Tag Archives: Kristin Hersh

Musikalsk årsoppgjer for 2010

Standard

Endå eit bra musikkår er til ende. Ei liste på ti, og ti til som burde fått plass er gjort klar:

20. Laura Marling – I Speak Because I Can
19. Kanye West – My Beautiful Dark Twisted Fantasy
18. Arcade Fire – The Suburbs
17. Beach House – Teen Dream
16. Wooden Wand – Death Seat
15. Thomas Dybdahl – Waiting For That One Clear Moment
14. Paul Weller – Wake Up The Nation
13. LCD Soundsystem – This Is Happening
12. Pearly Gate Music – Pearly Gate Music
11. The Sadies – Darker Circles

10. Kristin Hersh – Crooked
Crooked gjer til kjenne ei Kristin Hersh betre enn ho har vore på fleire år. Betre, meir variert, og med låtar av det angrepslystne slaget. Låtar med ein brann i brystet, og eit rastlaust ganglag. Låtar som høyrer med til dei mest energiske ho har presentert i soloformat nokon gong.

9. Mary Gauthier – The Foundling
Eit konseptalbum. Eit barn blir adoptert bort like etter fødselen, og opplever ein oppvekst med sterkt mangelfull omsorg. Rømmer. Inn i eit liv med rus og kriminalitet. «Wanders the darkness and travel alone». Ringer opp si biologiske mor, seier takk og adjø. Hovedpersonen er Mary Gauthier sjølv. Eit sterkt portrett. I country og folk.

8. Justin Townes Earle – Harlem River Blues
Den kjem, innover meg. Frå fleire hald. Den er forankra i tiår av amerikansk musikktradisjon. Den har røter som strekk seg langt tilbake, men ikkje berre i ein retning. For, det er så mang slags songar på Harlem River Blues. Gode songar. På den sterkaste Earleplata sidan Guitar Town.

7. Sharon Van Etten – Epic
Ein singer/songwriter som har sjølvkjensla intakt, som stig fram i eit lys ho vil vere i, ikkje ei som sitt bortkomen i scenelysets utkant og mumlar unnselig. Ikkje det at det ho byr på ikkje er kjenslevart, og kjem oppriktig og beine vegen frå hennar eige hjerte. I ganske så melankolske ordelag og tonefall. For det er det, også.

6. Phosphorescent – Here’s To Taking It Easy
Kosmisk americana. Matthew Houck rullar opp vindauget og tar inn den amerikanske grunntonen. Frå hillbillyland til On the Beach. Sfærisk og jordnært. The Mermaid Parade og ein mektig flott tur til Los Angeles. «Are you getting a lot of attention now».

5. The Walkmen – Lisbon
Lisbon er eit album der det melodiske og raffinerte har gode kår. Lisbon er eit mindre komplekst album enn You & Me. Eit album reinska for overflødig lyd. Der gitaren, vokalen og trommene på kvart sitt vis trer klart fram, i eit reint bilde, og blir tydelige. Men einsretta og gnitent på kontrastar er albumet ikkje. Her er lys og skygge, her er tilfredsheit og misnøye, her er kvile og kløe, her er vellyd og motlyd. Lisbon er tynnkledd og reinskoren, men like fullt kraftfull og frodig.

4. Jamey Johnson – The Guitar Song
Vår mann i Nashville er tilbake med endå lenger skjegg, og ei endå lenger plate. Røff, uredd, sentimental, og suveren. Ein songsyklus der tilstandar vert granska frå litt ulike vinklar, der kjensler vert kjent på, augeblikk fanga, og songen feira. Det er mørkare enn det er lyst. Svartare enn det er kvitt.
Moral og umoral, tru og utru, Gud og Jack Daniels. Slik er countrymusikkens vesen. Frå Hank Williams til Johnny Cash til Jamey Johnson. Han skil seg ikkje ut på nokon måte sånn. Familien syng han om også. Men han gjer det med si stemme. På sitt vis.

3. Timber Timbre    – Timber Timbre
Det er ei fredlaus røyst. Ei einsam og tyngd røyst. Det er noko i den som kan minne om Roy Orbison, men og noko som kan minne om Nick Cave. Den tilhøyrer Taylor Kirk. Eine og aleine Taylor Kirk. Ein kar som for tida held til i Toronto. Dit han kom for nokre år sidan, etter ein oppvekst i dei meir grisgrendte strøk av Ontario, Canada. Songane hans har henta meir frå det rurale enn det urbane.
Dei er sterke desse songane hans. Dei har ei langsam suggererande kraft. Ei mørk kraft. Dei har si stamtavle tilbake til folktonar som har gjort seg gjeldande i generasjonar, og skular samstundes bort på gamle bluestonar i nabolaget. Men songane er Taylor Kirk sine. Det tvilar eg aldri på. Han presenterer dei på sin måte. Han gjer dei sin eigen heimsøkte og golde signatur. I eit bilde som er stort men også klaustrofobisk, truande men vakkert, som rommar stilla, og vekker uro.

2. The National – High Violet
Med High Violet har The National på ingen måte gjort noko som minner om eit radikalt hamskifte. Dei er til å kjenne att. Albumet er like fullt ikkje nokon Boxer del 2. Absolutt ikkje. Eller ein Alligator-tur med blåpapiret på innerlomma, for den saks skyld. Dei går litt lengre denne gongen. Gjer meir utav seg. Stirer inn i eit større landskap, og skaper ein kraftigare lyd, krassare lyd, meir fasettert lyd. Dei fem i bandet, og folk dei har fått hjelp frå. Godt over tjue i talet.
Blikket og fokuset til Matt Berninger, songaren, har alltid hatt denne tendensen å styre mot skuggane der mismotet gror, mot krokane der villreia veks. Slik vart det denne gongen også. Slik, men kanskje litt annleis likevel. Songane på High Violet skaper ikkje like sterkt dette synet av ein songar som sit og speglar sitt eige sinn i eit halvtomt vinglass. Det er komme inn eit perspektiv her som i større grad omfattar meir enn berre han sjølv. For når han spaserer der med sine skinande tennissko, med terrorfrykta i bakhovudet, og motløysa i brystet, og hevdar å vere ”afraid of everyone”, er det ikkje sitt eige ve og vel han har fremst i tankane. Den eitt år gamle jenta han ber på skuldrene sine har gjeve han ein litt annan vinkel.

1. Nina Nastasia – Outlaster
Eg har aldri høyrt Nina Nastasia smile. Ikkje på Dogs, ikkje på Run To Ruin (spesielt ikkje på Run To Ruin), eller på nokon av dei andre platene ho har gjeve ut desse ti åra ho har drive på med slikt. Eg kan ikkje høyre henne smile på Outlaster heller. Det er sånn det skal vere.
Eg har aldri høyrt Nina Nastasia gje ut ei uinteressant plate. Ho har meisla meisterverka Dogs og Run To Ruin, og spedd på med tre framifrå plater til. Outlaster gjer på ingen måte skam på denne rekka. Det er sånn det skal vere.
Nina Nastasia er ei dame som held til på utsida av det heilt vanlige. Det kan saktens gjerast forsøk på å plassere henne i folk/vise/country/singer/songwriter-båsen, men ein vil nok oppleve at ho røskar og slit, og ikkje utviser verken tilstrekkelig folkskikk eller konvensjonell nok åtferd til å kunne haldast fast der. Det er sånn det skal vere.
Det er sånn Nina Nastasia har gjort seg til ein av det siste tiårets mest interessante musikarar. Med songar som krev litt tålmod. Litt tid. Dei har noko marginalt og vagt over seg. Sånn med det same. Men dei veks seg til gripande songar. Songar kledd og arrangert i former som både harmonerer, varmar, nyanserer, glefser og utfordrar. Og med tekstar som seier det dei har å seie, og lar det bli med det.

 

 

Kristin Hersh – Crooked

Standard

Det kan vere mykje musikk i ei bok, men sjeldan så mykje som i Crooked.

8

cover

Det er ikkje så heilt enkelt for ein musikar å leve av musikken sin nå til dags. Den vesle runde plastdingsen kalla cd har sett betre dagar, og lite tyder på at den nokon gong vil sjå det igjen. Betre dagar altså. Framtida handlar sannsynlegvis om noko anna enn den. Men om kva?

Cash Music heiter eit prosjekt Kristin Hersh og nokre venner starta opp for tre år sidan. Eit prosjekt tufta på ideen om at musikken aldri vil døy, men at CD-plata gjerne må døy, og plateselskapa saman med den. Cash Music er på nettet, og presenterer seg som ein «open source revolution», ein stad der musikarar kan presentere seg og tonane sine. Med eit løynlig håp om at det finst nokon som synst om dei, og i neste omgang gjerne betalar litt for sakene. Brendan Benson kan eg sjå er der med nokre låtar, Calexico kan eg sjå er der med eit live-opptak, og fleire med. Men først og fremst kan eg sjå, og aller mest høyre, at Kristin Hersh er der.

«www.kristinhersh.cashmusic.org» skriv du i adressefeltet, og så er du der. Der kan du bli ein Strange Angel. Ein abonnent på Kristin Hersh sin musikk. Alle hennar kommande innspelingsprosjekt, fri aksess til alle hennar konsertar, og tilgang til ein avlåst krok på nettsida med ein del eksklusivt stoff. Mot den nette sum av tretti dollar i kvartalet. Men slett ikkje alt kostar noko. For augeblikket er det opent tilgjenge til nokre Throwing Muses-demoar, og til albumet Crooked. Kristin Hersh sitt soloalbum av året. Eit album ikkje heilt som alle andre album.

Crooked er å få tak i som den der førnemnte cd’en. Men, langt meir interessant, det er også å få som ei bok. Ei 64 siders lita bok, med blomsterillustrasjonar, songtekstar og små essay om kvar enkelt song, ført i penn av Kristin Hersh. Boka kjem utan cd-plate, men med ein kode som gjer tilgang til å laste albumet ned, pluss 4 låtar som ikkje fekk plass på plata, og eit audio-opptak der Hersh og ektemannen snakkar om Crooked.

Sånn går Kristin Hersh utfordringane i møte. Musikken er der, på nettet. Værsågod, putt den på harddisken, putt den i i-poden, eller brenn den. Og så i tillegg noko fysisk, noko å halde i, noko å sjå på, lese i, ei lekker lita bok. Det er ikkje den verste ideen som har dukka opp, synst eg.

Det er ikkje den verste musikken som har dukka opp heller. Crooked gjer til kjenne ei Kristin Hersh betre enn ho har vore på fleire år. Betre, meir variert, og med låtar av det angrepslystne slaget. Låtar med ein brann i brystet, og eit rastlaust ganglag. Låtar som høyrer med til dei mest energiske ho har presentert i soloformat nokon gong.

Det har gått nokre år sidan 1986. Året då Throwing Muses kom med sitt debutalbum, eit punkdriftig, upolert, men samstundes imponerande melodifokusert stykke musikk. I hovudrolla tenåringen Kristin Hersh. Nokre år, nokre barnefødslar, nokre plater (sånn cirka 20), og nokre sigarettar seinare har ikkje gløden slokna. Med ei stemme som er blitt ruare i kantane gjennom åra, både vil ho, og har ho noko å by på. Ja meir enn dei fleste.

Ho spelar så godt som alt av instrumenter på Crooked sjølv. Men ho har ikkje gøymt seg bort og laga det i total einsemd. I ein prosess, ein dialog, med venner og fans (via internett) har albumet blitt til over ein tre års periode. Gitaren er det framtredande instrumentet, gjerne to-tre av den i same låt, sjeldan plukka nennsamt og visevarlig på. Trommene handterer ho på eit lausleg Moe Tucker-slekta vis. Det er luft og rom, det er intensitet, det er rørsle.

Frå ilskne og grønsjriffete Mississippi Kite til smått suggererande og melodisk staselige Rubidoux. Ho syng om å brenne, og det brenn. Ho syng om «the deep cold», og det sitrar. Ho er til stades. Sakte ulmande, nesten litt Lucinda Williamsk, i Moan. Og ho kastar seg uti det med strame strenger og desperasjon i blikket i Fortune. Og i Coals. Coals med det sjølvglødande refrenget.

How a purring engine sputters

Like these coals that never cooled

Why we crash but don’t land

«I was born with a sad song in my mouth» song Kristin Hersh ein gong. Eg har høyrt henne forfekte dystrare utsikter enn kva tilfellet er på Crooked. Ei storstilt feiring av grøne draumar og det lystelige livet er det nå like fullt ikkje. På ingen måte. Kanskje med unntak av tittelsporet då. Hersh sitt essay om den songen fortel at den har sitt opphav i eit viktig vendepunkt i hennar liv. Då akupunkturen løfta hennar mangeårige bipolare lidingar bort og vekk. Utan at eg hadde komme til å tenkt at låta handlar om det ved berre å høyre på den. Utan at eg hadde tenkt på den som ein utprega oppstemt sak ved berre å høyre på den.

«Why put the light on, at all?» spør Hersh ein annan stad. Og er, når alt kjem til alt, ikkje så fryktelig langt unna Crooked sitt gjennomgåande sinnelag med det spørsmålet. Men sorgtung som Flooding, er det berre Flooding som er. Albumet sitt i særklasse mest sakrale augeblikk. Ein akustisk gitar, ein cello, og Hersh som syng om sakn, eit tungt sakn. Om ein venn som er død? Som har tatt livet sitt? Kanskje Vic Chesnutt? Han var ein god venn. Han hadde fortent ein song som Flooding.

Og Kristin Hersh fortener å bli lytta til. Spesielt når ho presenterer saker som Crooked. Den er der oppe like bak meisterlige utgjevingar som den sjølvtitulerte Throwing Muses debuten, The Real Ramona, Hips And Makers og University. Dei ti songane, og boka.

Først publisert på Groove.no (i 2010)