Author Archives: Oddmund Berge

Ukjend's avatar

About Oddmund Berge

musikk, rock, pop, psykedelia, punk, postpunk, funk, garasjerock, hiphop, country, soul, folk, kraut, jazz, blues, viser, americana, litteratur, romanar, noveller, poesi, groove, og slikt.
Des9

Erland and the Carnival – Erland and the Carnival

Posted on by
Standard

Dei gjer den britiske folktonen både dunkle, popraffinerte, psykedeliske og synthbaserte nålestikk, utan å ta livet av den.

6

cover

Ein gjeng av samlarar, det er det dei er, Erland & the Carnival. Samlarar av tonar som har vore rundt lenge. Men dei behandlar ikkje det innsamla på spesielt varsamt eller respektfullt vis. Dei lagar, som namnet lovar, karneval. På sin måte.

Det er den britiske folktonen, og då helst frå dei skotske områda av kongeriket, som er kjernen i det denne gjengen har på programmet. Men det er ein kjerne som ikkje får leve i fred. Den må tåle å bli dytta framover, eller søkt pakka inn, av sekstitalets poptonar, av eit meir drivande rocka ganglag, og av psykedeliske fakter av både eldre og nyare årgang. På sitt beste meislar bandet saman eit uttrykk som gjer inntrykk, på sitt verste kan dei bli vel påtrengande. Dei er langt oftare på sitt beste enn sitt verste.

Erland & The Carnival har aldri vore frampå med eit heilt album før. Dei er eit ganske så nytt band. Men eit par av medlemmene i bandet er ikkje nye. Simon Tong var nokre år den kjenslevare gitaristen i The Verve, og han var ein sentral part av Damon Albarn sitt The Good, the Bad & the Queen prosjekt. David Nock har slått på trommer og rista rytmar i mellom anna The Cult og The Orb. Dei er begge ein sentral del av The Carnival.

Erland heiter Cooper til etternamn, og er vel ikkje like kjent. Han kom flyttande til London, frå sin heimstad på Orknøyane, for nokre år sidan. Der gav han seg til å studere engelske folkartistar som Bert Jansch og Davey Graham, og song og spelte litt rundt på folkklubbar i byen. Ein av desse bar det klingande namnet What The Folk Club. Ansvarshavande var Simon Tong. Ein kveld kom Erland og Simon i prat. I løpet av praten oppdaga dei mellom anna ei felles interesse for den heller obskure amerikanske folksongaren Jackson C. Frank. Dei var samde om at Frank sin aller beste låt var My Name Is Carnival.

Tonen var der. Simon kontakta sin venn David Nock. Og ein ettermiddag møttest dei tre til musisering. At dei måtte bli eit band stod raskt klart for dei. At bandnamnet måtte ha ein link til Jackson C Frank likeså. Seinare har dei verva nokre bandmedlemmer til. Saman presenterar dei sine folksongar på eit slett ikkje heilt stillferdig vis.

Vel, sine og sine. Dei er henta frå tradisjonen fleire av desse songane. Andre er tonesette dikt, og songane dei har kreditert seg sjølve har ofte sine stolne linjer, frå andre artistar, frå filmar, historier eller nyhende. Mykje slik folksongar har blitt til opp gjennom tidene altså. Lydbildet dei plasserer dei i er ikkje like tru mot den tradisjonelle folksongmetoden.

Keyboard og synthesizer blir gitt like så stor plass som gitaren. Og gitaren er langt oftare elektrisk enn akustisk. Visst finst her spor etter Pentangle og Fairport Convention, men like mange etter band som Love og The Pretty Things.

Erland si røyst har både nødvendig autoritet og breidde. Frå lakonisk til stormfull. Den er god. Simon Tong sin gitar prikkar og gneg, men fargar ikkje med same kjenslevare strøk som i Verve-dagane. Eg kunne gjerne tenkt den inn i ei litt meir framtredande rolle. Og gjerne ei litt mindre ei til synthesizeren. Det førekjem meg nemlig at lyden sånn innimellom for eit litt syntetisk preg. Eit preg som, saman med at bandet ved enkelte høve lesser vel mykje på det soniske lasset, er ankepunktet eg sit att med.

Når det gjeld opningssporet Love Is a Killing Thing har eg ingen ankepunkt. Det er eit dynamisk og suverent stykke musikk, der det blir gitt rom til både det såre og spede, og det knudrete og larmande. Eg har heller ingenting anna enn godt å seie om måten dei handterar My Name Is Carnival på. For sjølvsagt måtte dei gjere den. Og dei tar den nærare eit karnevaluttrykk enn det komponisten i si tid gjorde. Samstundes har dei gitt den ei form som får meg til å tenke at den kunne ha passa inn på Forever Changes. Og det er jo ein glitrande plass å passe inn.

God er også vandringsvisa Tramps And Hawkers. Den er tidlegare høyrt på Dubliners-vis. Erland og gjengen gjev den ein øm og elegant popsnert. Was You Ever See kjem i ei kjapp, lett og tiltalande drakt, med litt psykedelisk ståk for uroa si skyld. The Derby Ram står fram i eit snerrande tonelag, og fortel historia om eit tragisk sjølvmord der tilskodarane spelte ei alt anna enn oppbyggelig rolle. Og i bakgrunnen messar eit munkekor. Koret i The Sweeter the Girl the Harder I Fall syng noko slikt som «ba-ra-ba-pap-ba-pap-ba-pap-bap», og tonen er pågåande, og leiken, og lysten, og storarta.

Som sagt, det dukkar også opp eit og anna momentum eg kan styre meg for. Men ikkje av det slaget som set stygge merker, så eg plasserer gjengen i det gode selskap eg. Eit selskap eg ikkje ser bort frå at framtida vil stadfesta endå sterkare at dei fortener å vere i.

Først publisert på Groove.no (i 2010)

Des9

Sharon Van Etten – Epic

Posted on by
Standard

Ei ung røyst presenterer sterke songar i eit variert folkbilde, og signerer med kjenslevar autoritet.

8

cover

Å kalle den nye plata til Sharon Van Etten for episk er kanskje å ta litt i. Det veit ho sjølv også, så ho gjer det med liten forbokstav. Men målt mot den årsgamle debutplata er epic ei ganske så mangfaldig affære. Ja målt mot veldig mange av desse platene ein endar opp med å plassere i folkbåsen har epic eit mangfaldig vesen. Gjennom berre sju låtar, unnagjort på litt over halvtimen.

Because I Was In Love heitte debutalbumet. Lydsettinga var lite anna enn Sharon Van Etten si stemme og hennar akustiske gitaren. Gjennom elleve viser, framført på eit nennsamt og noko unnselig vis. Men grunnlagt på tonar og ord som evna krype over reservasjonens murar, og manifestere seg som personlige og gjennomsiktige skildringar av skadelig kjærleik.

Sharon Van Etten hadde opplevd det. Ho hadde levd i eit forhold til ein mann som trykte henne ned, og plukka sjølvtilliten av henne. Over fleire år, i Tennessee, før ho til slutt kom seg utav det, og reiste heim til New Jersey. Nå bur ho i Brooklyn. Ein bra plass å bu for musikarar nå til dags. Der har hennar ry etterkvart vakse og fått dugande proporsjonar. Folk snakkar om henne, folk skriv om henne, ho har stader å spele, og folk å spele med, folk å synge med, folk frå Espers, The Antlers, Kyp Malone frå TV on the Radio. Og Bon Iver og The National har spelt Love More live.
Love More avsluttar epic. Love More avsluttar epic på meisterlig vis. Sakte, brennande. Omkring ei varmhjerta drone frå eit harmonium. I førstninga skånsamt lydlagt, i eit ope rom. Eit rom med plass til utvikling og vekst. Og utvikling og vekst blir det. Lyden av ein upolert gitar og sublim harmonisong infiltrerer bildet. Eit bilde drapert i mystikk og vemod. Farga og forma av fortidas mareritt – «you were high, you were high when I was doomed ……. I had nothing to spend but time on you» – men òg farga av nyare erfaringar, der kjærleiken har hatt eit vennligare ansikt. Så, Love More.

Eller Save Yourself. Med steelgitar i ei framtredande rolle, og meir sublim harmonisong som eit vesentlig moment. Ein grasiøst dansande countrysong framført med eit hardkokt snerr i munnvika. For songaren veit at smigeren som møter henne har ein baktanke som ikkje er like vennligsinna. Så når ho og hennar harmonerande medsøstrer kjem til refrenget, syng dei det slik: «Don’t you think I know, you’re only trying to save yourself? Just like everyone else».
Meg Baird frå Espers syng harmoni med henne. Det gjer også hennar Brooklyn-naboar, singer/songwriter Cat Martino, og Jessica Larrabee frå duoen She Keeps Bees. Dei er viktige for kva epic til slutt blir. Ikkje minst i dei to meir psykedelia-sfæriske nummera Dsharpg og Don’t Do It. Dsharpg ein flytande bris med gjentakande linjer om blind tiltru, og eit avsluttande spørsmål – «what if I do?» – som heng taktfullt i lufta i det songen glir over i svaret: Don’t Do It. Eit godt svar.

Det er ei Sharon Van Etten med blikket heva vi møter på epic. Ein singer/songwriter som har sjølvkjensla intakt, som stig fram i eit lys ho vil vere i, ikkje ei som sitt bortkomen i scenelysets utkant og mumlar unnselig. Ikkje det at det ho byr på ikkje er kjenslevart, og kjem oppriktig og beine vegen frå hennar eige hjerte. I ganske så melankolske ordelag og tonefall. For det er det. Ho er der, ho òg. Men det er ein autoritet der, ein styrke der, som i kombinasjon med noko litt rufsete og medtatt sørgjer for at ein signatur vert gravert. På ganske tydelig vis, og litt annleis vis.
Eit visst sinne kan ho også kalle fram. Med ein til brestepunktet stramma gitar som akkompagnatør i A Crime, og med ein liten snerr i diksjonen rettar ho sinnet mest mot seg sjølv, og lar det glid over i anger, dei tapte sjansars anger. Spor av same slags anger kan også anast i One Day, i kompaniskap med eit vagt håp kledd i resignasjonens fargar. Ein storarta song, som frå første «Sister don’t mind that I’m not on time» til siste «You don’t leave me now do you love me back» er kledd i ei popmelodisk drakt som viser at dama har eit velutvikla instinkt for det sterkt fengande også.

Fengande, eterisk, brennande eller forførande, epic har det. epic har mykje, epic er ikkje til å bli ferdig med. Og dette er berre byrjinga.

Først publisert på Groove.no (i 2011)

 

Des9

First Aid Kit – The Big Black and the Blue

Posted on by
Standard

Den gamle countryfolktonen har det riktig så bra hos First Aid Kit.

6

Dei er to, dei er frå Sverige, dei er søstrer, dei er unge. Johanna og Klara heiter dei, Söderberg til etternamn. Eit visst rykte har dei allereie skaffa seg. Både i heimlandet, vårt land, og på andre sida av Nordsjøen. Dei har vunne hjerter frå scena, på YouTube, og med ein EP. No er tida komme for debutalbumet. Dei sviktar ikkje. Grepet om den folkmelodiske tonen er godt. Kjærlig, vitalt og godt.

Det var ein låt av Bright Eyes som visstnok gjorde susen. For eit par-tre år sidan. Dei høyrde noko i den enkle songen som brått førte til at Britney Spears hadde utspelt si rolle. Frå Bright Eyes fylgde dei spora bakover i musikkhistoria. Til gamle folktonar og countrysongar. For så her på The Big Black & the Blue å ende opp vegg i vegg med søstrene McGarrigle, på det tidlege syttitalet. Tjue år før sin eigen fødsel. Det er heilt greitt det, det verkar verken prematurt, forsert eller malplassert det dei gjer. Det verkar som dei er heime.

Heile plata pustar i ei akustisk og spartansk sfære, og er kledd i ei konvensjonell og enkel drakt. Innafor denne, i utgangspunktet, ikkje altfor vidtrekkande strukturen, synest eg First Aid Kit skaper eit innhaldsrikt album. Eit veldig kongruent album også, men fylt opp med songar som ikkje druknar i ei likelydande mølje, men med ein eigen personligdom tydelig innrissa.

Albumets i særstilling fremste aktivum er jentenes stemmer. Dei syng åleine, og dei syng i harmonisk fellesskap. Dei kan halde att, dei kan trø til. Dei sår ynde og vitalitet i eit jordsmonn der vemodet har djupe røter.

Alle songane har dei to laga sjølve. Det dreier seg på ingen måte om utprega tenåringsangst, eller er dagboknotat frå ungjenters kvardag. Mykje tyder på at det ikkje er dei sjølve som er sentrum i songane i det heile. Folka i songane deira er nok ofte nokre erfaringar rikare enn kva ein tenåring vanlegvis har å vise til. Utan at dette momentet har ein slik overveldande karakter at ein tenker jentene berre etterliknar ein tradisjon, og ikkje har feste for stoffet i sitt eige hjerte. Slik er det slett ikkje. For når alt kjem til alt er det jo ganske så allment det dei har føre seg. Heile vegen, frå fødsel til grav.

Det handlar om kjærleiken. Eller meir presist, tilstandar der kjærleiken har forvandla seg til smerte og lengsel. «Don’t leave this world to me» lyde den einsame bøna i det dunkelt jazzblå nummeret Winter Is All Over You. Det handlar om å vandre blant byrdefulle minner, i dirrande vakre Ghost Town; «If you got visions of the past, let them follow you down».

Det handlar om skjøre sinn, uskulda som svinn hen, og hardare realitetar som tar tak, i refrengstaselige Heavy Storm; «she used to play that old mandolin, then the moon and the sea invited her in». Det handlar om å tvile på himmelen, men å tru på livet, trass alt, i det melodisk vinnande høgdepunktet Hard Believer; «and it’s one life, and it’s this life, and it’s beautiful».

Det handlar om songar som smyg seg inntil ein, og kanskje endåtil kan salve nokre ømme tankar iblant. Det handlar om to jenter som så vidt har byrja. Dei byrjar betre enn dei fleste.

Først publisert på Groove.no (i 2010)

Des9

Hellbillies – Leite Etter Lykka

Posted on by
Standard

Det er slett ikkje alltid at stigande alder og ugreie ulykker fører med seg eit sløvare ganglag.

6

cover

«Du gjorde meg sjuk,» syng Aslag Haugen. Men han verkar då å vere svært så frisk. Ein tilstand han deler med resten av bandet sitt, der dei Leite Etter Lykka, og trør til med sitt mest elektriske sett sidan dei starta med denne leiken, for sånn cirka tjue år sidan.

«Du gjorde meg sjuk,» syng Aslag Haugen. Men det er ikkje det brå møtet med den harde bakken nedføre ein scenekant i Skiippagurra han har i tankane. Eit møte som førte han inn i ein periode av rekonvalesens, og Hellbillies i konsertlimbo. Eit platestudio i Spydeberg skulle derimot gjengen fort finne vegen til. Der har dei arbeidd fram ei plate som er tufta djupare i klassisk Lynyrd Skynyrd og Grateful Dead rock’n roll enn noko anna dei har servert.

«Du gjorde meg sjuk, sjuk, du gjorde meg sjuk,» syng Aslag Haugen, med trykk på s’en, og eit salig glis om kjeften. Sjukdommen han slit med kan lett diagnostiserast som forelsking. Så livet gnistrar, broder Lars Håvard Haugen rotar fram nokre sleipe Stones-riff frå baklomma, uoffisiell sjettemedlem Lars Christian Narum lar dansen gå langs tangentrada på pianoet som ein annan Ian Stewart, og det er fest.

Helsetilhøva førde med seg at tida i studio denne gongen strakk seg over eit lengre tidsrom enn det som har vore vanlig i Hellbillies-leiren. Mykje av arbeidet som vart lagt ned denne tida må vi vel rekne med at mannen med produsentansvaret, Lars Håvard Haugen, stod for. Han har mellom anna teke seg den fridom å gje den elektriske gitaren sin ei dominerande rolle. Det skal ingen klandre han for. Det er ei frisk rolle den har fått. Han sig aldri inn i det sidrompa og rutineprega. Han er leiken, frampå, og drivande god.

Drivande god i eit sonisk bilde større og meir innhaldsrikt enn kva Hellbillies har signert nokon gong. I tillegg til Haugen sine ulike strengeinstrument, er nemnte Narum ofte og mykje til stades, og oftare bak orgelet enn på pianokrakken. Men bildet blir ikkje for tettpakka. Det finst luft mellom lydane. Og det finst songar som fortener det. Gode songar. Som vanlig komponert av Aslag Haugen, og tekstforfatta på underfundig og treffsikkert Arne Moslåtten-vis. Ein Moslåtten som nøyer seg med den rolla denne gongen. Han spelar ikkje på plata.

Det handlar ofte om samspelet eller samlivet mellom han og henne, eller mangelen på eit slikt. Men det handlar òg om Den Redde. Han som går der med frykta si, og i reint vanvare set altfor sterke spor. Mørket er ein ugjennomtrengelig mur, gitaren ei manande mørk skodde, og festen held hus ein annan stad. Kanskje der fyren i Fordi Eg Glei har vore gjest litt for mange gonger, i staden for å prioritere vedlikehald av helse, sjel og slarkne hengsler.

Så var det det der samlivet og samspelet då. I det vennlegsinna tittelsporet ligg det meste til rette for gode dagar for dei to. I Spela Eit Spel driv dei derimot mest rundt og ser olmt på kvarandre. I det melodifagre høgdepunktet Håp I Tome Glas handlar det meir om sakn og såre minner enn om håp. Medan hovudpersonen i den akustiske countryrock-avslutninga Dirkefri har hamna i eldlinja til eit par lokkande blå auger, men har sterke intensjonar om å stå i mot; «Nei bruk «kji energi på kjensletjuveri, for døre te min hug æ dirkefri».

At balladen Du er Den (med Benedikte Narum Jenssen som duettpartnar) har nokre Lys og Varme-gen for mykje, og at det finst eit par spor med eit litt preglaust vesen, tenkte eg eigentlig å la ligge. For her finst jo så mange fleire grunnar til å trampe takten med eit salig glis om kjeften.

Først publisert på Groove.no (i 2010)

 

Des9

Kristin Hersh – Crooked

Posted on by
Standard

Det kan vere mykje musikk i ei bok, men sjeldan så mykje som i Crooked.

8

cover

Det er ikkje så heilt enkelt for ein musikar å leve av musikken sin nå til dags. Den vesle runde plastdingsen kalla cd har sett betre dagar, og lite tyder på at den nokon gong vil sjå det igjen. Betre dagar altså. Framtida handlar sannsynlegvis om noko anna enn den. Men om kva?

Cash Music heiter eit prosjekt Kristin Hersh og nokre venner starta opp for tre år sidan. Eit prosjekt tufta på ideen om at musikken aldri vil døy, men at CD-plata gjerne må døy, og plateselskapa saman med den. Cash Music er på nettet, og presenterer seg som ein «open source revolution», ein stad der musikarar kan presentere seg og tonane sine. Med eit løynlig håp om at det finst nokon som synst om dei, og i neste omgang gjerne betalar litt for sakene. Brendan Benson kan eg sjå er der med nokre låtar, Calexico kan eg sjå er der med eit live-opptak, og fleire med. Men først og fremst kan eg sjå, og aller mest høyre, at Kristin Hersh er der.

«www.kristinhersh.cashmusic.org» skriv du i adressefeltet, og så er du der. Der kan du bli ein Strange Angel. Ein abonnent på Kristin Hersh sin musikk. Alle hennar kommande innspelingsprosjekt, fri aksess til alle hennar konsertar, og tilgang til ein avlåst krok på nettsida med ein del eksklusivt stoff. Mot den nette sum av tretti dollar i kvartalet. Men slett ikkje alt kostar noko. For augeblikket er det opent tilgjenge til nokre Throwing Muses-demoar, og til albumet Crooked. Kristin Hersh sitt soloalbum av året. Eit album ikkje heilt som alle andre album.

Crooked er å få tak i som den der førnemnte cd’en. Men, langt meir interessant, det er også å få som ei bok. Ei 64 siders lita bok, med blomsterillustrasjonar, songtekstar og små essay om kvar enkelt song, ført i penn av Kristin Hersh. Boka kjem utan cd-plate, men med ein kode som gjer tilgang til å laste albumet ned, pluss 4 låtar som ikkje fekk plass på plata, og eit audio-opptak der Hersh og ektemannen snakkar om Crooked.

Sånn går Kristin Hersh utfordringane i møte. Musikken er der, på nettet. Værsågod, putt den på harddisken, putt den i i-poden, eller brenn den. Og så i tillegg noko fysisk, noko å halde i, noko å sjå på, lese i, ei lekker lita bok. Det er ikkje den verste ideen som har dukka opp, synst eg.

Det er ikkje den verste musikken som har dukka opp heller. Crooked gjer til kjenne ei Kristin Hersh betre enn ho har vore på fleire år. Betre, meir variert, og med låtar av det angrepslystne slaget. Låtar med ein brann i brystet, og eit rastlaust ganglag. Låtar som høyrer med til dei mest energiske ho har presentert i soloformat nokon gong.

Det har gått nokre år sidan 1986. Året då Throwing Muses kom med sitt debutalbum, eit punkdriftig, upolert, men samstundes imponerande melodifokusert stykke musikk. I hovudrolla tenåringen Kristin Hersh. Nokre år, nokre barnefødslar, nokre plater (sånn cirka 20), og nokre sigarettar seinare har ikkje gløden slokna. Med ei stemme som er blitt ruare i kantane gjennom åra, både vil ho, og har ho noko å by på. Ja meir enn dei fleste.

Ho spelar så godt som alt av instrumenter på Crooked sjølv. Men ho har ikkje gøymt seg bort og laga det i total einsemd. I ein prosess, ein dialog, med venner og fans (via internett) har albumet blitt til over ein tre års periode. Gitaren er det framtredande instrumentet, gjerne to-tre av den i same låt, sjeldan plukka nennsamt og visevarlig på. Trommene handterer ho på eit lausleg Moe Tucker-slekta vis. Det er luft og rom, det er intensitet, det er rørsle.

Frå ilskne og grønsjriffete Mississippi Kite til smått suggererande og melodisk staselige Rubidoux. Ho syng om å brenne, og det brenn. Ho syng om «the deep cold», og det sitrar. Ho er til stades. Sakte ulmande, nesten litt Lucinda Williamsk, i Moan. Og ho kastar seg uti det med strame strenger og desperasjon i blikket i Fortune. Og i Coals. Coals med det sjølvglødande refrenget.

How a purring engine sputters

Like these coals that never cooled

Why we crash but don’t land

«I was born with a sad song in my mouth» song Kristin Hersh ein gong. Eg har høyrt henne forfekte dystrare utsikter enn kva tilfellet er på Crooked. Ei storstilt feiring av grøne draumar og det lystelige livet er det nå like fullt ikkje. På ingen måte. Kanskje med unntak av tittelsporet då. Hersh sitt essay om den songen fortel at den har sitt opphav i eit viktig vendepunkt i hennar liv. Då akupunkturen løfta hennar mangeårige bipolare lidingar bort og vekk. Utan at eg hadde komme til å tenkt at låta handlar om det ved berre å høyre på den. Utan at eg hadde tenkt på den som ein utprega oppstemt sak ved berre å høyre på den.

«Why put the light on, at all?» spør Hersh ein annan stad. Og er, når alt kjem til alt, ikkje så fryktelig langt unna Crooked sitt gjennomgåande sinnelag med det spørsmålet. Men sorgtung som Flooding, er det berre Flooding som er. Albumet sitt i særklasse mest sakrale augeblikk. Ein akustisk gitar, ein cello, og Hersh som syng om sakn, eit tungt sakn. Om ein venn som er død? Som har tatt livet sitt? Kanskje Vic Chesnutt? Han var ein god venn. Han hadde fortent ein song som Flooding.

Og Kristin Hersh fortener å bli lytta til. Spesielt når ho presenterer saker som Crooked. Den er der oppe like bak meisterlige utgjevingar som den sjølvtitulerte Throwing Muses debuten, The Real Ramona, Hips And Makers og University. Dei ti songane, og boka.

Først publisert på Groove.no (i 2010)

 

Des9

Ila Auto – Ila Auto

Posted on by
Standard

Fem mil, og minst like mange tiår unna alt moderne og hipt serverer dei sakene heilt utan rotasmak.

6

cover

Etter at plata hadde fullført sin femte runde på heimestereoen, hadde eg i grunn berre lyst å spele den ein gong til. Det er slett ikkje alltid slike lyster som melder seg på det stadiet. Men sånn var det altså med den tredje plata til Ila Auto, denne fyrige bluegrassbanden frå hovudstaden. Så eg spelte plata ein gong til eg. Og trettiseks minutt vart unnagjort på under halvtimen. Slik det ofte vert i godt selskap.

Dei har vist at dei har ting å by på før også. På den spelemannprisvinnande og fiffig titulerte debuten If You Keep Pickin», It Might Never Heal, og på oppfylgjaren Over the Next Hill. Men eg finn meg endå betre tilrette i deira selskap denne gongen. Her er tettare med gode låtar. Og det har på ingen måte skada deira signatur at dei har gått over til å synge på morsmålet. Snarare har det vel heller skapt ein gunstig distanse til alle deira amerikanske sjangerfrendar.

Distansen til eit og anna norskspråklig rockeband frå Osloby har derimot blitt ein tanke stuttare. Utan at kvintettens opplegg på noko vis byrjar likne rock meir enn country og bluegrass. Slett ikkje. Sjølv når dei kastar seg over Raga Rockers punkdrivne Slakt, og tar vare på alt den har av energi, er dei eit bluegrassband. Eit akustisk-fundert, og åtaksorientert bluegrassband. Eit band som står i ein gammal tradisjon, men ikkje for stødig.

Det er spelegleda og lysta på å skape levande tonar som driv dei, og ikkje noko behov for å vise kor dyktige dei er blitt til å plukke på strengane. Songane er det sentrale. Songane sitt melodiske vesen, men også korleis dei tar seg ut i tekstlig samanheng. Noko dei fleste gjer rett så bra. Og alt utanom Slakt har dei laga sjølve.

Dei har eit offensivt lynne, men ikkje eit eindimensjonalt eit. Spriten og dens slektningar spelar ei framtredande rolle i fleire av songane, men med eit blikk som fangar fleire stemningar enn dei feststemte.

I det gnistrande og fabelaktig titulerte opningssporet Creedence På Kassett til dømes:
«Det er ingenting å grine for, det skakke værra lett. Jeg har brennevin i bilen min og Creedence på kassett».

Tilstandane som vert skildra er henta frå dei rurale strøk av landet. Der vi vert presentert for ein fyr, heimsøkt av noko rastlaust og sterkt utilfredsstilt, og klar for eit tokt med mogelege konsekvensar som nok ikkje vil betre på situasjonen hans.

I det friske på-veg-heim-frå-byen nummeret Grønland er derimot ikkje bekymringane av så altfor alvorlig karakter. Dei handlar stort sett om alle dei freistande drikkestasjonane langs løypa, som heilt tar fokuset vekk frå målet der i det uklare fjerne.

Nå Kommer Natta heiter det ein annan stad, men hovudpersonen vil helst ikkje vite av den. Den er truande, den er ei løgn, og etter den kjem det vel helst berre angst og beven. Låta dansar på lette strengetonar inn i ein sonisk siste halvdel der månen har ramla ned, og den innhyra felespelaren Øystein Fosshagen dreg fram ein gnistrande groovy felesolo.

Innimellom dempar dei lyden og saktnar på takten. Då handlar det om tapt kjærleik og død. Og livet som skal levast der imellom. På best mogeleg vis. Så det ikkje blir linja Alle Dør, Men Ikke Alle Lever som endar opp som overskrift på sluttrapporten.

Songane til Ila Auto høyrer med til dei levande. Dei veldig levande.

Først publisert på Groove.no (i 2010)

 

Des9

Liz Janes – Say Goodbye

Posted on by
Standard

Ho har sysla med både bråk og sakrale viser, nå prøver ho seg på soul, på sin måte.

5

cover

For ti år sidan bidrog Liz Janes aktivt til lydar og ulydar i den improviserande delen av musikkscena i Olympia, Washington. Når ingen andre høyrde på henne sysla ho med saker meir på den motsette sida av lydskalaen. Viser og slikt. Det var ei handfull songar av det slaget som ein dag kom Sufjan Stevens for øyre. Neste dag var ho ein Asthmatic Kitty. Og med Sufjan i produsentstolen vart debutalbumet Done Gone Fire blant dei første utgjevingane på den ferske labelen hans. Det var i 2002.

Eit par år seinare dukka album nummer to opp, bar namnet Poison & Snakes, og var ei noko meir ustadig og kranglevoren affære. Endå eit steg i den retning var minialbumet som fylgde året etter, eit samarbeidsprosjekt med frijazz-gjengen Create!. Spesielt sentral på den utgjevinga var den gjengens multiinstrumentalist og produsent Chris Schlarb. Han er sterkt til stades i år også, som medkomponist på fleire av songane. Songar som er skrudd litt annleis i hop enn kva som var tilfelle for fem år sidan.
Fem år der Liz Janes ikkje har vore særlig aktiv på musikkfronten, der familiære gjerningar av ymse slag har spelt hovudrolla. Men nå har ho altså funne tid til å musisere litt att, og seier hallo med Say Goodbye. Eit album produsert av Asthmatic Kitty-familiens Rafter Roberts. Det har blitt eit soulalbum. Ikkje slik dei ville ha laga det hos Motown eller Stax, men eit slikt dei lagar hos Asthmatic Kitty.

Blått, nedpå, knirkete og ledug. Hennar dragning mot visesong kan framleis høyrast. Tydeligast i den gitarplukkande og heller sakrale Bitty Thing, og i den åndelig innretta Time & Space. «Time and space cannot replace our longing for eternity» er vel den mest sentrale linja i den songen. For til liks med dei fleste på Asthmatic Kitty har Liz Janes eit forhold til kristendommen. Ho trur. Det kan sporast her og der. Men like mykje, ja langt meir i grunn, handlar Say Goodbye om livets meir dagligdagse og verdslige tilhøve, sett frå ein melankolikar sin ståstad.
Så når ho syng I Don’t Believe i opninga, er det kjærleiken ho har i tankane. Dens mangfaldige, uforståelige, og einsame vesen: «Even in your arms I get so lost and lonely, no one ever told me love could be like this». Og tonen er smygande souljazz, og mjuk, og god. Men best opplever eg den i Anchor. Eit gromt og smårøft stykke musikk, der ein spartansk sonisk kledning viser seg robust nok. Og der dama fører fram eit soulbrennande ynskje om at tilværet må gje henne eit feste. «I’m so free, I lost my way … anchor me».

Trees er også bra, veldig bra. «That was the year all space caved in» syng Liz Janes. Og det høyrest ikkje heilt greitt ut. Men lettbeint dansar tonane, og blir til eit økologisk soulpopnummer som gradvis lar seg omfamne av meir og meir lyd, med oppegga blåsarar som eit avsluttande utropsteikn.
Nå er nok ikkje alt på albumet verdt utropsteikn. Her finst songar som vel strengt tatt ikkje har all verden for seg. Ein soulgrå Firefly, ein pastellklunkande Up From Down, eller ein søvndyssande Bodies. Men deira anonymitet stel ikkje hovudinntrykket. Det tilhøyrer andre tonar. Betre tonar.

Først publisert på Groove.no (i 2011)

Des9

The Jim Jones Revue – Burning Your House Down

Posted on by
Standard

Rabiat, amoralsk og rotekte rock’n roll, frå den britiske hovudstaden.

5

cover

Ein treng ikkje heite Jack White eller Noel Gallagher for å forstå at The Jim Jones Revue er ein heit konsertbillett. Eg meinar, eg høyrer det eg også. Frå plata. Denne plata, Burning Your House Down, deira andre plate. Eg høyrer at det ligg ei elektrisk utblåsing i lufta, eit visuelt frontalangrep. Slikt som treng ei scene og eit villig publikum for full materialisering. Ei plate blir berre ein halv fest. Men det er då ein slags fest det også.

Med volumknappen skrudd opp til elleve og bremsesystemet i ulage styrtar banden utav høgtalaren, og byr på ein halvtime primitiv rock’n roll. Av det slaget som nyttar dei eldste grepa i boka. Dei opprinnelige grepa, og tonane, dei som var fundamentet til femtitalets Little Richard, og som har tent gnisten i våre dagars Grinderman.

Det er tre år sidan den London-baserte kvintetten til Jim Jones ramla opp i denne ur-rock gryta, og sidan har skapt såpass til røre at den eine celebre rockaren etter den andre har søkt om passasje via vip-inngangen for å oververe attraksjonen. Inntil ein liknande sjanse skulle by seg lyt eg altså nøye meg med cd-utgåva av opplegget deira.

Det eksplosive og høgenergiske er på ingen måte fråverande i slik ei form heller. Det er der i den brutalt swingande Great-Balls-Of-Fire-i-eit-MC5-grep-saken Premeditated. Det er der når dei går Tom Waits på klingen i det hemntørstige tittelsporet. Det er der i det glødande oppgjeret med musikkens utsugarar og forståsegpåarar titulert Killin» Spree. Og det er der i den frådande screaming-blues saken Righteous Wrong.

Han har ei røyst av den avgjort merkbare sorten denne Jim Jones. Ikkje ei for skjønnsong og varlege tilstellingar, den verkar vere vaska i for mykje whiskey til det. Rupert Orton spelar sin elektriske gitar med ein såpass utstrakt villskap at det nok fører han nærare James Williamson enn Chuck Berry. Medan Elliott Mortimer er ein boogie-woogie pianist i direkte kontakt med ånda etter Jerry Lee og Little Richard.

Jim Sclavunos har produsert. Dei innvidde skulle vel dra kjensel på det namnet frå vaskeseiddelen til band som The Cramps, Sonic Youth og Nick Cave & The Bad Seeds. Noko som også seier sitt om kva retning banden dreg sin rock’n roll. Mot ein stad der dei grumsete tonar får selskap av dei ikkje akkurat reinaste av tankar. Ein stad der undergangen er eit levande alternativ, hemnen mindre enn ei fyrstikk unna, og sjåvinismen eit herskande instinkt. Ein stad der songaren med ei slesk grimase i fjeset ytrar saker som «come closer my dear, almost taste you from here».
Men likevel, som sagt, berre ein halv fest. For det finst låtar som ikkje heilt maktar vitalisere sitt indre vesen. Om dei har eit slikt eit då. Låtar som blir litt handlingstomme. Frå ei scene derimot har eg denne mistanken om at også desse hadde blitt full punk, blues og rock’n roll.

Først publisert på Groove.no (i 2010)

Des9

Johnossi – Mavericks

Posted on by
Standard

Etter ein frisk debut har duoen blitt ramma av noko baktungt noko.

3

cover

Det startar med tittelsporet. Det gitarplukka, mørke, og truande tittelsporet, med sine paranoide trekk. Eit spor som får sin elektriske eksplosjon eit lite minutt før slutt, men som elles er eit folknummer som held seg unna nett slikt. Den har sitt suggererande vesen. Den liknar ikkje særlig på noko anna eg har høyrt Stockholmsduoen Johnossi presentere før. Den liknar ikkje særlig på det som følgjer etter den på denne plata heller. Det burde den kanskje gjort. For det er ei sterk låt. Plata har ikkje så mange fleire eg kan seie nett det om.

John Engelbert og Oskar Bonde heiter dei to som utgjer duoen. Førstnemnte syng og spelar gitar (pluss litt til), sistnemnte spelar trommer og perkusjon. Og det er alt, ingen fleire deltek. Lyd får dei til å lage likevel. Høg, skingrande, brunstig og mektig lyd. Det er som om dei tar litt ekstra i sidan dei no berre er to.

Men dei kan vere stille også. Ja, det er her i potensialet mellom det dempa og det eksplosive dei har funne sitt våpen. På den sjølvtitulerte debutplata frå 2006 kombinerte dei dette med mange sjarmerande og popfrekke trekk, og skaffa seg positiv merksemd frå blant andre underteikna.

Det eksploderer ikkje like brått og oppkvikkande lenger. Det gjorde det ikkje på plate nummer to, og heller ikkje på denne tredje. Strukturen er meir opplagt, dei beveger seg meir gradvis inn i det. Men når eksplosjonen når sin topp er den kraftigare. Kraftigare i eit grålig minefelt, der melodispensten og dei forførande trekka ikkje er så veldig framtredande.

Eit potent unntak er What’s the Point. Ein mektig, og melodisk velkvalifisert sak, med eit forrykande bulldozerpop-refreng som umulig kan fare uoppdaga forbi. Låta har visstnok blitt ein stor hit i heimlandet. Det kan den fort bli andre stader også. Og det kan til og med hende den får følgje av andre låtar frå albumet.

For er det ikkje noko med tonen i ein klengen Roscoe, i ein hardt mainstreamrockande Dead End, og i ein armstrekkande og elektrisk ballade som Houses, som minner sterkt om slikt det har blitt slagerar av før? Jo, eg trur det. Men personlig veit eg ikkje heilt kva eg skal med dei.

Sickness derimot, skal eg ta med meg vidare. Ein pasjonert anthemrockar, med eit melodisk tiltalande vesen, og ein subtil eleganse. Som tittelen gjer eit signal om, er ikkje temaet av det friskaste og mest optimistiske slaget. Noko som vel i grunn kjenneteiknar det meste av plata.

Dessverre kjenneteiknar det altså også plata at den gjennomgåande tonen er vel blodlaus og butt. Det kjennest i alle fall noko utilfredsstillande å sitte att med berre tre spor av verdi etter å ha overvore ti forsøk.

Først publisert på Groove.no (i 2010)

Des9

Kenneth Ishak & The Freedom Machines – Kenneth Ishak & The Freedom Machines

Posted on by
Standard

Ein Ishak med eit meir frigjort sonisk sinnelag. Men poptonen er der, flott er den òg.

7

cover

Det gror fram pop i fotefara til Kenneth Ishak. Flott pop. Fuzz- og powerpop i bandet Beezewax. Folkpop og meir lekkert arrangerte saker i solosamanheng. I år gjer han det litt vanskeligare. Malar eit meir komplekst og vagare innramma bilde. Tyr til ei meir frigjort framferd. Men pop er det. Elastisk, rytmisk og melodisk pop. Flott pop.

Låtane kallar han fridomsmaskiner. Eller er det bandet, det laust samansette bandet. Med Bent Sæther (Motorpsycho), med Jörgen Wall (Fatboy), med Per Ivar Stubberud (The Goo Men), og fem-seks til. I lag har dei improvisert, spelt fram og forma ei popplate litt annleis enn popplater flest. Ei slags Yankee Hotel Foxtrot light.

Det hender altså meir på denne plata enn kva det har hatt for vane å gjere på ei Ishak-plate. Men ikkje på noko vis for mykje. Dette er langt unna kaos, langt unna fri sonisk flyt, langt unna overlast. Romslig, ledug og variert skulle vel vere meir treffande ord å dra fram.

The Freedom Machines er ei plate som er blitt til gjennom samspel, ikkje ei som er blitt forma etter ein nøye uttenkt plan. Gjennom eit samspel der samspelarane gjer kvarandre handlingsrom. Eit rom der veggar og krokar ikkje insisterer på å vere den absolutte grensa. Eit ope rom. Eit rom der songar trivst.

Den mest fengande av dei heiter You Lived In A World Of Your Own. Ei andreperson eintal skildring av asosial åtferd grunnlagt på hooks og ein melodisk snert av det sosialt sett svært så velutrusta slaget. Forståelige nok har den fått tildelt rolla som appetittvekkar og singel.

Det lengste opphaldet i handlingsrommet er det Bottom Of The Valley som føretek. Ein groovy krautpoprakkar som passerer seks minuttar. På si ferd er den innom både lys og skugge, høgder og dalar, elektriske åtak og straumlause gliper. «I was out all day, I was out all day, tryin» to shake it off».

Inn i psykedeliske sfærar driv det også. Ikkje langt og tåkelagt, men like fullt innafor. I den lumre og raffinert harmoniserte The Hoaxxx. Og i Øreåsen. Fasetterte Øreåsen, med psykisk virvling, ein melodisk gitarsolo som brått smyg seg utav ein luftig lydmasse, og ein avsluttande ambient akustisk passasje.

Ei popopenbaring av det slaget som manifesterer si fulle kraft i første runde er dette naturlig nok ikkje. I alle fall er underteikna si oppfattingsevne noko for trong og treig til at så kunne skje. Men etterkvart skjedde det. Alle passasjar snodde seg på eit vis gradvis i hop, og eit levande popbilde byrja ta form. Heilt essensielt for at plata når dit er sjølvsagt låtgrunnlaget, tonane, Ishak-tonane, innbydande, vitale og velformulerte som dei er. Slik Ishak har gjort det til ein vane at dei skal vere.

Ja eigentlig finst det særdeles få grunnar til å gå utanom Kenneth Ishak om det er smart og flott pop ein er ute og går etter. Det vere seg Beezewax eller solo, og for all del The Freedom Machines.

Først publisert på Groove.no (i 2010)