Tag Archives: The Low Anthem

Musikalsk årsoppgjer for 2009

Standard

Så har det siste året i det første tiåret av 2000-talet komme til sin ende, og det utan at verken terroråtak, internett, fildeling eller andre slags påfunn har tatt livet av musikken.Den er utstyrt med for mange liv, og har eit altfor vinnande vesen, til det.Det grensesprengande eller spektakulært nyvinnande har rett nok ikkje musikkåret bydd på (eller tiåret for den saks skuld). Men stabelen av plater eg har funne hugnad i har dei siste 12 månadane vokse seg bra stor den. Så derfor seier eg meg nøgd, godt nøgd.Eg har sett pris på plater av Bonnie Prince Billy, Pink Mountaintops, The Felice Brothers, Marnie Stern, Dan Deacon, Deportees, Monsters of Folk, Hiss Golden Messenger, Akron/Family, Wilco, Bill Callahan, Low Frequency In Stereo, Sunset Rubdown, A.A. Bondy, Kurt Vile, Girls, Yo La Tengo, Megafaun, Son Volt, M. Ward, Tellusalie og ikkje minst Stein Torleif Bjella.

Men det aller djupaste inntrykket har nok desse ti gjort:

10.Marissa Nadler – Little Hells
Som tittelen varslar, dette handlar ikkje om menneskeskjebner på sporet av den evige lukka. Dette handlar om saktegroande arr, gnagande sakn og uoppgjorte dystar. Sånt som dama allereie har dvelt ved på tre album før. Men denne gangen er lydkjeldene fleire, ho har eit band med seg. Dei overdøyver henne aldri, dei spelar varleg, men dei er der. I eit luftig og smått hypnotisk sonisk landskap. Saman med Marissa, hennar vevre, transparente og klare røyst, hennar melankoli, og hennar stillferdig forførande melodiar.

9.Richmond Fontaine – We Used to Think the Freeway Sounded Like a River
Richmond Fontaine er den same gjengen som dei har vore over nokre år no. Dei er lyden av eit samspelt band, men også eit frigjort og søkande band. Eit band som varierer sitt uttrykk. Som dveler, teier og kitlar varleg. Men som også brenn, og bråkar. Dei høyrer til innunder eit americanalandskap. Eit breidt eit, som famnar både folk, country, jazz, rock, og noko sfærisk der ute frå ørkenen ein stad.
Og fremst finn vi Willy Vlautin. Låtskrivaren, og songaren, med dei sterke og reinskorne mininovellene, om folk som opplever at livet slett ikkje er ein frydefull heisatur.
Denne gongen er det nesten like bra som meisterlige Post To Wire.

8.John Olav Nilsen og Gjengen – For Sant Til Å Være Godt
Utstyrt med vinnande tonar og dei beste rocketekstane på denne sida av Jokke stuper Nilsen og Gjengen uti eit kokande opplegg som aldri nærmar seg lunkne farvatn.
På rotekte bergensk syng Nilsen om livet slik det er. Ganske så vrient og lummert, men ikkje til å forkaste heller. Han ser det vakre i det stygge, og fortel om det. Han ser diamantar i knuste flaskeskår, og er lykkelig ulykkelig.
Det er postpunk, The Aller Værste, ei rabiat popåtferd, og eit gåvmildt arsenal av fengande tonar.
Det er ingen perfekt plate, ingen sensasjonell plate, ingen frelsande plate heller. Men ei fantastisk plate er det. Bore fram av eit sjølvlysande overskot, og trustappa av frydefull desperasjon. Eg smiler, framleis.

7.The xx – xx
Dei er frå London, dei er fire, dei er unge, men dei overdriv ikkje. Absolutt ikkje. Dei har skjønt at lite kan vere nok. Dei har skjønt det er mykje energi i det uspelte. Så dei har funne seg ein liten dunkel krok, der lyset er dempa, og lyden blir servert i minimalistiske former.
Ei sensuell damerøyst har den vokale hovudrolla, ei meir limitert mannsrøyst har ei framtredande birolle. Dei har postpunk i årene, men spelar den med sordin. Dei kan vandre inn i sfæriske landskap, men med ein poptone i sekken. Bass og beats går i eit funky dubganglag. Gitaren spelar lysskye tonar, skånsamt. Det er lågstemt og lumskt, det er suggererande lakendans. Det er varmt.

6.Simon Joyner – Out Into the Snow
Med si noko ustøe, men slett ikkje karakterlause røyst tar Simon Joyner lyttaren med på ein transperent tur inn dit ambivalensen dekker kampen mellom uro og harmoni. Der det handlar om dei som elskar, dei som har elska, og dei som hungrar etter å bli elska. Han skildrar folk i havsnaud. Folk som drøymer draumar med lenker på. Folk som skannar rommet for mareritt før dei går til sengs. Folk som tørstar, leitar, snublar, og som kjenner på den bitre smaken av løgner og tapte sjansar. Folk som mest av alt søker fred og harmoni, men som ikkje heilt finn utav kartet dei har fått utdelt.
Han evnar skape medrivande forteljingar. Og kler dei så med tonar henta frå eit vegkryss der Leonard Cohen har støtt på Lou Reed og Townes Van Zandt. Gode tonar.

5.The Low Anthem – Oh My God, Charlie Darwin
Dei er både høgt og lågt, dei gjer det både stilt og vilt. Dei er tre. I lag spelar dei på sånn cirka 27 ulike instrument (frå saksofon og cello til tabla-trommer og pumpe-orgel).
The Low Anthem er ein varmblodig og organisk trio, som spelar songane sine, ikkje konstruerer dei.
Dei sprenger ingen grenser eller er überfantasifulle på noko vis. Det dei gjer har vel i grunn ganske så mange andre også gjort. Det dei gjer har sine røter i ein gamal tradisjon. Folkmusikktradisjon. Ut av denne tradisjonen dreg dei så tonar, og komponerer songar, som har det med seg at dei verkar å ha vore her alltid. På ulikt vis, og i ulik skapnad. For folk er så mangt. Berre spør The Low Anthem, og du vil få eit uimotståelig svar. Deira svar.

4.Animal Collective – Merriweather Post Pavillion
Den kom tidleg denne, svevande på eit røslig rykte om å vere fargerik og fabelaktig. Og det var den jaggu også, og det er den framleis. Ein sonisk virvelvind som sopar med seg både eitt og hitt, og meir til. Ein part Strawberry Jam, ein part Person Pitch, ein part Smile, og atskillige partar nyvevd og spektakulær lydrikdom. Ja slikt noko som det vanskelig kan bli anna enn psykedeliske popdrops utav. My Girls, Summertime Clothes, In The Flowers. Søte, syrlige, mektige, vanedannande, og evigvarande popdrops. Om å synge, og danse, og elske, og drikke, og smake, og gaule, og tru, og tvile, og føle, og omfamne livet, for det er det verdt.
Utan å gå på akkord med sitt sprudlande eksperimentelle vesen har Animal Collective plassert poptonen i den sentrale rolla denne gongen, og rulla fram sitt mest tilgjengelige verk. Sitt beste. Eit av årets beste. Synst eg òg.

3.Neko Case – Middle Cyclone
Med ei listig popånd i ryggen fører Neko Case nok ein gong countryfolktonane sine inn på det minneverdige sporet. Tonar som blir til songar. Songar som sjeldan tar fyr i første forsøk. Men som når dei tar fyr, aldri sloknar.
Det finst grunnar for at songane tar fyr. Sjølvsagt gjer det det. Ein kan snakke om dei tempererte arrangementa, om subtile innspel frå gode hjelparar, og om den luftige og brennbare atmosfæren dei driv rundt i. Men den fremste kveiksla er tvillaust røysta til dama sjølv. Denne røysta som verkar råde over det meste. Som er inkarnasjonen på malmfull. Som har tonane som sine beste venner. Som kan danse uti sommarnatta, lene seg mot ein rusken haustkveld, eller kysse mystikken midt i nakken. Alt like naturlig, og så sjølvsagt utført, at ein reint kan fatte mistenke om at røysta sin eigar ramla i dynamikkgryta då ho var lita.
På Middle Cyclone syng ho songar om ville vindar, leie regnbyer og brokete skylag, om utemja dyr, fuglar og insekt.
Men eigentlig, eigentlig er det 14 kjærleikssongar. Eg er blitt glad i alle.

2.Magnolia Electric Co. – Josephine
«Ooo-oh!», den einsamaste røysta under den vestlige himmel syng om fjerne horisontar, lange netter, utålelige smerter, og det å ha levd så lenge blant skuggane at han er blitt ein av dei. Omlag slik han har gjort det frå han presenterte sin første mollstemte tone for fleire år sidan. At bandets bassist forulykka i ein brann då denne plata var på skissestadiet gjorde nok ikkje mollstemninga lysare. Utan at det er bassisten dette handlar om. Dette handlar om hardt prøvde Josephine (og Grace, og Knoxville Girl), og han (og dei) som snudde livet hennar (deira) opp ned. Det handlar om den evige rastløysa, den manglande tilhøyrsla, om kor lett ein mann kan rote seg bort «when he’s on the mountain road», og om ørkenen som skjuler eit paradis.
Med Josephine leverer Jason Molina og hans gjeng sitt strammast redigerte album til dags dato. 14 spor på tre kvarter, med lite rom for utanomsnakk, gitarsoloar og andre utflukter. Stilmessig er det ei nokolunde jamn fordeling av luftige folkrocklåtar med godgjerande country-resonans, og dei meir elektrisk brennande sakene med ulik grad av blues i årene. Sterke låtar, hjerteskjerande vakre låtar. Og bandet, bandet verkar vere heimsøkt av eit overskot eg meiner å ikkje ha høyrt sidan dei transformerte seg frå Songs:Ohia til Magnolia Electric Co.
Så «sing it brother, one more time».

1.Andrew Bird – Noble Beast
«Popmusikant med fiolin» har jo blitt eit velkjent bilde her i landet siste året. Andrew Bird har ikkje vore i det bildet. Han er i eit anna eit. Eit betre eit. Eit rikare eit, med fiolin, plystring, eklektiske poptonar, smarte grep, og varme friske fargar.
Inspirasjonen hentar han frå mange hald, og utføringa er kjenneteikna av soniske krumspring. Så vegen inn til tonane hans kan by på visse utfordringar, men slett ikkje uoverkommelige utfordringar. For dei har eit inviterande vesen desse tonane. Og ikkje sidan meisterverket The Swimming Hour såg dagens lys (i 2001) har dei vore like inviterande som dei er på Noble Beast.
Å trampe fram med tunge skritt har aldri vore Bird si greie. Å la dei soniske påfunna krangle om merksemda har han også passa seg vel for å legge opp til. Det er det romslige, det luftige og det organiske han søker. Og finn fram til. Kvar gong. Denne gongen også. Spesielt denne gongen. For stort meir lett på tå gjennom ei luftig sfære enn det Noble Beast er, blir ikkje popmusikk. Samstundes som den er slynga inn i eit varmt og nærast heilakustisk lydbilde ein vanskelig kan føle anna enn sterk velvilje overfor.
Tekstlig likar Bird helst å uttrykke seg vagt. Han likar ordspel, klangen av ord, og gjerne vanskelige ord. Det er ikkje kvar dag ein må hanskast med ord og begrep som calcified arythmatists, translucent alabaster eller innocuous plecostomus i popsongar. Slikt føder kanskje tankar om at vi har å gjere med ein mann med vel høge pretensjonar. Tankar som glatt forsvinn i takt med kor raffinert og naturleg orda fell på plass i tonebildet.
Noble Beast er popmusikk så levande og så feiande flott at alle elskarar av slikt noko burde omfamne det med sine hjerteligaste famntak. Prompte.

 

 

The Low Anthem – Smart Flesh

Standard

Stillferdige folkhymner, og eit par soniske hekto med bra bråk, i eit stort dunkelt rom.

7

cover

Sist gong dei skulle spele inn ei plate tok dei vegen til ei avsidesliggande øy. Det var januar, det var kaldt, dei sov lite, tømte behaldninga si med bourbon, og spelte mykje. I ti dagar. Oh My God, Charlie Darwin vart fødd, og skulle sørgje for at The Low Anthem hamna på langt fleire lepper, og i langt fleire øyregangar, enn dei nok hadde sett føre seg då kursen mot øya blei staka ut.

Denne gongen har dei erstatta den avsidesliggande øya med ein nedlagt fabrikk. Pastasausfabrikk. Vinter og kaldt var det nå også, søvnen og bourbonen seier historia mindre om, men det var høgt under taket og langt mellom veggene. Kulden slo rot i dei lågare lag, og førti fingrar bevega seg i langsame former. Rommet var laga for anna slags produksjon enn tonar og songar, så den store klangrikdomen fant aldri ein heim der inne. Tonane kjente seg garantert litt bortkomne der i det store altoppslukande rommet, og møtte stort sett sitt endelikt på sin veg mot vegg og tak. Dei kom aldri tilbake. Heilt borte vart dei nå likevel ikkje, dei blei fanga og svangra i sitt siste augeblink. Og nå er dei fødd, og Smart Flesh er namnet, og ber bod om at The Low Anthem er ein folkgjeng som framleis spaserar med attraktive steg i sin eigen retning.

Folkretninga deira går strake vegen tilbake til den analoge tidsalderen, og vel så det. Der har dei funne fram to-tre pumpe-orgel, nokre banjoar, gitarar med nylonstrenger, ein kontrabass, ein klarinett, ei munnharpe og ei sag. Men dei held seg også med instrument som treng elektrisitet for å livne til, gitarar, orgel og nokre tilårskomne synthsaker. Det samla talet på instrument passerar tretti, og dei byter på å spele på dei.

Dei er multiinstrumentalistar, og nå er dei fire. Sist var dei tre. Dei lagar ikkje meir lyd som kvartett. Snarare tvert om. Den overordna innstillinga på Smart Flesh er svært så lågmælt og tålsam.

Sist dei var her sparka dei nokre bulkar i det nennsame folkbildet med tre rett så skrallande og skranglete låtar. Ei uskikkelig åtferd som først forvirra, men etterkvart stod for velkommen dynamikk. Dei to songane på Smart Flesh som rokkar ved sakraliteten utfordrar i mindre grad einskapen i bildet, tykkjer eg.

Ikkje fordi dei ikkje bråkar. For det gjer så avgjort Boeing 737. Men den glir likefullt inn. Naturlig inn mellom den pedal-steel utsmykka countryballaden Apothecary Love og den skjøre visa Love And Altar. Glir inn der med ein vegg av lyd frå sånn cirka dusinet av instrumenta bandet hadde tilgjengelig. Og under den veggen står songaren og syng ein heilt strålande popsong. Low Anthem sin popsong om 11. september 2001. «I was in the air when the towers came down», syng songaren, «in a bar on the 84th floor». Der satt han og konverserte med Philippe Petit. Franskmannen som balanserte på stram linje mellom dei to tårna på syttitalet ein gong. «I put one foot on the wire, one foot straight into heaven», seier Petit, idet profetane styrtar inn i baren «on the Boeing 737». Og så? Vel, Petit er framleis i dette livet, så vidt eg veit. Medan forteljaren, han står i ein bar ein eller annan stad og prøver å gjenkalle dei der orda om det steget inn i himmelen.

Hey, All You Hippies! heiter det den andre staden det støyar litt. Ikkje av same kraft som på Boeing 737, men meir laussloppe i ei southern countryrockform. Ein på ingen måte skilsettande, men smått trivelig og spøkefull sak om hippianes undergang, og ein viss eks-president si rolle i det. «Here comes Ronald Reagan over the Hollywood Hills, it don’t look like he’s fooling around».

Den humoristiske faktor er forresten til stades i fleire låtar her. Heilt sant. Inne i desse mollstemte tonane og desse nattlige funderingane skimtar eg her og der ein fruktbar humor. Svart humor. I countrysongen I’ll Take Out Your Ashes skimtar eg den. Ein i bunn og grunn tragisk historie om handlingslamming etter å ha mista sin kjære. Om aska som skulle vore tatt ut, om angeren som gneg, om livet som skulle gått vidare. Så sørgjelig skildra at eit komikkens skjær tar tak frå ein dunkel vinkel. Det har eit tak i Ghost Woman Blues også (ein gammal song dei har henta frå anna hald). Dei syng den som ei hymne, og kvinna er ikkje eit spøkelse, berre ei som sjekka fyren opp på kyrkjegarden, og etterkvart viser seg meir krevjande enn ein mann finn opportunt. Så han vil gå, veiken brenn lågt nå.

Nokre stunder seinare kjem Burn, og hos karen i den songen har veiken slokna heilt. Glipptaka er mange, fotfestet skralt, det er lite å muntre seg over. Banjoen klynkar, saga skjelv, i eit sakte veksande sonisk bilde. Til ein tone som fylgjer eit spor Leonard Cohen har gått før. Eg har ikkje høyrt han gå der tonane i tittelkuttet går, men han kunne sikkert gjort det. Det er ei vise. Ei knirkande vise frå ein gyngestol med ujamne meier. Sonisk gnissel der bak, og ein songar her framme. Og slik går refrenget: «Knowing in the end you’ll be alone for lonely death does creep, so hire yourself a chimney maid and smoke yourself to sleep». Så det.

Kanskje var dei hakket meir medrivande då dei var her med Charlie Darwin. Men det er ikkje mykje å beklage seg over på Smart Flesh heller.

Først publisert på Groove.no (i 2011)

The Low Anthem – Oh My God, Charlie Darwin

Standard

Folk er så mangt. Berre spør The Low Anthem, og du vil få eit uimotståelig svar.

8

cover

Ti forblåste og hutrande januardagar i 2008 søkte trioen The Low Anthem ly i ei hytte på Block Island, nokre sjømil utafor kysten av Rhode Island (der dei held hus sånn elles, i byen Providence). Dit hadde dei med seg dusinet dobbelt av ulike instrument, ein solid forsyning med bourbon, og nokre venner. Det destillerte soundtracket frå dei ti nokså søvnlause døgna gav dei ut eit halvår seinare på sin eigen label, End of the Road records. Utan særlig ståhei.

Men eit rykte byrja likevel å gå. Om at det spenstig titulerte albumet Oh My God, Charlie Darwin var for godt skodd med attraktive tonar til å bli neglisjert. Og ryktet vaks seg til ein aldri så liten hype. Og her sitt eg, skeptisk til dei fleste former for hype, men bergtatt av The Low Anthem.

Ikkje fordi dei sprenger grenser eller er überfantasifulle på noko vis. Det dei gjer har vel i grunn ganske så mange andre også gjort. Det dei gjer har sine røter i ein gamal tradisjon. Folkmusikktradisjon. Ut av denne tradisjonen dreg dei så tonar, og komponerer songar, som har det med seg at dei verkar å ha vore her alltid. Slikt skal ein ikkje kimse av.

Ein treng slett ikkje føre dansen inn i uutforska trakter for å få det til å krible. Eller dra på turar ingen har gjort før for å vere interessante. Ta nå til dømes det der med hyttetur i avsondra og vintertempererte trakter. Den tok jo Bon Iver året før. Og ikkje nok med det, når eg høyrer den harmonerte falsettsongen i opningslåta, ja så driv tankane strake vegen frå hytta på Bank Island, og til den der hytta i Wisconsin. Men det er ikkje ho Emma Low Anthem skular tilbake på. Dei ser forbi henne. Langt forbi, og inn blant hypotesane til Charlie Darwin.

«Who could heed the words of Charlie Darwin?» vert det spurd i eit noko resignert toneleie. Han som spør segla for nokre timar sidan så friskt mot den klare horisonten. No er forliset eit faktum, og; «as far as I can see there is no land». Bølgjene er kalde og formlause, og livet likeså. Å overleve er ein einsam sak.

Eit skilsettande første kapittel.

Neste kapittel fører oss To Ohio. Frå Louisiana til Ohio. Med ei svak svak tru på nye sjansar. Songarens røyst er no lagt i eit meir støvete leie. Fyren han syng om har mista sin kjære, og vil starte om att. Men det er ikkje lett, for han høyrer stemma hennar synge frå furutrærne i Ohio. «oo ooo oohioo».

I tredje kapittel vert det hevda at The Horizon Is a Beltway. Dette vert gjort under soniske tilhøve som skil seg ein god del frå dei to føregåande kapitla. Der gjekk det føre seg i akustiske og stillferdige former, no skrallar det og skrålar det, og bandet høyrest mest ut som eit Tom Waits-leia midnattskor på vill jakt etter Woody Guthrie tonar.

Tre songar. Tre vegar. Tre stemmer. Eit band. Ein himmel. Ein songar.

Heilt naturleg og utan affekterte tendensar uttalar Low Anthem sin folktone på så ulikt vis. I første omgang, aller første omgang, skapar dei kanskje ein smule forvirring. Men eigentlig skapar dei berre herlig variasjon og eldfull dynamikk. Slikt skal ein ikkje kimse av.

Songaren heiter Ben Knox Miller. Han spelar også gitar. Saman med bassist Jeff Prystowsky forma han The Low Anthem for tre-fire år sidan. På ruinane av diverse band dei to hadde vore gjennom. I sine første duo-år spelte dei inn to plater. Ei sjølvtitulert, og ei med tittelen What the Crow Brings. Så vart dei tre. Den klassisk studerte og klarinettspelande Jocie Adams slo fylgje. I lag spelar dei på sånn cirka 27 ulike instrument (frå saksofon og cello til tabla-trommer og pumpe-orgel). Utan at dei tettar att gliper eller stenger for luft. Slett ikkje. Dei gjer lydane rom. Og så er dei eit varmblodig og organisk orkester, som spelar songane sine. Ikkje konstruerer dei.

På ein låt nær har dei skrive alt sjølv. Den eine er Home I’ll Never Be. Ein Jack Kerouac tekst tonesett av Tom Waits. Ein rastlaus rakkar av ein låt, som i god Waits-tradisjon får ein velfortent skranglete medfart.

Det tredje nummeret som røskar og riv i alvorleg grad er den kvast elektriske og Dylan-snerrete Champion Angel. Resten av stoffet held seg innafor eit akustisk-fundert og rimelig dempa folkrock-landskap.

Med Charlie Darwin lurande i skuggane. I ei litt utydelig rolle, der han ikkje veivar med evolusjonsteorien. Ikkje på noko insisterande vis i alle fall. I andre roller treff vi på spøkelse som forfattar historiebøker, Gud som fangar songfuglar, og fyren som lengtar etter Mary Anne.

Den siste møter vi i Richmond Fontaine-slekta Ticket Taker. Ei sordinert vise om dei heldige, og om dei fordømte. Om dei som får bli med arken, og om dei som ikkje fekk løyst billett. Så uroa gneg, vatnet det stig, og himmelen knirkar. Medan helten held av ein plass til Mary Anne. For «soon she will come home». Men det er han nok ganske så aleine om å tru på.

Frå same nøkterne soniske landskap kryp også Don’t Tremble inn i hjerta mitt. Sterk på trøyst og håp; «you have got the looks my dear, to make a mountain shake». Særlig til håp verar eg derimot ikkje hos hovudpersonen i tittelsporet (forkorta OMGCD). Men han prøver å gjere sitt beste, «like Charlie said». Med både folda og klappande hender, i eit fint harmonert og gospelinspirert driv.

Til slutt yppar trioen seg så litt mot Darwin sin teori om «the survival of the fittest», ved å ta med ein nest beste versjon av To Ohio. Ein litt skakkøyrt ein. Men det er vel sånn dei er. Dei fylgjer i fotspora til gigantar, men dei gjer det på sitt vis. Sitt medrivande vis.

Først publisert på Groove.no (i 2009)