Tag Archives: PJ Harvey

PJ Harvey – The Hope Six Demolition Project

Standard

Tre reiser, tre saksofonar, og to-tre songar som set spor.                                                            6

  HOPE VI er namnet på eit prosjekt i ein del amerikanske byar som har det føremål å bygge ut dei fattigaste og mest forfalne strøka av byen. På ein slik måte at dei skal kunne huse folk med ulikt inntektsgrunnlag. Ein kritikk som prosjektet har fått er at folk som budde i strøka i utgangspunktet er blitt fordrivne. Washington DC er ein av byane som har nytta seg av HOPE VI planane. PJ Harvey har vitja byen. Ho har skrive fleire låtar inspirert av ting ho såg og vart fortalt der. Når ho så kallar plata si for The Hope Six Demolition Project skulle vel det vere ein rimelig tydelig manifestasjon over at ho ikkje applauderer prosjektet. I opningskuttet, den sonisk sett nesten lystige The Community of Hope, går ho meir konkret inn på sine observasjonar, skildrar det nye som er komme opp i det aktuelle byområdet kontra det gamle som var der. Utan at ho tar ein klart uttalt stilling til dilemma. Men mellom linjene ligg jo prosjektkritikken og ulmar.

I 2015 gav PJ Harvey i samarbeid med fotografen Seamus Murphy ut dikt/fotografi-boka The Hollow of the Hand. Ei bok som blei til gjennom tre reiser dei to gjorde, til Kabul, Kosovo og Washington. The Hope Six Demolition Project er hennar soniske forteljing frå reisene. Det handlar altså ikkje berre om eit byutviklingsprosjekt i den amerikanske hovudstaden. Slik eg oppfattar det handlar albumet om menneske og natur som på ulikt vis får smake konsekvensane av maktutøvarars vedtak og handlingar. Ho er altså i det politiske landskapet, slik ho var på sitt førre album, det ganske så meisterlige Let England Shake. Men der det albumet i første rekke handla om heimlandet og krigstilstandar, bringer PJ Harvey denne gongen eit meir internasjonalt snitt over sakene. Når det er sagt, det handlar jo først og fremst om menneske då, og dei er faktisk ikkje så reint ulike, enten dei kjem ifrå England, frå Amerika, frå Kosovo, eller frå Kabul.

Men eg følte ho kom nærare på menneska sist gong. Eg føler observasjonane hennar denne gongen har eit litt meir distansert preg, at dei siktar mot meir objektivitet. Pussig nok, sidan det denne gongen er autentiske opplevingar og observasjonar ho bringe til torgs. Ikkje noko ho som poet har dikta fram. For som ho sjølv seier det i The Orange Monkey: «I took a plane to a foreign land, and said, I’ll write down what I find». Og ho har funne, men nok ikkje skrive det ned og tilført det tonar som treff og set seg like intenst i ryggmargen som det det store fleirtalet av låtane på Let England Shake gjorde.

Men The Wheel treff. Ein song om flyktningkrisa. Om bilde som flimrar mot oss, og forbi oss, der vi sitt trygt i godstolen vår, bilde av «faces, limbs, a bouncing skull», og ikkje minst av born, mange born. «Little children, don’t disappear» syng Harvey, «I heard it was twenty eight thousand» responderer eit kor av menn. Korthogd, nådelaust, verknadsfullt. Tre ord eg også finn det riktig å nytte om songen Dollar, Dollar. Ei skildring av den suksessfulle, rike kvite artisten og turisten sitt møte med ein gutunge, ein tiggar. Ho som passasjer i ein bil, han ståande midt i trafikkaoset, kopparra og uthula, «saying dollar, dollar». «I can’t look through or past» syng songaren, og skaper ein vondvakker song full av desperasjon. The Wheel og Dollar, Dollar er dei to beste songane på plate, og det er dei to siste.

Framfor dei dansar ein blues i halvt Led Zeppelinske og halvt krakilske former. Den heiter The Ministry of Social Affairs, og skildrar den i geografisk målestokk korte men sosialt sett milevise avstanden mellom tiggarane og krøplingane, pengespekulantane, og departement-lokalet. To saksofonar krøllar seg rundt låta, i både atonale, tonale og jumpande former. Spelt av PJ Harvey sjølv, og den meir skolerte Terry Edwards. Saksofonen har forresten ei dominerande sonisk rolle albumet igjennom. Ved eit par høve til spelt av Harvey sjølv. Som i den apokalyptiske og luftige låta The Ministry of Defence, som skildrar noko som må vere observert i Kabul. Den legendariske dubpoeten Linton Kwesi Johnson deltar med nokre linjer, og konklusjonen er dyster: «This is how the world will end».

Men altså, eg har høyrt betre plater av PJ Harvey enn The Hope Six Demolition Project. Eg har høyrt Let England Shake og Rid of Me, to plater som på ulikt vis har skaffa seg plass i min personlige rock’n roll kanon. Eg har høyrt To Bring You My Love og White Chalk og Dry, og i grunn meir eller mindre alt ho har gjort. Og det er bra, på sitt litt ulike vis er det bra, alt saman. The Hope Six Demolition Project er også bra. PJ Harvey sitt ellevte beste album (i ein, når det kjem til kvalitet, imponerande katalog på tolv bra album).

TIDAL: PJ HARVEY – THE HOPE SIX DEMOLITION PROJECT

Musikalsk årsoppgjer 2011

Standard

Eitkvart år er eit bra musikkår, seier dei hos det svenske musikkmagasinet Sonic. Eg seier meg samd. 2011 føyer seg inn i rekka. Eg kjenner meg vel forsynt av tonar som har gitt næring og gjort inntrykk i år også. Nokre av dei har komme frå heimlandet. Aller mest verdt å nemne i så måte er nok hallingtrubaduren Stein Torleif Bjella og hans underfundig melankolske Vonde Visu. Av andre aktverdige framstøyt føler eg trong til å halde opp Martin Hagfors sin popintrikate I Like You, Tom Roger Aadland sin livserfarne Det Du Aldri Sa, The Last Hurrah sitt dronefolk-album Spiritual Non-Believers, og The Captain & Me, som i afrocalifornisk lyddrakt varta opp med eit konseptalbum (Migrant) om ein afrikansk flyktning.

Den ferdigredigerte lista over dei ti eg har sett aller størst pris på skiltar imidlertid ikkje med anna enn slikt som kjem frå det store engelskspråklige utland. Frå det same utland har eg aller først lyst å nemne ei god handfull eg synst det var litt vanskelig å utelate, men som likevel blei det. Utelete. Eg nemner, i fleng: Okkervil River (I Am Very Far), Sarabeth Tucek (Get Well Soon), Bon Iver (Bon Iver, Bon Iver), Bill Callahan (Apocalypse), Akron/Family (S/T II: The Cosmic Birth And Journey of Shinju TNT), The Decemberists (The King Is Dead), The War On Drugs (Slave Ambient), Southeast Engine (Canary), The Low Anthem (Smart Flesh). Men altså, først og fremst, og aller mest handla det om desse:

10. Girls – Father, Son, Holy Ghost
Utan blygsel serverer dei låtar som den neonspirituelle Vomit, surfande Honey Bunny, rifftunge Die, og meir til. Utan blygsel tek dei litt her, låner litt der, og skaper eit popbilde som er både enkelt, fengande, intrikat, mangfaldig og elastisk poptastisk.

9. Gillian Welch – The Harrow & The Harvest
Åtte år sidan førre plate, og ho er den ho er. Saman med mannen sin, David Rawlings, leverer ho tradisjonsbundne tonar i organisk forfatning. Ti asketiske og akustiske songar som på ulikt vis er rota i sørstatsgotikken og dens hang mot å spegle det dystre og amoralske.

8. Abigail Washburn – City Of Refuge
Ho kan sin banjo, og ho kan sin americana, men aller viktigast er det at ho kan noko om musikalsk poding. Med å dryppe nokre doggfriske dråpar av Kina i det amerikanske lagar Abigail Washburn noko som er litt annleis, og som har ein frodig personlegdom ein slett ikkje møter så ofte.

7. Laura Marling – A Creature I Don’t Know
Ei plate skapt av ei kvinne med ei tydelig stemme. Ei som lagar songar ut frå sitt eige indre. Ikkje sjølvutleverande og hudlause songar, men songar der ho med nøye avmålt distanse til det personlige og private ser seg sjølv som menneske, som kvinne, på den store gåtefulle og krevjande scena kalla tilværet. Laura Marling er kanskje ung, men ho er ikkje født i går. Og har ikkje lenger berre ein akustisk gitar.

6. Fleet Foxes – Helplessness Blues
Den er absolutt annleis enn debuten, og den er absolutt veldig Fleet Foxes. Pecknold har ikkje svikta sine idear. Plata har ei mørkare sjel, den dansar i mindre grad med lette popsteg, og den held seg i eit ganske så samanhengande sonisk bilde. Den har meir lyd enn debuten, den har større kompleksitet, nokre fleire psykedeliske manerar, og den vil nok av fleirtalet bli opplevd som litt vanskeligare.
Samstundes, den har varmen. Den vellydande og harmonimerka Fleet Foxes-varmen. Og den kjennes nær, imøtekomande open, og velkommen.

5. Bonnie Prince Billy – Wolfroy Goes To Town
Årets Bonnie Prince Billy plate er i rosa omslag, og med eit knippe låtar som etterlet seg eit temmelig så spartansk inntrykk. Men rosa er den berre utanpå, inni er det svart. Og spartansk er ikkje synonymt med nusselig om noko skulle falle for å tru det. Ta heller då ein smak på tittelen; Wolfroy Goes To Town. Nemlig, ulven er på ferde.
Ulveframferd av typen uling og gauling er sjølvsagt heilt fråverande. Denne ulven luskar og smyg mot målet, men vondt kan den bite. Både mot gud, djevel, venn, fiende, lykka og kjærleiken. Og langs vegen den går legg den etter seg eit titals storarta songar.

4. A.A. Bondy – Believers
A.A. Bondy manar fram diffuse snapshots og gåtefulle stemningsleie. Gjennom ti låtar dyppa i gårsdagens regn, brennmerka med melankoliens render, og omslutta av eit heimsøkt drag. Folk noir. Ti opptrinn som skjeler mot både røyndom og draum. Og glipa imellom. Ti scener der atmosfæren dei lever under fortel like mykje som orda dei er forsynt med. Ti scener av det slaget som stort sett er like mørke som natta, og like lumske som vegen heim ein tåkete morgon.
Med andre ord, slike som held til i eit tematisk territorium det har komme mange songar ut av. Men å legge det fram like meisterlig, i ord, tonar og sonisk habitt, som det A.A. Bondy gjer på si tredje soloplate er slett inga vanlig hending.

3. My Morning Jacket – Circuital
Med Circuital gjer Louisville-banden det tittelen hintar om, dei vender blikket mot dit dei starta ut. Mot ein storslagen americana med staselige sørstatstakter. Men dei er også eit popband, eit sveitt og rytmisk band, eit funky band. Eit mangslunge band.
Og ein 33 år gamal songar med ei sublim røyst, som syng om tilværet sett frå ein vaksen mann sin synsvinkel. Som duellerer manndomen og ungdomen, og talar om pliktkjensla og ansvaret kontra fridomen og opprøret. Ikkje med eit moraliserande eller urokkelig blikk. Meir med eit undrande og leikent blikk. Eit som ser livet som ein sirkel, og dansar med det, og ikkje mot det. Eit fint blikk. På ei plate full av overskot og melodisk danselyst. På ei plate som smiler. Så eg smiler tilbake.

2. P.J. Harvey – Let England Shake
Tjue år inn i eit musikarliv som aldri har vore prega av stillstand har P.J. Harvey laga eit meisterverk. Ikkje sitt første, men kanskje sitt beste. Om krigen. Tolv poetiske, men ubarmhjertige krigsreportasjar, og elsk/hat songar om ein nasjon iferd med å visne på rot. «England’s dancing days are done» syng ho. «Let’s head out to the fountain of death & splash about» held ho fram.
Krig er ikkje vakkert. PJ Harvey zoomar direkte inn på slagmarka og fortel kva som er sjå. Ho er ein referent, ingen agitator. Ein poetisk songreporter, med sans for det konsise, og for kontrastar.
Let England Shake er ei plate om krigen og om England, men meir enn det handlar den om mennesket. Først og fremst handlar den om mennesket. Og slik femner den vidare enn vidt, og treff nærare enn nært.

1. Josh T. Pearson – Last of the Country Gentlemen
Texanaren Josh T. Pearson har vore i meir enn ein heis, og han har gjort seg sine erfaringar. På Last of the Country Gentlemen fortel han om nokre som har sett evigvarande spor. Dei handlar om livet med kvinna, om livet utan kvinna, om livet i selskap med alkoholen, om livet med Gud, og utan Gud, og om livet med musikken.
Han syng ikkje høgt, men eg høyrer han godt. Det går ei fortvilingas skjær igjennom han, han kviskrar, han sukkar, han skjelv, han svelgjer nokre ord, eg kan høyre klumpen i halsen hans. Han er intenst til stades, han er i feber, desperasjonen kryp rundt anklane hans, ein brann ulmar i bringa hans, han har noko han må få sagt, noko han må tilstå, eit tyngande skriftemål, han syng det. Som ein countrysongar. På sitt særeigne vis, som ein countrysongar. Ein tålmodskrevande og omstendelig countrysongar. Med ein gitar, ein kamerat på fiolin, og 100% sjel.

 

Nokre veker etter at denne lista vart publisert på Groove.no fant eg fram ei Kurt Vile plate eg hadde lagt til sides. Den steig etterkvart veldig i kurs, og må vel seiast å vere blant dei aller beste platene gitt ut i 2011:
Kurt Vile – Smoke Ring For My Halo

Seinare skulle også Hiss Golden Messenger sin Poor Moon bli ei kjær plate.

 

 

PJ Harvey – Let England Shake

Standard

Poetiske men ubarmhjertige krigsreportasjar, og elsk/hat songar om ein nasjon iferd med å visne på rot.

9

cover

Det har stått skrive nå, mang ein stad, frå New Musical Express til Los Angeles Times, PJ Harvey har laga eit meisterverk. Ho har kalla det Let England Shake, og det har blitt eit meisterverk. Det er ikkje tull heller, tjue år inn i eit musikarliv som aldri har vore prega av stillstand har ho laga eit meisterverk. Ikkje sitt første, men kanskje sitt beste.

Som tittelen ber bod om har heimlandet hennar ei sentral rolle denne gongen. Men ikkje som ein svingande dansepartnar i frisk og god 60-tals form. «England’s dancing days are done» syng PJ i tittelsporet. «Let’s head out to the fountain of death & splash about» held ho fram. Det er eit England som haltar ho ser, eit England som gjer henne trist, eit England i krig. Ho syng om det, i sterkare former enn dei aller fleste som har prøvd seg på noko liknande har klart å få til.

Det ho ikkje gjer er å gå i dei gamle protestsongarane sine fotspor, og formulere seg med slagord og fredsretorikk. Ho tar heller ikkje på noko vis Bono-vegen, og serverer armhevande anthem, eller prøver seg som ein krakilsk Rotten og spyttar ut salver av «there is no future in England’s dreaming»-sorten. Ho skildrar. Ho ser, ho luktar, ho høyrer, ho smakar, ho drøymer, ho tenker, ho fortel. Ho er ein reporter, ingen agitator. Ein poetisk songreporter, med sans for det konsise, og for kontrastar.

Mykje er skrive, fortalt og søkt forklart omkring krigens vesen. Frå heltedyrkande epos og rettferdiggjerande avhandlingar til smertefulle forteljingar og krystallklare antikrigserklæringar. PJ Harvey zoomar direkte inn på slagmarka og fortel kva som er sjå. Det er ikkje eit vakkert syn.

Ho fortel det i første person, ho fortel det i tredje person, ho fortel det ikkje med fleire ord enn kva som må til. Ho hadde ein indre film gåande, har ho fortalt, då ho skreiv desse orda. Skreiv dei poetisk, usminka og brutalt.

I have seen and done things I want to forget;
I have seen a corporal whose nerves were shot,
climbing behind the fierce, gone sun,
I have seen flies swarming everyone,
soldiers fell like lumps of meat,
these are the words, the words are these,
death lingering, stunk, flies swarming everyone,
over the whole summit peak,
flesh quivering in the heat.

The Words That Maketh Murder heiter den songen. Første singel er den også. Den passar neppe som soundtrack til neste middagsselskap. Men vent litt, hadde teksten vore annleis, hadde den vore av ord som skildra ei framtid med solskin på seg kunne den i alle fall vore soundtracket til det som skal skje etter middagen. Den har tonen i seg til det. Ein oppstemt og grøderik tone. PJ Harvey har nemlig hatt ein tanke om at melodien ikkje skal legge ytterligare bør til tekstens tunge linjer. Som ein ballong av lettgass fraktar tonane i staden orda opp frå sin dystre grunnstilling. Utan at alvoret og mismotet som orda talar om forvitrar, det blir berre tydeligare, for tonane er jo så gjennomsiktige.

Alle dei tolv songane er i større eller mindre grad bygd i dette mønsteret av mørke linjer og lysare tonar. Med god hjelp frå trufaste samarbeidspartnarar som Mick Harvey, John Parish og Flood lukkast ho med å få dette grepet til å funke (eller var det kanskje heller funkle?) heile vegen. Dei oppsøkte ei kyrkje i PJ Harvey sine heimtrakter i Dorset for å gjere det, og gjorde det heile unna på nokre veker. Dama sjølv hadde då brukt eit par år på grunnarbeidet.

Temaet stod klart for henne. Det neste var orda. Dei var viktige, så ho ville gjere dei gode. Ho ville vere poet, ho skreiv dei som dikt. Eg les dei, og tenker at jo, dei har meir enn nok pust i seg til å klare seg utan ein respirator av tonar. Likevel, når dei nå har fått desse tonane, som PJ slett ikkje brukte lange tida på å gje dei, desse eteriske og vakre tonane, synst eg nå absolutt dei skal ha dei. Det kler dei.

Eg har omtalt tonane som oppstemte og grøderike. Å gje ein presis karakteristikk av kor hen i sjangerlandskapet dei høyrer til opplever eg imidlertid alt anna enn enkelt. Det er noko udefinerbart over dei. Den engelske folktonen er så definitivt der, spor av blues er å høyre, populærmusikk av ymse alder og tone kan sporast, og av og til knurrar det litt ekstra myndig frå ein elektrisk gitar. I korte passasjar kan eg saktens dra kjensel på noko eg har høyrt før. Men det fortel vel ikkje så mykje anna enn at PJ Harvey ikkje lever og andar i eit vakuum. Ho haustar sine tonar der slike veks som best, og danderer små bukettar som først og fremst har hennar eige preg. Denne gongen meir enn nokon gong.

Tolv songar som har veldig lite improvisert og tilfeldig over seg. Dei har blitt det dei er fordi PJ Harvey ville dei skulle bli akkurat slik. Dei seier det dei har å seie, og så trekk dei seg tilbake. Eg tenker på dei som stramt økonomiserte soniske noveller. Kvar med sitt personlige temperament, sin melodiske psyke, si stemme.

Den høge tonen PJ Harvey leidde røysta si fram mot då ho laga White Chalk i 2007 hentar ho stadig vekk fram på dette albumet også. Lengst opp i det tonale register strekk ho seg i On Battleship Hill. Ein folkinfluert song om eit gammalt slag. Der Mick Harvey sender inn ei hutrande rekke med pianotonar i siste fase, og PJ trekker den desillusjonerte konklusjonen «cruel nature has won again». Ein natur som så definitivt også har sigra i All And Everyone. Ei dødsmesse som representerer den mest dramatunge sida av albumet. Men ikkje utan luft under tonane, absolutt ikkje utan luft. PJ spelar på autoharpe, slik ho gjer på fleire av spora, og syng gjer ho på ein sånn bitande Patti Smith-måte som ho av og til nyttar, om bilde ho har sett, der «death was everywhere, in the air, and in the sounds».

Litt sampling og låneri tyr PJ og hennar menn også til. Tittelkuttet har ei Parish-spelt xylofonstrofe av den gamle landeplaga Istanbul (Not Constantinople) som eit subtilt gjennomgangstema. Written On The Forehead blir særdeles effektfullt løfta fram av ei sampling av reggaelåta Blood & Fire. Eit løft som endar med ei total samansmelting i aller siste fase, «let it burn, let it burn, let it burn burn burn». Og The Words That Maketh Murder stiller til slutt – etter at nok blod og lemlesting er registrert og omtalt – det Eddie Cochran-lånte spørsmålet «What if I take my problem to the United Nations?».

Då syng Mick Harvey og John Parish også med. Det gjer dei fleire gonger. I The Glorious Land, med sitt gromme groove og snedige revelje-element. Om eit land totalsmadra av krigens brutalitet. «And what is the glorious fruit of our land? It’s fruit is deformed children, it’s fruit is orphaned children». Afghanistan? Mick Harvey si stemme gjer seg også gjeldande i Hanging In the Wire. I ein følsam duett med PJ Harvey syng han her om soldaten som kavar i piggtråden. Ein piggtråd full av «unburied ghosts» i eit nådelaust nakent landskap, der det er ingen fuglar som syng «the white cliffs of Dover», men lyden av gevær kan han høyre, og den lyden kjem stadig nærmare.

Og heime i England er det ingen medisin å oppdrive mot ein bitter smak som har sett seg fast. Songen heiter berre England, og PJ syng den med ei støvplaga Björk-liknande røyst. Syng «A whitered vine, reaching from, the country that I love, England, you leave a taste, a bitter one». Den kan greitt oversettast til å gjelde andre heimland også. Andre land ein kan nære ein kjærleik overfor, men som også kallar fram ugne kjensler. Personlig kjenner eg i alle fall ein slik nasjon ganske så godt.

PJ Harvey har laga ei plate om England og om krig, men meir enn det handlar den om mennesket. Først og fremst handlar den om mennesket. Og slik femner den vidare enn vidt, og treff nærare enn nært. Hos meg har den sett seg bom fast i ryggmargen.

Først publisert på Groove.no (i 2011)

 

PJ Harvey & John Parish – A Woman a Man Walked By

Standard

10 låtar, 10 uttrykk, 10 stemmer.

7

cover

Atten år gamal var PJ Harvey då ho og John Parish møttest for første gong. Parish (som er ti år eldre) jobba på den tida (slutten av åttitalet) med bandet Automatic Dlamini. PJ Harvey vart med i bandet. Eit par-tre år. Før ho solodebuterte med Dry, og skulle verte tildelt atskilleg meir merksemd enn kva Parish fekk (og har fått). Men John Parish har vore i nærleiken under fleire av innspelingane hennar, som produsent, som musikar. Og i 1996 som ansvarleg for både dei komponerte og spelte tonane på samarbeidsprosjektet Dance Hall at Louse Point. Harvey skreiv tekstane, og song dei. Tretten år seinare er dei her med eit tilsvarande prosjekt.

Det har vore eit uttalt prinsipp i Harvey sitt musikalske virke å ikkje stivne i ei form. Det har ho ikkje gjort heller. Signaturen hennar har like fullt vore grei å kjenne att. Prega i røff, desperat og uroskapande rock som den stort sett har vore. Ja sjølv då ho tok steget bort frå det rockprega og inn i dei sakrale folk-landskap med 2007’s White Chalk kjente vi henne att. Og likeså når ho no igjen kollaborerer med Parish.

Folktonen frå 2007 heng så vidt att i nokre av spora på A Woman A Man Walked By. Men meir enn det, langt meir, høyrer vi ein intrikat råskap, og ein kompromisslaus vilje til å skape variasjon. Til å utnytte kvar flik av stemmeregisteret. Til å skape motstand. Så eit krevjande album er det blitt. Avantgardistisk og krevjande, med primitive utfall og til dels sylskarpe kantar.

Men det startar ikkje så krevjande. Opningssporet Black Hearted Love kunne ha levd sitt liv på Stories From the City, Stories From the Sea eller Uh Huh Her. I eit eggjande lys/skugge mønster og med hissige gitarfigurar råkar den umiddelbart. Og kan vel faktisk seiast å ha eit visst hitpotensiale. Sixteen, Fifteen, Fourteen er heller ikkje utan fengande evner. Eit akustisk driv ligg i botn (White Stripes vs. Zeppelin), og PJ syng (i Patti Smith-sjargong) fram ei ordknapp skildring om eit ungt par og deira noko urovekkande barneleik.

I Leaving California og The Soldier høyrer vi Harvey i folkform. Tilnærma lik den ho hadde på White Chalk, men her er det den akustiske gitaren og ikkje pianoet som akkompagnerer. Medgjerlige og harmlause er ingen av dei to låtane. Leaving California ein sakralt skingrande konklusjon på eit mislykka forhold. Medan The Soldier er eit halvdrøymt mareritt om skuld og pulverisert sjølvrespekt; «I’m walking on the faces of dead women».

På sitt mest krakilske er Harvey og Parish i tittelsporet (med det instrumentale frittrockande halehenget The Crow Knows Where All the Little Children Go), og i Pig Will Not. Den første er eit punkdrive og alt anna enn fintfølande åtak på ein person songaren ser som sjølve inkarnasjonen på feigskap. Den andre er vagt inspirert av Baudelaire-diktet Le Rebelle. Her syng Harvey «I will not» så frenetisk at ikkje ei sjel (verken levande eller død) skulle vere i tvil, og ho gøyr som ei bikkje, og det blir vist generelt lite nåde; «all the rubbish inside your rotting mind». Ei låt av det slaget det nesten gjer fysisk vondt å lytte til, men som det like fullt er vanskelig å halde seg heilt unna.

Eit par av spora gjer verken vondt eller godt å lytte til. Sørgjesongen The Chair blir for flat til å gjere inntrykk. Og den litt Kurt Weillske Passionless Pointless lever på sitt noko dorske vis opp til tittelen sin.

Men når den resiterte bøna Cracks in the Canvas tonar ut på vakkert vis, (mindre enn førti minuttar etter at seansen skar seg gjennom sceneteppet), er den dominerande kjensla at dette er eit PJ Harvey-album verdt å ta med seg vidare. Dette òg.

Først publisert på Groove.no (i 2009)

 

Pj Harvey – White Chalk

Standard

Så stillferdig har vi aldri opplevd PJ Harvey før. Men ikkje tru ho har fred i sinn.

7

cover

Det har ikkje vore ein rak og heilt opplagt veg PJ Harvey har fylgt frå ho platedebuterte i rett så rå former med Dry og til ho no femten år seinare har komme fram til White Chalk. I løpet av desse åra har ho komme opp med album som det brutale Rid of Me, det krypande, distinkte og meisterlige To Bring You My Love, og det meir polerte og melodiske Stories From the City, Stories From the Sea. Med White Chalk tar ho sitt til no kanskje mest vågale skritt og viser fram ei sakral side ho vel tidlegare knapt eingong har antyda å inneha.

Coverbildet viser dama sittande i ei forhistorisk drakt. Ja, ho kunne vel nærast gått rett inn og spelt rolla som den mutte og smått anemiske veslesøstera til Emma Thompson i ei eller anna Jane Austen-filmatisering. Tonane PJ Harvey omgjer seg med på plata kan også seiast å ha eit tilsnitt av noko forhistorisk ved seg. Og då er det engelsk folklore eg har i tankane. For på det som står fram som hennar mest engelske album til dato, er bluesen som i større eller mindre grad har vore grunnpilaren på hennar tidlegare utgjevingar blitt erstatta av eit tandert og spøkelsesaktig folk-uttrykk som hentar mykje av sin inspirasjon frå dei same tufter som Sandy Denny og Vashti Bunyan henta sin.

Borte er gitaren også, i alle fall den elektriske. I staden har pianoet fått mykje plass. Eit instrument PJ Harvey knapt har rørt før. No har ho rett nok med seg ringreven Eric Drew Feldman som ryggdekning, men eg kan like fullt ikkje forstå det annleis enn at ho kjem særdeles godkjent frå si handtering av tangentane. Dama har også funne fram til ein annan del av stemmeregisteret sitt enn den vi er blitt vane med å høyre. Nokre oktavar høgare oppe. Slik at ho stig fram i ei purare form. Og berre heilt unntaksvis fell ho tilbake til gamlemåten, og raspar litt til.

White Chalk er eit album av den sorten som treng litt tid. Låtane har eit marginalt melodisk vesen, og kan virke noko fargelause og tilbakehaldne før ein vert skikkelig kjent med dei. Men dei kviskrar og lokkar lyttaren til seg, og viser etterkvart at dei har ganske så mykje å fare med. Enten dei heiter The Devil og er forsynt med ein lengtande tone og ein bastant rytme, eller The Piano og har ei sonisk tiltakande åtferd, og eit sukk av eit mantra i sin midte; «oh God, I miss you».

Det er den der vansmektande kjensla, skumringstankane og dei tunge farvel som dominerer bildet. Eg skal ikkje seie at håpet ligg seks fot under, men det dansar i alle fall ikkje rundt i dei fremste rekker. «Please don’t reproach me» lyde det nakent og bedande i Blues Harp. I den ukomfortable Grow Grow Grow trampar hovudpersonen på det ho fortvila prøver å få til å vekse. Medan To Talk to You handlar om saknet av ei nyleg avliden bestemor.

Tekstane er minimalistiske og slett ikkje eintydige. Dei fortel om ei smerte, men er nødvendigvis ikkje tydelige på kva den kjem seg av. Den melodisk vinnande men særdeles nådelause When Under Ether trur eg handlar om ei kvinne som nett har opplevd ein abort; «something’s inside me, unborned and unblessed, disappears in the ether». Tittelkuttet, som også har eit lite hint til eit ufødt barn, tenker eg på som eit besøk i eit barndomens rike («Dorset’s cliffs meet at the sea, where I walked») som ikkje heilt fortonar seg slik hovudpersonen minnast det var.

Det er PJ Harvey i nennsame former, men slett ikkje i døsande former. For dama sår uro på dette viset også ho. Sjølvsagt gjer ho det.

Først publisert på Groove.no (i 2007)