Author Archives: Oddmund Berge

Ukjend's avatar

About Oddmund Berge

musikk, rock, pop, psykedelia, punk, postpunk, funk, garasjerock, hiphop, country, soul, folk, kraut, jazz, blues, viser, americana, litteratur, romanar, noveller, poesi, groove, og slikt.
Okt12

Beth Orton – Daybreaker

Posted on by
Standard

Det er eit mangfold av lydkjelder her, som sikkert er meint å skape eit atmosfærisk og spennande lydbilde, men……

4

cover

På Daybreaker sin booklet er det opplyst at CDen er karbonnøytral, og Beth Orton oppfordrar oss samtidig til å støtte kampanjar for å redde skogen. Det er neppe denne prisverdige omtanken som er årsaka, men tilfellet er i alle fall at Beth held til i ein sonisk skog på mykje av denne sin tredje plate. Det er eit mangfold av lydkjelder her, som sikkert er meint å skape eit atmosfærisk og spennande lydbilde, men produsent Victor van Vugt som tidlegare har gjort solide jobbar for blant andre Nick Cave og The Walkabouts, har i samarbeid med Ben Watt (Everything But the Girl) ikkje hatt ei så heldig hånd om Daybreaker.

Problemet er at klangane har ein tendens til å stå i vegen for kvarandre, og istaden for å skape temperament og spenning seg imellom bidrar dei til ei teppelegging. Noko som igjen fører til at på altfor mange av spora går Beth si stemme seg vekk i denne lydskogen. I tillegg er låtane for lange, dei fleste strekker seg mot både fem og seks minuttar. Resultatet blir at det ofte nærmar seg meiningslause lycollager (farlig nær New Age), og manglar evnen som god musikk bør ha, nemlig å kunne bite seg fast. Dette er trist, for Beth har ei vakker og følsom stemme som hadde fortjent betre.

Vel, eg har kanskje vore i overkant negativ, då det faktisk finst nokre unntak her. Nærmare bestemt tre sangar. For eit atskilleg enklare arrangement er benytta på den tiltalande Carmella, ein folkpop-låt i Joni Mitchell sitt landskap. Endå meir spartansk er Ryan Adams-komposisjonen This One’s Gonna Bruise, ei blå vise kledd i akustisk gitar og cello. Aller finast er God Song, ein forsiktig duvande folk-country sang, der Emmylou Harris bidreg med nydelig harmonivokal.

Forresten kan eg kanskje gje hederlig omtale til Concrete Sky, ein OK låt som har Ryan Adams med på vokal. Åpningskuttet Paris Train klarar også ei stund å påkalle interesse med luftige og dramatiske tonar, men blir for mektig etterkvart. Det verste tilfellet her er tittelkuttet der Chemical Brothers deltar, skuffande sidan Beth sine bidrag på «brødrene» sine plater har vore av det utsøkte slaget.

Først publisert på Groove.no (i 2003)

 

Okt12

Orbiter – Sparks On a String

Posted on by
Standard

Eit trip-pop band blandar elementer som spretne loops og elektroniske lydar inn i meir tradisjonell poprock.

cover  Som mange andre rockemusikarar frå Seattle på 90-talet spelte også Harris Thurmond (gitarist og vokalist i Orbiter) og Fiia McGann (vokal og keyboards) i band som blei plassert under den meir eller mindre misvisande grunge-kategorien. Band som Hammerbox og Goodness som på ingen måte oppnådde oppmerksomhet i Nirvana- eller Pearl Jam-klassen. Som Orbiter debuterte dei to i 2000 med ein mini-lp, med den treffande tittelen Mini LP. Nå er dei tilbake, og har i mellomtida utvida bandet med ytterligare tre medlemmer.

Fiia og Harris deler på vokaljobben og bidrar dermed til ytterligare variasjon på ei ellers ganske så mangfoldig popplate. Litt lettvint kan ein kalle Orbiter for eit trip-pop band, der dei blandar elementer som spretne loops og elektroniske lydar inn i den meir tradisjonelle pop/rock musikken. Ein kombinasjon som i Orbiter sitt tilfelle endar opp med eit velsmurt og sofistikert lydbilde. Imidlertid er det når dei er på sitt minst velsmurte at dei pirrer øyregangane mest. I energiske Translation og Con Gusto, der Harris Thurmond syng med slepen snert, gitaren gnistrar og groovet er fett og funky, nesten som ei poputgave av Primal Scream. Gnistrar gjer det også på Get You There, med gitarlicks type Keith Richards, og på platas aller beste spor den briljant slentrande Apple Tree. På disse to er det Fiia McGann som bidrar med sang, og det på eit frodig og sensuelt sett. I Fiia McGann har Orbiter ein fin sangar som ved neste korsvei kanskje bør bidra med vokal på litt fleire låtar (denne gangen syng ho på fire).

Av det øvrige innhaldet på plata er det dei to instrumentelle komposisjonane Happiness og den intrikat titulerte All I Want For Christmas Is Higher Seratonin Levels som kjem best ut av det, her tek dei i endå større grad i bruk elektroniske lydar, og tenderer mot ambient house i uttrykket (det var Orbiter, ikkje Orb?). Dei resterande spora blir i mine øyrer litt for anonyme og flate, utan at dei av den grunn er direkte svake.

Orbiter har kasta seg inn i runddansen og viser fram ei oppriktig speleglede, krydra med spreke innfall og mange sunne idear. Om dei ikkje har stoff nok i seg ennå til å være ein utsøkt hovedrett, så finn ein likevel nok her til å sette saman ein liten kulinarisk forrett.

5/10

Først publisert på Groove.no (i 2003)

Okt12

Olivia Tremor Control – Music From the Unrealized Film Script, Dusk at Cubist Castle

Posted on by
Standard

Popmusikk frigjort frå gjengse normer, psykedelisk, gåtefullt og ganske så fantastisk.

8

cover

Det var ein gong fire unge gutar frå Louisiana som hadde ein felles kjærleik for musikk. Deires navn var Robert Schneider, Will Cullen Hart, Bill Doss og Jeff Mangum. Når high school-dagane var over blei dei inntil vidare spredd rundt på det amerikanske kontinentet. Men skjebnen og gløden for musikken førte dei saman igjen, og behovet for å dele tonane dei hadde i seg med andre meldte seg etterkvart. Slik gjekk det til at dei i 1993 starta sin eigen platelabel, dei kalla den Elephant 6.

Robert Schneider hadde funne nokre leikekameratar i Denver, som han starta bandet Apples In Stereo i hop med. Dei tre andre spelte saman i eit band kalla Synthetic Flying Machine. Omtrent samstundes med at dei døypte dette prosjektet om til Olivia Tremor Control forlet Jeff Mangum bandet for å konsentrere seg om sitt eige tiltak Neutral Milk Hotel. Desse tre konstellasjonane dannar grunnmuren i det som med tida veks frå ein liten platelabel til dagens talrike og innovative indie-pop kollektiv, fortsatt med navnet Elephant 6.

Olivia Tremor Control (no med base i Athens, Georgia), som dette skal handle om, debuterer i album-format (har prøvd seg med eit par EP utgjevingar før) i 1996, med den særdeles innhaldsrike og fyldige Dusk At Cubist Castle. Den er nær innpå 75 minuttar lang, så LP-utgåva er eit dobbeltalbum. Bandet er for øvrig no blitt til ein kvartett, i tillegg til nemnte Hart og Boss, består dei av John Fernandes og Eric Harris.

Lyden dei serverer har klare forgreiningar tilbake til den gang pop-musikken frika ut i psykedeliske fargar. Til siste halvdel av dei gyldne 60-åra, og til band som The Beatles, The Beach Boys, Love, Pink Floyd, Spirit og The Kinks. I tillegg blandar dei inn elementer av ambient lyd. Den første versjonen av albumet var sågar utstyrt med ein bonus-CD kalt Explanation II, som er rik på nett slike klangar (den kom i einslig utgåve 3 år seinare).

I desse dagar (februar 2004) blir denne debutplata, med den fullstendige tittelen Music From the Unrealized Filmscript, Dusk At Cubist Castle, gjenutgitt på Cloud Recordings. Det samme blir for øvrig også bandet sin andre plate Black Foliage: Animation Music frå 1999. Etter den utgjevinga har dei fire medlemmene vore opptatt med andre prosjekt, så om det nokon gong dukkar opp ei tredje plate frå Olivia Tremor Control er kanskje noko usikkert.

Dei ofte ganske så gåtefulle tekstane, dei originale og fargerike arrangementa, dei surrealistiske og sjølvlaga maleria som prydar innleggsfolderen, samt hentydningen til «Cubist» i tittelen gjer det også ganske naturlig å trekke parallellar til pensel-kunstnarar som Salvador Dali og Pablo Picasso. Det er nemlig noko med den totale frigjeringa frå normer og gjengse forståingar som gjer OTC til eit popband noko utanom det vanlige. For sjølv om grunntonen er kjente poptakter, er måten dei angrip dette på fargesprakande, innovativ og særdeles vital.

Hintet til eit urealisert film-manuskript i tittelen er også med på å gje assosiasjonar i retning fragmenterte bilder, kaotiske fantasiar og absurde scener henta frå ei livaktig drømmestund ved enden av regnbogen. Kanskje aller best levandegjort på 6 minuttar lange Holiday Surprise. Ein låt som har heile registeret frå spinkle poptonar til beinhard psykedelia. Og som sender lyttaren rundt i ringen, inn i tauene, bakom fargane, til ein ligg utslått tilbake og svevar tre centimeter over golvet medan 382 stjerner dansar kringom augene. Mønsteret for ein makelaus ferie i drømmeland. Men egentlig er det tettpakka med slike tilfeller her. Jumping Fences er i nærleiken av noko Big Star kunne gjort på si første plate. Define a Transparent Dream kunne fått plass på White Album (og gjort den plata endå betre). Medan Memories of Jaqueline 1906 er ein rå popdrøm angrepet av skeive tonar som tilslutt blir tatt kvelartak på; «planet disaster, no time for shelter». Midt innimellom dei sytten «ordinære» låtane, dukkar det opp ein suite i 10 satsar, med den underfundige tittelen Green Typewriters. Ein affære som flyttar seg frå grønn plen-pop og over i ganske ambiente landskap. Sats 8 er ein nesten 10 minuttar lang stilleståande, og dessverre temmelig kjedelig episode, som saman med eit par av dei kortare omliggande tilfella er med å svekkar inntrykket av dette nesten 25 minuttar lange opptrinnet. Men her er ellers så mykje kjekt og viltert og vakkert, og så mange storarta popdrømmar i tusenvis av fargar, at vi kan ikkje legge særlig vekt på eit lite feilskjær.

Først publisert på Groove.no (i 2004)

Okt12

Oh Susanna – Oh Susanna

Posted on by
Standard

Suzies twang fører oss via sørstatsrock til sjelfulle ballader.

cover  Oh Susanna er artistnavnet til canadiske (men USA-fødte) Suzie Ungerleider. Ei dame som på sine to første full-lengde CDar bevega seg frå å framføre gotiske, og til tider opprivande, balladar i country og folk-tradisjonen på debuten Johnstown (1999), til eit meir skånsomt melankolsk uttrykk på den forrige utgjevinga Sleepy Little Sailor (2001). Her på sin sjølvtitulerte tredje plate tek ho endå ein ny retning, denne gongen rettar ho blikket sørover og fyller opp albumet med stoff som har eit meir rocka driv, samt eit noko lysare skjær over tonane, sjølv om temaene fortsatt også omfattar både smertelige opplevingar og triste skjebner.

Kanskje er det hennes mangeårige fascinasjon overfor Rolling Stones som nå har inspirert henne til eit meir elektrisk lydbilde, sjølv om det på ingen måte er høyoktan rock’n’roll à la Exile On Main Street vi snakkar om. For fortsatt oppheld ho seg i tradisjonen etter Hank Williams og Gram Parsons. Men der ho før ofte kunne settast i bås med artistar som Gillian Welch og Iris DeMent, er det denne gang meir naturleg å trekke fram Neko Case, Maria McKee (slik ho framstod på sine to første soloplater) og The Jayhawks (anno Hollywood Town Hall og Tomorrow The Green Grass).

Nå er nok ikkje Oh Susanna ei plate som sett seg sånn med ein gong. Den kan etter dei første gjennomhøyringane faktisk virke både litt flat og begivenhetslaus, men dette er berre tilsynelatande, for gjev ein den nokre rundar til, trillar den eine fargerike perla etter den andre fram i dagen. Og ein står tilbake med eit album som kan spelast frå første til siste strofe, utan å føle behov for å skippe noko som helst (og det er vel ikkje kvardagskost?).

På åpningssporet Carrie Lee kan ein sanse litt The Band, men og innslag av sørstatsklang, noko som blir endå meir framtredande på dei etterfølgande Unknown Land og ikkje minst i den heftige Right By Your Side, der det rullar av gårde i beste Lynyrd Skynyrd-stil, i ein sang som omhandlar turnélivets forbannelsar; «Now I’m rollin» like a bitch on wheels across the great divide». Eit tema som og blir omsunget i den intense Little White Lies, der hovudpersonen er fanga i kynismen sitt lumske nett; «Too many nights on the road, you said, made you lose your heart where you lay your head».

Inspirert countrysoul er Mama, som handlar om ungjenta som ikkje kan akseptere at mora finn seg i å leve saman med ein voldelig mann. Meir soul med twang får vi servert i den nydelige kjærlighets-balladen The One, og i den blå The Fall, ein sakte dampande affære. Medan Billy er ein piano-drapert countryballade om vennen som møter sin undergang i selskap med heroinen.

Ho går heller ikkje av vegen for modige politiske standpunkt, som på den funky Cain Is Raising, der ho blant anna stiller midlane som blir brukt til kampen mot terrorisme opp mot slantane som tilkjem dei fattige; «They say this land has got its freedom, say this land has got its liberty, but for the few to have their kingdom, all the rest must live in poverty». Suzie har sjølv laga alle låtane her, så nær som ein gripande versjon av Bob Dylans I’ll Keep It With Mine, som plasserer seg trygt i eliteserien for Dylan-tolkningar.

Oh Susanna har med denne plata forært oss eit stykke Cosmic American Music som det verkelig har vore givande å tilbringe nokre regnfulle sommarkveldar i selskap med. Ei plate som kjem til å finne vegen inn i CD-spelaren fleire gonger, og selvfølgelig heilt uavhengig av årstidene.

7/10

Først publisert på Groove.no (i 2003)

 

Okt12

The New Pornographers – Electric Version

Posted on by
Standard

Ei fargesprakande kraftpopsalve, med smarte melodiar og praktfull harmonisang.

cover  Akkurat som tilfellet var med Mass Romantic (2000) tek også andre plata til The New Pornographers av som ein fargesprakande kraftpopsalve. Her for vi servert ein solid dose smarte melodiar, fikse vendingar, kvasse riff og praktfull harmonisang. Bandet er ingenting mindre enn ein virvelvind som har forsynt seg kraftig frå pophistoriens mange briljante hooks og melodilinjer. Så for entusiastiske pop- og rock-detektivar, kan det sikkert være ein fengslande jobb å prøve å finne opphavet til The New Pornographers talrike tjuverier.

Det som i begynnelsen var ei såkalla supergruppe har etterkvart utvikla seg til å bli eit førsteprioritets-band for dei fleste medverkande. Unntakene er Dan Bejar (Destroyer), han er imidlertid oppført som hemmelig medlem, og det er Neko Case som jo har sin solokarriere innan alt-country sjangeren (damas Blacklisted frå 2002 er vel verdt å sjekke ut).

Det er så avgjort forfriskande å oppleve eit band som The New Pornographers, der dei har som sin fremste hensikt å skape begeistring og helsebringende jubel hos lyttarane. Heilt utan blygsel bringer dei til torgs eit knippe låtar som er skamlaust fengande, slik blir Electric Version ein fest frå start til mål.

Turen tek av med eit tett New Wave driv i tittellåta, som naturlegvis også er innehavar av eit uimotståelig refreng. I neste låt From Blown Speakers, som eg oppfattar som ein hyllest til magisk popmusikk, køyrer dei med litt meir variasjon i tempo og styrke. Det store glansnummeret er The Laws Have Changed – med sine utsøkte vers, himmelske refreng og perfekte overgangar er den verdt billettprisen åleine. Låta gjev meg samme kriblande poprusen som Katrina & The Waves legendariske Walking On Sunshine, og har allerede fått plass i mitt vesle imaginære skrin for spesielt verdifulle pop-perler. Den er dessutan ein av dei tre låtane der Neko Case deltar med full tyngde. Dermed er vi framme med mitt einaste ankepunkt mot denne plata; den dama skulle fått meir plass i rampelyset, for sannheten er at kvar gong ho smett inn med litt sang (det være seg harmonisang eller i front) aukar intensiteten og den smittande popnerva med atskillige prosent. Så då er det vel ingen overraskelse at dei to andre Neko Case-dominerte affærene her, den Blondie-møter-The Who dynamiske All For Swinging You Around, samt keyboard-drevne Miss Teen Wordpower står fram som dei to andre store høgdepunkta. Dei blir rett nok tett fulgt av Dan Bejer-komposisjonen Testament To Youth In Verse, eit mangfoldig nummer med ekko av blant andre The Beatles og The Jam. For ikkje å gløyme It’s Only Divine Right, då, energisk powerpop som definitivt lever opp til kva tittelen lovar.

Bandets fremste pådrivar er Carl Newman, ein kar som altså kan kunsten å smi saman spenstig pop- og rockmusikk, og som i tillegg har skjønt at det trengs vokalt påfyll frå andre kantar, sidan hans eige stemme nok kunne blitt litt einsformig å forholde seg til i lengden. Såleis har han sikra seg at Electric Version er så langt unna fargelaust det går an å komme, og istaden markerer seg som eit obligatorisk soundtrack for sommaren 2003.

8/10

Først publisert på Groove.no (i 2003)

 

Okt12

Neil Young & Crazy Horse – Greendale

Posted on by
Standard

Og så gjer Neil Young slike pretensiøse greier det er greitt å gje han kjeft for. Eller?

cover

Med omkring 40 album bak seg (som soloartist og saman med Buffalo Springfield og Crosby, Stills & Nash), og derav meir enn ein håndfull klassikarar, går det vel an å seie at Neil Young har vore med å sette sitt preg på rocken dei siste fem decenniene. Ein kan vel og slå fast at det har vore ein berg- og dalbanetur både når det gjeld stilsprang og kvalitet. For det har vore slik at for kvart mesterverk av typen Everybody Knows This Is Nowhere og On the Beach, finn vi og heller semre album som Everybody’s Rockin og Re-ac-tor.

Albumet som nå ligg føre, Greendale, har hatt ein litt spesiell forhistorie i og med at Neil har reist rundt og presentert innhaldet i forkant, til eit meir eller mindre uforberedt publikum. Og ein kan vel trygt seie at låtane fekk ein heller blanda mottaking. Noko som også er blitt fulgt opp nå når det heile er ute i album-format. Den viktigaste forskjellen frå live-presentasjonen er for øvrig å finne i det faktum at på albumet gjer Young elektriske versjonar av låtane, og har fått med seg 2/3 av Crazy Horse (gitarist Frank Sampedro deltek ikkje).

Stilmessig følger Greendale i ein del av dei samme spora som vitale Ragged Glory frå 1990 gjorde, sjølv om fråværet av Frank Sampedro gjer at den framstår mindre frenetisk enn denne. Greendale er nok heller ikkje heilt på høgde med Ragged Glory kvalitetsmessig, men er likevel langt betre enn sitt rykte, og eit kvantesprang i rett retning sett i forhold til fjorårets magre Are You Passionate?

Greendale er ein fiktiv by i nord-California, der vi blant innbyggarane finn fleire ledd av familien Green. Det er stort sett denne familien sitt etterkvart dramatiske liv som blir skildra i dei 10 låtane på albumet. Slik kan Greendale minne om eit «godt» gammalt konseptalbum. Likevel er det ikkje pretensiøse vibber som styrer dette prosjektet, snarare nyttar den godeste Neil ein heller uformell og ikkje så lite tvetydig tilnærmingsmåte. Og fleire av uttalelsane han legg i munnen på sine karakterar ber nok fram Neil sine eigne meiningar om dette og hint. Slik handlar denne plata som dei fleste av mannens plater ein god del om Neil Young også.

Falling From Above som dreg det heile i gang er klassisk Young, med mange av dei kjente og kjære country/folk tonane som mannen brukar å trylle fram, sjølvsagt tilsatt den ulmande og rå gitarlyden, slett ikkje så fjernt frå Ragged Glory sitt åpningsnummer Country Home. I første vers kjem han for øvrig med eit noko sarkastisk spark til seg sjølv; «Seem like that guy singin» this song, been doing it for a long time. Is there anything he knows, that he ain’t said?». Og det er jo eit utsagn ein kan komme med mange «festlige» kommentarar i høve til.

Andre høgdepunkter er låtane som har sitt utgangspunkt i tildragelsen som skal få slike skjebnesvangre konsekvensar for dei fleste i Green-familien. Leave the Driving handlar om unge Jeb Green, som for å unngå å bli hekta for marihuana-besittelse drep ein politimann. Intenst, tett og dramatisk, drapert med effektfulle munnspeltonar. Carmichael er historien om den drepte politimannen, der han blir både hylla og avkledd. Den er tilført vemodige gitarfigurar som blir barskare etterkvart som enka sin bitterhet kjem til uttrykk.

I Bandit gjer han eit lite hopp ut av historien, og til akustisk akkompagnement og med ei stemme i Lou Reed-leie, syng han ein sang om anger og håp. Den er unnagjort på fem minutt og er saman med den orgel-kledde countryhymna Bringing Down Dinner albumets kortaste spor. For han drar det – i ikkje ukjent Neil Young stil – ut i lengden ved dei fleste høve her, og fyller opp CDen til maksimal tålelengde (over 78 minuttar).

Historien vidare når sitt Waterloo når Grandpa Green fell død om som følger av at heimen hans blir invadert av nyhetskåte journalistar, i Grandpa’s Interview. Barnebarnet Sun Green gjer så opprør mot FBI, forurensande industri og Amerika generelt i låta av samme navn. Før det heile tonar ut i albumets einaste skikkelig flaue sak, den klisjefylte og allsangdominerte hippie-dvaske Be the Rain. Men ein kan jo berre trykke på stopp-knappen før den tar til, og dermed bevarer ein følelsen av å ha opplevd Neil Young sitt beste album sidan Sleeps With Angels.

6/10

Først publisert på Groove.no (i 2003)

Okt12

The National – The National

Posted on by
Standard

12 melankolske oppteikningar frå sinnet sine mørkare kammer.

cover Bilder frå ein innbilt film:
I ein trang og uryddig leilighet i New York sitt ein ensom mann. Som einaste selskap har han eit whiskeyglas og ei pakke Marlboro på mindre enn ein armlengdes avstand, han brukar tida til å skrive i nokre notisbøker.
Zoomer vi oss inn på det som er skribla ned kan me lese ytringer som:

-«Don’t tell me I’ve changed, your just raising your standards».
-«She’s reading books from empty women, they’re giving beauty tips from empty hips».
-«I don’t want to know what you’re thinking, I’m looking out the window, I’m sitting here just fucking drinking».
-«And if I forget you, I’ll have nobody left to forget, I guess that’s what assholes get».

Klokka har akkurat passert midnatt og vår mann stig inn i ein liten mørk bar berre nokre kvartal unna, saman med han er det fire andre menn. Dei entrar det vesle podiet på vår langt frå overbefolka bar. Frå koffertane dei bær med seg drar dei fram fleire instrumenter.
Dei er kveldens band!
Vår mann har plassert seg i front på ein stol, på eit lite bord ved sida av seg har han anbrakt sitt sedvanlige whiskeyglas. Musikken startar, og det blir klart for oss at det er langt meir enn sigaretten mellom sangarens høgre peikefinger og langfinger som gløder i natt.
(Her forlet me filmen).

Dei kallar seg The National, og foruten vokalist Matt Berninger, består bandet av to brødrepar; Bryce Dessner (gitar), Aaron Dressner (bass), Scott Devendorf (gitar) og Bryan Devendorf (trommer). Dei held til i New York, men er opprinnelig barndomsvenner frå Cincinnati. Dette er bandets debutplate.

Frå åpningskuttet Beautiful Head, fram til den avsluttande sangen om Anna Freud får me servert tolv melankolske opptegnelser frå sinnet sine mørkare kammer. Som oftest er temaet kjærlighetshistoriar som har spora av. Dei skjenker oss musikken sin i eit rolig tempo, og krydrar det med innimellom å drysse litt ekstra lyd ut av instrumenta.

Med si djupe stemme framfører Matt Berninger sangane med både autoritet og ømhet. Her får me høyre Cold Girl Fever, med sitt underbare catchy refreng, country-inspirerte affærer som American Mary og nydelige Pay For Me. Min personlige favoritt er den intense og dynamiske Theory of the Crows. Men etter nøye gransking har eg ikkje klart å finne svake spor her.
Skulle eg prøve å samanlikna The National sitt uttrykk med nokon, er det mest nærliggande å trekke fram navn som Tindersticks, Nick Cave, Tom Waits og Leonard Cohen.

The National har levert ei plate som balanserer mellom det såre og det bitre, men som ikkje på nokon måte ramlar ned i grøfta der sentimentalitet og pinleg sjølvutlevering rår. Vi skriv januar 2003 og oppfølgarplata er akkurat ferdig innspelt. Eg ser med lengsel fram til å høyre den.

8/10

Først publisert på Groove.no (januar 2003)

Okt12

Nina Nastasia – Run To Ruin

Posted on by
Standard

8 langsamt gnagande og intenst melodirike songar innhylla i til tider uregjerlige arrangement. «I’m not ordinary, friend».

cover  Nina Nastasia malar med mørke fargar her på sin tredje utgjeving, den veldig så presist titulerte Run To Ruin. I åtte langsomme og intenst melodirike songar innhylla i til tider uregjerlige arrangement, fortel ho fragmenterte historier om utilstrekkelighet og lengsel.

Dette kunne vore åtte låtar gjort i ein konvensjonell folkcountry-stil, og sikkert blitt eit rett så bra album. Dette kunne vore ei lita diktsamling, åtte minimalistiske nedtegnelsar, og det hadde også blitt patent. Men dette er likevel noko heilt anna: Det er Nina Nastasia si røyst, dvelande og forførande men framfor alt veldig levande, som opptrer i perfekt selskap med eit glødande ensemble, der instrumenter som cello, fiolin og kontrabass, samt Jim White (Dirty Three) sitt smidige trommespel spelar viktige roller. I likhet med kva tilfellet var på hennes to første album er det den smått legendariske Steve Albini som har produsert, eller dokumentert som mannen sjølv foretrekker å seie det. Resultatet er blitt ei rikhaldig og spenningsfull liten (31 minuttar) plate.

Nina sin komprimerte poesi, der like mykje skjer i det usagte (mellom linjene) som i det sagte, blir her ytterligare forsterka og utfordra av den instrumentelle bearbeidinga dei ulike låtane blir tildelt av medspelarane hennes. For det er her i krysningspunktet mellom Nina sine vokale prestasjonar og bandet sine frenetiske, men i høgaste grad dynamiske, avleveringar albumets sanne ansikt og magnetiske tiltrekningskraft ligg. Her blir motsetningane sett opp mot kvarandre; lys versus skygge, det melodiøse versus det atonale, det skjøre versus det brutale, det vakre versus det stygge.

Det som i første omgang kan virke som ei einstonig messe til mørket, viser seg etterkvart å spenne over eit langt rikare og ikkje minst meir gåtefullt register. Når ho allerede i første linje snakkar om «the thing we witnessed» blir uroen sådd. Det kjem aldri fram kva paret har vore vitne til, men vi får følelsen av at det er ein ganske så ubehagelig hemmelighet dei ber på. Sangen heiter We Never Talked og er ein krypande klagesang, der tonane frå ein cello og ein fiolin gneg seg fast. Kommunikasjonsvanskane som blir brakt på banen i denne låta, viser seg for øvrig å være eit slags gjennomgangstema i denne ferda mot øydeleggelse. Ei ferd som når sin, i alle fall temporære, finale med While We Talk, der øydeleggelsen blir manifistert gjennom at hovedpersonen finn ei slags manisk meining i å betrakte partnaren mens denne fortærer ei kake; «Flying bits, I begin to count them».

Før vi kjem så langt har vi imidlertid vore gjennom seks andre brokete historiar, fortalt gjennom Nina sitt nakne og nådelause språk. Som i den konfliktfylte beretningen You Her and Me, ein melodi som bevegar seg frå kun å være ein einsom akustisk gitar, til å bli ein voldsom batalje med mellom anna ein forstyrra cello. Dramatisk er også I Say That I Will Go som etter ein forsiktig og nennsom utgang gradvis bygger seg opp til å bli ein brutal vegg av praktfull dissonans. Noko som også gjentar seg på den innbitte On Teasing, blant anna gjennom Nina sine «ha-ha haa» i hektisk samtale/duell med fiolin og cello.

Høgdepunktet her er likevel den mest konvensjonelt oppbygde affæren, nemlig Superstar. Ein usedvanlig vakker ballade, som sender solide frysningar oppover ryggraden mens Nina fleire ganger gjentar «I know what you said. Look at me. I am a mess», før ho til slutt konkluderar med at «I am a superstar. I’m not ordinary, friend».

For sjølv om ho ikkje er ei superstjerne i ordets opprinnelige betydning, viser Nina Nastasia med denne utgjevinga at ho har meir å fare med enn dei fleste, og står definitivt fram som noko for seg sjølv.

9/10

Først publisert på Groove.no (i 2003)

Okt12

Muzzlewhite – Our Caravan

Posted on by
Standard

Mykje depresjonar, fortvilelse, tragediar og slikt, men og litt upretensiøst vas.

cover  Innanfor countryrock-sjangeren (eller americana om du vil) finnes det ein bråte artistar. Berre her til lands har det etterkvart vekst fram eit betydelig antall. Så ein skal lage pokker så gode låtar, og være i besittelse av ein viss form for eigenart for å kunne gjere seg bemerka. Kronspørsmålet eg no har lagt opp til er då sjølvsagt: Er Muzzlewhite i besittelse av slike saker?

Vel, dei leverer sin country-rock i eit lågmælt leie, men friskar det opp med både litt banjo og fele innimellom, kanskje ikkje spesielt originalt. På tre av spora er det sangbidrag frå ei svensk dame med navn Frida Eklund. Det friskar opp og skaper variasjon. Dei syng mykje om depresjonar, fortvilelse, tragediar og annan faenskap, det har vi vel og høyrt andre gjere, men innimellom viser bandet fram ei ganske så upretensiøs side der dei bringer inn både sjølvironi og munterhet, og det er kanskje ei litt sjeldnare vare innanfor denne sjangeren.

It’s Only Temporary er med sine smittande banjotonar, og for øvrig i all sin enkelhet, eit strålande åpningsnummer – ingen store fakter, kun inspirert og truverdig. Nå er det som tittelen hentyder berre midlertidig, for neste låt Friend In Hell er ein rocketildragelse som saknar både framdrift og melodi, eit problem den deler med nokre kutt til på plata. Tittellåten derimot, som ein for øvrig kan sjå på som eit slags Muzzelwhite-introduksjonsnummer, er ein festlig og usedvanlig inkluderande tur gjennom Europa, og er med sin lause og ledige stil eit av høgdepunkta. I Local Karaoke Queen blir det og brukt humor, sjølv om det er ein temmelig tragisk historie som blir skildra. Den handlar om korleis det er å ha ei mor som er den lokale
karaoke-dronninga, med alle ydmykelsane slikt fører med seg. Faren sin har guten aldri hatt kontakt med, «but I know my daddy’s name, I’ve seen his picture in Kerrang», og no ynskjer han berre at faren kunne komme og ta han med seg ut på turne. Egentlig ein ganske så fornøyelig liten sang.

Kun tragisk er imidlertid beretningen i Santa’s Drunk Tonight, ein langsom Cohen’sk melodi, denne er også sett frå eit barns perspektiv, men er så trist at det nesten blir for mykje, og får ein til å lure på om det egentlig er meint som parodi.

Fyndig og bra kling det i midtempo låtar som How You Say Good Night og Sad All the Time, sistnevnte med effektfulle temposkifter og noko som nesten minnar om Johnny Cash sin Boom-Chicka-Boom rytme. Så rullar campingvogna inn i solnedgangen, medan cowboyane med eit lite smil om munnen syng; «where we’ll be glad all the time».

5/10

Først publisert på Groove.no (i 2003)

Okt12

Mood Elevator – Married Alive

Posted on by
Standard

Det plar alltid vere melodisk snert der Brendan Benson ferdast. Slik også når han tar heisen med Chris Plum.

cover  Lenge før Jack White var det Chris Plum. Og lenge før The Raconteurs var det Mood Elevator. Brendan Benson er ikkje berre ein sikker leverandør av attraktivt popstoff under eige namn. Av og til spelar han i band også.

I sin pure ungdom tidleg på 90-talet danna Chris Plum og Brendan Benson sitt første band (SmartBomb). Etterkvart fòr dei kvar sin veg. Då Benson mot slutten av 90-talet søkte tilbake til heimbyen Detroit, etter å ha opplevd at den fabelaktige solodebuten One Mississippi var blitt ignorert av det platekjøpande publikum, fant han fort tonen med Plum igjen. Dei hyra inn tre karar til, og vips var Mood Elevator ein realitet. Det tok ikkje altfor lang tid før dei hadde debutplata si klar. Håpefullt nok kalla dei den Listen Up. Men du skulle nok ein gong vise seg at det ikkje var så mange som høyrte på dei. Då var det ein del fleire som var villig til å høyre på Benson når han eit par år seinare kom med sin smått namngjetne Lapalco. Når han så skulle ut å spele songane frå denne plata for folket vendte han seg til vennene sine i Mood Elevator og spurde høfleg om dei kunne tenke seg å vere backingbandet hans. Det var dei slett ikkje uvillige til, men dei la att namnet sitt i Detroit, og stilte seg i staden bak han som The Well-Fed Boys.

Tilbake i Detroit, og langt ifrå mette på spenstige poptonar, fant gjengen att Mood Elevator etiketten sin og storma inn i Grand Studio for å spele inn oppfylgjaren til den neglisjerte debuten. No vart det nok ikkje til at plateselskapa overbaud kvarandre for å få lov å gje ut det karane hadde spelt inn. Men den vesle Australske labelen Laughing Outlaw tykte om sakene, og sendte det ut til folket med den underfundige meldinga Married Alive som tittel. Så altfor mange var det ikkje som la merke til Mood Elevator denne gongen heller. Laughing Outlaw er imidlertid ikkje labelen som gjer opp etter første runde. Så no fire år etter gjer dei eit nytt forsøk og sender Married Alive ut i re-release format.

Kapteinen for Mood Elevator er Chris Plum. Han er hovudvokalist, multiinstrumentalist og har komponert alle låtane (halvparten rett nok i tospann med Benson). Benson er ein ivrig bakgrunnsvokalist og trommeslagar som av og til drar fram gitaren, og så har han produsert seansen. På fleire av låtane er det berre Benson og Plum som deltar, men her og der stikk også resten av gjengen innom og gjer lyd frå seg.

Sit du no og tenker at Mood Elevator sikkert driv rundt i same soniske kvartal som det Benson gjer når han opererer på eigen hand, ja då tenker du veldig rett. Ikkje berre held dei til i same kvartal, men i same gate, på same side. Men kanskje eit par heftige dansetrinn lenger borte, der underlaget er litt meir knudrete.

Tenker du no vidare at det er litt dumt at Benson ikkje har hovudrolla fordi denne Chris Plum sannsynlegvis ikkje stettar den på same popsmarte vis, ja då må du kanskje revurdere tankane eit lite hakk. Ikkje det at Married Alive kjem sprettande i same fullendte popmondur som det Lapalco, eller for så vidt One Mississippi, gjorde. Men her er nok av hektande tonar og catchy framdrift til å bringe fram idiotsmilet hos ein håplaus popromantikar som underteikna.

Den underfundige tittelen gjer vel eit lite vink om det, men orda som står å lese, med store bokstavar, på innsida av bookleten slår det fast; «Love breaks your heart». Utan at dei står fast i kjellarhøgda av den grunn. Nei då, Mood Elevator lever opp til namnet sitt dei, og bringer både skuld, svik og smerte oppover i etasjane, og fram i lyset, der ein med friskt sinn kan synge med på uimotståelige strofer som; «we used to be a smash hit, now it’s all gone to shit». Medan ein bakom Beginner’s Luck sitt mismot definitivt kan skimte eit glimt i auga når det vert erklært at «I looked «baby» up in the dictionary, I tell you what it didn’t say; someone who runs away, someone who is hard to understand, who cheats on her best friend».

Dei er anglofile, og dei er amerikanske. Ein kan ane XTC, og ein kan skimte Cheap Trick. Ved fleire høve er dei i powerpop lune. À la The Shazam i riffsterke Boycott, og à la Flamin» Groovies i skånsellause Guilty. Dei kastar seg om halsen på Beach Boys-inspirerte «do-do-do-do» i energiske Long Hard Look. Dei er innom melodilinjer Joe Pernice også har snust på i den imøtekomande Everything’s In Place. Og dei har fått fat i nokre 60-tals tonar som nektar å sleppe taket i den svikefulle Something I Need.

Dette er pop som styrkar immunforsvaret. Ein kan vel strengt tatt ikkje vente seg så mykje mindre når Brendan Benson er med på leiken.

6/10

Først publisert på Groove.no (i 2003)