Litt om Jason Isbell, Wilco, Dr. Dre

Standard

 

Sommaren 2015 har ikkje berre handla om regn og gråvær, den har sjølvsagt også handla litt om musikk. Innimellom rundar med Stone Roses, Father John Misty, Love, Parliament, Kendrick Lamar og Violent Femmes har det i tillegg blitt tid til  nyleg arrivert musikk. I første rekke dei nye platene til Ezra Furman og Tame Impala. Begge omtalt i rosande ordelag på denne bloggen dei siste vekene.

I tillegg har eg tatt meg tid til å høyre på dei ferske platene til Jason Isbell, Wilco og Dr. Dre. Naturleg nok. Eg hadde jo forventningar. Men, tenker eg no, er dei i grunn så bra som dei burde ha vore?

  Something More Than Free har Jason Isbell titulert si plate. Omslaget er i svart/kvitt, akkurat som Southeastern var. Med eit portrett av Isbell sjølv, akkurat som på Southeastern. Med tonar produsert av Dave Cobb, akkurat som på Southeastern. Med songar om folk med ei fortid, akkurat som på Southeastern. Konsise gode skildringar av menneskeskjebner, akkurat som på Southeastern. Akkurat som Jason Isbell har gjort til sitt kjennemerke sidan han dukka opp med legendariske Outfit for tolv år sidan.

Southeastern var ei særdeles god plate. Jason Isbell si beste plate. Den var eit oppgjer med ei fortid der alkoholen og usympatisk åtferd hadde vore sentrale faktorar. Med minneverdige songar som Cover Me og Elephant i sin midte. Something More Than Free handlar om det tittelen lovar. At det finst noko ein må plusse på fridomen med for at livet skal kjennast bra. Og det ein plussar på med – «a reason» – tar noko vekk frå fridomen. Og så blir livet levd, i strev og glede, og Isbell spør seg: «Are you living the life you chose» eller «Are you living the life that chose you»?

Tonane er som dratt like utav Southeastern. Det er countryrock, folkrock, blue-collar, akustisk med litt elektrisk strø. Det er ei plate eg får ei kjensle av at det står nr II på. Den har sitt å gje, men den gjer meg ikkje like mykje som Southeastern, absolutt ikkje. 6.

  Star Wars har Wilco, av ukjente grunnar, kalla sitt plateframstøyt av året. Og plata kom som skote utav ei E-11 Blaster Rifle. Over natta, midt i juli, blei den lagt ut til fri nedlasting, heilt utan føreannonsering. Eit prisverdig tiltak det for så vidt. For bra er den jo også, om enn noko ujamn.

Nels Cline og Jeff Tweedy har kvesst gitarane sine noko alvorlig. Kvesst dei og så fuzza dei til. Rytmikken er blitt rista i ein boks det står The Feelies anno 1980 på. Og 100% ferdiggjering kan ikkje ha vore eit mantra under innspelinga. Alt dette er jo lovande. Det som ikkje er like lovande er den indre kvalitet i kvar einskilt låt. Det finst meir enn ein låt, ja ein dryg halvpart vil eg hevde, som nok ikkje har det heilt store melodiske vesen eller djupfølte schwung over seg. Litt sånn lettvektarkaliber med andre ord.

Og så finst det ein låt eg aldri skal gløyme. Manande, fuzzande, groande, vidunderlige You Satellite. Kombinasjonen av eit shoegaze-møter-krautrock-driv og ein mild melodisk tone er av det uimotståelige slaget, og linja «you can’t sing what you can’t give away» høyrest temmelig så riktig ut.

You Satellite er den einaste songen på plate som varer over fem minutt, ja den er den einaste som varer over fire minutt også. Plata tippar så vidt halvtimen og songane er av +/- 3 minuttar sorten. Random Name Generator og Cold Slope er to fuzzpoplåtar som kitlar i magen, og The Joke Explained er frisk og fengande countryrock. Sånn elles? … vel vel. 6.

  Compton er tittelen på Dr. Dre sitt ferske album. Hans tredje soloalbum, og det første på denne sida av årtusenskiftet. Dei seksten åra som har gått sidan førre album har han jobba med eit hyperambisiøst prosjekt kalla The Detox. For eit år sidan konkluderte han med at det var og blei skrale saker og skrinla heile greia. Compton tok så form. Som ein slags gjenvisitt til det legendariske NWA-albumet Straight Outta Compton (som no også er tittelen på ein film om Dre og hans kompisar).

På Compton ser Dre tilbake, men like mykje, nei meir, ser han inn i dagens situasjon. Til Los Angeles forstaden Compton, med sin kriminalitet og sine høge drapstal, mot USA elles og den høgaktuelle afroamerikanar vs politi situasjonen, og så snakkar han sjølvsagt om seg sjølv. Legg ikkje skjul på at han er styrtrik («still got Eminem checks I ain’t opened yet»), og gjer det klinkande klart at hans «influence run deep like the ocean» så «don’t get it fucked up».

I sonisk forstand er Compton eit mildt sagt innhaldsrikt album. Her skjer det, og skjer det og skjer det. Soniske utskeiingar fylgjer i hælane på kvarandre. Kvile må ein gjere ein anna stad. Dette er action, og lyd, lyd, lyd. Men ikkje vindskeiv og ute-av-kontroll-lyd. Dre har grepet på alt som skjer. Han og hans studiomusikantar har laga eit velsmurt album. For velsmurt? For utsøkt? For mykje?

Dre har sjølvsagt med seg ein god gjeng av rapparar og songarar (velkjente og totalt ukjente). Frå NWA-kompis Ice Cube via Snoop Dogg til Eminem. Men det er Kendrick Lamar som stel showet. Gjennom tre vers frå tre ulike spor etterlet han seg ikkje fnugg av tvil. Han set fyr på sakene. På Genocide, på Darkside/Gone og på Deep Water. Men den aller beste låta er sannsynlegvis Animals. Der ein ung Los Angeles fyr med ei soul-fylt røyst og det noko merkelige namnet Anderson.Paak (han gjer seg forresten gjeldande på fleire spor her) går i eggande klinsj med Dre. I ein song om å bli stempla, om korleis ei heil gruppe («niggas») blir kategorisert utifrå gjerningane til nokre få.

Dre har laga, spelt inn, produsert, og vore med på ein god bunke plater som er betre enn Compton. Men inni her. I denne dryge, veldige timen, finst det saker som får varmen til å breie seg, eller hjarta til å banke, eller beina til å vandre, så noko mindre enn ei bra plate er det jo ikkje. 7.

 

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Google photo

Du kommenterer no med Google-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Koplar til %s