Author Archives: Oddmund Berge

Ukjend's avatar

About Oddmund Berge

musikk, rock, pop, psykedelia, punk, postpunk, funk, garasjerock, hiphop, country, soul, folk, kraut, jazz, blues, viser, americana, litteratur, romanar, noveller, poesi, groove, og slikt.
Nov11

Richard Thompson – Front Parlour Ballads

Posted on by
Standard

Ein gamal ringrev har innvia sitt nye heimestudio med eit knippe akustisk gitar-dominerte låtar av solid merke.

cover  Heilt sidan tida med Fairport Convention på 60-talet har tonane til Richard Thompson vore rota i den engelske folk- og visetradisjonen. Han har rett nok ofte vore langt inne på rocken sine territorium, men aldri utan å ha med seg eit lite pust frå denne arven. På det nyaste framstøytet hans er pusten frå desse tonane sterkare enn på dei aller fleste av Thompson sine tidlegare album. Årsaka til at det kjennes slik ligg nok hovudsakelig i det bortimot heilakustiske lydbilete. Samstundes er han sikkert også farga av sitt live-prosjekt 1000 Years of Popular Music. For tonen i låtar som For Whose Sake? og Precious One kan ein nok gå mange hundre år tilbake for å finne spira til.

Det viktigaste er likevel at låtkvaliteten denne gongen er betre enn på mange år. Lurar faktisk på om vi ikkje lyt tilbake til Rumor & Sigh (1991) for å hoste opp ei sterkare Thompsonsk låtrekkje enn dette. Det er i alle fall friskare og meir grøderikt enn album som The Old Kit Bag (2003) og Mock Tudor (1999). To Thompson-plater som var noko så uvanlig som litt bleike og fargelause.

Sidan han som tenåring for snart 40 år sidan byrja å spele gitar i Fairport Convention har det komme særdeles mykje storarta musikk med Richard Thompson sitt stempel på. Og skulle eg driste meg til å sette saman den essensielle Thompson-involverte album-buketten kjem ein nok ikkje utanom Fairport Convention-klassikarane Unhalfbricking og Liege & Lief (båe 1969). Det er også vanskelig å unngå dei to meisterverka han gjorde i kompaniskap med kona Linda (no ex-kona), I Wanna See the Bright Lights Tonight (1974) og Shoot Out the Lights (1982). Av soloalbuma hans tykkjer eg nok aller mest om førnemnte Rumor & Sigh. Ei plate der den elektriske utgåva av gitaren stort sett regjerer grunnen, men der det aller sterkaste kuttet er i akustiske former. Med sine uimotståelige tonar og sitt inderlige grep omkring ein for så vidt banal historie, er 1952 Vincent Black Lightning ein klassikar innafor feltet – ein mann hans røyst og hans akustiske gitar.

Det finst kanskje ingen låtar på Front Parlour Ballads ein kan plassere heilt der framme, på fremste side i den Thompsonske kanon. Men ei dryg handfull for side to og tre er her så absolutt. Den varlege Bert Jansch influerte Old Thames Side, om han som ikkje klarar å få tankane bort frå den vakre kvinna han ein gong såg nede ved elvebreidda. Den vekselvis nennsame og energiske A Solitary Life, der den noko skadeskotne hovudpersonen proklamerar ein lengsel mot eit liv i meir asosiale former. Should I Betray? slepar seg nedslåande av garde i noko som minnar om Jacques Brel-lende, mens ei kvinne tar bladet frå munnen og fortel ein utru beilar nokre sanningens ord. Og i When We Were Boys At School fortel Thompson historia om ein sosiopat i spiringsfasa. Ikkje oppløftande temaer altså. I sedvanlig Thompson-ånd dekkar han registeret frå det dystre via det morbide og giftige til det motlause og triste. Av og til kan ein skimte ei lysstrime eller kjenne ei vag duft av noko håpefullt, men det er unntaka.

Tonane frå gitaren spring som vanlig fram i ulastelige og ikkje nødvendigvis opplagte former. Thompson er mann for å finne det intrikate i det enkle, og det enkle i det intrikate. Han er gitarist per excellence, men briljerer ikkje med trøyttande flinkisfakter. Han lar det komplekse veve seg inn i fruktbare tonar og kjem ut med slitesterke låtar. Stemma hans har ein gjenkjennelig signatur, men kan kanskje bli litt stereotyp. Den kom nok aller best til sin rett den gongen Richard fekk litt avløysing hos ex-kona Linda. Men når låtkvaliteten er på Front Parlour Ballads nivå vert ei slik innseiing nokså bagatellmessig.

7/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)

 

Nov11

Richard Swift – The Richard Swift Collection Volume One

Posted on by
Standard

Enkle songar kledd i dempa men fasetterte drakter. Ein kar å merke seg.

cover «Du kan rocke, men du må rocke på rette måten. Ikkje som Velvet Underground, men som Blink 182.» Slik skildrar Richard Swift sin gode venn batteristen Frank Lenz lyden av den amerikanske kristenrock-industrien. Swift og Lenz heva i fleire år lønna si som session-musikarar innan denne ultrakeisame musikksjangeren. Inntil dei ein dag fant ut at det rett og slett ikkje var verdt det. Istaden byrja dei å spele musikken som hadde surra i hovudet medan dei kjørte det dorske pliktløpet. Kanskje vert det mindre midlar til verdsleg gods av eit slik valg, men tonane dei omgjer seg med er rikare.

The Richard Swift Collection Volume One er tittelen. Nå har ikkje Richard så mykje meir å samle saman av innspelt materiale enn det vi får servert på denne utgjevinga. Sidan mannen byrja å spele inn eigne påfunn rundt 2000 har det kome eit par singlar og to korte album. Det er dei to siste som er samla på Collection. Tretti minuttar lange Walking Without Effort frå 2001 (her i remiksa og ny drakt), og tjue minuttar lange The Novelist frå i fjor. I denne omtalen konsentrerer eg meg om låtane frå førstnemnte, The Novelist har eg nemlig omtalt før (følg linken nede til høgre).

Han likar lyden av gangne tider, Swift. The Novelist var lagt opp som ei ferd blant 30-talet sine lydar og tonar ispedd litt psykedelia og nyare lydkjelder. Instrumentaltemaet som startar Walking Without Efforts har noko av den same førkrigsstemninga. Inspirasjonen for resten av materialet ligg derimot stort sett noko nærare vår eiga tid. Eg trur vi kan kalle det akustisk popmusikk. Ein kan sikkert finne slektskap mot mang ein såkalla singer/songwriter, frå Bruce Cockburn og Loudon Wainwright III til Ron Sexsmith og Ed Harcourt, men eg vågar likevel å påstå at Richard Swift allereie her på sine første innspelingar meislar eit personleg uttrykk. Det er nennsomt men aldri dorskt, enkelt men like fullt iderikt. Saman med nemnte trommekompis Frank Lenz har han med seg Matt Fronke og Greg Riley på diverse blåseinstrument (dei resterande instrumenta, gitar, piano etc. spelar Swift sjølv). Blåsarane yppar aldri til høglytt kappestrid men blir spelt med sordin. Saman skaper dei fire eit lunt og smakfullt ettermiddagsbilde.

Her er blå balladar som den svakt jazzige In the Air og den stillfarande Mexico (1977). Litt meir tempo i melodisk treffsikre og raffinert spankulerande låtar som Half Lit og As I Go. Aller størst pris set eg like fullt på Losing Sleep og Beautifulheart. Begge i eit melodisk skikt ikkje heilt ulikt det Beck vitja på Mutations plata si. Den første i ei effektfull og dynamisk kraft/ro drakt. Medan den siste glødar mellom vekslande kjensler, og når sitt klimaks idet Swift fleire gonger gjentek, med ein blanding av lengsel og ironi; «you with you’re beautiful heart, you’re beautiful heart.»

Så då står det vel berre igjen å takke Gud for at han førte Richard Swift bort frå den klamme krakken bak eit vammelt «God is rockin» in the rich world», og inn på sporet av levande tonar.

6/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)

 

Nov11

Strays Don’t Sleep – Strays Don’t Sleep

Posted on by
Standard

Det er mulig at Strays Don’t Sleep, men det er litt meir usikkert om lyttaren vil halde seg vaken.

cover  Matthew Ryan er ein singer/songwriter i americana-klassen frå Pennsylvania, av den høgst gjennomsnittlege sorten. Neilson Hubbard frå Mississippi har pleidd å uttrykke seg musikalsk i eit nedstemt folkpop-landskap, og har skapt eit og anna av absolutt godkjent karakter. Begge har vore aktive på platefronten sidan midten av nittitalet. No har dei eit fellesprosjekt på gang som dei kallar Strays Don’t Sleep.

I presseskrivet blir det freista med ein «filmatisk mikstur av Sinatra, Roxy Music og Curtis Mayfield sett gjennom linsene til ambient urban folk», kva no det måtte bli for noko. Vel, det virka no i alle fall spennande nok til at eg verkelig hadde visse forhåpningar til dette prosjektet. At det låg ved ein DVD med små filmar til kvar låt (ikkje videoar, ifølgje dei to herrane) var eg nok litt meir usikker i forhold til. Var dette eit utslag av vel høgtravande pretensjonar, eller eit kreativt og interessant innfall? Etter første runde med lyd-dingsen i stereoen var skuffelsen total, og tinga betra seg ikkje etter ein omgang i selskap med dei visuelle hjelpetiltaka heller. Dette høyrdest (og såg) flatt og søvndyssande ut, og levde på ingen måte opp til kva labelen sin skriveføre luring hadde lova.

Etter nokre veker langt nede i bunken kom albumet til overflata igjen. Ny sjanse. Og…, neida dette er ikkje historia om den totale omvendinga, men det har faktisk dukka fram eit og anna spor av dugande art etterkvart. Opplegget har imidlertid ingenting med dei tre som det er referert til i presseskrivet å gjere. Det der med det filmatiske derimot, og det med ambient urban folk er kanskje ikkje så håplause karakteristikkar.

Dei serverer tonane sine i ei dvelande og av og til nesten stilleståande form, der låtane liknar veldig på kvarandre. Bakteppet er spartanske synthetiske lydtepper, unnselige loops og nennsam rytmikk. Lenger framme høyrer vi den akustiske gitaren og klunkande pianotonar. Aller lengst framme i miksen er stemmene. Matthew Ryan si håse og nesten kviskrande, og Neilson Hubbard si litt reinare og lysare. Det er når sistnemnte syng at ein finn det meste av det som er verdt å notere seg. Night Is Still og April’s Smiling At Me er to fine folkpop-balladar med Hubbard si røyst i framgrunnen. Av dei Ryan sungne har For Blue Skies og Cars and History litt for seg. Særlig sistnemnte med Hubbard sin responderande og opponerande vokalisering skil seg noko ut.

Desse filmane dei har laga til låtane er handlingstomme og minst like dvelande som låtane. Veit ikkje heilt om dei har den store bruksverdien, det er trass alt kjekkare å skape bileta sjølv. Det spørst berre om ein vil finne fram att til albumet igjen nokon gong for å la det skje, det heile blir liksom litt for temperaturlaust til å sette merkbare spor etter seg.

4/10

Først publisert på Groove.no (2005)

Nov11

South San Gabriel – The Carlton Chronicles: Not Until the Operation’s Through

Posted on by
Standard

Produktiv gjeng lar hannkatten Carlton komme til orde, i eit dvelande americana-landskap.

cover  På midten av nittitalet entra Will Johnson banen som den kreative krafta i det skranglete og popsøkande rockebandet Centro-Matic. Etter den tid har han ikkje ligge på latsida når det kjem til låtskriving og innspeling av musikk. Sju album pluss litt anna smårusk har det til nå blitt under Centro-Matic signaturen. I tillegg har han spelt in to soloalbum i eit meir nedtona og folksøkande lende. Og som om ikkje det skulle vere nok gav den sordinerte Centro-Matic utgjevinga South San Gabriel Songs/Music frå 2000 han ideen til endå eit prosjekt.

South San Gabriel er Centro-Matic gjengen i eit meir sobert og americana-farga landskap. Eit landskap der hendingane skjer sakte, og tida av og til står stille. Der ein gjerne lener seg tilbake og lar vinden frå prærien ule om kapp med ei svolten hyene, utan at ein løftar på hattebremmen eller tar handa vekk frå den halvlunkne ølflaska av den grunn. Både roen og fridomstrangen er viktig, men lar seg veldig lett undergrave når feminine dufter vert påtrengande.

Reknar vi med nemnte Songs er The Carlton Chronicles kvintetten frå Denton, Texas sitt tredje album under South San Gabriel signaturen. Og denne gongen har Will prøvd seg på noko såpass usedvanlig som å sjå ting frå ein katt sitt perspektiv. Ni låtar tar føre seg, i kronologisk orden, hannkatten Carlton si ferd frå kapitol til den tarpeiske klippe.

Berre akkompagnert av taktfulle el-gitartonar syng Johnson (med harmonihjelp frå ein Brent Best) yndefulle melodiliner i det innleiande nummeret Charred Resentment the Same. Bak dette fine ytre lurer det imidlertid lumske kattetankar. Carlton har nemlig peika ut sporven Ron som sitt neste måltid; «things will change for my pleasure, and things will change to your blackest fear, I will know from your feathers decorating my fair dreams.» I Predatory King Today gjer han kål på sporven, og konkluderer sarkastisk og fornøgd; «sad he lost the fight, but I know I’ll sleep well tonight.»

Carlton får ikkje den forventa reaksjonen hos eigaren sin. Så etter ei natt i hundehuset bestemmer han seg for å dra ut i verda. Han får så vidt snusen på eit hokjønn før hans nyfikne disposisjonar sørgjer for at han må overnatte i ein mørk garasje. Herfrå går det berre nedover med vår helt. Han skadar beinet og byrjar angre på heile utflukta. Tilslutt bit han hovmodet i seg og vender heim med halen mellom beina. Når vi møter han i den skjøre visa Sicknessing, er han ein sjuk og deprimert fyr, og hans siste ord er desse; «the physical terror encompassing me, the sweat from within, the quiver and shake, the mess on the bed, the slobber I make.»

Det fungerer også greitt å gløyme at dette er ein kattekrønike, og i staden føre teksten over mot mellommenneskelige handlingar. Då får ein smaken av eit eksistensielt samansurium av dødssynder, fridomstrang, smerte og nederlag.

Trommis Matt Pence er plassert relativt langt framme i lydbilete, utan at det rokkar særlig med kjensla av eit dvelande og skånsamt framstøyt. The Rookie Runs og I Am Six Pounds of Dynamite vaker kanskje nærast countrysfærer, medan Stupid Is as Stupid Does er det seige byggverket. Likefullt, den melodiske og dynamiske variasjonen låtane imellom er av subtil grad.

Når ein satsar alt på eit såpass avgrensa register som det South San Gabriel gjer, blir ein veldig avhengig av at tonen er tiltalande og atmosfæreskapande. Noko den absolutt er i dei aller aller fleste krokane av denne krønika.

6/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)

 

Nov11

Sgt. Petter – Monkey Tonk Matters

Posted on by
Standard

Frå ein lovande debut til ein sjelevitaliserande oppfølgjar. Sersjanten leverer eit av årets definitive norske høgdepunkt på platefronten.

cover  Hadde Monkey Tonk Matters vore ei plate gjort av ein 29 år gamal kar ifrå sørvestre deler av USA, hadde det ikkje vore uvørent å hevde at albumet var eit av dei beste med countryduft sidan Richmond Fontaine gjorde countryrocken ei stor tjeneste med sin Post To Wire seint i 2003. Nå er som kjent ikkje Sergeant Petter amerikanar. Han er nordmann, heiter egentlig Petter Folkedal og bur i Bergen. Derfor er det vel ikkje heilt lov å hevde slikt. Eller…?

Eg tar sjansen likevel. Det har absolutt kome ei og anna utmerka countryrock-plate dei siste 14 månadane, men ingen har vitalisert sjela mi like grundig som Monkey Tonk Matters.

Med debuten It’s a Record frå 2003 viste Petter at han var mann for dette å kunne smi saman skarpe tonar. Ein storarta og usymmetrisk vev av country og popfargar, men akkurat litt i største laget. Den hadde heilt sikkert tjent ein groove-g på å vere 4-5 låtar kortare. Samstundes er det noko sjarmerande over ein debutant som fyller plata med 17 spor, heilt utan å be om unnskyldning.

På Monkey Tonk Matters er mønsteret stadig usymmetrisk. Han slepp til fargar som ikkje alle i liknande ærend tør å involvere seg med. Han følgjer trådane i litt andre retningar enn det kartet fortel. Han er elegant på ein skånsellaus måte. Han er upretensiøs og frigjort. Han er ein norsk countryrockar med særpreg.

Eg skal ikkje hevde at albumet er bygd opp rundt språkleg tyngde. Eg vil imidlertid hevde at det er bygd opp rundt eit fundament av særdeles sterke låtar. Mindre melankolsk anlagt enn ein gjennomsnittleg norsk-americanar vanlegvis oppfører seg, og mindre trygt plassert innafor eit velkjent farvatn.

Så la oss sjå litt stort på det (det fortjener sersjanten). Monkey Tonk Matters har kanskje meir til felles med pionerane på sekstitalet, enn kva den har tilfelles med dei siste 15 åra sine bølgjer av No Depression/alt-country/americana. Eg skal ikkje hevde at albumet rekk opp mot Gilded Palace Of Sin (Flying Burrito Bros.), Pickin» Up the Pieces (Poco) eller Buffalo Springfield Again sitt nivå, slett ikkje. Skal heller ikkje hevde at mannen på nokon måte er ute på det same innovative kjøret. Like fullt, noko i den uanstrengte, utprøvande og mangslungne tilnærminga gjer at tankane mine flyg i retning Parsons, Furay, Young og deires like sine tidlegaste bedrifter.

Første låt ut er passande nok titulert As the Record Starts. I eit melodileie ikkje heilt ulikt før nemnte Richmond Fontaine, og med ein av dei mest vanedannande fiolinriffa sidan Beethovens 9. signert Real Ones-karen David Chelsom Vogt, vert det i positiv meining ein strykande start. Sissy Wish gjev seg også til kjenne rundt halvvegs, utan at låta tar skade av det. Meir sprek felelyd og kvinnesang blir servert i den bluegrass tangerande Way to Go! Her er det jazzsangar Heidi Torsvik som utfyller sersjanten på tiltalande vis. Frå livet lengst inni countrykroken dukkar vakre Light In October fram. The Longest Hour driv avgarde på eit holete teppe av klassiske tonar av countryrock. There’s a Man Outside er tøft rockande, med psykedeliske sidesprang. Dear Robin har slektskap med The Shins. Uh-huh som eg elskar desse sprikene, desse spranga, desse countrytaka, popsprella, rocksaltoane og psykedeliadukkertane.

Det einaste sporet eg stiller eit lite spørsmål ved er avsluttande Hong Kong Song, som blir vel la-la-la-la allsang, fyldig og baktung. Sånn ellers har Petter i samkvem med produsentparet The Sensible Twins (HP Gundersen og Kato Ådland) skapt eit ope, levande og særdeles næringsrikt lydbilde. Honky Tonk Rose er country så det svir, med knekk i røysta og ein lealaus barstol under rumpa, men og casio-dandert og popfiksert. Blant albumet sine aller sterkaste er tidlegare EP-utgjevne Spooky Spook. Tittelen indikerer det og tonefølgjet slår det fast, her vert vi invitert over i eit dunklare hjørne, i ein slags countryfisert Madrugada-stil.

Albumet sitt mest skakkøyrte tilfelle er That Child. Psykedelisk vridde poptonar, sikkert eit stykke unna hitlistene. Noko kjappare vil ein sannsynlegvis finne tonen i selskap med den hektisk rytmiske garasjepsykedeliske tangentfaen Corner of an Eye. Boren fram av dobbelt orgeldriv (farfisa og hammond) og boogiepiano.

Monkey Tonk Matters er sjølvsagt den perfekte tittel for slik ein vital og frisinna omgang med tonar som altfor ofte blir bundne fast i for stive former. Og nei, det finst ikkje mange her på berget som har leikt seg så inspirerande med denne arta av vestleg kulturimperialisme som det sersjanten gjer denne gongen.

7/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)

Nov11

Serena Maneesh – Serena Maneesh

Posted on by
Standard

Med oppheita fuzz-pedal, kvasse gitarfigurar og englar i kulissane presenterer gjengen frå sør-vestlandet eit inferno i svart, raudt og kvitt.

cover  Emil Nikolaisen er ein mann med ambisjonar, store ambisjonar. I sitt virke med band som Loch Ness Mouse og Silver har han fått utløp for nokre av desse. Men her på debutalbumet til Serena Maneesh smell han til for alvor, og spelar eit atskilleg dristigare og meir ustyrlig spel. Det er mykje lyd, og fuzz-pedalen er flittig nytta, så shoegazer samanlikninga dei har blitt tildelt er på eit vis forståelig. Den er likevel berre eit av fleire incitament for den raffinerte larmen til Serena Maneesh.

Den dunkle og draumestenka vokalen har avgjort sitt slektskap mot Valentinske Loveless-fakter, og andre som dreiv i same ærend på 90-talet. I tillegg til Emil, medverkar både søstrene hans Elvira og Hilma og svenske Lina Holmström med vokale tonar. Denne miksturen mellom mannleg og kvinneleg song skaper ein divergens og spenning som absolutt gjer albumet ei teneste. Aller flest variablar og kaleidoskopiske innspel er det no likevel gitaren til Emil som står for. Den er ikkje syredrenert à la Kevin Shields sin, men manøvrerar seg like fullt i vitale sirklar – over, under, inni, framom, bakom og rundt den energiske kjernen. Den kjæler, hentar fram lekre licks, vrir og vrenger på seg, frådar, sparkar og konfronterer. Den lener seg mot fleire essensielle augneblink av rockhistorien, men finn sitt eige personlige uttrykk. Heilt avgjerande for at den sparkar så pasjonert og frenetisk frå seg som den gjer er sjølvsagt understøttinga, motstanden og stimulansen den møter hos kollaborerande lydkjelder.

Rockehistoria kryr av band som ikkje hadde eksistert, eller som i det minste hadde høyrt heilt annleis ut, om det ikkje hadde vore for lyden Velvet Underground i si tid skapte. Den som handla om å gå utanom gjerdet, søke blant klungervekstane, trakke på ustødig grunn og vandre udekt i stormen. Uti der ein stad er det Serena Maneesh held seg også. Slett ikkje med unotar av like hudlaus og barberblad-skarp karakter som det Reed konfronterte lyttarane med i sine første rock’n roll år, men definitivt med eit åtak verdt å heie fram.

Velvet og Valentine altså, men den aller sterkaste tråden bind seg opp mot krautrocken. Det er noko med den rytmiske friskleiken, den vitale monotonien og det støyande nakkegrepet. Og det er noko med det bitande fokuset som av og til slepp taket og lar seansen danse ut i fargerike og mystiske lender.

Serena Maneesh lever ikkje i eit tomrom eller gjer forsøk på å komme opp med revolusjonerande saker. Dei har spora opp mykje substansielt stoff og latt seg inspirere, for så å skape eit dynamisk uttrykk. Sitt eige. Eit uttrykk tufta på kontrastar og polarisering. Det hemningslause versus det kontrollerte, det stygge versus det yndefulle og himmel versus helvete. Frå kvar si side av musikken sitt sentrum lar dei det atonale ramme det melodiøse, og det pompøse elske med det usminka. Det er raffinert råskap med syn for kvite og vevre stråler. Men aller mest så gnistrar og glødar dette som eit lynnedslag i ei røys av usikra elektrisitet.

Drain Cosmetics kjem mot ein i fyrige former med eit gammalt Stones-riff plassert i hoftehøgde. Omtrent som om at Jesus & Mary Chain vart kopla med Yo La Tengo og tilført ein dæsj sørstats-boogie. Svalt, smektande, lumskt og eksplosivt. Droneskarp og med spastiske trekk følgjer Selina’s Melodic Fountain opp utan å fire ein tomme. Tungt lenande mot krautrocken byr dei her på englesong og dissonans, og gitarkaskader som krøllar seg rundt ei rymisk suggerande søyle. Un-Deux er to minuttar med poprus stilt opp mot ein gitarvegg. Candlelighted har meir enn dei tre første bokstavane tilfelles med Holger Czukay og kompani sine velmaktsdagar. Den startar flytande men samlar seg, pumpa byrjar å gå og funken lurer seg på. Midtvegs fører songstrofer med psykedeliske undertonar seg med. Det er ei låt som skiftar ansikt fleire gonger, men utan å miste verken temperatur eller fokus undervegs. I hælane på denne fresar Beehiver II (ein primalversjon av Blues Like Beehive frå debut-EPen Fixxation). Mørkt, brutalt og skingrande. Då er det vel heilt greitt å roe seg ned litt. Sjølv om Here Name Is Suicide følgjer opp tittelmessig har den nemlig reint sonisk lite tilfelles med Beehiver II. Dvelande i eit dempa og drøymeprega landskap glir den av garde.

Albumet står meir fram som ein namnlaus rock’n roll-symfoni i 11 satsar enn ein konvensjonell samling av låtar. Det gjer derfor aller mest meining å setje av ein time og lytte til verket i uavbroten orden. Då vert ein honorert med ein Dante-liknande tur inn i eit ruvande univers. Det er mørkt og til tider truande, men undervegs vil ein passere fleire gluggar der sollyset og håpet sin glans trenger seg gjennom. Slik velgjer eg å oppfatte det i alle fall, for kva tekstane eigentlig handlar om er vanskelig å tyde. Både på grunn av deira lauslige karakter og fordi dei ofte skjuler seg inni ein vegg av lyd.

Mykje lyd og mykje glød vert skapt i Sapphire Eyes High. Eit gitarkrast og skrallande drone-ridd åtak som tilslutt møter veggen i form av eit to minuttar langt digitalt lydkaos. Langt rolegare takter er det over Don’t Come Down Here. Eit gjentakande tonemotiv går runde etter runde. Ja hadde det ikkje vore for eit intervall midvegs med stålskjærande gitarfakter kunne denne nesten blitt litt trøyttande. Trøyttande står aldri Chorale Lick i fare for å bli. Her bygger ein målretta opp mot ein hemningslaus eksplosjon som dirrar i nervesystemet minst eit minutt inn i Simplicity. Ein liten seanse bygd opp av eit enkelt riff og krypande lyd. Den bråstoppar etter to minutt for å gje rom til det avsluttande monsteret Your Blood In Mine. Lydkjelder og rytmar på villspor samlar seg gradvis mot ein suggerande tur inn i eit rått pulserande og urovekkande blodsystem, men akkurat i det undergangen nærmar seg, smyg eit einsamt piano seg inn på sporet og fører seansen til mål med sakrale tonar.

Så blir ein sittande i tre minuttar med folda hender, sus mellom øyrene, flammar i hjerteregionen og pirring i ryggrada. Før ein reiser seg, og går og løyser ein ny billett.

8/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)

Nov11

The Rosebuds – Birds Make Good Neighbors

Posted on by
Standard

Ein styrkjande dose med sympatiske poprock-tonar, frå eit par i blomstringsfasen.

cover  Meir enn noko anna er det dette eg kjem i hug når eg høyrer ordet Rosebud: Idet Charles Foster Kane drar sitt siste sukk i Orson Welles sin klassiske film Citizen Kane kan ein høyre og sjå eit «Rosebud» komme over leppene hans. Dette eine ordet blir utgangspunktet for eit blikk tilbake på livet til mannen. Eit liv i rikdom og tragedie. Kanskje er Rosebud eit sukk mot det som ein gong var, før grådigskapen tok skikkelig tak i han. Den gongen uskylda og ein kjelketur på ein vinterdag var lukka. Tida før knoppen blomstra og bevisste gjerningar, tilfeller, drifter og lumske lagnader førte livet inn på eit anna spor.

Dei to som utgjer kjernen i bandet Rosebuds er her på sitt andre album også ute på eit tokt der dei, i alle fall innimellom, prøver å rette fokus mot verknaden av våre handlingar. Korleis det vi gjer, godt eller vondt, stort eller bagatellmessig, medvite eller umedvite, på ein eller annan måte spelar ei rolle for korleis livet vil arte seg. Det er nok likevel eit noko lågare ambisjonsnivå over Rosebuds sine uskyldige filosoferingar enn kva tilfellet var med Orson Welles sine.

Om det er Citizen Kane, ein uutsprungen rosebusk, eller noko heilt anna som har vore den verkelige fødselshjelpa for bandnamnet, det har eg ikkje opplysningar om. Det eg har opplysningar om er at The Rosebuds blomstra opp i Raleigh, Nord Carolina ei veke etter at frontfigurane Kelly Crisp og Ian Howard hadde gifta seg. Dette var i mai 2001. To år seinare debuterte dei på albumfronten, og kalte dingsen Make Out. Den har aldri nådd innafor mi høyrevidd, men skal etter seiande vere ei søt, optimistisk og spretten poprock-affære.

Birds Make Good Neighbors lever også innafor det store poprock-segmentet. Nokre av låtane jumpar av garde i hastige former, andre legg seg ned i mjuke omgjevnader og tar seg betre tid. Av og til klorar dei litt, men som regel er dei særdeles vennligsinna. Det er den vårduftande og håpefulle tonen som dominerer biletet, men innimellom kan ein også ane litt haustdunst, og ein og annan mismotig tanke. Saker og ting blir ofte skildra frå eit barnlig/ungdommelig perspektiv, og i lyset av eit litt naivistisk skjær. Slikt har det jo til tider blitt både tilgjort og platt tankespinn utav, men stort sett ikkje i The Rosebuds sitt tilfelle. For det finst som regel ein botn her, sjølv om det nødvendigvis ikkje alltid er så langt ned til den.

Men mest handlar det om kjærleiken. Kjærleiken sett frå ein pasjonert, håpefull og lukksalig, men av og til også lengtande vinkel. Gjort av eit ektepar som definitivt er pre I Want to See the Bright Lights Tonight og ikkje post Shoot Out the Lights. Eit ektepar som vil at historia skal oppgradere dei elskande sitt renommé og devaluere pengane si betydning (The Lover’s Right). Dei prisar idyllen, familien og dei gode naboane, men samstundes ligg tvilen og ikkje minst rastløysa der og gneg litt også.

Crisp og Howard har invitert ein trommis og ein bassist med på leiken. Sjølv fyller dei to lydbilete med omtrent like delar gitarlyd og keyboardstonar, og supplerer med litt piano og poengtert klapping. Tonane kan av og til gje visse assosiasjonar i retning Belle & Sebastian, andre gonger får dei meg til å tenke i retning av Ladybug Transistor. Og i Shake the Tree, ei feiande og filosoferande ode til fuglane sitt kjærleiksliv, minnar dei til tider om The Kinks. I alle fall i versedelen, det call/response baserte refrenget har nok eit anna opphav. Vekselsong med næringsrikt resultat får vi også servert i den spretne Leaves Do Fall. Refrenget her er eit av albuma sine verkelige clou. Vitalt samsyngande kastar Kelly og Ian seg over desse linjene:

«I’ve waited for the leaves to fall, for old John White to save us all,
I’ve worn out both my hands and knees
I’m a desperate girl/man and that terrifies me»

Nesten New Pornographers klasse skal du veta. Same karakteristikk er eg freista å klistre på den hooks-fylte og drivande Outnumbered også. På denne er Ian Howard hovudvokalist, medan Kelly bidrar med utfyllande «oh-oh-oohh». Slik er forresten songfordelinga på dei fleste av låtane. Eit fornuftig val, tatt i betraktning at han nok har den klart beste stemma av dei to. Frå ballade-avdelinga er det nok den florlette og elegante Wildcat som skille seg ut. Ei låt som fluktuerer idyll og frustrasjon med enkle verkemidler.

The Rosebuds avsluttar seansen med ein, til dei å vere noko utypisk, elektrisk brennande gitarlyd, og ein lovnad om å aldri svikte. Noko dei berre gjer heilt unntaksvis på denne pop-sympatiske affæren.

6/10

Først publisert på Groove.no (i 2006)

Nov11

Rogue Wave – Descended Like Vultures

Posted on by
Standard

Som ei bølgje, ei stor og lumsk ei, driv dei fram i elegant og fredfull form for så brått å gå til åtak på brutalt vis.

cover  Det går vel an å seie at Rogue Wave lever opp til namnet sitt her på si andre plate. Som ei bølgje, ei stor og lumsk ei, driv dei fram i elegant og fredfull form for så brått å gå til åtak på brutalt vis. Allereie i første linje i første song set dei standarden for plata sin hovudstraum. «Are you hoping to get out of this mess?» spør sjefsbølgjar Zach Rogue med kraftig psykedelisk tyngde på siste ordet, dei neste linjene fylgjer i same form før refrenget kontrar litt som ei meir open og medgjerlig bølgje. Låta heiter Bird on a Wire og har ingenting med Leonard Cohen å gjere. På same tid som ein definitivt kjenner igjen den velfunderte poptonen frå debutalbumet Out of the Shadow (2002) høyrer ein også her at Rogue Wave har surfa seg inn i eit noko uroligare farvatn.

På debuten gjorde Zach Rogue det meste på eiga hand. Denne gongen er Rogue Wave ein kvartett. På debuten høyrdest Rogue ut som ein union av Elliott Smith-smitta visesong og The Shins-infisert popånd. Denne gongen har mannskapsauken pluss ein meir velutstyrt innspelingsstad (Supernatural Sound studio i Portland, Oregon) ført lyden inn i eit fyldigare og meir frisert bilete. Men av og til dukkar det opp hardare smell, skakkare gnistring og meir febrilsk dirring på Descended Like Vultures enn kva det gjorde på debuten. For det er ein meir kontrastfylt veg dei har gjeve seg inn på denne gongen. Ein veg der det rake blir avløyst av det svingete, der oppoverbakke brått blir til utforbakke, der det stillferdige før eller seinare renn inn i det frenetiske, og der det harmoniske risikerer å møte på det krakilske. Motoren i opplegget, og sentralt for at dette held seg på vegen, er dei velkomponerte melodilinjene til Zach og hans menn. Dei er til stades i omtrent same målestokk som på debuten.

Publish My Love startar varleg men skeinar etterkvart inn i eit rockande landskap. Inne på dei mest bombastiske rockespor er 10:1, i ei pågåande men sonisk litt vel pålessa form. Godt frampå er dei også i den litt Beck-aktige og rytmisk kitlande Are You on My Side. Over i noko som nærast kan definerast som episke felt kjem You malande mot ein i eit fargefint og romsleg lydbilete med velskapte tonar tufta på eit florlett titt-fram-dekk-deg-til prinsipp.

Både i tonesetting og tekstlig samanheng (i alle fall det eg oppfattar) verkar denne plata å vere litt mørkare i både omriss og hjerta enn debuten. Vi kan finne ei og anna ytring som kan tyde på at dei fire fryktar for korleis det skal gå no som enkelte statsleiarar er komme så godt i gang med å rævkøyre heile verda. Men oftast har dei nok siktet innstilt mot svikefulle kvinner, skakkøyrt kjærleik og eiga sjelegransking. Favorittformuleringa i så måte er henta frå den veksande og smått urovekkande Love’s Lost Guarantee; «Love comes like a Kennedy curse, the victim role was well rehearsed, you can paint over any mistake, but you can’t remove the original fake.»

Innimellom dei meir eller mindre frittflytande poprock-tiltaka dukkar det også opp ein og anna meir dempa akustisk sak. Salesman at the Day of the Parade med sitt klagande «I’m so sorry for what I’ve done» er ein slik melankolsk pastill. California med si oppfordring til rett å slett å «screw California» har også nok melodisk kraft til å vandre trygt i spartansk selskap.

Kva som til slutt viser seg best av debuten sin lo-fi estetikk og Descends sin litt meir spektakulære framtoning er vanskelig å avgjere. Uavgjort?

6/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)

 

Nov11

Chip Taylor & Carrie Rodriguez – Red Dog Tracks

Posted on by
Standard

Eit samarbeid over generasjonskløftene, med grøderike låtar på programmet.

cover  Den gongen på 60-talet, då den no gråsprengte eldre New Yorkaren Chip Taylor komponerte ein hit og fem var hans samarbeidspartnar dei siste fire åra, den fagre Carrie Rodriguez, endå mange år unna sin fødsel. Men aldersskilnaden har på ingen måte hindra dei to i å lage eit aldri så lite hat trick av livskraftig countrymusikk. Han skriv låtane og klimprar på sin akustiske gitar, medan ho drar friske tonar utav fela si. Begge syng. Ingen av dei har 24 karat gull i strupen, men stemmene deira står særdeles godt til kvarandre og hentar på vinnande vis det beste utav låtane. Enten det er snakkesynging som i den stridfulle samtalen Private Thoughts, eller det er yndigare stemmebruk som i den vare balladen The Wonder of You.

60-talet ja, ein kan vel ikkje omtale Chip Taylor utan å nemne hans aller mest kjente låt. For dei fleste som har lånt eit øyra eller to til rock’n roll har nok fått med seg Wild Thing. Låta The Troggs gjorde til sin, og som Jimi Hendrix fekk til å gnistre frå scenekanten. Og som sidan den gongen har dukka opp både i reklamar, filmar og som lydspor til mang ein TV-reportasje. Det var Taylor som komponerte den. Litt mindre kjent, men likefullt ein hit, er balladen Angel of the Morning (sjekk ut Nina Simone sin versjon av denne). Og Try (Just a Little Bit Harder), som Janis Joplin vrengte sjela si på, er også ein Chip Taylor-låt.

I åra før han gjorde suksess som låtskrivar for andre, hadde Chip Taylor smakt litt på countrymusikken. På 70-talet tok han opp igjen denne hansken, og spelte inn fleire album under eige namn. Men idet tiåret gjekk til sin ende trakk Taylor seg tilbake frå musikken og byrja i staden ein karriere som profesjonell gamblar. Først på midten av 90-talet vendte han tilbake til livet som utøvande musikar, og nye plater med country- og folk inspirert musikk dukka opp.

Ein slags ny vår skulle det så bli når Carrie Rodriguez kom inn i manesjen. Aktivitetsnivået har vore rimelig høgt, og kvaliteten på stoffet smyg seg galant innunder kategorien næringsrikt. Red Dog Tracks er duoen si tredje plate saman, og er ei kjelde til hugnad og sjelevarming. Der ein hos mange av Chip sine samtidige etterkvart har byrja å merke musikalske gikt-tilstander, friskar den 65 år gamle New Yorkaren til med tonar heilt fri for sjukelege tendensar. Æra for den tilstanden må Chip og Carrie denne gongen dele med det vitale innbodne laget av musikarar. For sterke bidragsytarar til det ledige og oksygenrike soniske biletet er Kenny Wollesen med sitt dynamiske trommespel, Jim Whitney sine stabile men leikne kontrabassytringar, Richie Stearn sine friske banjotonar, og ikkje minst gitarist par excellence Bill Frisell sine kjælande og kjenslelada innslag. Dei spelar på lag, gjer kvarandre plass. Dei viser nærleik til stoffet og har ein leiken innstilling.

Dei aller fleste låtane er nylaga Taylor-originalar. Balladar som blør og lengtar. Vakrast i den klassen er Big Moon Shining. Ei låt som kjælar med liknande ord og tonar som det ein avdød texanar ofte var innom; «I’m some sweet words from the sky – floatin» down from av van Zandt star». Det er også meir temposterke saker. Frampå og fint fluktande i så måte er opningssporet Must Be the Whiskey. Det er kanskje ikkje stoff som vil hamne blant countrymusikken sitt aller mest kanoniserte materiale, men meir enn fint nok til å kunne fungere både som vemodig nakkestøtte og varmande sjelemassasje.

6/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)

 

Nov11

Richmond Fontaine – The Fitzgerald

Posted on by
Standard

Dvelande og varlege americana-tonar akkompagnerer historiar om det ublide livet i Reno.

cover  Tidleg i 2004 vart Portland, Oregon kvartetten Richmond Fontaine oppdaga og lovprist av velrennomerte engelske musikkmagasiner (les: Uncut og Mojo), noko som førte til at bandet fekk eit aldri så lite gjennombrot i Europa. Derfor har det i rimeleg breie Americana-krinsar vore stilt store forventningar til deira sjette og nyaste album. Vi på groove gav også vår åtgaum til både Winnemucca (2002) og Post to Wire, 2003 (bandet sine to seinaste utgjevingar), og det i god tid før engelskmennene gjorde sine oppdagingar. Forventningane har ikkje vore mindre av den grunn.

I løpet av sine fem første album har bandet flytta seg frå Uncle Tupelo og Replacements sitt terreng i startfasen via dvelande, men intense countryrockstemningar på Winnemucca og fram til dei baud på ein effektfull slalåm mellom varlege og elektriske opptrinn på Post to Wire. På The Fitzgerald presenterer dei eit lydbilete meir strippa og nedtona enn på nokon av sine andre plater. Den upolerte og medynktona stemma til låtskrivar og frontfigur Willy Vlautin er i front av biletet. Bakom vibrerar klangen frå ein akustisk gitar. Frå krokar og naborom kan vi ane lyden av piano, trommevisping og varlege elektriske lydframstøyt. Ja, med dei andre bandmedlemmene såpass vagt til stades kunne dette nesten ha komme ut som ei Willy Vlautin soloplate! Men berre nesten, for det er mykje subtil finesse i bakgrunnen som absolutt er med og løftar verket.

Vlautin har gjort det til sitt kjennemerke å skildra menneske i kamp med tilværet. Nokre i ein håplaus kamp andre med visse sjansar til å karre til seg litt dugande levetid. På The Fitzgerald er dei førstnemnte i større fleirtal enn på nokon av bandet sine øvrige album. Her møter vi dei skakkøyrte, dei utstøytte, dei svikta og dei desperate: «The alcoholics, the ruined and the framed.»

Vlautin har tatt turen tilbake til traktene der han vaks opp. Fjorten dagar på eit hotellrom i Reno, Nevada er utgangspunktet for desse elleve episodane om menneske som har snubla i livet sin taggete fortauskant. Alt utspelar seg innan eit geografisk avgrensa område, der The Fitzgerald Casino Hotell er sentrum. Ein kan sjå på dei ulike historiene som separate rapportar frå baksida av den amerikanske draumen. Føler likevel at dette meir er eit Raymond Carversk Short Cuts opplegg av den dystre varianten, der skildringane møtes eller flyt over i kvarandre men utan å vere i eit lineært eller logisk system.

Tekstane til Vlautin har alltid vore viktige for den totale Richmond Fontaine opplevinga. Samstundes har han hatt for vane (i alle fall på Winnemucca og Post To Wire) å gje dei eit så sterkt melodisk samkvem at låtane også har fungert som tiltalande aurale opplevingar, utan fokus mot det han melder. Det finst nok dei som vil hevde at dette ikkje er like sjølvagt på The Fitzgerald. Var faktisk ei stund inne på tanken sjølv, men gjev ein stoffet litt tid oppdagar ein at dei limiterte tonane har ei stille melodisk kraft, og er såleis det ideelle kompaniskap for desse ublide skildringane.

To av Vlautin sine heltar er Bruce Springsteen og Tom Waits, og mannen har vel aldri vore nærare dei i uttrykk enn på denne plata. Både melodisk og tematisk er her mykje slektskap til ein ung Tom Waits, og til Springsteen sin sosialrealistiske trilogi (Nebraska, The Ghost of Tom Joad og Devils & Dust). Men fleire av Vlautin sine karakterar har nok endå tyngre for å komme seg opp i ståande stilling enn den gjennomsnittlege Springsteen/Waits karakter.

Hovudpersonen i Welhorn Yards «fell into the most uneasiest of dreams», og ser seg jaga av ein galning etter eit mislykka ransforsøk. «Darkness I give myself to you, take my blood and take my heart» proklamerar den ustabile fyren i Disappeared. Den melodisk fullkomne Casino Lights fortel om ein bror og ei syster på randen av undergang; «oh casino lights, they only bring darkness to the night». Laramie, Wyoming er utstyrt med sårvakre tonar og handlar om den sterkt underkua guten som til slutt rømmer og søker ly hos ei tante. Medan Incident At Cronklin Creek usentimentalt men respektfullt skisserer eit likfunn; «black eyes, broken nose, teeth missing… there was no smell, and you could still see life on his face». Langt unna frydefulle tilstandar altså. Det blir likevel sådd eit lite håp til slutt. På Making It Back er «festen» over, men paret på kjøkkenet har i alle fall funne saman. Kanskje ikkje i pur fryd, meir i ein slags felles lagnad, men i denne samanhengen er vel det godt nok.

Fleire skildringar frå livet under den vemodige himmel kan ein sikkert forvente når Willy Vlautin snart debuterer mellom to permar med romanen Motel Life. Meistrar han den sjangeren like godt som låtskrivargjerninga kan vi sjå fram mot givande lesing.

7/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)