eg vil kalle homogene album sprikar We Got it From Here… Thank You 4 Your Service i noko fleire retningar. Albumet har nittitalet i seg. Mest slik det fortona seg på Midnight Marauders. Men står ikkje fast der. Det er så avgjort 2016 også. Ein del av årsaka til det mangfaldige bildet ligg nok i talet på medspelarar og gjester. Frå tangenttraktørane Casey Benjamin og BIGYUKI til Chris Scholar og ikkje heilt ukjente Jack White på gitar. Elles stikk både tidlegare samarbeidspartnar Busta Rhymes og nåtidige namn som Kanye West, Kendrick Lamar, Anderson.Paak og André 3000 innom og låner bort røysta si.

CNN and all this shit, gone on now move with the fuckery
Trump and the SNL hilarity
Troublesome times kid, no times for comedy
Blood clot, you doing, bullshit you spewing
As if this country ain’t already ruined

Media presenterer «fuckery» i staden for skikkelege nyhende. Saturday Night Live synst det er til å le av. Det synst ikkje Phife Dawg, det er trøblete tider, og ein sprø presidentkandidat er ikkje noko å spøke med (Phife hadde vel neppe vore mildare stemt om han hadde levd til å oppleve at kandidaten til slutt enda opp med å bli valt til president). I vers to kjem Kendrick Lamar på banen og meislar fram bilde av blodutgyting og vald, og driv inn i eit mantra som går slik: «Sayonara tomorrow, it’s just blood on the ground». Låta heiter Conrad Tokyo, og er ein av fleire på albumet med ein ganske så tydeleg politisk brodd.

«It’s time to go left and not right» lyde det unisont frå Q-Tip og Phife Dawg i opningssporet The Space Program. Eit psykedelisk og funky nummer som tar for seg både det eine og det andre. Tanken om at det nok ikkje er plass til afro-amerikanarar på romskipa som skal frakta folk til Mars når den store klimakatastrofen veltar inn over verda («There ain’t a space program for niggas, Yeah, you stuck here nigga»). I neste omgang handlar space-programmet om gentrifiseringa som skjer rundt i amerikanske byar. Det store mantraet blir likevel at vi er i dette i lag, heile menneskeslekta, så «let’s make something happen».

All you Black folks, you must go
All you Mexicans, you must go
And all you poor folks, you must go
Muslims and gays, boy, we hate your ways
So all you bad folks, you must go

Her skulle det vel vere lita tvil om kva for ein fyr Q-Tip siktar til, kven han hentar desse orda frå. Han gjer det i låta We The People. Eit særdeles fengande og forrykande nummer om undertrykking og kyniske politikarar, der Q-Tip sine evner som melodisk rappar kjem skarpt til uttrykk. Noko det for så vidt gjer ein og anna plass elles også. I Melatonin til dømes. Ei låt der ein elektrisk gitar bringer tankane mine i retning av Prince, og der Q-Tip snakkar om pilleknasking og rusmisbruk som ein rømmingsveg bort frå ein verden som meir enn knirkar i hengslene.

Melodisk (og ikkje så lite sjelfylt) er også Anderson .Paak, når han på Movin Backwards gjer sin beste innsats for året (jepp, hakket betre enn på sitt absolutt dugande soloalbum — Malibu). André 3000 er på si side bra medverkande til at det jazzige nummeret Kids… tar fyr, med si gjentakande oppvekkingsstrofe «Kids, don’t you know how all this shit is fantasy?».

Heile sulamitten er spelt inn i Q-Tip sitt studio, som han har bygd i sin eigen kjellar. Som hovudprodusent har han hatt éin regel, og det er at alle deltakarar har måtta møte opp der for å framføre sitt bidrag. Eg ser ikkje bort ifrå at nett det har gjort sitt til at albumet er blitt så friskt og vitalt som det er blitt. Slik ein kvar svanesong vel eigentleg burde vere.

TIDAL: A TRIBE CALLED QUEST – WE GOT IT FROM HERE… THANK YOU 4 YOUR SERVICE

Lambchop – FLOTUS

Standard

Kurt Wagner har skaffa seg vokalprosessor — Men Lambchop er no Lambchop likevel.    8

Bilderesultat for lambchop flotus  Til slutt kjem The Hustle. Men den kom først også. The Hustle dukka opp i august som første singelen frå FLOTUS, Lambchop sitt ellevte studioalbum. Litt av ein singel du. Atten minuttar lang, med kjappe hakkande beats og eit elektronisk lydbilde, pluss litt klarinett putring som ekstra ingrediens. Ikkje eit heilt gjennomsnittleg Lambchop opplegg altså. Etter ein cirka fem minuttar lang instrumental innleiingsfase, som til trass for sin hurtige puls ikkje drar særleg vidt omkring, byrjar Kurt Wagner å synge. I sitt tempo. Det der bedagelege og sympatiske. «I don’t want to leave you ever, and that’s a long long time» syng han, som om han gjer ein lovnad til ei kvinne. Og det er vel i grunn det som skjer også. Om det ikkje er han som lovar, så blir det i alle fall gjort. Wagner er nemleg i bryllaup, og det går det jo an å synge litt om. Det som skjer på dansegolvet til dømes. «Do the hustle» lyde oppmodinga, inspirert av ein gammal disko-låt. Å kalle greiene Lambchop har føre seg her for disko blir no likevel feil. Det svirrar vel meir rundt i ein krysning av Kid A-era Radiohead og ambient Eno-musikk, men med den dere tydelege Lambchop-signaturen.

For det er no ein gong slik med Kurt Wagner og hans Lambchop at uansett kva svingar som er blitt gjort undervegs på ferda, sidan det midtre nittitalet, er det noko kjært og velkjent med det som kjem utav det. Denne gongen også. Aldri har dei vel svinga seg lengre unna utgangspunktet, men dei kjem seg ikkje unna. Ei viktig årsak er å finne i den humane røysta til Wagner. Den er no ein gong det kjennemerket den er. Når det er sagt, på FLOTUS gjer han eit alvorleg forsøk på å gjere den ukjenneleg.

Kva han gjer? Han brukar vokalprosessor, eller autotune. Ja det gjer han. Ikkje for å dekke til eigne manglar, men for å sjå kva han i kreativitetens namn kan få til. I eit lite essay han har skrive om bakgrunnen for plata fortel Wagner at når han gjennom åra har hatt røykestunder ute på verandaen har han ofte hatt musikk frå nabohuset som soundtrack. Hiphop for det meste. Det, kombinert med at han dei siste åra har latt seg imponere av produksjonane til Kendrick Lamar og Kanye West, har ført han inn på sporet. Ein liten svart boks han såg hiphop-duoen Shabazz Palaces nytte seg av tok han endå nærmare. Leiken var i gang. Kanskje han også kunne kreere noko musikk kona likte?

Kva Wagner syng om på andresporet Directions to the Can skal eg absolutt ikkje ha noko meining om. Det kjem altfor utydeleg fram. Røysta hans er tidvis prosessert over i eit falsett-lende han tidlegare nådde utan maskinell hjelp, men som han for nokre år sidan erkjente at han ikkje lenger meistra. Innimellom snakkar han. Elles glir røysta rundt og inn imellom jazzige Tony Crow-spelte pianotonar, elektroniske lydkjelder, og eit groove som gror seg til. Så pass gror det seg til at kanskje Can i tittelen viser til det legendariske tyske krautrockbandet.

Kva Wagner syng om i song etter song er nok ikkje meint å finne utav. Den i ulik grad, og på forskjellig vis, manipulerte klangen av røysta hans glir rundt i det soniske bildet utan at det nødvendigvis blir gjenkjennelege ord av det den uttrykke. Eit varmt bilde, farga av Crow sitt pianospel, av synth og programmert lyd, av eit nedpå og hyggeleg groove, eller eit som går meir på. Det er musikk med litt jazz i seg, med litt easy listening i seg, med litt ambient i seg, med lite fucked-up country i seg. Det er musikk eg lenar meg godt inntil utan å vere redd for at den sviktar. Det er musikk som har den motsette verknaden av det ein har vore redd for at maskiner har, kulde og framandgjering. Kurt Wagner bevarer det menneskelege i røysta.

I tillegg til The Hustle er heller ikkje det popspretne nummeret Writer forsynt med prosessert vokal.  Dermed kjem ei bra rekke med underfundige Wagner-strofer tydeleg fram i dagen. «Once there was a writer, now there are a reader» startar han, og held fram med linjer som «once there was a doer, now a thinker» og «once there was a fool, always a fool». Men den beste teksten presenterer han i opningsnummeret. Det tolv minuttar lange opningsnummeret In Care of 8675309. Talrekka der er identisk med eit telefonnummer referert til i tittelen på ein liten åttitals-hit av powerpop-gruppa Tommy Tutone (867-5309/Jenny). Det kan jo ikkje vere tilfeldig, sjølv om eg ikkje er i stand til å finne ein einaste verken sonisk eller tekstleg kopling mellom dei to songane. Sannsynlegvis ein av desse små Wagner-fintene det der. Det er ein song rik på tekst, og sjølv om Wagner si røyst hakkar og knitrar litt, er det ikkje spesielt utfordrande å få med seg kva han syng om. Eller det vil seie, akkurat kor han vil hen i løpet av teksten er ikkje klart. Men det er eit fint vemod der, som eg tenker tar for seg tida som går, og at det ikkje er stort anna å gjere med det enn å leve det beste ein kan. Wagner drar inn dei store ting og dei nære ting, religion, politikk, sjukdom, vennskap og kjærleik, og spørsmål det ikkje finst svar på (og som han heller ikkje ynskjer å høyre noko svar på) – «Whoever said you had the answer, Living by the ghost of the house of cancerPlease I beg you do not answer, Just board it, care the house of cancer».

I den innramminga har Wagner og hans Lambchop nok ein gong laga ei plate eg berre held fram med å lytte på , og lytte på.

TIDAL: LAMBCHOP – FLOTUS

Kate Tempest – Let Them Eat Chaos

Standard

Eit dikt, ein historie, eit usminka og nådelaust hiphop-album.                                      8

Bilderesultat for kate tempest let them eat chaos  Det er natt. Klokka er presis 4:18. Forteljaren zoomar inn på ei gate i London. Husværa der er av ulik standard. Der er «rich flats, broke flats, new flats, old flats, luxury bespoke flats, and this-has-got-to-be-a-joke flats». Folka som bur i gata er forskjellige, slik folk er. Dei aller fleste søv på denne tida av døgnet, men sju av dei gjer det ikkje, og skal få ei hovudrolle i historia som skal forteljast. Ein av dei er «fourteen doors from home», dei seks andre oppheld seg bak kvar si dør. I denne gata. I London. Eit uvær er på veg dit.

Kate Tempest fortel. Ho er ein medrivande forteljar. Rytmisk og glødande. Uttrykksforma ho nyttar seg av kan kanskje kallast spoken word, men meir riktig tenker eg det er å kalle den for rap eller hiphop. Eg tenker uansett at Kate Tempest dansar over dei eventuelle skiljelinjene utan å bry seg det minste om dei. Det avgjerande her er at ho har eit stålgrep om diksjonen om rytmen om setningsmelodien og om orda. Ikkje minst om orda, om fortellinga.

For to år sidan kom Kate Tempest med albumet Everybody Down. La meg kalle det hennar debutalbum. Det er ikkje heilt presist, men eg gjer det likevel. Albumet blei ikkje oppdaga av underteikna før interessa for årets utgjeving sendte meg dit. Og det sjølv om det absolutt blei tildelt ein smule åtgaum frå ymse hald, ja det hamna endåtil på kortlista til Mercury-prisen. Den gongen som denne gongen fortalte Kate Tempest ein historie. Om tre noko forhutla individ (og deira omgangskrets) i utkanten av fellesskapet. Dei har sitt å slite med, i tillegg til søvnen, dei sju ho vender blikket mot på Let Them Eat Chaos også – «They shiver in the middle of the night, counting their sheepish mistakes».

Kate gjekk gjennom tenåra som fan av det amerikanske hiphop kollektivet Wu-Tang Clan, og med ein draum om sjølv å entre ei scene og rappe for berre livet. Men det skulle vere som diktformidlar av lyrikk skrivne av dei store meistrane (Blake, Yeats, Beckett) at ho byrja skaffe seg eit aldri så lite rykte. Dei siste fem åra, eller der omkring, har ho skaffa seg eit renommé innan fleire former for tekstformidling. Ho har skrive skodespel. Blitt lønna med ein prestisjefull pris for monologen Brand New Ancients (som forresten dukka opp på plate før Everybody Down). Ho har nyleg debutert som romanforfattar, og ho har gitt ut ei diktsamling.

Let Them Eat Chaos er også ei diktsamling. Eller meir presist, eit langt dikt. Gitt ut i bokform av forlaget Picador Poetry. «This poem was written to be read loud» skriv Kate framføre der diktet tar til. Ho tar grunnleggande tak i utsagne på albumet. Fordelt over tretten låtar framføre ho heile diktet med pasjon og artistisk overtyding.

Hennar instrumentale fylgje er ikkje rikhaldig. Men det er der, og det har sin effekt. Produsent Dan Carey (Franz Ferdinand, Bat for Lashes m.fl.) nyttar seg ikkje av stort anna enn ulike synth-tema, frå dei kalde til dei varme, frå dei melodiske til dei atonale, pluss ein bassgang og enten maskinelle beat eller eit meir konvensjonelt tromme-groove. Det har vel ein viss slektskap til slikt som har blitt kalla dubstep, og er akkurat nok.

Picture a vacuum
An endless and unmoving blackness
Peace, or the absence at least, of terror

Kate Tempest startar fortellinga i eit bilde som kan minne om bibelens skaparfortelling. Det handlar om jorda. Den vakre jorda. Men snart dukkar menneska opp, og ein by – «let’s call her London». Kate svevar over byen, ser folk som møtes tilfeldig, forelskar seg, driv frå kvarandre igjen, ho nærmar seg gata dette skal handle om, og ho halvsyng ei strofe som skal bli gjentatt nokre gonger: «Is anybody else awake? Will it ever be day again?».

Og så dukkar dei opp . Dei sju som ikkje søv. Ein låt til kvar. Først den traumatiserte Gemma, så helsearbeidaren Esther, den skjøre småbarnsmora Alisha, Pete som ranglar bort kvart pund han får inn, den «vellykka» Bradley som ikkje får tak på korleis det er å leve, Zoe som har sortert alt ho har i ulike kasser, og Pius som saknar Thorne, men stadige har med seg framande damer heim frå puben, fordi ho ikkje kan opna hjarta sitt til «anybody but strangers».

Parallelt med at Kate fortel om dei sju er også jorda vi bur på, klimakrisa, kapitalismen, krig og verdens flyktningar tema som blir opplevd som sentrale i fortellinga. Europe is Lost er eit sterkt nummer i så måte. Der Kate fylgjer dei urolege tankane til Esther, frå ho innleiingsvis filosoferer over at «Europe is lost, America lost, London lost» til ho til slutt slår fast at det er «No trace of love in the hunt for the bigger buck, Here in the land where nobody gives a fuck».

Og stormen kjem nærmare. «Hard rain falling on all the halfhearted» ytrar Tempest. Litt inspirert av ein gammal Dylan-song kanskje. «Massacres, massacres, massacres, new shoes» tenker Esther. «I know I exist, but I don’t feel a thing» sukkar Bradley. «Good place for a bad time» kunngjer Pete. Og Pius? Vel, «She doesn’t love, she just devours».

Så er stormen her. Som ein bibelsk apokalypse. Og «Seven broken hearts, seven empty faces are heading out of doors». Halvkledde, med og utan sko, og dei møtest, og dei smiler til kvarandre, og dei ropar «amazing!» mot himmelen, medan regnet vaskar dei.

What we gonna do to wake up?
We sleep so deep, it don’t matter how they shake us
If we can’t face it, we can’t escape it
But tonight the storm’s come

Kate Tempest snur litt om på det. Ho er komme fram til siste nummer og vender seg til dei sovande. Dei altfor mange sovande. Som med sitt «tunnel vision» ikkje ser kor dette ber i veg. Som ikkje ser kor ansvaret ligg. Som med sitt tomme og verdilause liv ikkje finn det verdt å engasjere seg. «But it was our boats that sailed, killed, stole, and made frail» påpeikar Kate. Og ein kan ikkje seie at ho er nådig. Men ein kan kanskje seie at ho sår eit lite håp til slutt, at ho ser ein sjanse. Den er ikkje sensasjonell. Den handlar om kjærleik utan atterhald, og om ei tøff dame som tryglar sine «loved ones to wake up and love more». Utan at plata på nokon måte forfalle til ei «make love not war»-oppleving av den grunn. Den er for skitten og illusjonslaus til det.

TIDAL: KATE TEMPEST – LET THEM EAT CHAOS

Leonard Cohen – You Want It Darker

Standard

Vis poesi om kjærleiken, alderdomen, livet, døden og gud.                                                8

Bilderesultat for leonard cohen you want it darker   «You want it darker» syng den gamle mannen. You Want it Darker heiter også plata der han syng det. Eg trur ikkje det er eit spørsmål, for eg ser ikkje noko spørsmålsteikn. Men eg trur det er noko som liknar, eg trur det er ei utfordring. Adressert til det eller den som har ordna det slik at eit menneske før eller seinare døyr. Det skal den gamle mannen også gjere. Kanskje ikkje i morgon, eller til neste år. Kanskje ikkje på lenge, men han har ikkje tenkt å gøyme seg. Han set seg heller i det sterkt opplyste vindauget, nonchalant med ein sigarett mellom fingrane, stirar rett ut i mørket, og syng «Hineni, Hineni» (Her er eg, her er eg), «I’m ready, my lord».

For fjortande gong sidan han platedebuterte (og det er no snart femti år sidan) er Leonard Cohen her med eit studioalbum. Det har av og til gått lang tid mellom kvar utgjeving, men det har det ikkje gjort dei siste åra. Mannen er blitt rett så produktiv på sine eldre dagar. You Want it Darker er hans tredje album i løpet av ein femårsperiode. Old Ideas blei til Popular Problems, og begge hadde gode songar å by på, men You Want It Darker har dei beste.

Instrumentelt er det lågmælt og minimalistisk slik det plar vere på ei Cohen plate. Likevel tør eg hevde, og det utan at eg har sett meg ned og gjort ei opptelling, at det er fleire instrument i arbeid her enn på dei nærast føregåande platene til mannen. Keyboard, synth og trommeprogrammeringa som han ofte har nytta seg av sidan åttitalet er også noko mindre dominant. Her er gitar, piano og trommer minst like så sentralt. Noko sonen Adam Cohen nok har sin del av ansvaret for. Han tok nemleg over produsentjobben frå faren sin makker dei seinare åra, Patrick Leonard, tidleg i innspelingsfasa. I arrangement og tone har han henta fram spor av eit tidleg syttital, slik det er å finne på plater som New Skin For the Old Ceremony og Songs of Love and Hate.

Men stemma eg høyrer er hundre prosent 2016. Den er like gammal som den 82 år gamle mannen. Den er grovhogd og rusten, og kjem frå djupet. Vidstrakte toneflukter har Cohen aldri lagt ut på, denne gongen i endå mindre grad enn før. Han snakkesyng og halvsyng, resiterer og har ein fullkomen kontroll over det han har føre seg.

Albumtittelen lyg ikkje, det er mørkt. I alle fall ganske så mørkt. Langs linjene og innunder krokane på song etter song. Frå opningslinja av. «If you are the dealer, I’m out of the game» lyde det der. Den gamle mannen stirar vedkomande som har delt ut korta i augo. Han kjenner på seg at denne utdelaren ikkje vil han noko vel no. Denne guden som slett ikkje alltid er ein vennleg og god gud. Men for all del, tenker den gamle mannen, medan han viser i strofe etter strofe at han kjenner sin bibel, er det slik du vil ha det så kastar eg korta eg. I tekst og i tone og i Cohensk framføring er tittelsporet ein beint fram storarta song. Eit kor frå synagogen hmm’ar og syng med, orgeltonar flyt rundt i periferien, og eit dempa men absolutt suggererande groove (i Massive Attack-lendet) har taket på sakene.

Til lyriske gitartonar og ein sakte puls kjem Cohen i songen Leaving the Table tilbake til metaforen frå opningslinja. «I’m leaving the table, I’m out of the game» syng han no, men denne gongen handlar det ikkje om den gamle mannen og ein gud, denne gongen handlar det om den gamle mannen og eit kjærleiksforhold. Eller kanskje heller slutten på eit. For «I don’t need a lover, so blow out the flame» hevdar han. Og syng igjen ei strofe som er i slekt med noko han formidla i tittelsporet – «You want it darker, we kill the flame». Då med den vesens forskjellen at i den eine songen handlar det om at kjærleiken døyr, medan det i den andre er livet sjølv som ebbar ut.

I wish there was a treaty
I wish there was a treaty
Between your love and mine

Songen heiter Treaty, er sonisk nøysam og dirrande. Den kan handle om den gamle mannen og hans ynskje om at eit bestemt kjærleiksforhold var betre forankra enn kva det i røynda er. Men vel så gjerne kan den handle om den gamle mannen og hans noko problematiske forhold til bibelens Gud – «I’m so sorry for the ghost I made you be, Only one of us was real – and that was me». Eit spøkelse kan ein vel ikkje seie at mannen har å hanskast med i songen On the Level. Ein sonisk sett ganske så fengande sak, med sprek kvinnekoring og godt groove. Det han har å hanskast med er ei kraftfull freisting. Han står den i mot, han snur ryggen til djevelen, men samstundes må han konstatere at han snur ryggen til ein «angel too». Det er i grunn ikkje noko han inst inne ville, å vinne over denne freistinga. For «a man like me» erkjenner den gamle mannen «don’t like to see temptation caving in».

I albumets siste del dukkar fiolinen opp som sonisk fylgjesvenn. Med ganske så vemodige tonar i It Seemed the Better Way (der også synagogen-koret frå tittelsporet dukkar opp igjen). Vemodige med ein grunn, vil eg tru. Igjen grip Cohen tak i bibelske bilde. Som det at det no er for seint «to turn the other cheek». Eller med mogeleg referanse til han som snakka om å snu det andre kinnet til: «At first he touched on love, but then he touched on death». Og så var det det der med sanningsgehalten i religionen som har vakse fram etter denne skikkelsen då. «Sounded like the truth» medgjer songaren før han slår fast at det ikkje er «the truth today». «The Truth» med stor T har også ei rolle i låta Steer Your Way. Sanninga du trudde på i går, og slikt som «Fundamental Goodness and the Wisdom of the Way». Ja kor har slikt tatt vegen? Det er ein song der songaren også kjem med nokre audmjuke råd om korleis det kan vere mogeleg å leve eit anstendig liv. «Steer your way through the ruins of the Altar and the Mall, Steer your way through the fables of Creation and the Fall …» og så vidare, og så vidare. Medan fiolinen spelar tonar i eit bluegrass-modus og eit par kvinner, Dana Glover og Alison Krauss, korar eterisk.

Til slutt kjem det eit postludium. Ein strykarkvartett spelar ein sørgmodig låt, og den gamle mannen resiterer eit vers han let stå att då han avslutta Treaty – «It’s over now, the water and the wine». Og ei sterk Cohen-plate har komme til sin ende.

TIDAL: LEONARD COHEN – YOU WANT IT DARKER

header-news