Category Archives: 2015

Protomartyr – The Agent Intellect

Standard

Frå avdelinga «nyare postpunk det gnistrar litt av».                                                                  7

  «Why does it shake?» spør songaren, i eit essensielt spor mot slutten av plata. Eit for så vidt relevant spørsmål det, av fleire grunnar. Rundt han går det føre seg. Ein rytmeduo gjer det tett og med driv. Dei er på på på. Ein gitarist serverer sakene dirrande med desorienterte tonar. Han er her her her. Og songaren syng om både evig ungdom og kroppslig og mentalt forfall. «I’ll be the first to never die» syng han, «nice taught» legg han lakonisk til. «Why does it shake – the body, the body, the body – Why does it move – the fear, the fear, the fear» gjentar han fleire gonger i songens siste fase. Medan energien rår i klassisk postpunkmodus. I det der feberherja lendet mellom Joy Division og Pere Ubu.

Joe Casey heiter songaren som spør og formulerer seg slik. Hans dunkle barytonrøyst har sin tumleplass hos Detroit-kvartetten Protomartyr. Der den ikkje fer i all slags retningar, men ytrar sin tvitydige dysterskap i eit ikkje spesielt vidt leie ein stad mellom song og snakkesong. Men effektfullt nok. Ordet effektfullt går det an å henge som merkelapp på gitarspelet til Greg Ahee også. Tonalt eller atonalt. Mest det siste. Der det i råskap flyt, brenn og herjar.

Bandnamnet som kvartetten har plukka opp frå tidleg kristen tid, handlar om liding, død og sterk overtyding. Kor deskriptivt dette er for songane til bandet er eg noko usikker på, men dei har så avgjort i langt større grad sitt utspring i det grublande og mørksindige sinnelaget enn i det lyse desse songane, så heilt malplassert er det vel ikkje. Platetittelen, The Agent Intellect, er henta frå Aristoteles, og handlar om interaksjonen mellom intellektet og eins oppfatning av eigen identitet. Eg har inga klokkeklar formeining om korleis dette korresponderer med dei tolv songane på plata heller. Sånn bortsett frå at i den grad eg klarar å sense kva Casey syng om så handlar det mykje om det evige slitet å forstå seg sjølv og ikkje minst andre. Altså, at ein stort sett ikkje forstår så mykje, og at ein viss resignasjon då fort kan bre om seg.

Som når Casey i Dope Cloud gjer eit mantra utav linja «that’s not gonna save you man», eller i Pontiac 87 hevdar at «there’s no use being sad about it», eller hardnakka påstår i Clandestine Time at «they don’t see us, us, us, us, us …». Og ikkje minst når han i den absolutt sviande energiske, men samstundes ikkje så reint lite fengande, I Forgive You, trør til med dette refrenget:

What’s the matter with you?
Why you keep on making that mistake?
I forgive you
But I feel it’ll happen all again

Noko annleis er det med Ellen. Den over seks minuttar lange, og smått episke, songen Ellen. Der ein død mann sender, frå sitt hinsidige tilvære, eit kjærleiksbrev til si levande men sterkt demente kone. Dei to er Joe Casey sine eigne foreldre. Songen er ikkje utan gripande potensiale, men sentimental er den ikkje.

The Agent Intellect er Protomartyr sitt tredje album på tre år. For når snart førti år gamle Joe Casey endelig tok steget inn i eit rockeband var det sjølvsagt ikkje tid for å lene seg tilbake. Då blir det til at produktiviteten glødar, og jammen er det ikkje fritt for at tonane gjer det også.

Girl Band – Holding Hands With Jamie

Standard

Det er meir enn fire grunnar til at dei hamnar på utsida av kategorien «typisk girlband».      8

 Det finst bråk, og så finst det bråk. Bråk som kan vere beint fram uuthaldelig, eller i alle fall sterkt forstyrrande og ganske så ubehagelig. Og så finst det bråk som er uthaldelig, til tider noko forstyrra men ganske så behagelig i grunn. Sa eg verkelig behagelig? Ja det gjorde eg. Meinte eg det? Nei du, det kan nok vere at eg ikkje fant det heilt presise ordet der. Men la det no henge der i lufta, og dirra, dirra i takt med etterdønningane av den siste gjennomspelinga av debutalbumet til Girl Band.

Slå saman albumtittelen Holding Hands With Jamie med bandnamnet Girl Band og du vil kanskje sjå føre deg ein jentekvartett som syng uskuldsreine poplåtar om ungdomsforelskingar og slikt. Det er ikkje situasjonen her. Ikkje det at det hadde vore noko gale om det er det som hadde vore situasjonen. Men den er altså noko annleis, situasjonen altså.

Girl Band er fire unge menn frå Dublin. Og dei lagar bråk, til tider eit helsikkes bråk. Sånn stort sett med hjelp av dei enklaste middel, eit trommesett, ein bassgitar, ein elektrisk gitar og ei røyst. Tonalt og ikkje minst atonalt. Disharmoni sett i eit system, eit rytmisk system, eit eggande system. Forma av dei motoriske faktene frå krautrocken, hardcore-innstillinga til band som Big Black, den klassiske lågt/høgt-dynamikken til band som Pixies, og techno-råskapen til band som Chemical Brothers. Noko i den duren.

Dei fire fant saman i 2011, og har etter kvart skaffa seg eit rykte som eit heftig konsertband. Eit par ep’ar har dei også sendt i frå seg i tida som har gått sidan starten. Med låtar som har spent frå det bra bråkete til det litt ufokuserte. Eg finn lite anna enn den førstnemnte kategorien her på debutalbumet.

Girl Band opererer og driv med sitt nokre brutale og skarpt dansbare skritt til venstre for den konvensjonelle rocketone. Eg opplever dei ikkje som fangbare og heilt enkle å plassere i nokon slags bås. Og bra er vel det? Spesielt enkle å ha med å gjere blir dei vel kanskje heller ikkje opplevd å vere. Men når det er sagt, så har eg ikkje personlig opplevd kvartetten som spesielt vanskelig å komme innpå, og å trivast i selskap med (i den grad trivast er rette ordet då, noko eg forsyne meg trur at det er).

Interaksjonen mellom kontrollert monotoni og ustyrleg villskap treff meg, derfor treff Girl Band meg. Songar som dansar på stupet av samanbrot men som like fullt aldri bryt saman tiltalar meg, derfor tiltalar Girl Band meg. Ein vokalist som opererer vel så mykje som ein del av det rytmiske som at han tar melodiske grep vil eg som ei avveksling gladelig omfamne, derfor omfamnar eg Girl Band.

Det gjer jo heller ingenting at bandet utfordrar idear om kva eit bråkete band skal tematisere i songane sine, eller at dei driv inn i reinspikka absurditetar, eller snur eitt og hitt litt på hovudet. Paul heiter ein av låtane deira. Ein personlig favoritt. «My daughter Paul» er eit av omkveda i låten, «Daddy long legs put his shoes back on and pissed with the seat down» er eit anna, «better not ask our bleached moustache» eit tredje. Og gudane veit kor dei vil hen med slikt (eller forresten, eg trur ikkje ein gong gudane veit det). Men eg veit at låta varer tett på sju minutt, og at det tar 1 minutt og 40 sekund før den elektriske gitaren til Alan Duggan gjer seg til kjenne. Fram til dess har Dara Kiely sunge og snakka frå sentrum av eit heilagt groove. Eit slikt eit som både her og andre stader på plata kjem seg av brunstige tonar frå Daniel Fox sin bassgitar og av suggererande trommespel frå Adam Faulkner si side. Når Duggan kjem inn med gitaren startar ekspansjonen, vegen inn i og ut av det totale bråk. Kort fortalt: eksplosivt stoff.

Og eksplosiv er Fucking Butter også. Eitt minutt lenger enn Paul og like eksplosiv. Det rytmiske er noko meir intrikat enn i Paul-låta, men ikkje med mindre suggestiv kraft. Duggan sin gitar kvin og skrik og ber seg, meir enn at den spelar konvensjonelle akkordar. Noko den vel sant og seie stort sett gjer plata igjennom. Slik blir eit sonisk uvær skapt, ei låt av det sterkt offensive slaget, der Dara Kiely i åtaksmodus formidlar linjer om tvilsame smørbrød, ei merkelig joggeskoannonse, og gjentar nokre gonger at han «like you like girls, not telling you why», før han i siste fase slår eit oppglødd slag for sjokoladepålegget Nutella («Nutella, Nutella, Nutella, no tell her, Nutella, no tell her, Nutella»).

Fucking Butter  er ikkje den einaste songen der Kiely har for seg slikt ein puttar i munnen, altså mat av ymse slag og kvalitet. I det krakilske opningssporet Um Bongo har ein «chicken fillet roll» ei sentral rolle.  I den metallisk perkussive og riffrøffe Baloo (med ein katt, «Proffesional Cat», og ikkje ein bjørn som hovudrolleinnehavar) blir det servert «sardines and puke soup». Medan Kiely i det smått arrogante og rytmisk tette åtaket Pears For Lunch har oppdaga fruktavdelinga. Sjølv om låta strengt tatt handlar om heilt andre ting enn frukt. Som det å sjå på Top Gear med buksa nede, innsmurt i Sudocrem, eller å gje uttrykk for at ei kvinne ikkje er så lett å forstå seg på, og i den samanhengen høglytt sukke «wish I was a wife» samstundes som gitaristen spelar ei psyko gitarlinje.

Så ja, dei er altså noko for seg sjølv desse fire irske rakkarane. Ikkje det at dei gjer noko heilt nytt. Dei har som alle andre naska i frå historia, men når dei skrur det heile i hop blir dei i grunn høyrandes ut som Girl Band og ingen andre. Og det går det jo an å sette pris på.

Kurt Vile – B’lieve I’m Goin Down …

Standard

Vile og songane hans går sin slacke gode gang.                                                                                    7

  Her er ein banjosong, her er nokre pianosongar, her er fleire songar med fingerplukka akustisk gitar som instrumentell hovudkjelde, og her er eit par el-gitar og banddrivne greier. Variasjon altså. Eller, vent litt, dette er Kurt Vile, og då er ikkje variasjon det første ordet som spring meg i hu. Slik har det ikkje vore, og slik er det nok ikkje med B’lieve I’m Goin’ Down… heller.

Det er noko med Kurt Vile som får meg til å tenke på J.J. Cale. Den ærverdige gitaristen og songaren frå San Diego som gav ut eit drygt dusin med plater frå tidleg på syttitalet til godt inn på totusentalet. Alle i eit laidback folkbluesmodus som var Cale sitt eige. Han hadde funne sin tone, og heldt seg til den, heldt seg veldig til den. Døsig, beherska, sympatisk, og ikkje utan tiltrekkingskraft. Vile har funne sin tone han også, og har helde seg til den, i song etter song, på plate etter plate. Den er ein ganske annan enn Cale sin, det er den, men eg kan seie om lag det same om dan: Døsig, beherska, sympatisk, og ikkje utan tiltrekkingskraft.

Det er blues i tittelen, og det er natt i tonen – the wee wee hours og der omkring. Men Kurt Vile syng ikkje the blues og går heller ikkje heilt til botn av natta, han held seg i det melankolske mellomsjiktet. Der ein til dømes vaknar om morgonen, kanskje litt utpå dagen, men like forbanna om morgonen, ser seg i spegelen, og så kan ein ikkje dra kjensel på ansiktet som ser tilbake på ein. Ja og kanskje dreg ein det endåtil så langt som å nekte å kjemme håret til denne framandkaren. Deretter går dagane, ja heile veka, men då laurdagen kjem synst hovudpersonen at tida er komme for å spørje seg: «“Who’s this stupid clown blocking the bathroom sink?”, han som attpåtil kler seg i kleda mine. «I gotta say pretty pimpin’» lyde det lakonisk frå songaren, og vi er i gang. Opningslåta ber den smått suspekte tittelen Pretty Pimpin, og er ingenting mindre enn ein melodisk attraktiv og skikkelig bra Vile-låt.

«The laws of physics have shown that a man must walk through life via peaks and valleys» påpeikar Vile ein anna stad på plata. Ei særdeles lite sensasjonell påpeiking. Den ganske sjølvsagte tittelen på ein song med slik ei ytring i seg må vere That’s Life tho, og ganske så riktig er tittelen omtrent det. «That’s life tho, so sad, so true, that’s life tho, almost hate to say» lyde refrenget, og eg tenker vi er ganske nær kjernen for kva det handlar om. Desse songane til Vile. Eg ser på dei som refleksjonar kring livets gang, spelt og formulert frå ein velbrukt sofakrok. Mannen er nok ikkje heilt fatalist (kven er no det?) men ordtaket om å spele med dei korta ein har fått utdelt er nok illustrerande for meir enn ein Vile-song. Eller «roll with the punches» som Vile syng i ein eksplisitt song her, om livet. Den ganske så popfengande og pianopryda Life Like This.

Og livet det skjer, og vi prøver å gjere noko med det. Gje det eit innhald, drive rundt i det. Men kva det eigentlig er til for får vi aldri eit svar på. Noko som likevel ikkje stansar oss i å prøve å finne det. Nokon søker etter svaret på eit guddommelig plan – «Some bow down a hundred times a day or more, to find a way, to get back down to the temple one day». Andre prøver å finne noko kontemplativt i omgjevnadane ein trør rundt i. Og då kan kanskje vers nummer to starte slik: «There’s a desert down below the earth’s core, A hidden staircase in the house that you reside in». Songen heiter Wheelhouse, har eit enkelt og effektivt groove, ein ørkenvind susande i bakgrunnen og elektriske gitartonar som nøkternt søker midnattstimen. Kurt Vile spelte høvelig nok inn songen i eit studio i Joshua Tree.

Plata er sånn elles spelt inn både litt her og der, og har fått eit luftig og upretensiøst vesen. Den er ikkje fargelagt med dei same psykedeliske vibbene som førre Vile-plate, den storarta Wakin On A Pretty Daze. B’lieve I’m Goin’ Down er i grunn ganske så jorda, enkel og melodifokusert. Med Vile si fingerplukking på ein akustisk gitar som den mest markante lydkjelda. Men aldri som ei einsleg ei. Den nemnte banjosongen (I’m an Outlaw) handlar heller ikkje berre om ein banjo, om frisk fjelluft og oldtimes, eg høyrer eit orgel der også, og eit stringent groove, og ein songar som syng om ein fyr «on the brink of self-implosion».

Undervegs presenterer Vile typiske Vile-titlar som All In a Daze Work og Kidding Around, før han avsluttar med ein av dei finaste songane på plata, Wild Imagination. Ein melodisk varm sak, med eit groove som får ting til å røre på seg, og ein Vile som gjer uttrykk for at han er redd for at han føler «much too many feelings».

Sist gong eg skreiv nokre ord om ei Vile-plate (Wakin On A Pretty Daze) avslutta eg med å hevde at eg sleit med å komme meg utav den. Eg har nok ikkje blitt fanga like fast i B’lieve I’m Goin’ Down. Men du verden, den har sin gode dose av solide Vile-spor.

Ought – Sun Coming Down

Standard

Postpunkånda sitt urolige sinnelag har tatt ein fruktbar bustad i Ought.                                   8

  Tre og eit halvt minutt inn i låta On the Line touchar Ought Gloria. Patti Smith sin Gloria. Bandet driv inn i den rytmiske oppbyggingsstrukturen til Gloria, og ein intens avslutningsseanse tar form. På sin måte, i sin tone, med eigne ord touchar Ought ein legende, Gloria, og skapar eit eldfullt rock’n roll augeblikk. Samstundes er det jo også slik at det kan hevdast at det er der dei høyrer heime, Montreal-kvartetten Ought. Hos Gloria, i New York, i 1975, og åra som fylgjer. Fram til 80-talet så vidt startar å spire. I selskap med Talking Heads, Television og The Feelies. Ja vel så mykje med desse som selskap som med Gloria. Men likevel der, i ånda og i tonen til det som skjedde på dei kantar på den tida. Og det er sjølvsagt heilt i orden.

Sun Coming Down er Ought sitt andre album, og er ikkje ein heilt annan dans enn debutalbumet. For det var jo der dei var då også. Då dei i fjor kalla plata si More Than Any Other Day og var veldig til stades. Til stades i seg sjølv, i augeblikket, og i dette punktet i musikkhistoria som dirrar tettare, meir kantete, meir nervøst, meir hektisk enn dei aller fleste punkt i musikkhistoria. Postpunk vert det ofte kalla no i ettertid (sjølv om det vel til dels levde ganske så parallelt med punken).

I tilfellet Ought handlar det oftast om få akkordar og stram rytmisk ferdsel. Langt meir over mot det minimalistiske enn mot det maksimalistiske altså. Utan at eg vil kalle dei einsarta. For låtane på plata, åtte i talet, skil seg i grunn veldig så greitt i frå kvarandre. Dei har eit slektskap, men eit eige både ytre og indre vesen.

Sentralt plassert finn vi den nesten åtte minuttar lange Beautiful Blue Sky. Ei ode til det vanlige livet. Og såleis passar det jo at det ikkje er noko ekstraordinært over låta. Den finn groovet sitt raskt, og driv og driv, ein veg, framover. Blir bygd med enkle middel. Gitaren knurrar litt meir nokre stader enn andre stader. Og elles? vel den veks, umerkelig, men den veks. Den er repeterande, men den er i utvikling. Songaren, Tim Darcy (den same Tim som siste heitte Beeler), som også er bandets gitarist, syng og snakkesyng om det vanlige, om flosklane, om det som gjentar seg og gjentar seg, til det kjedsommelige – «beautiful weather today … I feel alright … how’s the family? … how’s the job? … beautiful weather today». Om igjen og om igjen seier slike ting. Som ein tirade. Framoverlena, med ein tiltrekkande energi i diksjonen (litt som David Byrne i Once In A Lifetime). Fram til konklusjonen: «I’m no longer afraid to die, cause that is all that I have left». Og deretter to «yes», to verknadsfulle «yes». To fuktige stønn, eller sukk, av nokre «yes», før Darcy så hevdar at han heller ikkje lenger er redd for å danse, og fylgjer opp med to nye «yes», lystne «yes». Og så går låta sin gang, og slik går livet sin gang, og det funkar, Ought har klart å lage ei sterk låt utav det.

No er det vel også slik at det er nokon fleire musikkhistoriske tangentpunkter i det Ought har å by på enn denne femårs-epoken i New York. Ein kan jo til dømes hoppe nokre år fram, ikkje så mange rett nok, men nokre, og der står Sonic Youth og spelar gitt. Ikkje Men For Miles, for det er det Ought som gjer, no i 2015. Men har ikkje låta ei ilter og opponerande gitaråtferd i god Sonic Youth-ånd? Jo då, og det kler den. Den bevegar seg langs skuggelagte flater, og Darcy snerrar. «Excuse me, would you say there’s a chance of bringing this whole fucker down?» snerrar han, som ein Mark E. Smith, eller beatpoet, med blikket retta mot eit monument, på veg opp til monumentet, med tverre tankar, mot eit forløysande (om enn ikkje spesielt beroligande) refreng: «There were men for miles, There were men for miles, And doesn’t it just bring a tear to your eye».

Fullt ut melodiske kan Ought vere også. Dei er det i Passionate Turn. Ein song utan sonisk tverrskap, der tonane har eit rundare preg. Ein ballade som ikkje er nokon ballade, fordi det rytmiske har eit iherdig vesen. Sannelig om den ikkje minner meg litt om ein song eller fire av The National. For så vidt den minst typiske Ought-låta på plata. Utan at den fell mindre i smak. Ikkje mindre i smak enn den pågåande kranglete (The Fall-slekta) The Combo, eller det syresyrlige nestentittelkuttet Sun’s Coming Down, eller punkfunky og arty Celebration, eller no mercy-infiserte Never Better, eller …

Energi som riv og slit, som koplar på og koplar feil. Mørkesøkande og ikkje heilt ufarlig, men først og fremst livlig påkopla.

Destroyer – Poison Season

Standard

Destroyer 4 år etter Kaputt: Dunkle kammertonar, brunstige blåsarar, og giftig og svartsynt poesi.      8

  Blåsarar og strykarar og ei røyst i beherska flyt. Horn frå E Street og kammertonar frå Big Star sin tredje. Men Dream Lover og Bangkok er ikkje to gamle Alex Chilton låtar, ikkje denne gongen. Denne gongen er det to ganske så ferske Dan Bejar låtar. Frå kvar si side av Poison Season. Dream Lover kjem nedover gata som ein andpusten Young Americans. Det er full blås, absolutt full blås. Men songaren prøver å halde det litt meir avmålt. Der han syng om eit par «lovers on the run», blant skilt som seier «This Way», i seine nattetimar, i tidlege morgontimar … «oh shit, here comes the sun». Bangkok kjem frå ein annan stad. I noir og neon sit det ein fyr, heilt i ro, og minnest. Rundt han talar pianoet og fiolinane vemodig i eit jazzig tonebilde. Sunny heiter fyren og han har sett Bangkok, han har levd og han har reist og han har sett langt meir enn Bangkok. Ein trompet kjem inn, og hissar seg etter kvart litt frilyndt opp. Men ikkje før Bejar fleire gonger har gjentatt songens gåtefulle og poetiske klimaks:

So, bring out your dead!
Bring out the light!
Bring out your dark
Birds in flight!
Bring out your red
Roses too!

Hey, what’s got into Sunny?…

For tiande gong gjer Dan Bejar ut album under Destroyer signaturen. Sist gong det skjedde var året 2011, og albumet heitte Kaputt. Destroyer sitt kritikarroste og mestselgande album. Det sofistikerte Brian Ferry slash Steely Dan slash Talk Talk popalbumet som gjorde musikartilværet litt annleis for Bejar sitt Destroyer.

Med Poison Season gjer ikkje Bejar det kanskje mange hadde vore freista til å gjere: Å fylgje opp ein suksess med meir av same slaget. Først og fremst så kan det vel ikkje seiast å vere skrekkelig mykje pop over Poison Season. Meir korrekt blir det vel å beskrive albumet som ei ganske så nedpå kammertona og skyggefyll affære, med eit og anna tillaup til blåsarforfylgd rockebrunst innimellom. Det gjer ikkje albumet til eit svakare album enn Kaputt. Snarare tvert imot spør du denne lyttaren.

Ein lyttar som set pris på måten plata er sett saman på. Med det todelte semitittelkuttet Times Square, Poison Season som opnings- og avslutningsspor. Eit spor der ein cello, og berre bitte litt meir, er instrumentelt fylgje når Bejar syng inntrengande men likefullt avslappa om fire individ som har sitt å slite med. Ein av dei er Jesus, og han er «beside himself». Skrifta på veggen seier imidlertid «Jesus saves», eller kanskje gjer den ikkje det likevel, kanskje er den ikkje ein gong «writing at all», nei meir sannsynleg er den «just forces of nature in love with a weather station». Og derifrå, derifrå kan du, om du vil då, fylgje eit rosespor ned til Times Square. Ein skikkelig kryptisk New York-ballade altså. Som ikkje berre er ein ballade, men som kjem som eit sentralt plassert rytmisk og særdeles dansbart spor i tillegg. Då heiter låta berre Times Square, sannsynlegvis fordi den ikkje er like giftig. Sjølv om teksten er eksakt den same er det utruleg kva litt løftande blåsarar og yppige rytmar kan få til. Eg likar begge variantane eg, men om eg skal velje ja då vinn den gretne sida av meg, og eg vender meg mot celloballaden.

Eg vender meg like villig mot The River. Ein vakker pianogrunna låt. Der saker og ting skjer. Men kva? Det er lett å tenke om blåsarane som strøymer langs låta som ein allegori for elvas straum, så eg gjer det. Det er ikkje like lett å oppfatte kva den eigentlig handlar om. Sånn utanom at den frontar ein viss misnøyestemning då, blanda med fridomslengsel (ein utav-byen-«she despises»-lengsel), og dødsangst («I’m over before I begin to go»). Eg vender meg gjerne mot Midnight Meet the Rain også. Ein smått ustyrlig affære, med skingrande horn/gitar-overgangar. Ein ugod sak om eit menneske som ikkje vil delta i livet, som har grimme tankar om verda utafor vindauga, som har «no interest in getting dressed today, to go outside and play a game we know so well…». Og jammen santen vender eg meg mot Hell også. Der eg høyrer fiolinar i dialog med ein trompet, og ein songar som syng om ein fyr som har nådd fram dit vegen er som mørkast, som ser seg sjølv som «scum», som ein som vart født «bright» men no er «dark as a well», … «And it’s hell down here, it’s hell».

Lystelige stemningar grev ikkje Bejar fram i songane på Poison Season. Nei denne gongen har han nok leita i skuggane, eller kanskje endå litt lenger inn, for å finne fram til poesien. Når så arrangementa i tillegg ikkje er av det medhårsstrykande slaget, nei heller ser seg tent med å krangle litt i motvind, så kan nok dette ikkje få karakteristikken lettfordøyelig og fiks ferdige for ein radiokanal nær deg. Slik tilfellet var med Kaputt. Men eit tilfelle er no dette likefullt. Eit skummelt medrivande eit i grunn. Eit av Bejar sine beste, faktisk.

Pål Angelskår – The Cellar Door Was Open, I Could Never Stay Away

Standard

Kjellaren og nostalgien, melankolien og den gode poptonen.                                                       7

VOW200LP Voices of Wonder Pål Angelskår The Cellar Door Was Open, I Could...(LP)  Eg sitt og ser på eit bilde av eit kjellarrom, ein teikning. Eg fant den inne i coveret: På golvet ligg eit dusin Lp-plater (frå Free til Lemonheads, frå Neil Young til Sister Rain). På veggen heng det bilde og plakatar (frå Kong Olav til Madonna, frå Karate Kid til Marillion). Her er ei bokhylle, og ein bokstabel i ferd med å velte. Her er eit orgel, ein gitar, ein bandspelar, ei skrivemaskin, ei skuff full av brev, ei flaske vin og ein stabel med ved. Her er forgangne minner, her er levande minner, og døra står open.

The Cellar Door Was Open, I Could Never Stay Away, ein innbydande tittel. Pål Angelskår sitt der, midt i tittelen, og minnest. Gamle minner og ferske minner. Gode minner og vondare minner. Om vennskap og kjærleik.

Tre år etter Follow Me er Angelskår her med plate igjen. Sitt andre soloalbum. Og han er der han har vore, i det der popmelankolske hjørnet sitt. Slik vi kjenner han frå Minor Majority. Med varme i tonefallet syng han sine sindige og smidige songar om ulike grader av fred og ufred mellom to menneske. Melodiske songar. Melodiar som veks seg sterkare og sterkare.

Og aller sterkast denne gongen veks Back When the Summer Felt More Like a Year seg. Ein innbydande tittel. Ein song som drar meg til seg. Ein gripande men også gåtefull historie, som Martin Hagfors har vore med å skrive (ein av fire songar han har vore med å skrive). Forsonlige pianotonar inviterer inn, eit varmblodig groove tar form, melodien tar tak. «Watching you from across the street» syng songaren, og ein historie om innestengd galskap, gamal kjærleik og eit stansa tilvære trer fram. Eit engelsk barnerim («knick knack paddy whack») spelar ei smått magisk rolle der songen for alvor drar seg til, der den tar steget frå notid til fortid, der eit hammondorgel breier sine tonar utover sakene. Det er songar som dette som blir med ein vidare.

Angelskår er på ingen måte åleine her, han har eit bra lag med medhjelparar med seg. Opp mot åtte-ni stykk av dei kan finne på å delta på ein og same song, gjerne som traktørar av meir enn eitt instrument også (i alle fall når det gjeld produsent Roar Nilsen). Det blir for så vidt eit fyldig lydbilde av slikt, men det har ikkje blitt eit overdådig eit, på ingen måte, her er godt med luft. I songar som har eit nært slektskap til kvarandre, men som òg vel kan seiast å ha sitt eige vesen. Her er den semiakustiske This One Song Should Be Within Range (ein song om å skrive ein song som blir til ein song om velværet saman med ei kvinne). Her er det jazzige og minimalistiske, men koringsfyldige, nummeret Meeting You Unexpectedly Here. Her er den nydelige og smått uhyggelige countrystreifande Sleeping In the Light of a Friend, med subtil men særdeles effektfull koring frå Hilde Marie Kjersem (ho korar forresten på dei fleste låtane på plata). Her er i grunn ikkje ein einaste skikkelig svak låt i sikte.

To av låtane har ikkje Angelskår skrive sjølv. Lifeline er ført i penn av engelske Gus MacGregor, og er ein dugande nok popsong. Local Karaoke Queen har han plukka frå ei plate av norske Muzzelwhite. Ein tragisk historie om ein forsømt gut, der låtskrivaren (Tore Aurstad) klarer å få eit glimt av humor inn i det heilsvarte. Angelskår gjer ei nennsam og vakker tolking.

Det blir med andre ord vanskelig å bebreide Angelskår for at han ikkje kunne la vere å smyge seg på innsida av den der opne kjellardøra. For som de skjønar kan det virke som det har komme mykje bra utav det. I alle fall ei heil plate. Denne her.

TIDAL: The Cellar Door Was Open, I Could Never Stay Away

Daniel Romano – If I’ve Only One Time Askin»

Standard

Country på gamle måten anno 2015: Trist og friskt.                                                                          8

  Ganske så håplaust, det er vel i grunn det det er. Dette som Daniel Romano har føre seg på denne plata si. Country frå forne dagar, og kjærleik som bukkar under i låt etter låt. Lindrande omstende er vanskelig å finne. If I’ve Only One Time Askin’ er tittelen, og angeren som osar av det utsagne kan vel seiast å vere ganske så karakteristisk. Bitre kjensler florerar og nåden har dratt sin kos. Men, forunderlig nok, dei står oppreist desse songane, jaggu gjer dei det.

Det er ikkje aller første gong at canadiske Daniel Romano gjer ut plate. Det er vel noko sånt som fjerde gongen, under eige namn. Før det, før han tok sitt eige namn i bruk på denne måten, sysla han litt rundt med andre ting. Han spelte nokre år punk i eit band kalla Attack In Black. Countryvegen svinga han inn på i 2009 som ein tredjedel av den obskure og kortlevde trioen Daniel, Fred & Julie. Året etter satt han så heime i sitt eige private studio og laga si første plate under eige namn. Han hadde pådratt seg ein del kjipe erfaringar frå musikkindustrien, og i god ironisk ånd kalla han plata for Workin’ For the Music Man. Den blei ingen hit. Det kan ein vel ikkje seie at platene som har fylgt i åra etter har blitt heller. Men eit visst rykte, eit visst renommé, har han klart å skape seg. Forståelig nok.

Det kan tyde på at Romano framleis er av den oppfatning at sjølvgjort er mest velgjort. For det er i heimestudioet at denne fjerde plata er blitt til også, og det aller meste av lyd ein kan høyre er det Romano sjølv som står for. Men nokre andre har han då slept til. Eg kan høyre ein steelgitar her, eit trekkspel der, litt fele, nokre pianotonar, og så litt vokal korings-assistanse. Ikkje heilt ukjente Caitlin Rose er ein av dei vokale bidragsytarane.

Eg høyrer Caitlin Rose i Strange Faces. Men kanskje like viktig: eg høyrer eit medfølande trekkspel. I ein melodisk smidig og raffinert countrylåt. Kanskje den beste på plata. Med ein mildt sagt desillusjonert fyr i hovudrolla, ein som ser for seg at han vil trø feil sama kor han skulle finne på å trø. Likevel ber han fram ein liten draum:

If I had a way to feel the things that sit just out of reach
I would touch the strangest faces ‘til they’re not so strange to me

Eg høyrer plata starte med smektande strykarar. Men der høyrer eg nok feil. For det er berre Romaro som har kreert lyden av ei handfull strykarar på synthesizeren sin (den luringen). Like fullt: opningssporet, I’m Gonna Teach You, er av det slaget som sender tankane tilbake til den gongen på sekstitalet då country miksa seg med pop for første gongen. Namn som George Jones og Glen Campbell spring i hu. Førstnemnte er forresten ein aktuell mann når det kjem til platas einaste coverlåt. Learning To Do Without Me var eit dugande avslutningsspor på ei ganske så middelmåtig åttitalsplate av Jones. Romaro syng den med inderlig omhu og plasserer den i langt betre omgjevnader her.

Som ein overgang mellom kvar låt har Romaro lagt inn små mellomspel. Klimprande, halvskeive, heilskeive, skrudde og effektfulle mellomspel. Det skapar ein førestilling av at dette er saker som høyrer i hop. 11 songar som fortel om mellommenneskelig punkteringar. Eller Eleven Kinds of Loneliness som Richard Yates så vakkert kalla noko liknande i ei gripande novellesamling.

Det beste mellomspelet kjem i enden av balladen The One That Got Away (Came Back Today). Eit funky eit, med ein Romaro (og ei kvinne) som fleire gonger gjentek ordet «mosey». Mystisk? Vel, på facebook-sida til Romano blir det hevda at han «delivers mosey croonin’», og, i eit halvhjerta forsøk på å komme unna countrymerkelappen, har han titulert seg som «The King of Mosey». Har eg forstått han riktig er dette eit slags forsøk på å distansere seg frå den glatte Nashville-countryen som blir sett på som country i dag, for heller å omfamne den klassiske countryen, frå 50- og 60-talet.

I kor stor grad det Romaro har føre seg er 2015 og ikkje 1965 skal eg ikkje foreta ei seriøs vekting av. Eg føler det som særdeles lite avgjerande for korleis mi oppleving av albumet blir. Det avgjerande er nærværet og tonen. Heilt sikker kan ein jo aldri vere, men eg trur det er der, akkurat der, i nærværet og tonen, at årsaka til at Romaro og eg hamnar på same frekvens må ligge.

Ein frekvens der eit bitande tittelkutt om ei prostituert kvinne som føler seg djupt fornærma av ein innbilsk kunde tar sin plass. Der songen om at byrdefullt blir det like forbanna dette livet, enten utgangspunktet er rikdom eller fattigdom, There’s a Hardship, høyrer heime. Saman med den John Prine-aktige songen om Two Word Joe. Ein kar som brenn seg så kraftig på kjærleiken at han nesten mister taleevna. Og ein og annan song til. Ja sånn om lag alle, for å seie det enkelt. For vi snakkar jo i grunn om å vere på frekvens frå første til siste tone.