Category Archives: 2008

Des3

Fleet Foxes – Fleet Foxes

Posted on by
Standard

Eit ruralt pop-under tufta på gamle tonar, like naturleg og friskt framstilt som lerkesong ein grønnkledd vårdag.

8

cover

Put on your colors and run come see
Everybody’s sayin» that music’s for free
Take off your clothes and lie in the sun
Everybody’s sayin» that music’s for fun

Slik lyde det i alle fall i David Crosby sin smekre tributt til musikken, Music Is Love. Vi er fleire som meir enn gjerne stemmer i med han der. Kvar einaste tone på Fleet Foxes sitt debutalbum tyder på at det er også noko dei gjer. Og så elskar dei heilt sikkert det aller aller meste som David Crosby har vore med på, av musikalsk art då. Og dei elskar Brian Wilson, og The Zombies, og Simon & Garfunkel, og Fairport Convention, og Fleetwood Mac, og Love, og…, sånn cirka tolv dusin til med 60- og 70-tals akter som prøvde å putte folk i pop, eller pop i folk, som song harmoniar av full hals, og som kanskje ikkje var heilt framande for å utfordre med små psykedeliske brot på ordinær melodiskikk.

Du må likevel ikkje tru at Fleet Foxes er endå eit retroband med vag personlegdom og høg middelmåtigheitsfaktor. Tru meg heller når eg seier at Fleet Foxes formar dei gamle tonane dei har plukka opp til eit uttrykk som er deira, og ingen andre sitt. Ikkje berre er uttrykket deira, men det er også eit særdeles sympatisk uttrykk med ei tiltrekkingskraft sterkare enn tørsten og avkjølingstrongen på ein gloheit sommardag.

På grunn av at vokalist Robin Pecknold si tindrande røyst har klare likskapstrekk med den til Jim James i My Morning Jacket og den til Ben Bridwell i Band Of Horses har desse banda vore flittig nytta referansepunkt. Etter mitt syn stansar det meste av likskapen med den røysta. Fleet Foxes, slik dei lyde på dette debutalbumet sitt, og på den like så flotte EPen Sun Giant, er ikkje så mykje av eit rockeband. Dei opptrer på eit meir nennsamt og mildt vis.

Fleet Foxes fekk sitt namn i 2006, då barndomsvennene Robin Pecknold og Skye Skjelseth tok til å ane at deira fleireårige låtskrivarsysling og klimpring på gitarane i meir løynde omgjevnader hadde byrja å bli til noko som kunne delast med langt fleire. Frå heimbyen Seattle si musikkscene fekk dei med seg keyboardisten Casey Westcott (Seldom), trommisen Nick Peterson (Pedro the Lion) og bassisten Craig Curran (Dolour).

Og alle saman syng dei. Slik høyrest det i alle fall ut i vokalharmoniane som dekorerer dei fleste låtane her på slikt eit erobrande vis.

Den vokaldominerte lyden av Fleet Foxes har mykje sakralt og intimt med seg, men den har samstundes noko monumentalt og høgstemt over seg. Og det er ein eller annan stad midt inne i denne syntesen at deira eigenart vert skapt. Ei eigenart farga av både lovprising, surrealisme og varleg melankoli.

Fleet Foxes er ikkje lyden av storbyen sitt travle og støyande vesen. Fleet Foxes tar oss med langt bort frå der eksosen flyt, asfalten kokar og betongen veks. Dei tar oss med ut i naturen, der fuglesongen er nær og sinnsroa kan få komme til. Der kan eg sjå dei for meg dansande gjennom ei blomsterkledd våreng. Eg kan sjå dei i skumringslyset i eit haustfarga skogholt. Eg kan sjå dei lett hutrande jogge i kapp med ein luftig fjellbris nedover Blue Ridge Mountain. Eller eg kan sjå dei prise soloppgangen «dangling there, golden and fair, in the sky».

Fleet Foxes har eit tydeleg og kongruent uttrykk, samstundes som dei på eit veldig naturleg og elegant vis skaper variasjon og elastisitet. Dei tyr ikkje til dei mest nytta vers-refreng-vers løysingane. Dei har songar utan refreng, dei har songar som tar uventa men elegante vendingar, og dei har ein song heilt utan ord. Heard Them Stirring heiter den, og er tre minuttar med harmonifulle og elegiske «ooh, ooh, ooh». Så veldig mange ord har heller ikkje Quiet Houses, men manglar av den grunn ingenting på å bli ei praktfull poppsykedelisk bøn om å ikkje bli svikta.

Sjølv om det er songar her med få ord, og tekstane ikkje er trykt inni coveret, meiner eg å høyre at Robin Pecknold (som er låtskrivaren i kvintetten) har poetiske evner, og at orda ikkje berre står att som ei klangriktig vare i den perfekte harmonisong si teneste. Slik han sjølv vel har hinta frampå om, i all beskjedenheit.

Det tre gonger gjentekne verset som er pophymna White Winter Hymnal har i alle fall, såvel lyrisk som sonisk, klangen av noko magisk over seg:

I was following the pack
all swallowed in their coats
with scarves of red tied around their throats
to keep their little heads
from fallin» in the snow
And I turned around and there you go And, Michael, you would fall
and turn the white snow red as strawberries in the summertime

På den eine sida er det ein linn og yndig song, på den andre sida formar dei den, ved hjelp av dynamisk styrkande orkestrering og lange velturnerte songlinjer, om til også å vere noko storslagent. Eit storslagent bilde av ein venneflokk der ein av dei tar ein annan veg, ein veg han må gå aleine. Det er litt trist, og det er umåtelig vakkert.

Naturen og dei skiftande årstidene dannar bakgrunnsteppet for det som hender albumet igjennom. Men det Pecknold eigentleg syng om verkar å vere nokså nære og personlege saker. Hans bror Sean spelar ei viktig rolle i den strengeklangfulle Blue Ridge Mountain. I den rytmisk vitale Ragged Wood møter vi ein mann som håpar at våren skal bringe hans kjære ned frå fjellet og bort til bålet han har tent. Medan Pecknold i den tamburin og pianodrivne og ikkje så lite popflotte He Doesn’t Know Why syng om møtet med ein kamerat som livet ikkje har smilt til dei siste åra, og songaren lyt motlaust erkjenne at «there’s nothing I can do».

I fleire av låtane til Fleet Foxes er det vel så mykje spor av den engelske folktonen som det er av heimlandet deira. Den fløytedraperte og energiske Your Protector er ein slik. Det same også med Tiger Mountain Peasant Song, spesielt høyrer eg det i det avsluttande fortvila utbrotet «I don’t know what I have done, I’m turning myself to a demon». Dette er forresten ein av to songar der Pecknold opptrer aleine, berre assistert av sin eigen akustiske Martin-gitar. Den andre er den avsluttande og hjerteskjerande vakre Oliver James. Her Pecknold tidvis syng a capella, tidvis berre dunkar lett på treverket til gitaren, og tidvis lar strengane låte. Han syng så nakkehåra reiser seg om noko eg tolkar å vere ei drukningsulykke; «Oliver James washed in the rain, no longer».

Eit av årets definitive kjøp må vere å handle dette albumet inn på vinyl, der det også har fått selskap av femspors-EPen Sun Giant, som på mange vis må reknast å vere ein del av det heile. Det mildt sagt fantastiske heile.

Først publisert på Groove.no (i 2008)

 

Des3

William Fitzsimmons – The Sparrow and the Crow

Posted on by
Standard

Ein psykoterapeut prøver å finne att tråden i denne floken som eit havarert ekteskap har skapt.

5

cover

Sist gong William Fitzsimmons var her med ei plate handla det om hans kjensler og tankar kring foreldra si skilsmisse. Etter det har det same skjedd han, så no er det hans eigen skilsmisse som er tema. Er ein terapeut, så er ein terapeut.

For det er terapeut han er. Eller var, før han for alvor tok opp gitaren og byrja laga songar. Det er ikkje så mange år sidan. Den første plata hans kom i 2005. The Sparrow and the Crow er hans tredje.

Han hadde ein barndom noko annleis enn dei fleste born. Det har seg nemlig slik at desse foreldra hans som skilte lag for nokre år sidan begge er blinde. Derfor vaks unge William opp i eit hus der lydkjelder spelte ei langt større rolle enn dei visuelle inntrykka. Først og fremst musikk. Talrike instrumenter, farens klassiske plater, og moras folk-plater. Tonane til William kan tyde på at det er det siste som har inspirert han sterkast.

For det er visesongar han er. Med kraftig skjegg, fingrar som plukkar akustiske gitarstrenger, og ei stemme som kviskresyng melankolske linjer. Eit «Iron & Wine light»-tilfelle var min første tanke. Eg har ikkje droppa den tanken heilt. Slett ikkje.

Når det er sagt. Eg meiner å ha oppdaga William Fitzsimmons der bakom dei stillferdige tonane også. Ein mann som ikkje prøver vere snedig, fiks eller uforskamma. Ein mann som ikkje tyr til metaforar eller intrikate bilde. Ein mann som seier tinga sine ganske så enkelt og likefram. Og det er vel like greitt.

Kjenslene han legg fram til skode har han ikkje føretatt dei store terapeutiske krumspringa for å finne fram til. Dei er dei same som vel nesten alltid tar plass i fremste rekke i slike samanhengar. Sakn, anger, maktesløyse, og slikt noko.

Dette enkle, dette allmenngyldige. Det kunne fort blitt veldig banalt. Fitzsimmons blir i grunn ikkje det. Det er noko oppriktig og ettertenksamt ved hans ordhandtering som held smaken av emmen banalitet på god nok avstand.

«I still love you» lyde den aller første linja. Det endelige punktumet er det vanskeligaste punktumet å sette. «Good morning, you will find love» er det siste vi høyrer, før albumet andar ut. Den hutrande vinternatta er forbi, og sola sender nokre håpefulle stråler inn gjennom eit smussig vindauge. Orda er til henne. Orda er til han. I enden av ein seanse via langt meir det sjølvransakande enn det sjølvmedlidande. Han er då terapeut.

Omlag like enkle og likeframme som orda er tonane hans. Tonar med ord, som blir til viser. Nokre få med trommer i ryggen. Nokre med spartansk perkusjon. Alle med akustisk gitar, og nennsame tangentar. Songar ein tar til seg sittande. Songar som sikkert har spelt ei terapeutisk rolle for songaren. Sjå ikkje bort frå at dei kan ha ei liknande rolle for lyttaren også. Sånn i all enkelheit.

Først publisert på Groove.no (i 2009)

 

Des3

The Explorers Club – Freedom Wind

Posted on by
Standard

Eit debutalbum full på sommar, strandliv, surfing og alt slikt som eit velkjent 60-talsorkester også var så kjent for.

5

cover

Knutsen & Ludvigsen song ein gong i tida om den «gamle gule plata med Beach Boys», den som var både velbrukt og skakk. Den plata, og alle dei andre platene til Beach Boys, er eg sikker på at The Explorers Club har utforska nesten meir enn kva sunt er. På det gulna coveret på debutalbumet sitt poserer dei derfor i kjent Beach Boys-stil, og tonane dei presenterer ligg tettare opp til slikt Wilson og hans menn dreiv på med enn det nesten er etisk forsvarlig å ligge.

At dei seks unge mennene i The Explorers Club stort sett må ta til takke med å leite etter ei bølgje eller to i heimbyen Charleston, i Sør-Carolina, ganske så mange mil unna Malibu Beach verkar ikkje å hemme dei i si lovprising av sol, sommar, ung kjærleik og uskuldsreine kyss. Noko dei gjer, slik det sjølvsagt passar seg, med falsettsong og harmonifull velklang som særdeles viktige element.

No er det som kjent ikkje eit ukjent fenomen at unge musiserande menn i våre dagar har latt seg inspirere av Beach Boys, så slik er ikkje The Explorers Club aleine. Men dei er aleine om å kopiere strukturen så utførlig at ordet plagiat er nærliggande å kaste fram. Om dei skal sleppe unna med det er det vel strengt tatt Brian Wilson som bør få svare på, men spør du meg, ja så synst eg dei skal det. Dette er nemlig så mykje meir ei frydefull feiring frå ein alt anna enn talentlaus gjeng, enn det er hjelpelaus etterplapring frå nokon som ikkje kan betre.

No finst det sikkert eit tosifra tal med Beach Boys-plater ein bør skaffe seg før ein vurderer å sleppe denne laus på stereoen. Men skulle ein falle for freistinga å opne døra for Freedom Wind, ja så kan det godt vere at ein stiller seg alt anna enn likegyldig til The Explorers Club si fortreffelige oppfordring om å Don’t Forget the Sun, eller deira livfulle krav på å få svar på det essensielle spørsmålet Do You Love Me?.

Opningssekvensen av Forever er henta direkte frå Be My Baby, slik Phil Spector produserte den med The Ronettes for 45 år sidan. Og nettopp Phil Spector sin romslege vegg til vegg lyd kan ein høyre mykje igjen av i Matt Goldman og sjefs-explorer Jason Brewer sin produksjon av denne plata. Ein lyd som jo heller ikkje var heilt framand for Wilson å utforske på Beach Boys sine beste album.

Ok då, eg skal sleppe dei litt laus frå Beach Boys-klisteret. 3 av dei 12 spora har noko litt anna over seg. Honey, I Don’t Know Why har med sin kombinasjon av brunstig vokal og spretten «ah-oh-bop-baby»-koring eit litt meir udefinert 60-talspreg over seg. Summer Air er ein sval og mjuk instrumental. Medan det orgeltjukke og malmfulle tittelsporet nok har meir av Procol Harum enn av Beach Boys.

Men sånn elles: Så Beach Boys som dette her har vel knapt nok ein gong Beach Boys sjølve vore sidan Surf’s Up grytidleg på syttitalet.

Først publisert på Groove.no (i 2008)

Des3

Kathleen Edwards – Asking For Flowers

Posted on by
Standard

Den ordkløktige og countryfolk-rockande dama frå Ottawa viser for tredje gong at ho er verdt å opne døra for.

7

cover

Det som i første rekke skil Kathleen Edwards frå det store fleirtalet av sine samtidige (her hadde eg tenkt å skrive «kvinnelige», men så kom eg i hug Susanne Sundfør sine formanande ord) låtskrivarar er hennes rikhaldige forråd av sitatfreistande tekstlinjer. Frå ho på debuten ganske så kjekt slengte på bordet ein song med tittelen One More Song the Radio Won’t Like, til ho her på sitt tredje album kjem opp med langt fleire minneverdige tekstlinjer enn kva ein stakkar skribent finn plass til å kunne krydre omtalen sin med. Utan at eg på noko som helst vis kan klandre henne for det (det er vel helst slikt som Arne Scheie ville kalle eit luksusproblem).

Så sjølv om tonefylgjet ho gjer desse linjene sine er langt unna å kunne gjere krav på karakteristikkar som originalt eller spektakulært, står ho definitivt fram som noko av det aller fremste 2000-talet har fått tilført i det folkerike Joni Mitchell møter Lucinda Williams segmentet. Med Asking For Flowers gjer ho det kanskje endå litt meir overtydande enn på sine to førre framstøyt.

Asking For Flowers er hennes mest varierte album til no. Her går spennet frå det varlege og smertelige i Alicia Ross til det beint fram fornøyelige i den drivande I Make the Dough, You Get the Glory. Utan at det verkar forstyrrande for opplevinga, snarare styrkande. Nokon vil kanskje stå opp og hevde at litt av friskleiken frå Failer og Back to Me er blitt borte. Mogeleg det, men den er i tilfelle blitt erstatta av eit meir modent og ettertenksamt uttrykk, som absolutt ikkje treng definerast med eit minusteikn framfor seg.

Som medprodusent på Asking For Flowers har Edwards fått med seg Jim Scott. Ein mann ho hevdar å hatt lyst å arbeide med sidan ho såg namnet hans på coveret til Whiskeytown sin Stranger’s Almanac. Dei to har, saman med eit skarpt lag av medmusikantar (Greg Leisz, Benmont Tench, Don Heffington, Bob Glaub og ektemann Colin Cripps, med fleire) kreert eit luftig og innbydande lydbilde, der det subtile og underspelte stort sett vinn over det komplekse og utfoldande. Heldigvis, spør du meg.

Etter det litt fargelause opningssporet Buffalo, sender Edwards albumet inn på vinnarsporet med det catchy nummeret Cheapest Key. Der ho ved hjelp av det velbrukte alfabettrikset gjer eit mannebein ein ikkje altfor vennlegsinna omtale («B is for bullshit and you fed me some»), og med eit glimt i auga understrekar kva hennar favorittbokstav er («F is my favorite letter as you know»). Eit eller fleire glimt i augo har ho også i den like så catchy I Make the Dough, You Get the Glory. Slik går refrenget her:

You’re cool and cred like Fogerty
I’m Elvis Presley in the 70’s
You’re Chateauneuf, I’m Yellow Label
You’re the buffet, I’m just the table
I’m a Ford Temple, You’re a Maserati
You’re The Great One, I’m Marty McSorley
You’re the Concord, I’m economy
I make the dough, but you get the glory.

(For dei som ikkje har same kjennskap til canadisk ishockey som det Kathleen Edwards tydeligvis innehar; Marty McSorley var mannen som gjekk i krigen og tok mang ein støyt for Wayne Gretzky.)

Kathleen Edwards tar seg også den fridomen å titulere ei låt Oh Canada (den canadiske nasjonalhymna heiter som kjent O Canada), og så gje den eit innhald som slett ikkje plasserer hennar fedreland i eit fordelaktig lys. Med elektriske gitarar som eit drønnande bakteppe behandlar ho både drap, rasisme, dop og klimaproblematikken, før ho snerrar fram eit «It’s not the lack of sense, it’s called ambivalence». Den andre låta her med eit politisk tilsnitt er Oil Man’s War, der ho fortel om eit ungt par som reiser frå storebrorstaten i sør og over til Canada fordi mannen «won’t fight in an oil man’s war». Det er vel ikkje første gong nett det temaet blir brakt på banen i ein song, men Kathleen gjer det utan å nytte seg av overtydeleg no-skal-eg-ta-deg-USA retorikk. Det blir meir ei fin lita kvardagsforteljing, der det politiske ligg mellom linjene.

Frå eit personleg perspektiv syng ho, berre akkompagnert av sin akustiske gitar, den varlege hymna Sure As Shit til sin kjære; «oh the denim king, I sure as shit do love you, and I cuss because I mean it». Elska ein mann har også kvinna i tittelkuttet gjort, men ho er no komme dit hen at ho undrar seg på om det heile var forgjeves; «all that’s left of me now is a cigarette burning bright, and a fading memory of all the things I tried to get right». Og gitarane ulmar i bakgrunnen, og visa er berre vakker.

Sterkast inntrykk gjer nok likevel den stillferdige visa om Alicia Ross. Her tar Edwards utgangspunkt i ei verkeleg hending. Om ei ung kvinne som vart drept av naboen. Edwards syng songen frå den avlidne sitt perspektiv. Det er trist, det er verdig, det er fengslande, og historia er ramma inn av dei to minneverdige linjene «I am a girl with a forgettable face» og «now I’m a girl whose face they’ll never forget».

Ho er ikkje så lett å gløyme denne tredje plata til Kathleen Edwards heller.

Først publisert på Groove.no (i 2008)

 

Des3

Fred Eaglesmith – Tinderbox

Posted on by
Standard

Ein veteran innan blue-collar rocken vitjar kyrkja, med lyden av Tom Waits som sonisk ryggmassasje.

6

cover

Det er ikkje for å stemme i eit friksjonsfritt hallelujakor at Fred Eaglesmith stig innafor kyrkjedøra. Han stig inn, plasserer seg lengst bak, og ser rekke på rekke med hardt prøvde menn bøye nakken, og vende seg til Gud med ei bønn om framgang og smertelindring. Men teikn tydar på at guden dei set si lit til er meir opptatt av å straffe deira små feiltrinn enn å sette pris på deira tillit til han. Eaglesmith går inn i tankane til menneska på benkene, og oppdagar teikn på resignasjon, djupfølte kvalar og groande tvil. Der håpet kanskje før låg som eit usynleg teppe over forsamlinga er det no i ferd med å vekse fram ei sky av forvirring. Eller som ein av dei slitne sjelene seier det; «if you want to find heaven, you gotta dig deep».

Kven er djevelen og kven er frelsaren? Kor er håpet og kor er fortapinga? «Somebody’s crying in the very back row». «You better get on your knees» befaler predikanten med bister røyst. Før han i neste omgang køyrer vidare med Satan i passasjersetet til ei ny forsamling av syndarar. For å vaske dei kvite som snø. Akkompagnert av korsong, englars messing, kvinners skrik og Satan sin listefulle dans.

Det er eit litt anna prosjekt Eaglesmith har føre seg her på sitt 17. album enn kva som har vore tilfelle før. Han har, i løpet av dei tretti åra han har vore reisande i song og musikk, stort sett helde seg innafor ein uramerikansk rockestil med ein del countryislett. Tenk John Mellemcamp, Dave Alvin og Steve Earle. Han har aldri fått seg eit stort publikum, men derimot eit trufast eit. Dei kallar seg Fredheads. Underteikna høyrer ikkje med til den gjengen. Til det har eg også høyrt altfor få av albuma hans (Tinderbox er det tredje).

Sjølv om Eaglesmith på fleire av Tinderbox sine 18 spor legg seg nesten skummelt nær Tom Waits sitt post-Swordfishtrombones uttrykk opplever eg dette albumet som kanskje hakket meir særprega enn det eg har høyrt frå mannen tidlegare (les Lipstick, Lies & Gasoline og 50 Odd Dollars). Stemma hans er ikkje like whisky-maltrert som gode gamle Waitsern si, men den har gjennomgått ein alvorleg sandpapiromgang sidan sist eg høyrte frå han. Låtarrangementa på Tinderbox er nok framleis nærare det konvensjonelle enn Waits sitt søplete og vindskeive opplegg, men det er noko med rytmikken, diksjonen og den skrotfunky blueskjensla her som er så umiskjennelig Waits.

Vel så interesseskapande som hans melodiske og soniske framferd er historiene han fortel, og måten han fortel dei på.

Bone-shaker rattle-trap,
I’m living on my own again,
6 quarts of whiskey,
and I keep ’em in a jerry can,
got a couple hounds a 44 bore,
my friends used to come around,
they don’t anymore

Dei kallar han Shoeshine, han har komme på kant med tilværet, og utsiktene er mørkare enn ein regnfull haustkveld. Eit skånsellaust høgdepunkt på albumet.

Folka Eaglesmith syng om på Tinderbox har lite felles med Waits sine bohemar, drankarar og særlingar frå dei urbane strøk. Tinderbox sine skapningar dyrkar jorda. Dyrkar jorda og ventar på regnet. Dyrkar jorda, ventar på regnet, sveittar, ber, elskar, fortvilar og stiller seg på den store steinen, ser mot himmelen, og legg børa si ned. Det er gospel det luktar skitten, tørr og skranten jord av. Det er gospel som handlar om tårer og mismot, meir enn nåde og håp. Det er blues. Blues av få fargar. Blues frå tyngde hjarter, såre kne og trøytte ryggar.

Desperasjonen rår. «The world’s about to end, and everybody knows». Likevel, det er ein vitalitet, ein smittande rytmikk, og ei menneskekjærlig innstilling albumet igjennom som avlar dansetrinn snarare enn den overmannande kjensla av botnlaust elende.

Først publisert på Groove.no (i 2008)

 

Des3

Drive-By Truckers – Brighter Than Creation’s Dark

Posted on by
Standard

I skuggen av lyset fortel dei nitten historier som avgjort tåler dagens lys, men som meir enn gjerne også søker mørkret.

8

cover

Ingen har, dei seinare åra, helde liv i sørstatsrocken og dens meir eller mindre ufjelga slektningar like overtydande som det Drive-By Truckers har gjort. Deira trilogi Southern Rock Opera, Decoration Day og The Dirty South er ein røff, hardbarka og solid søknad om evig plass ved Lynyrd Skynyrd si høgre side.

På sitt førre album, A Blessing and a Curse, lot dei litt av sørstatseimen dunste bort. På dette tidspunktet i karriereløpet sannsynlegvis ingen dum idé. Men det som var dumt, var at mange av låtane hadde eit noko bleikare drag over seg enn kva gjengen hadde skjemt oss bort med. Så litt skuffa vart eg.

Ikkje så lenge etter tikka det inn ei melding om at mannen som hadde laga banden sine kanskje to aller flottaste låtar (Outfit og Danko/Manuel), Jason Isbell, tok farvel med både band og dame (sistnemnte, bassist Shonna Tucker). Så eg putta Decoration Day i spelaren, og tenkte med meg sjølv at så bra blir nok aldri Drive-By Truckers igjen. Eg tok feil.

Med Brighter Than Creation’s Dark viser Patterson Hood, Mike Cooley, ei plutselig låtskrivande Shonna Tucker og deira medsamansvorne at dei har minst like mykje saltsmak i kjeften og rammande tonekraft som det dei nokon gong har hatt. Med på laget har dei også invitert den gamle heidersmannen Spooner Oldham, ein kar som veit meir om korleis ein skal fargelegge med tangentane enn det dei fleste gjer.

Sørstatseimen er vel heller ikkje denne gongen fullt så dominant som på trilogien. Historiane dei fortel, heile nitten i talet, kunne heilt sikkert ha funne stad over heile USA. Ja dei fleste kunne sannsynlegvis også blitt plukka opp i mitt nabolag, eller ditt. Som tittelen lovar vert vi aldri tatt med inn i det mest altoppslukande av mørke. Vi møter ikkje på dei aller mest motlause, forkrøpla eller uforsonlige av individ. Det handlar stort sett om folk vi kjenner att. I oss sjølv, i nabohuset, i det målingavskala huset borte ved kiosken, i familiefaren på andre sida av gata, eller i den rastlause fyren i tredje etasje som stadig er på farten med Buicken sin. Folk midt i livet. Dei har sitt å strid med. Dei har sitt å fryde seg over. Stundom stirer dei nok inn i mørkret, men dei rettar også blikket mot håpet. Og mest av alt prøver dei å gjere det rette. Kva no det måtte vere.

Eller for å seie det med hovudpersonen i den Hood-komponerte og røft pulserande The Righteous Path, ei låta som på eit vis summerer opp mykje av grunntonen på plata:

I got a brand new car that drinks a bunch of gas
I got a house in a neighborhood that’s fading fast
I got a dog and a cat that don’t fight too much
I got a few hundred channels to keep me in touch
I got a beautiful wife and three tow-headed kids
I got a couple of big secrets I’d kill to keep hid
I don’t know God but I fear his wrath
I’m trying to keep focused on the righteous path

Som vanleg er det Patterson Hood som har skrive flest låtar. Han hevdar hardnakka at han hadde femti ferdigskrivne då innspelingane starta. Ni av dei fekk til slutt plass på plata. Sonisk sett dekker dei området frå buldrande uvær til banjoplukkande og folksy tonar. Hood sin næraste våpendragar gjennom desse åra, Mike Cooley, har sjeldan hatt for vane å komme dragande med så veldig mange låtar. Men dei han kjem med plar visstnok alltid komme på plata. Denne gongen hadde han med seg fleire enn nokon gong. Sju stykker. Dei kom sjølvsagt alle med. Det kan eg godt skjønne. For det er Cooley sine bidrag som heilt utan unntak treff dei inste sirklane i sanseapparatet. Nokre gonger boogierockande i riffskarpe former, andre gonger langt meir akustisk, sordinert og twangfiksert. Dei tre siste låtane på albumet er det kvinna i banden, Shonna Tucker, som er opphavet til. Dei har alle ein countryfeeling, men avgjort med ulik grad av elektrisitet i ryggen.

Om du gjennom opplysningane i føregåande avsnitt har fått ei kjensle av at Brighter Than Creation’s Dark er mindre buldrande og rockande og meir folk og country lada enn tidlegare utgjevingar, ja så skal du stole på den kjensla. Fjorårets semi-akustiske The Dirt Underneath-turné har med andre ord sett sine spor. Drive-By Truckers har gira ned eit hakk, og svinga inn i eit litt meir sordinert landskap. Når eg tenker meg om så er det nett inn i eit slikt lende eg hadde håpa Drive-By Truckers ein dag skulle køyre løpet sitt. For det er når dei har dempa pulsen, slått av litt av elektrisiteten og øvd litt mindre press på stemmebanda at deira aller mest minneverdige augeblikk har dukka opp. Det er fleire slike augeblikk på Brighter Than Creation’s Dark. Fleire enn på noko tidlegare Truckersplate tør eg hevde.

Cooley si lakoniske countryvise om Bob, den middelaldrande ungkaren som bur heime hos ho mor, og som har «more dogs than he ever had friends», høyrer med blant desse augeblikka. Det gjer også same mannen sin Lisa’s Birthday. Der vi i klassisk countrytapning får servert historia om den ikkje heilt edruelige Lisa som har sett fyr på mangt eit dansegulv i Texas, som har hatt fleire bursdagar «than there are sad country songs», og som ringer heim til sin trufaste beilar når festen er over og bilen ikkje er å finne der ho parkerte den. Like klassisk country er balladen Daddy Needs a Drink, ein heller tragisk kvardagshistorie, der tidlegare assortert medlem, og no meir eller mindre fast medlem John Neff, understrekar armoda med gråtkvalte steelgitartonar.

Frå eit meir elektrisk og fritert hjørne dukkar Cooley opp med den sprekt gyngande 3 Dimes Down. Ei ordknapp skildring av ein udåd og dens etterdønningar. Frå same hjørne, med eit erobrande melodisk vesen, kjem også Self Destructive Zones. Der Cooley flekker tenner og tar føre seg rock’n roll angst, kynisme, dei døde, dei feite og dei rike.

Patterson Hood er på si side meir opptatt av å bringe dei familiære og nære ting inn i eit kanskje litt større perspektiv. I det folksy opningssporet Two Daughters and a Beautiful Life møter vi ein nyleg avdød familiefar rett utanfor perleporten, derifrå skodar han tilbake på eit godt liv han nødig ville reise frå. I den dorskt slentrande The Opening Act fortel ein reisande i opningsaktørbransjen om eit ikkje altfor glamourøst liv frå stad til stad, og alltid så altfor langt heimanfrå. Medan Irak-krigen får sin kommentar gjennom dei alt anna enn marerittfrie funderingane til ein heimvendt soldat og far i den Ragged Glory dampande That Man I Shot.

I’m Sorry Huston syng Shonna Tucker med ei slepande southern-røyst. Og viser at ho både har ei stemme og låtskrivareigenskapar som gjer ho til eit definitivt aktivum i gjengen. Den sterkaste låta hennar, ja ein av dei aller mest skilsetjande songane på heile plata, er den stillferdig huskande The Purgatory Line. Der det handlar om å prøve å finne balansen midt i ein lengsel så stor; «lovin» you is so easy, but waitin» here just ain’t».

Det er Checkout Time In Vegas for ein av dei heller paranoidiserte individa på albumet. Men det er definitivt ikkje checkout time for Drive-By Truckers. Ti år etter at dei gav ut si første plate, verkar dei å ha meir å by på enn nokon gong. Med Brighter’s Than Creation’s Dark har dei skapt sitt meisterverk. Med Brighter’s Than Creation’s Dark har dei skapt noko som veldig vel kan vise seg å vere noko av det beste som har årstalet 2008 trykt på seg.

Først publisert på Groove.no (i 2008)

 

Des3

Jason Collett – Here’s to Being Here

Posted on by
Standard

Umoderne, lettbeint og fint i eit luftig poprockmelodisk landskap.

6

cover

Det kan virke som om Jason Collett får brukt nok av sine vanskeligaste og mest utfordrande sider når han kamperer saman med Kevin Drew og resten av gjengen i Broken Social Scene. For under eige namn er det songar framført på eit langt meir ukomplisert og lettbeint vis han byr på. Songar i eit poprock landskap der ein også kan få auge på karar som Nick Lowe, John Hiatt, Josh Rouse og den meir lettfattelige utgåva av Jeff Tweedy. Collett er ikkje den som stikk seg fram som den største originalen i flokken, men han har nok av velfunderte saker på programmet til at eg gjerne ynskjer han velkomen i stova sånn av og til. Spesielt når han har med seg stoff av det kalibere han har fullt opp sitt nyaste album med. Sitt fjerde.

Tittelen har han stole frå eit dikt av den ikkje heilt konvensjonelle poeten Paul Haines. Ein særdeles likefram tittel. Ein tittel som salutterer augeblikket og dets flyktige men også veldig livsfriske vesen. Og eg tenker at det ofte er nett der Collett er på Here’s To Being Here. Utan at han plasserer hælane trygt planta i grunnen under seg og blir ståande der, han er nok helst oppe på tærne og dansar mot neste augeblikk. Til å hjelpe seg dit får han god hjelp av sine subtilt og dynamisk handlande medhjelparar (som hovudsaklig er hans turneband Paso Mino, samt ein og annan frå Broken Social Scene). I tillegg bør det vel også nemnast at Howie Beck sin leduge, luftige og organiske produksjon er alt anna enn skadelig for det endelige resultatet.

Frigjort frå kva som måtte vere musikalske motar eller dagsaktuelle trendar syng han desse songane sine. Dei kunne vore laga i 1970, i 1990 og sikkert også i 2050. Dei er med andre ord av den sorten det alltid vil vere nokon som lagar. Enten dei kjem i kraftpop format, kallar seg Papercut Hearts, og handlar om «the stab of love» og kva det måtte føre til av kloke eller særdeles lite kloke gjerningar, eller dei kjem i dvelande balladeform, kallar seg Somehow, og handlar om indre smerter og djupfølt anger.

Det er altså kjærleiken og dens uransakelige og ikkje alltid like føremålstenlige vegar det ofte handlar om hos Collett også. Men ikkje dei aller mest krokete vegane, og i alle fall ikkje dei som fører lukt i den svartaste fordervinga. For det er skinande strimer av håp og optimisme både i og mellom linjene hans. Og denne dualismen mellom håpet og motløysa turnerer han i stor grad med velformulerte, og alltid sentimentalfrie, vendingar. Det same kan vel seiast om det eg opplever som den andre nokså framtredande tematikken på albumet; det moderne versus det umoderne.

Og eg har ein sterk mistanke om at det er det umoderne som lever nærast Collett sitt hjerte. Som når han, i det lettbeint slentrande opningssporet Roll On Oblivion, på nær Dylansk vis snerrar at «The new wine rolling down Main street, while I’m in the alley being hard to find». Før han eit par spor seinare mellom snertne «oh oh-oh oh», subtile gitarspark og haustlege regndopar hevdar å vere Out Of Time.

I den røykfylte pianoballaden Henry’s Song presenterer han oss for ein fyr som er «hopeless and romantic drunk on the blood of love» og «possessed with vision» men eclipsed by lust». At han i tillegg får karakteristikken «the happiest man on earth» må ein vel kanskje føre på kontoen «ein forbigåande tilstand».

Litt twangy stoff har Collett også på programmet. I den harmonistetta og banjo og munnspel drivne, og ikkje så lite tiltalande, No Redemption Song. Og i den lune og litt underfundige Nothing To Lose; «I got nothing to lose when I got nothing to do with you».

Men spør du meg bør du kanskje vurdere å ha eit og anna å gjere med den siste plata til Jason Collett. Det kan til og med hende at du ikkje kjem til å angre på det.

Først publisert på Groove.no (i 2008)

 

Des3

Eric Chenaux – Sloppy Ground

Posted on by
Standard

Ein jazzgitarist med duse psykedeliske folkgener prøver seg for andre gong under eige namn. Det set vi pris på.

6

cover

«I’d lost all these tunes that were swimmin» all around,» syng canadiske Eric Chenaux i tittelkuttet på sitt andre album under eige namn. Og sant nok, målt mot debuten Dull Lights frå 2006 så sym tonane på Sloppy Ground rundt i meir ordna og tilnærma konvensjonelle formasjonar.

Dull Lights var eit improvisasjonslystent, ikkje alltid like retningssikkert, men stort sett heile tida interesseskapande album. På Sloppy Ground vert improvisasjonslysta helde litt meir i taumane, og dei soniske variablane er færre. Chenaux har på eit vis samla seg om eit tydeligare meir einsarta folkprega uttrykk. Tru likevel ikkje at Chenaux har sett ein grå strek over signaturen sin, og blitt til ein anonym klatt i den store folkmelankolske mengda.

For sjølv om Sloppy Gound ligg noko nærare hovudgata enn Dull Lights gjorde oppheld vi oss framleis i kvartalet der hevdvunne reglar vert utfordra. Til venstre skimtar vi eit par blå buler der jazztonane har fleire former, men sjeldan av det slaget som truar med å blåse hol i veggene. Til høgre sit nokre uflidde trubadurar og stiller forsiktige spørsmål som «am I lovely?», «have I lost my eyes?» eller «are you dreaming of flowers or stars?». Lengst nede i gata dansar dei ein sober psykedelisk regndans, men vender ein blikket i motsatt retning kan ein helse på månen, og den byr opp til ein annan dans, ein dans som prisar morgondagen. Om lag slik er bildet her.

Du skjønar då sikkert at musiseringa på Sloppy Ground har bra med kontrastar i seg. Men ikkje kontrastar som skrik frå kvar sin stad, det er kontrastar som har samla seg, smelta i hop, og slik skaper eit rett så kongruent og dynamisk uttrykk.

Chenaux lar som oftast fingrane dansa på nylonstrengene, men han kan også produsere tonar av meir brennande karakter frå sin elektriske gitar, og innimellom legg han ein lap steel i fanget og hentar fram lyden av lengsel. Han har med seg sju medmusikantar. Ein som driv fram gnagande droner frå fiolinen sin. Ein strør varleg synth-pynt. Eit par stykker spelar nøkterne banjoakkordar, både av det akustiske og elektriske slaget. Og ein han dunkar nærast diskré på trommer. Dei har ein tålsam måte å spele på, er langt unna å støye, men har ein underliggande energi i det meste dei gjer.

Går ein songane til Eric Chenaux tett på klingen vil ein høyre at fyren ikkje ser så altfor mørkt på livet. Han syng jo trass alt strofer som «I’m lucky to watch the waves get moved by the moon, next to you» og «you could dream my dreams for me, like I’ve told you everything». Utan at han skal bli mistenkt for å fremje fryd og gammen og evig lykke av den grunn. Han snakkar vel heller om livet slik veldig mange av oss opplever det, som ein jamn og mild straum av gode dagar, der eit og anna mindre velkomme skaper kultne og mindre handterlige bølgjer innimellom.

Folktonen på plata har ofte eit skotsk preg over seg. Som i plata sitt friskaste nummer Old Peculiar, og i den forsiktig stampande marsjen Boon Harp. I Have I Lost My Eyes leikar strengene sekkepipeleiken, men også sitarleiken, og Incredible String Band-leiken, og loser på det viset låta inn dit dei funklande psykedeliske folktonar held til.

Med Love Don’t Change derimot, lener Chenaux og gjengen seg bakover og spelar doven folkfunk. Dei legg armane kring nokre særdeles saktegåande og vakre tonar i Arms, Legs And Moonlight. Før tittelkuttet litt seinare avsluttar seansen på vindskeivt og nydelig feledronedrive og countrypsykedelisk vis.

Det vil forundre meg om det ikkje finst ei og anna sjel der ute som vil finne hugnad i ein tur innom Sloppy Ground.

Først publisert på Groove.no (i 2008)

Des3

Hayes Carll – Trouble In Mind

Posted on by
Standard

Carll bringer texastrøbbelet til torgs ved hjelp av ei skarp formuleringsevne og solid melodisk innsikt.

7

cover

Kanskje var eg litt vel overivrig og sjenerøs då eg for nokre år sidan premierte texanaren Hayes Carll sitt debutalbum med seks groovepoeng og gav det statusen beste debutalbum i countryklassen sidan Guitar Town. Men eit friskt album var det, Flowers & Liqour, og det bar på ein lovnad om at Carll hadde i seg låtskrivarevner som på sitt beste nær kunne touche det store Texastrubadurar som Townes Van Zandt, Guy Clark og Lyle Lovett hadde gjort før han. Så å kalle han ein av dei mest løfterike nykomarane i denne etter kvart så mannsterke og kvinnesterke tradisjonen skulle i alle fall ikkje vere å ta munnen for full.

Oppfylgjaralbumet Little Rock (frå 2005) stod absolutt ikkje tilbake for det han gjorde på debuten. Det gjer heller ikkje på noko vis Trouble In Mind, hans tredje fullengder. Eit album som kjem ut med ein tyngre label i ryggen, Lost Highway, enn kva som var tilfelle med dei to første. Eit album som strir og svingar seg gjennom ulike variantar av velkjent texastrøbbel. Men som gjer det med nok personlegdom i både ganglag og ordval til at det kjem i mål med ei solid leiing til dusinvarefeltet.

Med fiolin og el-gitar i funksjonelt samspel vert standarden sett med frivole Drunken’s Poet Dream. Eit kutt Carll har skrive i kompaniskap med texaskameraten Ray Wylie Hubbard. Og draumen han syng om har form av ei respektlaus kvinne som utan blygsel kan slenge fram forslag som «you be the sinner honey and I’ll be the sin». Femti minuttar seinare presenterer Carll oss for ei kvinne med eit litt anna syn på tilværet. She Left Me For Jesus freser den forsmådde hovudpersonen. Ja det er ikkje til å leve med, for ho hevdar at denne Jesus er heilt perfekt, og kven kan leve opp til det? Ho har kutta ut whiskey å byrja drikke vin, og sist gong dei elska, vel, «she even called out his name». Så no har vår mann berre ein tanke i hovudet; «if I ever find Jesus, he’s gonna wish he were dead».

Innimellom desse ikkje akkurat alvorstunge tilfella serverer Hayes Carll også sin vesle dose av tårekrydra dråpar, men den er avgjort mykje mindre enn hos dei fleste andre av hans musikalske slektningar. Carll søker å ha litt distanse til dei mest hjerteknusande og problemfokuserande tilstandar. Carll er nok litt tøffare i trynet, litt røffare i sjela, litt kvassare i fråsparka og litt meir hardtslåande enn den etterkvart så velkjente melankoliovermanna og sterkt lidande trubadur.

I Girl Downtown fortel han ein sjarmerande kvardagshistorie om eit møte mellom to unnselige sjeler. Den ikkje altfor attraktive Katie, med frekner på nasa og ketchup på kleda, og den sjenerte Billy. Men kven veit, «maybe we could be the one». Då er nok utsiktene atskillig dårligare for dei to nestenelskarane i It’s A Shame. For som mannen seier det, «it’s too late, another path has come and gone again, I’m at the back door with a broken window view, thinkin'». Det er ei nyinnspeling av ei låt som også var med på debuten. Ikkje fordi det var ein dårlig versjon, mest fordi det rett og slett er ei steikande god låt, skulle eg tru.

Lengst nede i whiskyglaset er mannen i den angerfulle balladen Don’t Let Me Fall, og i nydelige Willing To Love Again, der han undrar seg over kvinna si som tydeligvis er villig til å tilgje det meste; «I broke your heart a thousand times, with wasted nights and ramblin» rhymes … I spend my life on this broken crutch, and you believe I could fly».

No trur eg absolutt ikkje det er seg sjølv Carll har oppe til debatt i dei fleste songane på albumet, men eit par av dei mistenker eg bygger på minner om ting som har skjedd han. Svingande Faulkner Street fortel om viltre og festfulle ungdomsdagar der dei tre orda i albumtittelen leiar an i refrenget. Medan den fyndige countryrockaren I Got A Gig tar for seg tider då spelejobbane kom tett, men det var langt mellom tilhøyrarar som brydde seg like mykje om det som skjedde på scena som det dei kunne få til å skje i krokane.

Carll gjer også eit par coverversjonar. Den friterte boogierockande Bad Liver And A Broken Heart komponert av ein kamerat av han, Scott Nolan, og ikkje av Tom Waits, høyrer til i kategorien dugande. Waits er på si side mannen bak I Don’t Wanna Grow Up. I Hayes Carll tapning er den sjølvsagt meir country enn kva Waits presterte i sine Bone Machine-dagar. Men eg trur ikkje eg kan seie den er svakare. Svakt er i grunn eit ord som aldri dukkar opp i tankane den tida Trouble In Mind fyller rommet, og lagar bølgjer både i whiskyglaset og countrygenet.

Først publisert på Groove.no (i 2008)

 

Des3

Brendan Canning – Something For All of Us…

Posted on by
Standard

Ein sympatisk og groove-god bassmann, men ingen frontmann.

4

cover

Eg skal gje Brendan Canning rett i at det er Something på denne plata hans. Kor vidt det er Something For All of Us kjem vel meir an på korleis mannen definerer Us. Vidt eller indie-smalt. For eg trur neppe stoffet hans er av det slaget som vil få innpass hos den store hop av menneskeslekta. Og kanskje ikkje hos så altfor mange i eit smalare segment heller? Når det er sagt, dette er ikkje særlig smalare enn det bandet hans, Broken Social Scene, har presentert for oss gjennom ei handfull utgjevingar. Men det er langt unna å vere like interesseskapande.

Det var Brendan Canning som saman med Kevin Drew stifta Broken Social Scene for 6-7 år sidan. Men der Drew har stått fram i rolla som låtskrivar, vokalist og kreativt midtpunkt, har Canning helst helde seg nokre skritt bak og grove fram pumpande og effektfulle groove frå bassgitaren sin.

Det har vore fleire deltakarar med på Broken Social Scene innspelingar enn kva denne lyttar har planar om å finne ut av. Mange av dei har også gitt ut plater, enten som soloartistar eller i andre bandsamansetningar. For eitt år sidan kom Kevin Drew med sitt første soloalbum, Spirit of… Det var det første i ein, sannsynlegvis lausleg påtenkt, serie kalla Broken Social Scene Presents. Det var eit innhaldsrikt og vitalt album, med ei sonisk utforming som gjorde at det greitt kunne fått tildelt rolla som oppfylgjaralbum til moderkollektivet sitt sjølvtitulerte frå 2005.

Something For All of Us er plate nummer to i BSS Presents-serien. Det er mykje innhald her også, berre litt mindre enn hos Drew. Men det langt unna å vere eit like vitalt stykke musikk. Det soniske landskapet Canning beveger seg i er også lenger unna BSS enn det Drew var. Utan at eg har tenkt å gje han noko minus for nett det.

Minus får han for at fleire av låtane har eit grunnleggande uinteressant vesen. Vidare gjer eg han trekk for ei songstemme som vel må kallast temmelig veik og karakterlaus. Og det kan nok heller ikkje definerast som positivt at det er eit nokså matt og stasjonært preg over store deler av albumet.

Canning har på ingen måte gjort dette åleine. Til saman tjue musikarar har vore innom og gitt lyd frå seg under innspelinga. Folk frå både BSS, vennekrins og nabolag. Dei har gitt godt med lyd frå seg også. Det er nemlig eit lydgrandiost preg over store deler av plata. Ein til tider nesten ugjennomtrengelig vegg av lyd, der den elektriske gitaren har ei dominerande rolle. Då kan det minne litt om både Sonic Youth og diverse shoegaze-akter. Best utført i tittelsporet og i den rytmisk yppale Hit the Wall. Men elementa av kvit støy vert også dyssa ned i enkelte samanhengar, og det atmosfæriske blir hengande der som eit skånsamare, men ikkje altfor innhaldsrikt, monumentalt bilete. Eit lite pluss til sorgtunge Been At It So Long, som sym seg mot natt med langsame tak i eit vakkert svirlande modus. Eit anna pluss, frå eit meir pågåande sonisk hjørne, skal også bli gitt til melodisk oppegåande og bassdrivande Churches Under the Stairs.

Something er det her altså, men langt frå nok til at eg synest Canning eigentlig hadde trengt å ta seg bryet med å spele inn denne plata.

Først publisert på Groove.no (i 2008)