Med tonar rota i rocken sin gullalder skaper unge Stenseng eit rufsete, vitalt og rimelig personlig bilde.
Med eit raft riff smugla ut av gitarkofferten til Keith Richards entrar Einar Stenseng podiet. Når den unge mannen drygt tre kvarter seinare tonar ut med eit brunstig «let’s dance» har han på vitalt vis svinga seg gjennom ei velkjent rock’n roll-løype.
Stenseng har sikkert fleire gode grunnar for å ha gjort plata i Berlin, den viktigaste er sannsynlegvis den at han bur der (og har gjort det i tre år om biografien talar sant). Historia seier at der dyrkar han bohemlivet, og dei gleder, plager og kreative stunder som det har å by på. Skal eg halde den ferske plata hans opp som eit sanningsvitne må det ha vore ein bra del av det siste.
I Claustrophobia lydstudio i Berlin har Stenseng i samkvem med ein internasjonal styrke miksa eit brygg der hovudingrediensane er vellagra tonar frå 1965, 1975 og årstala derimellom. Som dei fleste vel veit er det mykje gromt å spore der. Det underteikna tydeligast meinar å merke seg, når eg no har supa i meg ganske så dugelige dosar av brygget, er at hyllene der Rolling Stones og særlig Bob Dylan-stoffet er å finne må ha vore flittig frekventert.
Stenseng er som kjent ikkje den einaste som har forsynt seg frå desse hyllene. Ein annan som har gjort det både titt og ofte er Nikki Sudden. Ein fyr Stenseng har hatt mange barkonferansar med under sitt eksil i Berlin. Sudden var slett ikkje heilt fråverande under innspelingane av plata hans heller. Han er medprodusent, spelar gitar på fleire spor, og har låtskrivaransvar for eit par.
Stenseng høyrer ikkje med blant dei smålåtne eller spesielt nedtrykte av låtskrivarar og songarar. Han er vel meir fyren med pretensjonar og løfta hovud. Ein svermar, men og ein kynikar, ein dyrkar av myter og det frie og ansvarslause liv. Ein som kan både sin rock’n roll historie og sin litteratur historie. Erfaringa mi er at mange av hans slag har ein tendens til å gjennomføre opplegget sitt med lånt eller påtatt røyst. Det er ikkje særlig tillitsvekkande. Ein bør finne si eiga. Noko Stenseng gjer, stort sett. Og den er ung, men moden. Og den er fryktlaus. Den ropar «let’s drink to our love», og den hevdar kjekt at «you’re the sunsine of my life, but right now I need something a little more dim». Han er fyren med det halvfulle og ikkje det halvtomme glaset. Ein som neppe vil mumle eit ”this broken glass, and this broken heart is all this broken man has left”.
Ikkje det at han ikkje har sitt å stri med. Men det er det at når han går ned på kne eller står der som ein «clown in life’s great menagerie», ja så har eg samstundes ei sterk kjensle av at han kjem seg opp i ståande stilling igjen snart, eller at den nedverdigande rolla berre er eit forbigåande problem. For som han konkluderer den Ian Hunter-smitta (og ikkje Townes Van Zandt-stolne) balladen Columbine med; «have no fear for me my dear, I was not born to drown».
I det Stones-påverka opningskuttet Ride the Flood ser hovudpersonen sin kjære bli tatt av bølgjene midt under eit prosaisk pizzamåltid. Med sirenene frå Highway 61 Revisited ulande i bakgrunnen går Stenseng rett så aggressivt til verket i Dirty Girl. Ein tanke meir audmjuk er han i sine utfall til den attråverdige men akk så vanskelige Constance, sjølv om heller ikkje ho kjem frå det utan eit par ufine gloser i bagasjen. Låta har forresten ei form, melodisk òg tematisk, som vekker tankar om både Sara og Blood on the Tracks i meg.
I den umoralske og på kokepunktet sydande Oh, My Baby støyter vi på ein omtåka begersvingar på rømmen bort frå både kvinna, smerta og dagslyset. Medan vi i den kvasse balladen Leaving Jerusalem møter ein bannlyst fyr som ser sviket og umoralen komme krypande frå søppeldynga i Gehenna mot bymurane i den heilage stad. Konklusjonen er nådelaus: «I’m leaving Jerusalem, and I’m never coming back».
Men Stenseng kjem igjen, får vi håpe. La oss heve absint-begeret og skåle for det.
6/10
Først publisert på Groove.no (i 2006)
Sist gong Mark Linkous tok på seg Sparklehorse-habitten og spelte inn eit album, brukte han tittelen til å proklamere at livet var herlig. Det har gått fem år sidan den gongen, og påstanden han kjem med no er at han har Dreamt For Light Years in the Belly of a Mountain.
Det er for så vidt mykje bra med utgangspunktet for denne plata. Inspirert av plater som Harvest (Young) og Five Leaves Left (Drake) tok Darden Smith med seg folk i studio og spelte inn 12 låtar i noko som verkar å vere ei avslappa atmosfære. Organisk samspel og ikkje studiobasert lydbygging (ikkje det at det nødvendigvis er noko galt med det siste). Energispakt, nedstemt og med haustfarga linjer til sine inspirasjonskjelder. Men der Nick Drake fekk dei fem siste lauva til å skjelve og leve i ein magisk melankolsk bris, fell dessverre det meste av Darden Smith sitt haustlige materiale til bakken i ei heller fargelaus drakt. Årsaka til dette ligg i den grunnleggande låtkvaliteten. Han presenterer få låtar som er forma på eit engasjerande og hugtakande vis.
Det nærmar seg tjue år sidan no at Michelle Shocked si debutplate kraup heilt til topps på dei engelske independent-listene. Med særdeles enkle midlar tok den engelske produsenten Pete Lawrence opp låtar som den då unge Texas-kvinna spelte rundt leirbålet under Kerrville Folk Festival i heimstaten sin. Spartansk, siriss-perkussivt og bålknitrande, og med meir enn dusinet fullt av eigenskrivne låtar viste The Texas Campfire Tapes (1986) fram ein tidvis løfterik og energisk artist. Michelle fylgde opp eit par år seinare med den meir konvensjonelt produserte, men kanskje vel så interessante, Short Sharped Shocked. Bitande og tonevennlig folkrock med ein gunstig snert country i årene. Og i tekstane kom ho med eit og anna utfall mot maktmenneske og systema deira, men for det meste opererte songane hennes på det mellommenneskelige og nære plan.
(Dei tre første dagane i Michelle Shocked sin hyperaktive fase spelte ho inn 10 låtar henta frå ulike Disney-filmar. Albumet er kalla opp etter den velkjente Pinocchio-hymna Got No Strings, og er Michelle og fem medmusikantar i full sving med å flytte kjente og mindre kjente tonar, som tidlegare har levd innafor temmelig så orkestrerte former, inn i eit meir ruralt landskap. Nærare bestemt eit landskap der western swing og bluegrass er dei toneangivande uttrykksformene.
(Mexican Standoff er plata som vart til under januardelen av innspelingane. Uttrykket Mexican Standoff blir ofte nytta for å illustrere ein fastlåst situasjon der ingen av dei involverte partane kan komme sigrande frå det. Det finst songar på plata som skildrar menneske i vanskelige situasjonar, og som Michelle sikkert kan ha tenkt tittelen i forhold til. Likevel trur eg nok den kanskje vel så mykje prøver å seie noko om dei musikalske kjeldene albumet har sprunge utav av. Mexico vs. USA, mariachi og conjunto vs. country og blues. Tex-mex.
Eg var vel ikkje akkurat smålåten sist gong eg skreiv om ei Shearwater-plate. Då gjaldt det utgjevinga Winged Life (2004), og det var faktisk få grunnar til ikkje å ytre seg i begeistra ordelag. Trur likevel eg tør hevde at det er her, her på Palo Santo, at Jonathan Meiburg for alvor slår ut vengene. Her driv han rundt i eit meir kontrastfylt landskap enn han har gjort før, og det gjer han med minimal hjelp frå compadre Will Sheff.
Det kan vere greitt å flytte litt på seg. Ja, for elles står ein jo i fare for å gro fast. Og det er jo nødvendigvis ikkje så altfor lurt. Om ein ikkje har eit brennande ynskje om å bli eit ærverdig tuntre eller noko slikt, då.
Sist gong vi møttest stod Dan Sartain der med eit rep om halsen og ein vaklande krakk under beina. Han kom levande frå det. Denne gongen stirar han meg med eit gnistrande blikk djupt inn i augene, og rettar revolveren mot tinningen. På veggen bak han kjem ein stor raud masse til syne. Han kjem levande frå det denne gongen også. Veldig levande.
I ein grenseoppgang mellom det sofistikerte og det livgjevande har Josh Rouse dei siste 7-8 åra kledd opp mang ein levedyktig poplåt. Frå å ha eit hovudfokus på det modererte i startfasen til at eit meir fyldig lydbilde omkransa tonane hans på seinare utgjevingar. Der den sjelfulle soft-rocken på 2003 utgjevinga 1972, og den popvitale og rikt sjatterte Nashville (2005) representerer førebelse høgdepunkt.
Etter å ha stått ved sida av Chip Taylor gjennom tre album sidan 2002, har Carrie Rodriguez no funne tida moden til å gje ut si første plate under eige namn. Med god hjelp frå folk som Bill Frisell (den sjangervandrande gitaristen), Greg Leisz (som har spelt gitar, dobro og ikkje minst steelgitar med alt frå Bad Religion og Brian Wilson til Wilco og Lucinda Williams), Victor Krauss (den litt uortodokse kontrabassistbroderen til Alison) og ikkje minst Chip Taylor, presenterer ho seg i absolutt probate former.
Då Gram Parsons i si tid kom opp med sitt vidgjetne Cosmic American Music-omgrep, så var det vel mellom anna saker som dette han hadde i tankane. Ikkje det at Robinella og hennes menn matchar magien til Parsons, men måten dei miksar forskjelligarta deler av den amerikanske musikkarven inn i uttrykket sitt har så absolutt noko for seg.
Popkroken 