Author Archives: Oddmund Berge

Ukjend's avatar

About Oddmund Berge

musikk, rock, pop, psykedelia, punk, postpunk, funk, garasjerock, hiphop, country, soul, folk, kraut, jazz, blues, viser, americana, litteratur, romanar, noveller, poesi, groove, og slikt.
Des1

Tom Waits – Orphans: Brawlers, Bawlers and Bastards

Posted on by
Standard

Ein stor og omfattande dose Waits, men slett ingen overdose.

cover  Sjå der ja, Good Ol» Tom har slengt på seg Bukowski-frakken sin igjen og kjem stegande nedover Fannin Street, med halve gatekoret sitt av syndarar, drankarar, foreldrelause, nedtrykte, bråkebøtter, bastardar, sjarmørar og lurendreiarar i hælane. One Eyed Jack, Jockey La Fayette, Peoria Johnson, Dirty Ol’ Joe, Blackjack Ruby, William The Pleaser, Buzz Fledderjohn, Corabell Lee, Molly, Young Nick og The Cross-legged Knight, dei er der alle i hop, og fleire med dei.

Det er ikkje småtteri han har på programmet denne gongen. 56 låtar spreidd utover tre CD’ar og tre timar. Ein kan få halskatarr, pustevanskar og sjelekvalar av mindre. Ja, eg skal innrømme at det kan vere ei utfordring å fylgje han med absolutt toppfokusert merksemd heile vandringa til endes. Men innimellom, og vel så det, vartar han opp med historier, kastar seg om halsen på melodiske vinnarar, kjem smygande med attraktive tonar, eller rett og slett utfører fantestrekar så alldeles på feil side av gata at ein instinktivt og med nøgd mine blir ståande og klappe ganske så energisk i henda.

Då Tom Waits gjorde 80-talet ei stor teneste med sine ustyrlege, eksentriske og høgst personlige meisterverk Swordfishtrombones og Rain Dogs omdefinerte han samstundes seg sjølv og retta sitt ikkje heilt pålitelige kompass i ein retning han stadig vandrar. Slentrande, hoppande, dansande, marsjerande, sparkande, galopperande, snublande og krypande. Framkomstmåtane han nyttar seg av kan vere så diverse. Blues, cabaret, folk, rock, vaudeville, country, jazz, avantgarde. Tonane kjem i mang slags former. Skrålande, brummande, haukande, kremtande, nynnande, pratande, syngande. Den sterkt røykskada røysta gjev seg til kjenne på mang slags vis.

Orphans er delt inn i tre soniske underkapittel. Brawlers, der ein nesten utan unntak møter Waits i ei eller anna bluesform. Bawlers, som siktar seg inn mot den meir beherska ballade-sida til fyren. Og Bastards, som er eksperimentelle utskot, monologar og anna som ikkje heilt fant seg tilrette i dei to første kapitla. Utgjevinga er også ein salig miks mellom eldre innspelingar som ikkje har vore på dei regulere Waits-albuma, og splitter nytt materiale frå Waits og fru Kathleen Brennan si hand. Etter ein fordelingsnøkkel på sånn cirka 50/50.

Det er få spor eg vil hevde ikkje fortener sin plass på Orphans. Samstundes er det vel heller ikkje så altfor mange som vil kjempe om ein framtredande plass i den etterkvart nokså fyldige Waits-kanonen. Men nokon er det, og då kanskje først og fremst Down There By the Train. I si tid gjort udødelig av Johnny Cash på hans første American Recordings-utgjeving. Her endelig å høyre med opphavsmannen i frontposisjon. Den er ikkje nemneverdig svakare slik heller. Ein seig og sakte eggande gospelsong som tar for seg syndeforlating av det verkelig storsinna slaget; «You can hear the whistle, you can hear the bell, from the halls of heaven to the gates of hell». Og så kjem dei, den eine meir syndig enn den andre og møtest nede ved elva der «the train goes slow». For der kan sjølv den mest hardhuda, den mest svikefulle, den mest skamfulle, den feigaste og den mest hjertelause blant drapsmenn få si tilgiving. Her kan ein sjå «Judas Iscariot carrying John Wilkes Booth» og ein kan ramla over massemordaren Charlie Whitman og gangsterdjevelen Gyp the Blood. Hadde songen vore laga i dag ser eg ikkje bort frå at den også hadde tatt opp ein nyleg hengt eks-diktator i sitt persongalleri. Definitivt ein Waits-klassikar.

Ei av gatene som fører ned til denne mystiske togstasjonen er ganske sikkert ei krokete ei i Houston kalt Fannin Street. I enden av fortauet der snublar vi over ein som sitt og forbannar dagen han gjekk av det der toget og trossa åtvaringa om å spasere nedover gata. Waits syng visa berre akkompagnert av ein akustisk gitar. Det er nok. Det er sårt. Det er vakkert. Det treff midt i hjerta.

Begge desse låtane er å finne i Bawlers-kapittelet. Eg skal ikkje nekte for at dette nok er favorittkapitlet mitt. Her finn vi også den Kurt Weillske cabaret-saken Little Drop Of Poison. Der hovudpersonen i ein nokså bitter tone syng om ho som «left in the fall» og stiller det kanskje ikkje heilt uefne spørsmålet «did the devil make the world while God was sleeping?». Elles crooner Waits seg gjennom jazzige piano-balladar, lar både fiolin og steel-gitar leie an i ledug valsetakt, og fører den over 25 år gamle Ramones-låta Danny Says vekk frå gabba-gabba strøket og inn i sitt eige kvartal.

Ei anna Ramones-låt, The Return Of Jackie and Judy (frå den same End Of the Century-plata), dukkar opp blant Brawlers-stoffet også. Med den stadfestar Waits at forskjellen mellom Joey Ramone og Howlin Wolf ikkje er meir ein spoonful (om nokon skulle ha tvilt på det). Andre Brawlers det er verdt å nemne er det perkussive skjebnedramaet Lucinda, den djuptrøskande keltiske balladen Bottom of the World, den blues-krypande historia om Buzz Fledderjohn og den skrålande country-balladen Rains On Me. Men songen ein legg mest merke til frå den bråkete avdelinga er utan tvil Road To Piece. Tematisk følgjer den ein heilt annan veg enn resten av kobbelet. I ein sorgtung tone rettar Waits her merksemda mot konflikten mellom Israel og Palestinarane. Hovudpersonen er den unge palestinaren Abdel Madi Shabneh. Ein «excellent student, he studied so hard, it was as if he had a future», men denne dagen fortalte han mora si at han «had a test out along the road to peace». Utkledd som ein ortodoks jøde og med eksplosivar festa til kroppen entrar han ein buss, og tar 17 stykke med seg i døden. Waits tar ikkje parti, han refererer, og han stiller spørsmål, før han konkluderer med å undre seg over om «God himself is lost upon the road to peace».

Så var det bastardane, då. Det er vel sant å seie det mest ujamne kapittelet på utgjevinga. Her kan vi høyre han i kjent stil danse seg gjennom Weill/Brecht-låta What Keeps Mankind Alive, på skranglete vis bla opp gammalt «stone news» i Skip Spence si gospel-vise Book of Moses, og gjere både ein folk-variant og ein bluesvariant av ein Jack Kerouac-song (Home I’ll Never Be og On the Road). På sitt beste i denne delen er han når han med inderlig røyst tar for seg Daniel Johnston si sorgtunge gjendikting av King Kong-legenda. Blant dei mange monologane som dukkar opp her, finn vi også ein av Charles Bukowski, titulert Nirvana. Men eg lurer på om ikkje den avsluttande røvarhistoria Missing My Son gjer mest inntrykk. Der, kort fortalt, hovudpersonen blir lurt opp i stry av ei ikkje heilt uskyldig eldre dame.

Waits fører oss på ingen måte inn på nye spor med denne utgjevinga. Men så lenge han har såpass mykje interesseskapande å vise fram frå områda han har trakka dei siste 20 åra, som det han har her, er det heilt greitt å vandre saman med han desse tre timane også.

7/10

Først publisert på Groove.no (i 2007)

 

Des1

Gina Villalobos – Miles Away

Posted on by
Standard

Ei noko oksygenfattig og strevsam Villalobos-utgjeving denne gongen.

cover  Musikk treng luft. Det hender at den trongen ikkje alltid blir gått nok stetta. På Gina Villalobos si nyaste plate har tonane ein lei tendens til å ende opp i luftskrinne sfærar. Når så i tillegg det melodiske grunnlaget litt for ofte er i mattaste laget, ja då blir nok dette ein liten nedtur i forhold til vitaliteten som prega mange av spora på Rock’n Roll Pony frå 2005.

Det er framleis countryrock med trykk på rock som er Gina Villalobos sin musikalske plattform. Ein kan her og der trekke ein tråd mot Lucinda Williams sine meir el-gitar regjerte og ståkande stunder. Sjølv om ei slik samanlikning nok blir vel flatterande for Gina, i alle fall i Miles Away-samanheng. Så kanskje det i referanse-føremål er meir korrekt å trekke fram nyare og litt lettare artistar som Kasey Chambers og Oh Susanna? Ikkje heilt, det er noko meir grumsete og pågåande over Villalobos. Av og til kan ho, med si håse røyst, minne meg om ein kvinnelig ekvivalent til Patterson Hood i Drive-By Truckers, sjølv om ho nok styrer rundt i eit atskilleg mindre interessant farvatn her. Så då endar vi vel opp hos Jesse Malin, då?

Ho har reist mykje siste året. I tillegg til at ho har turnert heimlandet frå California til New Jersey, har ho vitja både Europa og Australia. Tittelen, Miles Away, seier sitt. Låtane er skrivne med dei tomme veggene på billige hotell som einaste tilskodarar. Og det er langt meir smerte enn glamour som kjem til uttrykk i dei ti spora. Ja, her er faktisk mange små dugande rapportar om gnagande lengsler og nedslåtte blikk. Det er ikkje der det haltar. Ikkje i tittelkuttet heller, der er glødeprosenten i tonane såpass kraftig at sjølv ikkje eit noko for strevsamt sluttparti maktar å ta knekken på den. Endå betre ifrå det kjem Gina i Face on the Sheets. Livet er svartare enn grått, einsemda massiv og medisineringa tung, men du verden så vitalt eit refreng: «Come on baby… I heard you had to sell your sheets again», Anne McCue korar, og det er berre flott. Kvifor er det ikkje åtte til av det slaget?

Ja, kvifor er det ikkje det. Kvifor blir dei fleste av dei resterande låtane enten spent bein under før dei når satspunktet eller forsøkt strupa midtvegs i svevet? Kanskje Gina veit, eg veit ikkje. Det eg veit er at det blir ikkje eit bra svev utav slikt, og slett ingen vakker landing. Det blir strevsamt og masete, og tonane hiv etter pusten før dei går pladask i bakken og mister siste rest. Don’t Let Go, Don’t Defeat Me eller If I Can’t Have You. Den siste er forresten ei låt Gibb-brørne skreiv ein gong i tida. Den er ganske fin i eitt minutt, men er det nok?

Ein eller annan stad i denne produksjonen sette dynamikk-knappen seg fast, eller kanskje Gina sin glødande intensitet tok overhand. Og endå verre, ved fleire høve enn sunt er minnar ho om Bonnie Tyler. «Somebody save me» syng ho heilt til slutt.

3/10

Først publisert på Groove.no (i 2006)

Des1

Uské Orchestra – Niko et la Berlue

Posted on by
Standard

Eit belgisk åtak på den gode tone, slik vi kjenner den.

cover  Inntrykket eg sat igjen med etter første gjennomlytting av belgiske Uské Orchestra sitt album Niko Et La Berlue var at dette hadde sterk likskap mot kva ein ville få av lyd om ein gav kvar sitt instrument til 10 sukkerstappa førskulebarn og plasserte dei i ein hønsegard med 10 hyperkaklande høner. Med andre ord, sterkt usymmetrisk og slitsamt leven med minimal interesse for utanforståande.

Så vidt eg kan forstå er Uské Orchestra eit einmannsføretak. Eg finn i alle fall ingen andre enn Niko Uské nemnt her. Kva som er intensjonane hans for dette føretaket har eg ikkje funne beskrive nokon stad. Men hadde ein gjort eit intervju med mannen, ville han kanskje ha svara noko i denne retning:
– Du skal ikkje streve så inderlig med å finne ein bås for dette, ville han heilt sikkert ha sagt.
– Dette er nemlig eit tiltak frigjort frå alle reglar og hevdvunne former, ville han antakelig helde fram.
– Her har eg prøvd å fjerne meg frå normaliteten, samstundes som eg grip tak i banale strofer og lar dei prøve å finne seg til rette i eit utfordrande lydvirvar, kunne han kanskje ha funne på å konkludere med.

Dei seinare åra har terminologiar som anti-folk og fri-folk dukka opp for å kategorisere nyare framtoningar av folk-musikk. Det har vore mykje inspirert og friskt som er blitt plassert i båsane (Banhart, Newsom, Espers etc.), men tonane deira har vel berre på moderat vis utfordra mønsteret som har grodd fram gjennom generasjonar. Derfor går det kanskje også an å stille eit spørsmål eller to med gehalten i dei nemnte omgrepa. Ja, for kva skal ein i tilfelle kalle lyden av Uské Orchestra. Anti-musikk?

Du har kanskje høyrt Animal Collective. Du har kanskje høyrt CocoRosie. Tenk deg desse to banda i ein ustrukturert fusjon, der vokalen er utydeligare og to oktavar høgare, og fokuset meir kuriøst og endå fjernare. Då er vi kanskje inne på noko, men berre så vidt, eigentlig.

Årsaka til at eg prøver meg på å knyte Uské opp mot folk-musikken ligg nok ein del i det faktum at det er organiske og akustiske instrument som utgjer ei slags drivkraft i framstøyta hans. Gitar, banjo, horn, fløyte, piano, xylofon, perkusjon og ikkje minst eit rimelig stort utval av leiketøy-instrumenter. Dette krydrar han så med eit og anna innspel frå digitale lydkjelder. Kva han syng om hadde eg antakelig ikkje fått med meg om eg så hadde hovudfag i fransk. Det verkar nemlig å vere nokså uartikulerte stemmeutskeiingar han har føre seg.

Å få eit forhold til låtane, der ein kjem i posisjon til å kunne utbasunere at «dette, ja, det er jo Un Tintamarre Bleu det,» er eit bortimot umogeleg prosjekt. For sjølv om ein etterkvart oppdagar at dei fleste spora har eit melodisk grunntema så får ikkje dette vere i fred, men må stadig tåle å bli hersa med av merkelige lydanfall. Låtane endrar ansikt, fasong og tempo fleire gonger undervegs. Samstundes går enkelte tema og lydløysingar igjen i fleire av låtane. Dermed er det vel mest fruktbart å sjå på albumet som eit samanhengande verk.

Legg ein den første forskrekkinga på hylla, og prøver å møte Uské med eit ope sinn vil nok ein god del av avsmaken bli borte. Det er rett nok ei utfordring, og det er langt ifrå eit meisterverk ein finn bakom virvaret, så det er lov å spørje seg om det er verdt bryet. Dessutan blir det nok litt i meste laget, men eg har oppdaga at ein liten rørete tur blant dei fire-fem første spora her slett ikkje er heilt å forakte.

4/10

Først publisert på Groove.no (i 2006)

Des1

Twinklehead – Twinklehead

Posted on by
Standard

Kristiansand-trio presenterer vennligsinna og harmoniske poptonar med visse atmosfæriske element.

cover  Historia fortel det slik at det i Kristiansand på midten av nittitalet var sånn cirka berre tre tenåringar som ikkje ville spele i Heavy Metal-band. Så dei fant i hop og byrja spele popmusikk i staden. Når dei nokre år seinare skulle finne eit namn til bandet, konstaterte dei at både Twinkle Brothers og Radiohead var opptatt, så derfor enda dei opp som Twinklehead i staden. Før dei var komme så langt som til å gje ut sitt debutalbum, hadde allereie ein av dei tre vore ute å gjort seg litt kjent på eigenhand. I Twinklehead kjente dei han som Thomas Helland. Når han lurte seg utav øvingslokalet og inn på Mono (eller noko liknande) prøvde han å skjule identiteten sin ved å kutte bort nokre bokstavar, og kalle seg Thom Hell i staden.

Då Twinklehead omsider albumdebuterte i 2005 følte dei på seg at dei var Made For These Times, og kalla derfor like godt det vesle popverket sitt det. Publikum strøymte vel ikkje akkurat til og stadfesta den kjensla. Men Twinklehead gav ikkje heilt opp av den grunn. Eit år seinare dukkar dei opp med ein oppfylgjar. I det dunkle lyset under ei solformørking står bandnamnet å lese, men her er ingen tittel å sjå.

Litt mindre smålåtne kan ein vel seie at labelen deira, Division records, er i presseskrivet dei har sendt ut. Her blir det nemlig hevda «at det ikke fins maken til dette albumet i pop-Norges historie». Eg veit no ikkje heilt om eg kan seie meg einig i det, for når eg plasserer nokre plater av Jim Stärk, Delaware og Washington ved sida av denne, ja så synst eg ikkje det blir så alldeles ulikt.

Om Paul McCartney hadde vore Roger Waters og David Gilmour hadde vore John Lennon. Om Syd Barrett aldri hadde smaka LSD og George Harrison alltid hadde vore kompis med Jeff Lynne. Om Bee Gees hadde grodd fast i Massachusetts og ingen hadde vist ein Badfinger til REM etter at dei vart tre. Ja då, då hadde musikkverda sannsynlegvis vore annleis, men kanskje ikkje Twinklehead.

Opplegget deira har visse melankolske element, men hyggefaktoren er vel så framtredande. Melodikjensla deira er dugande, lyden sofistikert og harmonisongen er velpleidd og verknadsfull. Akustisk gitar og piano har ei meir dominant rolle enn den elektriske gitar. Dei er mjuke i kantane, om det i det heile kan seiast at dei har kantar. Av desse tre ufarlige fyrane kan vel kanskje Henrik Moy Askildsen seiast å vere ein slags hovudarkitekt, men både Helland og Kjell Nyhuus spelar viktige roller. Eit titals gjester er også med å gjere sitt som både koristar og instrumentalistar av ymse slag.

After heiter, av alle ting, det første sporet på plata. Mellom rennande vatn og fuglekvitter dukkar det opp atmosfæriske Pink Floydske vendingar i eit yndig popskjema som gjerne kunne vore laga av Paul McCartney. Det er i dei omkringliggande traktene av eit slikt uttrykk dei held seg plata igjennom. På sitt mest spretne og lettbeinte i Get It On, og på sitt mest snirklete i Making My Own World, utan at avstanden dei to imellom kan seiast å vere altfor markant.

Reint og fint, og det skulle derfor vere heilt unødvendig å vaske seg etterpå, sjølv om sistesporet handlar om dama som har fortapt seg i Forensic Detectives på Discovery.

5/10

Først publisert på Groove.no (i 20067

Des1

tongues – Ugly

Posted on by
Standard

Første og siste album frå ein desperat men noko melodiveik australsk trio.

cover  Døden affiserer. Her har eg lytta gjennom det australske bandet tongues sitt album Ugly fleire gonger, og gjort meg opp ei meining. For å få litt bakgrunnsstoff les eg så gjennom det medfylgjande presseskrivet. Midtvegs i siste avsnitt endrar biletet seg. Der står det at bandet si fremste drivkraft, låtskrivar, songar og gitarist Cate Dahl tok sitt eige liv berre veker før den planlagde utgjevinga av denne plata. Så kva skulle eg gjere no? Meininga var å skrive ein litt lunken omtale. Den ukultiverte post-grungen til bandet hadde nemlig ikkje heilt klart å gripe tak i meg. Men som den respektfulle fyren eg trass alt er, bestemte eg meg for å gje albumet ein sjanse til. Og det er klart at ein høyrer på desperasjonen og uroa til Cate Dahl med litt andre øyrer denne gongen. Eit og anna glimt av stygg realisme byrja brått å flimre på netthinna (eg skal ikkje nekte for at desse hadde stanga uoppdaga forbi tidlegare). Utan at Ugly verken kan tolkast som historia om eit varsla sjølvmord, eller blir ein ny In Utero, av den grunn. Slett ikkje.

Dei var tre om å gjere det. Alle spelte dei gitar, alle spelte dei bass, og Cate slo i tillegg på trommer. Plata vart spelt inn sommaren 2004 heime i leiligheita som Cate delte med den eine av strengetraktørane, Dave Reynolds. Skal ein tru presseskrivet så betalte trioen naboane for å halde seg vekke eit par veker. Hmmm, pengeproblem var neppe blant Cate sine plager (eller kanskje det blei?).

Døden affiserer, men den kan ikkje gje desse låtane nytt liv. Den kan ikkje finne fram til ei manglande melodisk kjerne. Den kan ikkje hente inn igjen og samla energien som tar litt for mange, og litt for preglause, retningar. Den kan ikkje skaffe Peculiar nødvendig framdrift. Den kan ikkje redde Velveteen frå eit liv blant middelmåtige popforsøk. Den kan heller ikkje røske Dazed utav den tredjerangs Nirvana-drakta den er kledd i. Nei, den kan nok ikkje gjere denne plata betre.

No er ikkje alt på Ugly slik eg skildrar det i førre avsnitt. Den seksuelt-tona Dead Man Walking med sitt manisk gjentakande gitarriff og Cate sin intense vokalisering har glødande tendensar. Det same kan ein vel til ein viss grad seie om Wanna-be. Der Cate i selskap med frenetiske gitarar nådelaust proklamerer seg som outsider. I hastige Cat Top manar Cate fram for så vidt potente linjer oppå syrefarga men rimelig velmanøvrerte gitar-riff. Medan avsluttande Telektanon smakar på Sonic Youth liknande stoff. Den strekk seg over åtte minuttar. Den siste halvdelen er ambient støy, noko uforløyst i så måte. Dei fire første minuttane derimot kan vise til ei fokusert melodisk framdrift som når sitt klimaks i eit gjentakande «I’m not leavin» till I’m done».

Så drog ho sin veg, men eg trur ikkje ho var heilt ferdig.

4/10

Først publisert på Groove.no (i 2006)

Des1

Tellusalie – Is The Outside Still There?

Posted on by
Standard

Med ord og tonar frå innsida søker Tellusalie merksemd frå utsida. Det bør dei få.

cover  Joda Ottosen, utsida er her framleis, den. Ganske så lytefri og rettskaffen er den også blitt etterkvart. Folka her blir stadig vennligare innstilt overfor kvarandre. Omgrep som djup fortviling, hat, undertrykking og krig er snart kanskje berre vage minner. Dick Cheney, Karl Rove og George Bush forsvann i ein orkan utafor kysten av Louisiana for eit halvt år sidan. Osama Bin Laden fekk hovudet blåst av mens han dreiv og leikte seg med eit sprengstoffstappa modellfly. Heile leiarskapet i Nord-Korea har sendt seg sjølv til helvete i ei storstilt prøvesprenging. Gamle fiendar i Midt-Austen har funnet ut at dei har same Gud, og derfor gravlagt alle stridar og vandrar no hand i hand gjennom gatene i Jerusalem. Alternative tankar blir omfamna frå alle kantar, og verda sin rikdom byrjar endelig å komme alle til gode. Dagbladet har byrja å trykke interessante artiklar på kvar einaste side, Carl I. Hagen har gått heim, VG har gått inn, Se og Hør har gått i grava og på toppen av hitlistene regjerer det fabelaktige Fredrikstad-bandet Tellusalie.

Løgn? Seier du det, Ottosen? Jammen var det ikkje det du ba om då? Eller var det kan hende ein draum?

Det var kanskje ein aldri så liten oransjeraud draum som gjekk i oppfylling då debut-albumet til Tellusalie, Tangerine Dreams, vart nominert til Spelemannspris i 2004. Ei hyggelig lita overrasking var det i alle fall. Det store platesalet fylgde likevel ikkje i fotspora til dei 4 minuttane i det offentlige lys, så låtskrivar og songar Ole Jørgen Ottosen stega ned igjen i dei lyssvake sirklar og skreiv nokre nye og endå betre låtar. For all del, det hadde han nok gjort uansett kor varmt det hadde blitt rundt populariteten sitt suspekte alter. No er han oppe igjen. Mannskapet han har samla i hop er blitt litt endra på sidan sist, og lyden dei lagar er kanskje litt meir stillfaren denne gongen, men den fengslar minst like mykje.

Den er verken ny eller original denne lyden. Den tar utgangspunkt i dei same jordbundne, country-injiserte og popmelodiske rock-teksturar som har ridd mang ein tonekunstnar frå den andre sida av Atlanteren. I alle fall sidan Neil Young og Gram Parsons spelte inn sine første tonar og fram til våre dagars Band of Horses. Tellusalie gjer den like fullt til sin eigen dei.

Sjølvsagt er det mykje vemod i både orda og tonane, men aldri av den totalt overmannande sorten. For det blir sloppe inn lysstrimer også, fleire. Og fargar, nyansar, kontrastar dukkar opp. Ganske så kjapt. I første spor. Scared Bird, Pretty Bird høyrest i første omgang ut som ei låt som Band of Horses har klargjort for sitt neste album. I struktur, men først og fremst på grunn av stemma til Ottosen. Ei fin stemme. Ei stemme eg trur på. Den minnar meg ikkje like mykje om Ben Bridwell i dei andre låtane. Då kan det av og til vere litt Neil Young over den, eller kanskje litt Dan Stuart, men mest minnar den om Ole Jørgen Ottosen. Det verkelig nakkehår-reisande augeblikket i løpet av dei tre minuttane Scared Bird, Pretty Bird driv framover i sine velfunderte former, kjem når Ottosen på kontant vis slår fast at «he’s not working for you, no he’s not working for you, you, you». Det er langt ifrå den einaste gongen i løpet av dei førti minuttane at nakkehåra vaknar til liv.

«I wrote a song, but it turned out wrong when I began to sing», hevdar Ottosen i Big Boys Bark. Det må han gjerne gjere, men det kan umogeleg gjelde den låta. Den er det nemlig ingenting gale med. Seig, orgel-underbygd og med munnspel i svingane tek den seg fram i form av duvande versevandring og hardt-trampande og fleirsong-aktivisert refrengkauking; «What can we do? What can we say? When big boys bark, and time slips away». Litt av den same mønsteret fylgjer også den fatalistiske Man of Matches, men utan kauketendensar i dei vokal-harmoniserte partia. Den er slett ikkje dårligare av den grunn.

Eit definitivt høgdepunkt er D Major. Ein saktegåande affære som kretsar rundt i ein gjentakande, vanedannande og Low-liknande tekstur. Den skjelv, lever og bygger seg etterkvart inn i eit støyande avslutningsparti. Med vakre steelgitar-tonar, varlege «ooh-ooh»-harmoniar som krydder og eit litt Zorba-aktig gitarmønster voggar See You Sometimes seg inn på lista over minneverdige countryrockarar. Der kan den fort få selskap av den såre og litt sånn Grant Lee Buffalo-dramaturgisk oppbygde og Love Hurts-hintande Kick It Back.

Av dei 11 spora er det berre eit eg ikkje heilt finn tonen saman med. Cautious Clay rockar og riffar meir enn noko anna her, og har eit slektskap til Green On Red sine meir Stones-prega sider, men det melodiske er for vagt og dynamikken for slapp. Meir stoff frå Dan Stuart-vandra slagmarker dukkar opp i Instant Joy. No er det snakk om den klassisk countryrockande varianten. Den der eg har så lett for å like. Det same gjeld vel også både Twenty Eight og Queen Latoya. Førstnemnte kan ein mistenke Tellusalie for å ha plukka opp ein eller annan stad på vegen mellom After the Gold Rush og Harvest. Sistnemnte jumpar kjekt av stad i eit forsøk på å legge smerter og sorger bak seg. Det gjer ikkje Sorrow. Den står mitt oppe i det. Anger, bøner, rastløyse, sakn og eit bortkasta liv, kan vel vere stikkorda for denne smått dramatiske affæren som nok har sine stilleståande parti, men som også krummar nakken og bit ifrå seg.

Der veldig mange andre norske dyrkarar av americana-melankoli har ein tendens til å bli litt for respektfulle og spakferdige i sine framstøyt, hentar Tellusalie fram den der vesle nødvendige uroa som gjer at dei blir eit verkelig interessant selskap. Ikkje det at dei bråkar, sjølv om dei lar elektrisiteten gnistre litt innimellom. Ikkje det at det meste ikkje kan kallast beint fram nydelig. Nei, det er ikkje derfor. Det er nerven. Ei nerve ein slett ikkje finn kvar som helst. Den er der i gitaren, i munnspelet, i orgelet, i pianoet, i steel-gitaren og i rytmen. Den er i røysta til Ottosen, i orda hans, mellom linjene og i lufta. Den legg seg ikkje til ro, den løftar, sparkar, grev og bender. Den skapar liv. Den er der og gjer Is the Outside Still There? til ein av dei aller beste platene som har komme ut her til lands dette årtusenet.

7/10

Først publisert på Groove.no (i 2006)

Des1

Chip Taylor – Unglorious Hallelujah/Red Red Rose & Other Songs of Love, Pain & Destruction

Posted on by
Standard

Ein eldre gråsprengt herre med gode hjelparar og enkle, levande tonar.

cover  Han er blitt ein svært så produktiv mann på sine eldre dagar, den godaste Chip Taylor. Unglorious Hallelujah er mannen si niande utgjeving sidan han gjorde sitt comeback på midten av 90-talet. Den heiter forresten ikkje berre Unglorious Hallelujah, men også Red, Red Rose & Other Songs of Love, Pain and Destruction. Og ja, det er ein dobbel ein.

For dei som skulle vere ukjent med den 62 år gamle mannen sine bravadar kan det kanskje vere greitt med ein minibiografisk gjennomgang: I ungdommen ein lovande golf-spelar. På 60-talet ein ettertrakta låtskrivar og mellom anna mannen bak den råbarske hitlåta Wild Thing. På 70-talet ein heller anonym countrysongar. På åtti talet og halve nittitalet profesjonell gambler, før han altså fant vegen tilbake til countrymusikken. Når han i ei låt på si siste plata refererer til James Wesley Days, er det si eiga fortid han tar for seg. Hans eigentlige namn er nemlig James Wesley Voight, og ja, han er bror til den ikkje heilt ukjente skodespelaren Jon Voight.

Sine tre føregåande utgjevingar har Chip gjort i nært kompaniskap med den felespelande og stundom syngande Carrie Rodrigues. Ho dukkar opp som harmonerande partnar ved fleire høve her også, men eit par steg lenger bak og utan fela denne gongen. Ho spelar like fullt ei viktig rolle. Det gjer også dei fire andre musikarane Chip har tatt med seg inn i eit lite New York studio for «nokre timar med musikalsk terapi» (for å bruke Chip sine eigne ord). I lag får dei fram det beste i desse 24 songane. På skånsamt vis og med ein genuin kjærleik og nærleik til stoffet. Ja ein får nesten ei kjensle av at dei sit saman med Chip borte i eit hjørne av stova og held ein liten privat konsert for oss.

Tema som blir tatt opp i dei 12 låtane på Unglorious Hallelujah kan ein litt omtrentlig dele inn i to kategoriar. Politisk lada antikrigs-viser, og meir eller mindre sjølvbiografiske historier. Ei av to låtar som dett litt utafor desse rammene er den sorgtunge og vakre balladen What Would Townes Say About That. Her vender Chip seg i tur og orden til sine musikalske heltar (Townes Van Zandt, John Prine, Lucinda Williams, Guy Clark og Steve Earle) for å få råd i forhold til den evige problematikken kring utfordringane i dei mellommenneskelige relasjonane.

Idet siste tone frå Unglorious Hallelujah legg seg til ro, står det temmelig klart for ein at Chip Taylor aldri vil stille seg i første rekke for å hylle den krigerske åtferda til den noverande administrasjonen i det kvite hus. I Don’t Believe In That hevdar han i friskt tonefall, og siktar nettopp til ideen om å drepe for å gjere verda til ein betre stad. I den lågmælte og delvis resiterande Jackknife er mantraet «I don’t wanna kill nobody» og desertøren er den store helten. Medan Taylor i tittelkuttet tillegg enkelte farlige gjenstandar meir samvit enn menneska; «the bullet told the pistol everything, he said if I had a will of my own I would surely sing …. unglorious hallelujah».

Tidvis utopisk, naivt og litt banalt, vil det kanskje gå an å hevde. Skal ikkje gå krumnakka inn for å motseie det, men Chip har dette ektefølte med seg som gjer at ein og annan floskel får passere utan å legge igjen spor av verken irritasjon eller flau smak.

Frå dei sjølvpåførte og sjølvopplevde sfærar fortel Chip om alkoholisme (I Need Some Help With That), si skuldkjensle overfor ein avdød uteliggar (Michael’s Song) og konsekvensane av ein fatal køyretur (Christmas In Jail). Verken i desse eller nokon av dei andre låtane fører Taylor lyttaren inn på musikalske nybrotsmarker. Han lar ferda gå der Prine, Clark og Kristoffersen har vandra både med han og før han. Men det er ikkje tonar som vil visne hen i morgon han har plukka opp (stort sett ikkje i alle fall). Det er vel helst slike som fører lyttaren i klisteret, i alle fall denne lyttaren

Plate to held kva tittelen lovar. Først kjem ein sorgmunter sak om gåvedryssing og svik (Red, Red Rose), etterpå er det tett med kjærleikserklæringar til Chip sin kjære Joan. Og innimellom fyller han på med både litt smerte og undergang. Bandet har tatt eit steg lenger fram og skrudd opp lyden, om enn langt unna Spinal Tap-høgder. Medan tonevala, i alle fall tidvis, kanskje blir litt meir rutineprega og dovne enn i første del. Best er han når han tar for seg tristesse med eit lite smil om munnen i Little Darts, og når han syng den friske og humørfylte visa The Trouble With Scientists. Den siste er til broren Barry, ein vitenskapsmann som visstnok har funne opp ein formel for å kunne føresjå vulkanutbrot.

Soulballaden If I Stop Loving You gjer til kjenne at Chip si rustne stemme nok ikkje heilt maktar å handtere skalaen i si fulle breidde. Candi Staton hadde sannsynlegvis fått meir utav denne. Men når det kjem til likefram formidling av dei enkle tonar er Chip ein dugandes kar.

Ein særdeles dugandes kar.

6/10

Først publisert på Groove.no (i 2006)

 

Des1

Richard Swift – Dressed Up for the Letdown

Posted on by
Standard

Velkledde og idérike songar om nasjonal fridom, bygningar i Amerika, det grimme artistlivet og ein heil del lost and sorrow.

cover  Det er mang slags tonar som får det for seg at dei skal danse rundt oppi skallen på ein stakkar. Nokre så djupt irriterande at ein kan finne på å kaste seg ut i dei mest halsbrekkande øvingar i eit forsøk på å kvitte seg med dei. Andre ynskjer ein derimot hjartelig velkomen og deggar og steller riktig så fint for. Det finst dei som krev sin plass der oppe eine og aleine på grunn av sitt melodiske vesen (eller uvesen). Det finst dei som er vanskelig å neglisjere fordi dei har noko fiffig eller tankevekkande å melde. Dette vesle refrenget har det meste:

I wish I was dead, most of the time,
but I don’t really mean it, no

Svartsyn og naiv uskyld slår armane kring kvarandre akkompagnert av nokre høgpotente tonekombinasjonar som har vore klare for innhausting sånn cirka sidan The Beatles fant opp ein og annan essensiell poptone for drygt førti år sidan. Utan at det smakar overmodent av den grunn, langt ifrå. Låta heiter forresten The Million Dollar Baby og er blant høgdepunkta på Dressed Up for the Letdown, Richard Swift sitt tredje framstøyt i innspelt format. Denne gongen spanderer han heile 36 minuttar med melodisk velkledd og idérik popmusikk på lyttaren, mot nøyaktig halvtimen på debuten Walking Without Efforts, og berre tjue minuttar på minikonseptet The Novelist. Det er i alle fall ikkje for mykje.

Dressed Up for the Letdown er nemlig unge Swift si beste plate.

Du har sikkert skjønt det allereie, men det er eit solid strøk av nostalgi å spore hos Swift. Som eit nikk mot den gode gamle vinyltida deler han albuma sine opp i A og B sider. Medan tonane han skaper nesten kan framkalle førestellingar om eit kreativt sekstitals-møte mellom Brian Wilson, Harry Nilsson og Ray Davies. Noko det altså ikkje er. For denne 29 åringen frå California har gjort det aller meste på plata ganske så aleine han.

Innspelingsmedhjelpar Elijah Thomson spelar bass på ei handfull av låtane, Frank Lenz trommar på ei låt, Matt Fronke stikk innom med flygelhornet sitt litt her og der, og ein strykartrio kjem på vitjing ved eit par høve. Resten er det Swift som gjer sjølv. Og det er ikkje så lite. For sjølv om lydbildet aldri esar seg ut i dei vidstrakte former, så blir det utført ein heil del subtile lydfintar og elegante innspel. Ja, nett sånne små fikse detaljar som løftar ei låt frå det fine men konvensjonelle og over mot eit meir handlingsmetta og eigenarta mønster.

Driftig klikketi-klapping dyttar dei sakte flytande melodilinjene i det innleiande tittelsporet framover, før blå flugelhorntonar går i varleg nærkamp med den leduge rytmikken i siste fase. Med eit håpefullt «I feel alive, I feel alive, like I could live for the first time», og litt nennsam psykedelisk krydring melder The Songs of National Freedom seg på. Bak ryggen på den smyg så Most of What I Know seg inn i fokus i langsame former. Den opnar med eit pessimistiske sukk; «sad to hear the world collapsing», før pulsen nokre linjer seinare byrjar å slå langt hissigare idet songaren kjem i hug at «your love will keep my heart alive». Det var dei tre første låtane, og enda betre skal det bli.

Det er ikkje lagt ved noko tekstark, men vokalen til Swift er relativt tydelig og langt framme i lydbildet så det meste går an å oppfatte. Stort sett kretsar han rundt desse mykje omtala og stadig tilbakevendande mellommenneskelige basketaka. Det gjer han i ei form som både tar opp i seg velbrukte fraser og sjølvlaga vendingar. Noko er greitt å forstå, men langt meir har dobbelbotn og opptrer i gåtefulle former, og kjem derfor aldri til å bli heilt oppklara. I våre post 11. september-tider sender låt-tittelen Buildings in America tankane ganske så sporenstreks i retning av to vaklande tårn. Når det så inni songen dukkar opp tekstlinjer som…:

You’re a plane crash with a pipe dream, Ruby Tuesday with a broke wing, please don’t cry like buildings in America…

…blir vel ikkje denne tanken akkurat svekka. Like fullt, eg lurer på om ikkje desse linjene kanskje heller er meint som smertelige metaforar i skildringa av ei kjærleiksaffære på veg mot ruin. Eg seier kanskje, fordi dette her kan absolutt tolkast i terrorist-retning også:

I cut your name from your mother’s heart,
I won’t be late and I won’t be caught,
I’m trying not to be someone to love,
Didn’t mean to bleed, but it’s so damn tough,
I played your heart, but I broke two strings,
Jesus Christ you lovely thing.

Eg trur nok det er Buildings in America som er favoritten min ja. Opplegget er ei pågåande og nesten klaustrofobisk melodiføring, der arrangementet startar i tynne trommemaskin-borne former, for så å grave seg inn i meir larmande og uoversiktlege omgjevnader etterkvart. Heile affæren gjer meg faktisk visse assosiasjonar i retning Wilco-låtane Jesus, Etc. og I Am Trying to Break Your Heart.

Swift sitt førre framstøyt var sterkt inspirert av 30-talets vaudeville-stil. Han har ikkje heilt lagt dette frå seg her heller. Spretne og truskyldige Kisses For the Misses har absolutt litt av det, og det same gjeld balladen Artist & Repertoire. I sistnemnte viser forresten Swift at han har humor både av det sjølvironiske og svarte slaget. Låta startar med fylgjande ytring frå ein fyr i plateselskapet: «Sorry mr. Swift but there’s no radio that like’s to play your songs of lost and sorrow». Mot slutten sit så hovudpersonen der med svett panne og tom bankkonto; «got a wife and kids and a gun to my head».

Pianoet er det berande element i over halvparten av låtane. Som eit nesten litt lystig og trillande motstykke til eit sorgtungt og hardt ramma hjerte i P.S. It All Falls Down, eller med djupt mollstemte akkordar i den angerfulle og strykar-nedstemte Ballad of You Know Who.

Til slutt legg han så gitaren i fanget og drar ei kort lita ode til det ugjestmilde livet som opningsband. Kanskje er det sjølvopplevde hendingar som ligg til grunn? Swift har i alle fall ikkje nådd ut til det store publikummet ennå. Du kan avgjort gjere verre investeringar enn ei som vil rette litt opp i nett det.

7/10

Først publisert på groove.no (i 2006)

Des1

Swagger Jack – The Feral Blood of Swagger Jack

Posted on by
Standard

Ein primitiv vagabond frå andre sida gjer lo-fi om til no-fi.

cover I den populære serien «Groove ser nærare på CD-R utgjevingar frå dei rurale strøk av New Zealand» er vi no komme fram til Swagger Jack. Ein syklande vagabond, ivrig campar og nådelaus slaktar som under eit dunkelt måneskinn framfor eit knitrande bål rett som det er drar fram gitaren og syng ei vise, eller ein blues, om det primitive og ikkje alltid like pålitelige livet som fridomsøkande eventyrar litt på utsida av folkeskikken.

Det er vel kanskje her eg skal skyte inn og fortelje at Swagger Jack er ein illusjon. Eller kanskje meir korrekt ein karakter skapt og handtert av Antony Milton. Ein Milton som har mangt og mykje for seg i lyd- og låtskapande samanheng. Så godt som ingenting av det har nådd mine øyrer tidlegare. Men ifylgje biografien snakkar vi om ein som spankulerer rundt i eit underlig og ikkje særlig oversiktleg sonisk vegkryss, der elektroakustiske komposisjonar møter både improviserte tonar og ustabile støyfakter ifrå dei psykedeliske utkantstrøk.

Det er altså Milton sine visesongar-gen som får komme til uttrykk gjennom Swagger Jack skikkelsen. Men det er ikkje gen som er heilt i takt med dei rådande idear for korleis ein handterar tonar på visesongarvis. Nei det er slike som skrapar og sjanglar godt på sida av normaliserte konvensjonar. Slike som har langt lettare for å ta trappa ned til The Velvet Underground, enn å vandre arm i arm med James Taylor.

Skulle eg driste meg til å plassere Swagger Jack inn i ein sjanger, er vel psych-folk den mest nærliggande å komme drassande med. Visst eg då i tillegg ytrar noko slikt som at eg også kan sjå fyren for meg vandrande kvilelaust rundt i ei blues-røys der både Cpt. Beefheart og Skip James har vore, og at han både der og i andre samanhengar gjer lo-fi om til no-fi, ja då skulle kanskje hans soniske vesen vere sånn nokonlunde innringa.

The Feral Blood of Swagger Jack er ei samling av låtar henta frå to album og ein ep som opphavleg kom i CD-R form i løpet av dei tre første åra etter årtusenskiftet. Her syng han om undergang og død, lediggang og latskap, fridomstrang og livet på vegen (eller utafor vegen), og om slakting og fortæring av eit og anna dyr.

Ei nasal, tynn, noko skjelven og ikkje plagsamt rein røyst er saman med ein akustisk gitar gjengangarane. Desse blir så utfylt, vitalisert eller tynt av atonal strengegnikking, skeive elgitar-riff, uidentifisert støy, ei munnharpe og laussluppen rytmikk.

Eit høgdepunkt er countrytrash-bluesen No Camping. Eit episk stykke om styresmaktene sin hang til å legge campingforholda til rette for turistar, medan lokale vandrarar blir drivne frå skanse til skanse. Elles tykkjer eg om My Good Guts, ein ugod folkblues med overstyrte lydparti. Mixed Metaphor gjer også inntrykk, der den startar i varlege countryvise-former, men plystrar etterkvart svikefullt i det og gjer seg villskapen i vold. Medan Bad Politics er litt Neil Young, litt slidegitar og ein god dose syre, og bit bra ifrå seg.

15 låtar og ein heil time med dette etterkvart litt einspora og lydmessig utfordrande opplegget til Swagger Jack vil eg tru kan bli i meste laget for dei fleste. Men at han er noko for seg sjølv, den godaste Jack, skulle det vel vere liten tvil om.

5/10

Først publisert på Groove.no (i 2007)

Des1

Sunset Rubdown – Shut Up I Am Dreaming

Posted on by
Standard

Spencer Krug snublar utav ulveparaden og inn i solnedgangen, og forårsakar slik ein pasjonert kollisjon mellom det skakkøyrte og det monumentale.

cover  Spencer Krug sitt ikkje i ro. Spencer Krug har ting han skulle ha gjort. Mange ting. Men han vil visst ikkje gjere det åleine, så Spencer Krug spelar i band. Mange band.

Han er nok mest kjent for å spele keyboards og kauke i veg i Wolf Parade. Litt mindre kjent er det kanskje at han av og til slår seg i hop med vennene i Frog Eyes. Eller at han saman med Frog Eyes sin songar Carey Mercer og ikkje heilt ukjente Dan Bejar (Destroyer, New Pornographers) har den alt anna enn lydlause hobbyen Swan Lake. Ei litt meir dempa side av seg dyrkar han gjennom å vere ein del av instrumentaltrioen Fifths of Seven.

Og så er det Sunset Rubdown, då. Eit prosjekt han starta heilt åleine for drygt to år sidan, men som fort vart til eit band. Shut Up I Am Dreaming er album nummer to. Det kom ut på andre sida av Atlanteren i 2006, men har først no i 07 blitt distribuert i vår retning. Det skjer berre kort tid før Sunset Rubdown har sitt tredje album klar for fortæring. Sjølvsagt har dei det, for Spencer Krug sitt som kjent ikkje i ro.

Meir om oppfylgjaren ein annan stad. No nokre linjer om Shut Up I Am Dreaming. Og ha meg då unnskyldt for å starte litt feigt. Med Wolf Parade. For det er mykje av den same skakke uroen og det brunstige pågangsmotet som driv Sunset Rubdown. Men dei stormar ikkje like hastig i veg, og så tar dei vegen om nokre snirklete bakgater (samt eit par blindgater) som ulveparaden glatt ignorerte i sin febrilske dans mot The Lonesome Crowded West.

Spencer Krug er for ung, for modig og for full av uro til å grunne på konsekvenser. Han vil mykje. Saman med banden sin lar han det mektige og det pretensiøse bli tirra av det skakkøyrte, det atonale, det spinkle og det skarpslipte. Og skapar slik ei kjensle av at ting stadig er på nippet til å ramle saman. Krug syng med ei bevrande og skjør, men sterkt pasjonert røyst. Nokre stader er den i front, andre stader kjempar den nærast forgjeves med å trenge gjennom ein ustødig lydvegg. Nokre stader syng den berre på eit «ba-dum, ba-dum da-da da-dum», andre stader kan den seie ting som «but I’m swimming Lord, just to be saved».

Det er i det heile ein del snakk om symjing her. Symjing for ikkje å gå under, symjing saman med ein partnar, i armane til ein partnar, eller bort frå ein partnar. Akkurat då trur eg eg veit kva Krug snakkar om. Det gjer eg ikkje heile tida. For tekstane hans er ikkje av det lett forståelige slaget. Eg tenker at dei krinsar rundt religion, seksualitet, fablar, makt og fridom. Eg tenker også at dei nok ikkje er av dei aller sterkaste eg har høyrt.

Men Us Ones In Between er sterk. På alle måtar. Ein pianodriven ballade som bygger seg frå skjør til kraftig utan å bli ein i mengda, og utan å miste taket i den attraktive tonen. Ein ballade der kvinna i bandet, Camilla Wynne Ingr syng med. Ein ballade som seier at «you are the waterfall, waiting inside a well, you are a wrecking ball, before the building fell». Akkurat når den linja renn forbi, tenker eg at det er litt poet i unge Krug. Like etterpå grunnar han over om det der dyret som et sine eigne babyar nokon gong stoppar opp «to think about the taste». Når sola så har gått ned utafor Arkansas er det tid for å snu litt på sakene; «oh baby, mother me, before you eat me». Eg trur eg kan seie at Us Ones In Between er høgdepunktet på plata.

Men det er fleire gode låtar her. Det mektige opningsnummeret, med den skarpe gitarlyden, Stadium and Shrines II. Den ugode, omtåka og tandre visa I’m Sorry I Sang on Your Hands That Have Been in the Grave. Den folksy og Bonnie Prince Billy slekta The Empty Threats of Little Lord. Mot slutten kjem det så to mangslungne låtar som strekker seg opp og ut og forbi 7 minuttar. Den pasjonerte og temposkiftande The Men Are Called Horsemen There. Og den vekselsvis skjøre og tungt bølgande Shut Up I Am Dreaming of Places Where Lovers Have Wings. Ingen vond draum det skulle ein tru, men hovudpersonen i Krug sin historie ser ikkje ut til å få oppleve at den blir ein realitet. Han står fast og han søkk.

Sunset Rubdown søkk ikkje. I alle fall ikkje så lenge Spencer Krug er på denne urolege, ungdommelige og vitale trippen.

6/10

Først publisert på Groove.no (i 2007)