Author Archives: Oddmund Berge

Ukjend's avatar

About Oddmund Berge

musikk, rock, pop, psykedelia, punk, postpunk, funk, garasjerock, hiphop, country, soul, folk, kraut, jazz, blues, viser, americana, litteratur, romanar, noveller, poesi, groove, og slikt.
Nov11

Thomas Dybdahl – Science

Posted on by
Standard

Hausten er her. Dybdahl er her. Men er ikkje graset litt grønare? Og har ikkje fyren laga si beste plate tru?

cover  Det skortar ikkje på ambisjonar hos Thomas Dybdahl. Han starta som kjent platekarrieren sin med ein trilogi, og titulerte siste kapittel i den for noko såpass pretensiøst som One Day You’ll Dance For Me, New York City. Men det er ikkje galt å ha ambisjonar, ikkje pretensjonar heller for den saks skyld, i alle fall ikkje når ein skjøttar dei med slik raffinert varleik som det Dybdahl gjorde i nettopp dette tredje kapittelet.

To år etter at October Trilogy vart fullbyrda er Dybdahl klar med oppfylgjaren. Han har ikkje tatt sjumilssteg i nye retningar. Skjegget er på plass. Blikket er ettertenksamt. Hausten er stadig årstida. Melankolien dryp sakte, men ikkje for tungt. Og tonane trer fram i måtehaldne former. Men alt er likevel ikkje heilt som før.

Det er ein Dybdahl på veg vi møter. På veg bort frå noko, på veg til noko. Han har ikkje komme så langt. Det er ikkje sikkert han skal så langt heller. Men han er verd å fylgje. Både der han finn det sublime, og der han trør litt feil.

Eit viktig moment som skil Science frå trilogien er Dybdahl sin meir utforskande og varierte songstil. Denne gongen prøver han i større grad ut heile registeret, frå det gruffy og opp til dei lyse tonar, frå det resiterande til det melodisk dansande, og frå det hudlause til det sofistikerte. Vellykka og formålstenlig? Definitivt. Han blir liksom endå meir Dybdahl på dette viset.

Som på førre album stikk Frode Gjerstad ein liten tur innom for å blese i saksofonen sin på opningssporet. Allereie her skjønar vi at Dybdahl har tenkt seg inn på eit og anna sidespor av sin sedvanlige oktobertur. Gjerstad får nemlig lov å blåse kraftig i tuten, og frijazzar Something Real på gnistrande vis av sporet. Før låta kjem så langt har trommis, perkusjonist og medprodusent Øyvind Jakobsen drive fram eggande rytmar som vekslar mellom det sordinerte og det meir fyrige. Medan Dybdahl godt støtta av sin harmoniserande partnar Silje Salomonsen syng inderlig om ein eller annan som ikkje nyttar sitt rådvelde til å gjere dei rette tinga. Kan det vere Gud sjølv han har i tankane når han spør «do you understand my deep frustration on creation and other fairytales»?

Apropos eventyr. Eg opplever det slik at Dybdahl og hans medhjelparar skrid fram med litt Askeladd-mentalitet i årene. Dei plukkar opp mykje langs ruta. Og på inspirert vis nærmar dei seg låtane på ein forsiktig leikande og søkande måte. Dei overspelar aldri. Snarare skaper dei inntrykk av å underspele til tider. Det er opent, liberalt og organisk. Det er subtilt, og det er innhaldsrikt.

Dybahl støttar seg mot dei blåaste av stemningsstrenger når han resiterer fire linjer titulert How It Feels. Han ser seg tilbake med ei jazzig smerte rennande gjennom kroppen i den pleiande Still My Body Aches. Saman med Silje Salomonsen får han den vesle vakre countryfarga duetten Dice til å vokalblomstre. Same dame bidrar med effektfulle «hum-hum-hum» i B A Part, albumet sin småcatchy poplåt. Medan Dybdahl i U svever inn i eit patosfullt og funky soulbilde med Al Green og Antony and the Johnsons vakande frå kvar sitt hjørne.

Min personlige favoritt er This Year. Ein melodisk smidig sak kledd i ei eggande dynamisk drakt, med soulstenk i magepartiet og rader av orgel og lap-steel rennande langs ryggen. Dybdahl syng særdeles overtydande om mismotige tilhøve på både det personlege og det globale plan;

«This year I got my heart broken, my fears awoken, my beliefs shaken and my dignity taken, but am I wrong to assume that the world is absurd when religion comes first and knowledge comes third».

Det er vel her eg kanskje skulle komme med ei lengre utreiing om albumet sin tittel stilt opp mot ei og anna linje i Dybdahl sine tekstar som kan tyde på at fyren nok har meir tru på vitenskapen enn religionen. Det lar eg ligge, og rettar meg i staden opp for å få med meg at Dybdahl fattar eit visst håp This Year også;

«I just hope she’s a heartbreaker, a soulshaker and a lovemaker, or a damn good faker…»

Det er ikkje sikkert New York City vil danse for deg denne gongen heller Dybdahl. Det er ikkje ein gong sikkert du vinn halve kongeriket, eller at prinsessa lar seg målbinde. Heilt målbunden er kanskje ikkje underteikna heller, men han er salig fornøgd.

Så fylg vegen vidare du Dybdahl, fang gnistrande tonar, og la perkussiv vitalitet, frittflygande horn, borande strykarar, sprudlande mandolintonar og alt som er livgjevande få spele med. Eg trur du vil gjere det, for du er jo trass alt ein Soulshaker.

8/10

Først publisert på Groove.no (i 2006)

 

Nov11

Dum Dum Boys – Enhjørning

Posted on by
Standard

Eit standardforma comeback fra DumDum Boys. Treng vi det?

cover  For sånn cirka ein halv mannsalder sidan erobra dei festninga som ein temmelig vill ein, med barske riff, og smarte meldingar om at det ikkje fanst piller mot møkkete vatn. Som kjent blei denne landevinninga raskt fylgt opp av eit rallande og suksess-utvidande Splitter Pine. Før eit Pstereo-åtak fullførte jobben. Allereie midtvegs i det triple angrepet byrja ein å ane at bak det tøffe og rock’n’roll-sveitte låg det ein konformitet som støtvis saug trykket utav opplegget. Og ganske så riktig, i fjerde forsøk var tanken tom. Etter fleire mislykka forsøk på å få sus på sakene utover på nitti-talet, parkerte Dum Dum Boys bak ein vaklande Totem i 1998.

Men parkeringa var visst ikkje endelig. I desse dagar tar dei dyret ved hornet og prøver å fyre opp igjen.

I fylgje fabelen er einhyrningen eit edelt og vennligsinna dyr som berre lar seg temme ved synet av ei jomfru. Kor edel hovudpersonen i Dum Dum Boys sitt ferske singel-framstøyt er kan ein stille spørsmål ved, men han har i alle fall eit trøblete forhold til damer. Eit forhold som blir framført på kjent Prepple-bitande sangvis, og med like velkjent Kristiansen-produsert ordkløyveri: «Den som venter venter, den som får se får se, veien er målet, be-bop-a-lu la oss be». På den eine sida halvtøft og småfiffig, på den andre sida trenge han ikkje inni verken skinn eller sjel, og endar dermed opp med ei heller flyktig skildring. Eit ikkje heilt ukjent problem i det tekstlige Kristiansen-universet.

Det soniske mønsteret er også forma over velbrukte riff og melodiske linjer henta frå den standardiserte DumDum’ske mal. Den føltes nokså oppbrukt rundt 1990, og den kjennes oppbrukt i 2006. Enhjørning er ikkje ei direkte dårlig låt, men det er ei høgst middelmåtig låt, og middelmåtige låtar har vi eigentlig ikkje så veldig bruk for. Har vi vel?

4/10

Først publisert på Groove.no (i 2006)

 

Nov11

Dog Age – Reefy Seadragon

Posted on by
Standard

Ein heilt ufarlig liten tur tilbake til det lysegrøne psykedeliske eventyrland.

cover  Det er nok å ta litt vel kraftig i å påstå at Dog Age si ferd frå midten på 80-talet og fram til i dag har vore ein Magical Mystery Tour. Det har vel snarare dreidd seg om eit liv i dei obskure og lite oppsøkte pop-psykedeliske krokar. Samstundes er det vel nett Beatles-plata med denne tittelen som spring meg sterkast i hu når eg høyrer på Oslo-bandet sitt femte album Reefy Seadragon.

Reefy Seadragon vil eg tru er ein fetter av Puff den lille dragen. Ikkje ein skapning frå mareritta, men frå dei meir vennlegsinna draumetilstandar med andre ord. For Dog Age er i 2007, akkurat som dei har vore på sine tidlegare framstøyt, eit vimsete, smått sjarmerande, godsleg og totalt ufarlig lite poporkester.

Sittande på dekket, med beina skvulpande i behagelig temperert vatn, på si eigen utgåve av ein gul ubåt, The American Line, har dei sett kursen mot Itchycoo Park, for dei har høyrt det skal vere så vakkert der. Dei inviterer alle dei møter (det er ikkje så veldig mange) med seg; «It’s nice here on the sea, this is where we’ll be, it’s great, come aboard». Havet er blått, sola skin og livet er til for å leve, tilbakelent og fredelig, i ei døsig smådelirisk tåke.

Ganske så skamlaust dyrkar Dog Age tonar frå den pop-psykedeliske gullalder, og har tilsynelatande null planar om å gjere noko anna enn nett det. Sjølv om dei i det kanskje beste sporet When I Was a Young Boy ytrar visse aversjonar mot ein slik innstilling; «I could have them all, but i had my mind set on other things, like beer, drugs and psychedelia».

God Lives Under the River, «the peasants are all quite insane, their souls are in Spain», Magical George er «a hit in the neighbourhood» og Jesse Brown har sendt eit fanbrev for å takke for «this little beautiful song». Alt er ikkje til å forstå, men for det meste er det små tributtar til dei meir ubekymra sidene av tilværet.

Dei bendar seg utover i lette psykedeliske bogar, men vender alltid tilbake. Ved nokre høve trør dei inn wah-wah pedalen, eller prøver å vere litt progressive. Men i hovudsak er det ein rimelig lettfordøyelig tone dei legg opp til. Dei tar ein riffkjekk tur med Donovan sin Cosmic Wheels, og dei plasserer eit Bristol-groove bakom psych-laget som omkransar George Harrison sin Blue Jay Way.

Dei resterande 11 spora har dei laga sjølve. Kanskje kan ein hevde at det her og der blir litt tamt, tandert og melodisk middelmåtig. Kanskje kan ein seie at dei ikkje har så mykje som eit snev av noko banebrytande å melde. Kanskje kan ein seie at dei gjer ingenting for å utvikle den pop-psykedeliske tone. Ja kanskje kan ein til og med seie at tida har gått litt i frå dei.

Til det svarar dei enkelt og greitt med eit funklande «get out, the sun is shining», og sender slik ei iling av sommarlig fryd gjennom meg. Kven har då lyst til å sitte å sutre? Ikkje eg i alle fall.

5/10

Først publisert på Groove.no (i 2007)

Nov11

Al DeLoner – Flora In the Darkroom

Posted on by
Standard

Ein hardkokt dose med fengslande grums frå mørkerommet.

cover  I omtrent same grad som Ian Curtis fanga sanninga om låtane sine bakom namnet Joy Division, så kasta Al DeLoner det korrekte lys over stoffet på solodebuten sin ved å kalle den The Mess Age Is Joy. Ei angstfull og forhutla affære var det, nesten ut i den totale paranoia. I sitt andre framstøyt er det framleis dei mørke sfærar som omkransar han, men no står han oppreist, og han er ikkje aleine.

Flora In the Darkroom er spelt inn saman med ein gjeng tyskarar i eit studio i Erfurt. Ein fyr med det snodige namnet Ringo Fire har produsert, den nyleg avdøde britiske kultlegenda Nikki Sudden stakk innom, og cover-illustratøren Gerd Mackensen inspirerte i si tid Velvet Underground til å lage Venus In Furs. I den uraffinert og telegramstil-liknande framstillingsmåten til den tidlegare Midnight Choir dirigenten kan ein vel også få ein og annan assosiasjon i Velvetske retningar. Og i ei låt, Frankie & Lou, meir enn som så. Her gjengjev Al DeLoner nokre utsegn frå homofile Frankie, omhandlande ein mann denne visstnok trefte i ein bar i Hamburg ein gong; «Lou Reed’s dick is big and mean, proper size, a real fucking machine». Hmmm… han blir visst observert både her og der den gamle travaren, for nokre månader sidan hevda Norah Jones å ha sett han i suspekt omgang med kyr nede i Texas ein stad.

Det er ikkje historier skapt for å gjenforteljast i familievennlige kaffislabberas DeLoner har med seg utifrå mørkerommet. Her er stoff som kan vere tungt og fordøye, stoff som veks til ein uggen sleip masse, og som ein definitivt heller vil spytte ut enn å svelgje. I fylgje DeLoner var det dei morbide skandinaviske hekseprosessane under middelalderen som var utgangspunkt for prosjektet. Den gongen ein kasta ei heksemistenkt kvinne på elva; flaut ho så var ho ei heks og blei brent, drukna ho så vart ho frikjent. Den melodisk velformulerte, og tekstlig hardkokte countryvisa Watertest vart det første resultatet. Og det er stort sett i denne krattskogen rundt den lumske elva det meste på albumet har sitt utspring. Det er rifftung og hatsk blues, sjuke idear og raudt begjær, og jammen om det ikkje er snev av håp ved eit par tilfelle også.

Al DeLoner er kanskje ikkje så altfor interessant når han skrur på elektrisiteten og riffar seg inn i meloditomme bluesrock-strøk, men når han derimot dempar lyden og teiknar intense skisser frå livet bakom fernissen, då byrjar i alle fall merksemda til underteikna å melde seg. For det er då fyren kan komme opp med låtar som Religious. Ei sakral og hudlaus vandring i skitne bakgater og skremmande hjertekammer. Ein akustisk gitar, litt skjør tangentklang, varleg skurr og ein blå saksofon. Ei bøn. Eller kanskje han ser ein annan veg og sansar eit visst håp berre Two Steps unna. Ei låt der versa kjem avmålt mot ein i spørjande bluesfasong, før den i refrenget tar form som ein måneskodande og håpefull kåt faen; «there’s a moon and I feel fine … I’m in the mood for something else than talking».

Ein plass hevdar han at Rock’n Roll Sucks, i alle fall den substanslause og forretningsfokuserte delen av den. Han omtalar seg sjølv som ein framand i slike lag. Det var vel Nikki Sudden også. Sin siste opptreden hadde han når han på sitt uhøvla vis song Wake Me Up saman med DeLoner. Ein vemodstung sak dei to har skrive i hop. Langt ute på den mørkaste sida av alt som heiter vemod høyrer avsluttande Sex, Violence & Death til. Tre vers som i kronologisk orden tar føre seg dei tre omgrepa i tittelen. Sakte, og intenst brennande, sig låta fram mot hovudpersonen si miskunnlause erkjenning av sjølvforakt.

Eg burde kanskje ikkje likt dette her… men eg gjer det.

6/10

Først publisert på Groove.no (i 2006)

Nov11

Delaware – Lost In the Beauty of Innocence

Posted on by
Standard

Kan det vere slik at Delaware har inngått for mange kompromissar i sitt søk etter å skape stor musikk?

cover  Eg sensar eit sus av ambisjonar. Ambisjonar om å lage stor musikk. Ambisjonar om å nå ut til eit stort publikum. Med Lost In the Beauty of Innocence maktar dei nok dessverre ingen av delane, trur eg. Dei kjem frå Drammen, men kallar seg Delaware i staden for Buskerud. Dei pakkar låtane inn i mektige arrangement. Poptrygge og lite utfordrande arrangement. Det smakar minste felles multiplum. Det vert anonymt og keisamt i staden for storslått og vakkert. Stort sett.

Lost In the Beauty of Innocence er kvartetten sitt andre album. Det fylgjer drygt to år etter debutalbumet …and everything reminds me. Ei plate dei gav ut på Tyskland-avdelinga til Sony. Dei er ikkje lenger eit Sony-band, men Tyskland-linken er stadig like sterk. Denne gongen i form av det noko mindre plateselskapet Strange Ways. Dei har ein talmessig hyggelig fanskare i Tyskland også. Og i Nederland. Ein fanskare som sikkert vil sette pris på årets album. Det skil seg nemlig ikkje i så altfor stor grad frå debuten.

I eit melankolsk og nokså fargelaust krysningspunkt mellom Coldplay og eit litt meir gitar-ausande band som Catherine Wheel, løftar dei fram tonar som sjeldan maktar å slå rot i hjarta. Dei grunnleggande melodilinjene som dei bygger låtane sine rundt manglar i dei fleste tilfelle eit vinnande vesen. Og lydveggene dei konstruerer utsondrar i liten grad vitalitet. Bandet og den produserande seigmannen Alex Møklebust prøver å skape kontrastar og variasjon ved å veksle mellom lågmælte og mektige parti, men har for mykje tryggleiksfokus til å finne vegen utav den grå løypa.

Eit par lyspunkt dukkar det rett nok opp. Den jumpande opningslåta The Fourteenth med sine strykarar og sitt kraftfulle refreng er eit habilt forsøk på å fusjonere det lettbeinte og det tunge. At dei i eit inspirert augeblikk til og med er i stand til å forme inntakande melodilinjer er You eit døme på. Ein øm og vakker ballade der Delaware sitt fremste aktivum vokalisten Richard Holmsen nesten er i nærleiken av å touche Jeff Buckleysk songkunst. Berre litt synd at dei køyrer låta fast i eit litt trøyttande siste minutt. Frå den mest energiske sida til bandet fresar With Fair And Anticipation seg fram i tiltalande melodiske former. Legg eg litt ekstraordinær godvilje til finn eg kanskje eit og anna formålstenlig parti i For What Reason og Wish For også.

Det vesle som duger kan likevel ikkje dekke til eit skrikande sakn etter særpreg og glød. Så kanskje kunne Lost In the Emptiness of Grand Ambitions ha vore ein vel så talande tittel for albumet.

3/10

Først publisert på Groove.no (i 2006)

Nov11

The Colors Turned Red – All The Way Up

Posted on by
Standard

Og så vart alle fargane grå.

cover  Dette er vel eigentlig berre trist. Trist og unødvendig. Ja, det er som om ein kunne endre det siste ordet i bandnamnet til denne kvintetten frå Haugesund frå red til grey.

Ved hjelp av eit kritikarhylla debutalbum, fylgt av ein snarleg retrett frå heile styret, skapte dei seg etterkvart ein aldri så liten legendestatus. Ein litt hol ein, vil eg då hevde. For albumet deira viste seg vel eigentlig ganske så fort å ikkje kunne leve opp til gjetorda frå kritikarane. The Colors Turned Red sitt forsøk på å omdanne poptonen frå 60-talet på eit inspirerande vis var dessverre pakka inn i eit altfor dansk, flatt og heller datert lydbilete.

I fjor dukka det så opp ein sommarlett og for så vidt hyggelig nok liten fire-spors EP som bar visse bod om at det kanskje var ein aldri så liten revansje i emning. Det er det ikkje. All the Way Up er nemlig plata som The Colors Turned Red aldri skulle ha gitt ut. Den saknar det meste som skal til for at popmusikk skal stå fram som vital og interessant. Den saknar gode melodiar, den saknar dynamiske og pasjonerte arrangement, den saknar interesseskapande tekstlinjer, den saknar glød og vitalitet.

Visst viser låtskrivar Haakon Larsen at han kjenner til korleis ei vinnande melodilinje skal låte. Dessverre viser han det berre i mikroskopiske porsjonar. I deler av versa i tittellåta, tidvis bakom eit klabbete arrangement i I Saw Her Again Last Night, i ei og anna linje i Lady on My Mind, og i dei første sekundane av den Descartes-omskrivne I Feel, Therefore I Cry. Litt her og litt der altså, det blir ikkje fullgode låtar av slikt. Det blir halvvegs-låtar. Og ein halvvegs poplåt har det best i skrivebordsskuffa. Eller eventuelt på omarbeidingspulten. Der kunne Larsen kanskje også gjort eit og anna med dei heller platte og tomme tekstane.

Store deler av albumet er spelt inn live i studio. Noko som i utgangspunktet vitnar om ei ubunden og organisk innstilling. Men denne innstillinga er ikkje blitt fanga opp og gjort til ein del av det endelige resultatet. For det er av det meir strevsame og oksygenfattige slaget. Forsøka på å skape dynamikk verkar ofte nokså vaklande og tilfeldige. Og det som burde stått fram som eit overskotsprosjekt, står heller fram som noko kraftlaust og matt (og står såleis i stil med det anemiske coveret).

Bandet snakkar om å spele inn endå ei plate. Vel, kanskje det, ryktet er jo allereie øydelagt. Og så mykje verre kan det jo ikkje gå.

2/10

Først publisert på Groove.no (i 2006)

Nov11

Guy Clark – Workbench Songs

Posted on by
Standard

Ein og annan fin låt har Texas-trubaduren mekka saman på benken sin denne gongen også.

cover  Enkelte er så produktive og kjappe at dei knapt har tid å snu seg før dei har ei ny plate på trappene. Andre tek seg god tid, dei tenker, flikkar og høvlar. Guy Clark høyrer med blant dei sistnemnte. Workbench Songs er mannen sitt ellevte album. Noko ein neppe kan karakterisere som eit høgt tal når ein veit at han platedebuterte for over 30 år sidan. Det gjorde han like så godt med eit meisterverk, Old No. 1. Eit album som kan skilte med evige countryklassikarar som Desperados Waiting For a Train, L.A Freeway, She Ain’t Goin» Nowhere og Like a Coat From the Cold.

Slikt skapar forventningar. Forventningar Clark nok aldri heilt har klart å leve opp til. No har ikkje underteikna høyrt rett alle av mannen sine post-1975 album. Trur likevel eg har rimelig brukbar dekning for å hevde at han har komme opp med fleire bra låtar desse åra, men ingen album av storveges art. Det blir nok ikkje Workbench Songs heller.

Albumet har sine to-tre spor som maktar å få fram ei viss sitring i nakkeregionen. Det har ein litt større lott av det ein kan karakterisere som greitt dugande saker. Og det har sin vesle avdeling av daffe ting.

Clark har med seg ein rutinert liten gjeng til å traktere strengeinstrument av ulike slag, men stort sett av typen «ikkje straumførande». Blant andre Verlon Thompson og Shawn Camp, som også har eigne solokarrierar. Desse to bidrar også med harmonisong, saman med for meg ukjente Morgan Hayes. Ved nokre høve tenderer kanskje dei instrumentale bidraga mot det rutineprega, men stort sett har dei eit friskt og fruktbart preg. Det kan forresten godt vere at Clark sjølv har laga nokre av instrumenta det blir spelt på. Mannen driv nemlig som instrumentmakar når han ikkje spelar musikk. Det vil altså sannsynlegvis seie mesteparten av tida.

Clark var ein god venn av avdøde Townes Van Zandt. Han har gjort versjonar av fleire av hans låtar tidlegare. Denne gongen har han funne plass til vakre No Lonesome Tune. Clark og hans medhjelparar tar korkje låta inn i nye landskap eller gjer den ein magisk touch à la Van Zandt. Habil plankekøyring, kan ein kanskje kalle det.

Dei aller fleste låtane på Workbench Songs står imidlertid Clark bak sjølv. Det vil seie, alle er skrive i kompaniskap med ulike låtskrivarvenner. Den aller beste meinar eg må vere Out in the Parkin» Lot. Ein særdeles melodisk velfundert sak, servert i enkle, dvelande og ektefølte former. Ei skildring av råning, ragging, drikking og elsking som kulminerer i eit rett så inntakande refreng;

I love to see the neon dancin» on the gravel,
And I love to hear the pick-up trucks come unraveled,
Some have given up, some have given in,
Looks like everybody’s lookin» for a friend,
Out in the parkin» lot

Opningssporet Walkin» Man har eg også plassert på lista over Guy Clark låtar det er verdt å vende tilbake til. Ein countryblues med eit framoverbøygd driv og sprek strengeleik. Når Clark i tillegg finn det rimelig å nemne både Woody Guthrie, Chuck Berry og Mahatma Ghandi som viktige bidragsytarar for gåinga si historiske utvikling, kan det jo ikkje bli anna enn smått interessant. Det tredje sporet for den nemnte lista er Cinco de Mayo in Memphis. Og her er det tid for å få på seg sine finaste dansesko og bli med på litt upretensiøs texmex-jubel nedover Beale Street.

Sånn elles syng han om tornadotrøbbel, ryktespreiing, cannabis-røyking, ei dame som ikkje finn seg tilrette i den digitale kvardagen og ein trist klovn. Det er for så vidt greitt nok, men melodisk ikkje altfor minneverdig.

Men tre nye låtar til den etterkvart nokså fyldige samlinga av fin-fin Guy Clark-country tar ein sjølvsagt imot med takk.

5/10

Først publisert på Groove.no (i 2007)

Nov11

Eric Chenaux – Dull Lights

Posted on by
Standard

Ei ukonvensjonell og improvisert vandring i dei dunklare partia av folkland.

cover  Ei ny plate og eit nytt namn. Idear om korleis det vil låte byrjar å svirre rundt i hovudet mitt i løpet av dei 57 sekundane det tek i frå eg tar tak i albumcoveret og til den første tonen kling i stova.

Eg studerer coveret litt først. Nakent, ein slags ballongliknande figur med artistnamn og platetittel under. Dull Lights, hmm, sannsynlegvis ikkje hurra-musikk då, tenker eg. På baksida ser eg ni låt-titlar (lengde på kvar låt er pluss/minus fem minutt). Tre aktørar, og kva instrumenter dei spelar på, står også nemnt. Eric Chenaux syng, spelar elektrisk gitar, steel-gitar, ein 12 strengs-banjo og munnspel. Martin Arnold bidrar med tonar frå eit berbart sampling-keyboard og ein elektrisk banjo, medan Nick Fraser spelar trommer. Konklusjonen min idet stereoanlegget sin CD-skuff sluker plata: Eg vil ikkje bli forundra om Chenaux og hans menn byr på meir eller mindre tradisjonsbunden musikk i eit dunkelt opplyst kryssingspunkt mellom country, folk og rock.

Nitten sekund seinare er konklusjonen kasta på dynga og gravlagt.

No har absolutt Dull Lights både country, folk og rock i årene, dunkelt opplyst er det også, men tradisjonsbunde er det definitivt ikkje. Til det har Chenaux henta ein for stor del av sin inspirasjon frå strøk av det soniske universet ein ikkje altfor ofte høyrer kopla opp mot nemnte sjangrar. Strøk der improviserande jazz, kronglete bossanova og generell eksperimentell musisering ikkje blir sett eit altfor tungt lokk på.

Etter at eg djupt inni min femte runde med Dull Lights byrja å fabulere om at vi her kanskje kunne ha å gjere med ein av 2006 sine meir interessante nykommarar, var det på tide med litt googling for å komme Eric Chenaux nærare inn på livet. Det øvste treffet fører meg rett inn på Chenaux sitt hjørne av Constellation records (Montreal-labelen som gjev ut Dull Lights). På bildet som der kjem til syne ser eg ein skjeggpryda fyr med ein gitar i fanget. Han ser avgjort ut til å vere godt forbi den alderen der ein normalt platedebuterar. Og sant nok, i biografien under bildet kan ein mellom anna lese dette:

«På 80 og 90-talet spelte Chenaux rytmisk sinnsjuke halvriff saman med det ærverdige postpunk bandet Phleg Camp, og seinare skreiv han songar i gitarduoen Lifelikeweeds. For tida spelar Chenaux vindskeiv søt-jazz i The Reveries, improviserer svidd polyfoni i The Guayaveras og The Draperies, er medlem i den svingande jazzkvintetten Drumheller, spelar langsamt i selskap med Michelle McAdorey og psykedelisk i hop med Martin Arnold, skriv jazz-standarder for The Ryan Driver Quartet, og komponerer vridde lyriske balladar for The Tristanos.»

Og det er slett ikkje alt. Same biografi droppar vel eit trettitals namn til som Chenaux har kollaborert i hop med opp gjennom åra. Få som gjev gjenklang i skallen til underteikna, men sikkert mange hos folk som jamleg hankar inn stoff frå utgjevingslistene til Constellation (lister som omfattar kreative tonekunstnarar som Godspeed You Black Emperor!, A Silver Mt. Zion og Black Ox Orkestar).

Så, han er ingen debutant den godaste Chenaux altså. Eller? Dull Lights er visstnok første gongen det kjem ut ei plate i hans namn. Han er definitivt moden for det, noko både nemnte bilde og albumet sitt originale soniske vesen vitnar om.

Det startar med ein Skullsplitter. Ikkje av den brutale typen som kilar seg tvers igjennom med eit einaste dirrande slag. Men meir ein som pirkar og knakkar ikkje altfor krast. Litt irriterande vil kanskje nokon hevde. Ein part improviserande strengevandring og cymbaltrimming og ein part vemodsfarga vokaliserte melodilinjer er vel ein meir sympatisk, og i mine øyrer også meir korrekt, karakteristikk. Med eit munnspel som trur det er ei sekkepipe som ekstraingrediens tilfører Chenaux Skullsplitter ein vinnande dose skotsk høglandsstemning. Dette saman med den ukonvensjonelle tilnærmingsmåten sender eit par tankar i retning den eksperimentglade skotske folkrockaren Richard Youngs. Tankar som kjem tilbake eit par andre stader også.

Røysta til Chenaux og konturane på melodilinjene han har for seg kallar på si side vel så ofte fram diffuse bilde av Will Oldham og Chenaux-landsmenn som Hayden og Great Lake Swimmers.

Frifolk er ein etikett som vel har vokse seg større enn seg sjølv dei siste åra. Eg skulle derfor tru at det også er plass til Dull Lights sine soniske vendingar innafor dei vindskeive og mangefarga frifolk rammene. Både når det blir jakta på Worm And Gear i syreriffa og banjopsycha skapnad, og når tittelkuttet drar seg framover i langsamme, klagande og cymbalkviskrande former.

I siste halvdel svingar Chenaux lyden inn i litt meir konvensjonelle former. Den dobbelvokaliserte og ikkje så lite nydelige visa White Dwarf White Sea er nokså ribba for utskeiingar. Medan den vakre countrylåta Memories Are Not Pleasure må tåle å bli lydstøtta av eit gromt jazzgroove og ikkje heilt freakfrie banjotonar. Den hengslete countryrockaffæra Ronnie-Mary er på si side ein gitarskarp og feedbackdrenert sak med eit og anna Crazy Horse avtrykk.

Dull Lights manglar kanskje litt groovy retning enkelte stader, men improvisasjonslysta er livgjevande, vemodet rammande og lystonen gåtefull. Og då er i alle fall dei fleste premissar til stades for å komme seg innunder huda hos underteikna.

6/10

Først publisert på Groove.no (i 2007)

Nov11

Rosanne Cash – Black Cadillac

Posted on by
Standard

Ei dotter minnast og tar farvel, med velfunderte ord og sterke tonar.

cover  «Eit kart – eit geografisk kart, eit åndelig kart, eit emosjonelt kart».

Slik omtalar Rosanne Cash sitt nyaste album i eit intervju med New York Times. Det er eit kart ho har rissa opp av pur naudsyn. For å heidre, for å minnast, for å føle, for å sjå, og for å kunne starte på den neste etappen.

15. mai 2003 døydde June Carter Cash. 12. september 2003 døydde Johnny Cash. 24. mai 2005 døydde Vivian Liberto Cash Distin. Rosanne sin stemor, far og mor. Black Cadillac handlar om saknet og om sorga, om minna og om livet etterpå. Den handlar om handfaste stader og verkelige hendingar, om draumar og uhandterlige opplevingar, og om kjærleiken.

Privat og navleskodande, vil kanskje ein del tenke. Ikkje når Rosanne gjer det. Ikkje når ho song om si eiga skilsmisse på albumet Interiors i 1990, og ikkje no. For sjølv om familien er nær og kjenslene inderlige, blir det aldri utleverande eller sentimentalt. Til det er Rosanne ein altfor god låtskrivar. Ho formulerer seg og handsamar orda på kløktig vis. Ho seier ikkje for mykje. Det blir skapt bilete, og det blir nytta talande metaforar. Det lever og gror mykje mellom linjene, og i det usagte. Det handlar definitivt om hennar familie, men kunne også ha handla om veldig mange andre familiar.

«Rosanne, say c’mon». Tre sekundar av eit femti år gamalt opptak. Ein far kommuniserar med si vesle dotter. Band blir knytt. Det er det første vi får høyre når vi set plata i gang. Det neste er ein barsk ubønnhørlig Massive Attack-slekta bassgang. Tittelkuttet er på veg, og vi blir ført inn i den andre enden av livet. I følgje Rosanne skreiv ho denne låta seks veker før det første dødsfallet. Spooky. I ei reinskoren og minimalistisk språkdrakt fører Rosanne oss inn i eit mørkt bilete. I bakgrunnen rullar ein svart Cadillac, og det er gravferd. «It’s a lonely world, I guess it always was, minus you, minus blood, my blood«. Gitarmønsteret er like enkelt som det er effektivt. Ein trompet kjem på ei sordinert vitjing, og eit orgel trenger seg på i siste fase. Ein blir sogen inn, det er ikkje til å unngå. Ein vil ikkje ut att, for her er det vakkert. Vakkert, eldfullt og nådelaust.

Det fantastiske er at det finst fleire songar på dette albumet som kallar fram liknande kjensler. Den pianoleidde countryballaden I Was Watching You er ein av dei. Veldig ein av dei. Tre vers, tre perpektiv, femti år. I det første verset ser ho sine kommande foreldre på bryllaupsreise mot Texas med «Hank Williams on the radio». Det påfylgjande refrenget fortel at «long before life, there was love«. I det andre verset ser ho faren reise frå henne, søstrene og mora; «you never came back, but I know you tried«. Refrenget trøystar, «when it falls apart, there is love«. I det tredje verset er faren død, men ho kan høyre han synge i det avsluttande refrenget; «long after life, there is love«.

Halvparten av låtane er spelt inn i New York, med Rosanne Cash sin ektemann John Leventhal som produsent-ansvarleg. Den andre halvparten er spelt inn i Los Angeles, og her er det Bill Bottrell (Tom Petty, David Baerwald, Sheryl Crow, Shelby Lynne) som har hatt styringa på knottane. Begge dei to låtane eg har nemnt så langt er frå LA-seansen. Der vart God Is in the Roses også spelt inn. Ei nennsam vise som vert trilla i gang og runda av med velklingande piano-tonar, men som elles lever blant akustiske strenger og smidig rytmikk. Sårt og sjeldsynt vakkert om sakn og smerte;

The sun is on the cemetery,
leaves are on the stones,
there never was a place on earth,
that felt so much like home,
we’re falling like the velvet petals,
we’re bleeding and we’re torn
God is in the roses
and the thorns.

Benmont Tench (kjent frå Tom Petty sitt Heartbreakers, og som tangent-traktør på eit uttal innspelingar) er med både på New York og Los Angeles seansen. Frå sistnemnte er det særlig piano-arbeidet hans ein legg merke til. Tre er nemnt, den fjerde heiter The World Unseen. Ein blå ballade, der pianoet konsulterar ein jazzig akkord og fem, medan ein mutert gitar lever i bakgrunnen. Faren er kanskje ikkje i nærleiken lenger, men ånda hans er ikkje langt unna. Så derfor:

I will look for you in Memphis and the miles between,
I will look for you in morphine and in dreams,
I will look for you in the rhythm of my bloodstream,
westward leading, still proceeding,
to the world unseen.

Rosanne har nok eit litt meir reservert forhold til det gudfryktige enn kva faren hadde. I alle fall fornektar ho religionen og alt dens vesen i ganske så kraftige ordelag i den stridige og smått trippy countryrockaren Like Fugitives; «I don’t want your tired religion, I’m not a soul you need to save«. I ein song som verkar å vere skriven like etter mora sin død kjem ho også med utfall mot skruppellause advokatar, og den tomme «sanninga» på TV-skjermen.

I den småfunky poplåta Dreams Are Not My Home er det draumane ho vil til livs. For Rosanne vil «live inside the world» og «act like a real girl«. Ein anar nok ein kritikk mot kristendommen her også, særlig i fiffige fintar som «the spires of churches, are the last place to enjoy the view«. Siste dose med avstandtaking til kristendommen kjem i det brassdampande og bluesy nummeret World Without Sound. Her er problemstillinga kven ein skal lite på. Kanskje det hadde vore lettare om ein hadde masse pengar, budde i Paris, eller var John Lennon. Eller kanskje om ein var kristen? Trur ikkje det nei, for; «I cannot believe, cause no one in the Bible craves my company«.

Dette er også ei tid for å søke mot sine røter. I den dirrande countryblues-låta House On The Lake er Rosanne på ei reise mot sør; «back to the place where I was born, back to my Southern home«. Og i den avsluttande og varlege visa The Good Intent tar ho oss med heilt tilbake til då den fyrste Cash ankom landet, frå fattige skotske kår med eit håp om å kunne «love this Arkansas».

I desse dagar då filmen om Johnny Cash går sin Oscar-nominerte seiersgang frå Hollywood til Brisbane, kunne det kanskje også vere greitt å få med seg ein litt anna versjon. Ein nærare og meir ekte ein. Levert av ei stemme som er arvelig belasta når det kjem til det å vere varm og myndig.

8/10

Først publisert på Groove.no (i 2006)

 

Nov11

The Captain & Me – Automata

Posted on by
Standard

Med mot og glød kastar kapteinen og hans fylgjesvenn seg over tonar dei støtte på under si ferd frå Oslo til Ankara via California.

cover  Med eit pågangsmot og ein entusiasme som slett ikkje bankar på døra kvar dag presenterer The Captain & Me seg som ein duo eit par nummer til venstre for den norske folkeskikken. Syngande for full hals og med sekken overfylt av forskjelligarta lydkjelder kastar dei seg om halsen på tonar frå så vel kosakksteppene og den balkanske halvøya som californiske harmoniar, Appalachian-inspirert strengetukting og britisk poptradisjon. Ikkje daft, døande, einspora eller proteksjonistisk dette her, med andre ord.

Captain-halvdelen av duoen heiter Morten Krane. Han syng og spelar på fleire instrument enn kva underteikna har kontroll over. Me-halvdelen ber til daglig namnet Even Vaa. Han syng også, og spelar på omtrent like mange instrument som kapteinen. Dei har spelt inn stoffet til Automata over ein to-års periode på Even sine stadig skiftande soverom. Og har no lurt Saint Thomas til å gje ut sakene på sin nystifta platelabel Cornerman. Ja, dei skal visstnok vere både oppvarmingsband og backingband for fyren på ein liten turne på nyåret ein gong også. Kan det gå bra?

I eit presseskriv som har komme meg i hende er utgjevar så elskverdig at han namngjer ei god handfull av inspirasjonskjeldene til duoen. At The Decemberists og Wunderkammer er to av desse kan ein vel vanskelig nekte for at ein har merka seg. Harmoniar i ei lett oppfucka Crosby, Stills & Nash-ånd kan ein også dra kjensel på her og der. To andre som er nemnt i skrivet er serbarane Goran Bregovic og Boban Markovic. Kor tett Automata sitt soniske vesen ligg desse herrane har eg dessverre eit for spinkelt grunnlag til å kunne meine noko om. Det eg kan prøve å ha ei meining om er at dei to gjer sakene sine med noko av den same omfamnande energien eg tidlegare i år fant hos vår mann i Beirut; Zach Condon og hans Gulag Orkestar. Men dei har langt færre blåsarar i sin midte, mindre vemod i røysta, og ein noko kraftigare vestlig bris i ryggen enn jyplingen frå New Mexico.

Idérikdom, flittige soniske sceneskift og eit monaleg vågemot er stikkord eg har notert på blokka. Slikt kan fort ende med grunnstøyting. Eller motsatt, det kan ende i ein Trout Mask Replica eller ein Illinoise. Korleis Automata klarer seg? Den seglar forbi alle skjær i sjøen. Frenetisk og slett ikkje alltid etter kartet eller langs den anbefalte ruta, men like fullt strakt forbi. Eg skal ikkje hevde at den legg til hamn i same tidlause skapnad som dei to nemnte albuma, men den gjer det på meir enn skapelig vis.

Ei framifrå oppvisning i korleis ein kan føre ei låt inn og utav ulike soniske spor og samstundes halde tak i den så den ikkje svinn inn i tåkeheimen er røvarhistoria My Darling Mary K. Om fyren som på sjuande året sit og uler på cella si etter å ha skote «the filthy fucker» han i si tid fant i senga saman med den svikefulle Mary K.

Albumet sin tittel er vel sterkast knytt opp mot den spektakulært flotte songen dei har laga om den innovative ingeniøren Jacques de Vaucanson. Ein mann kanskje mest kjent for si mekaniske and, noko The Captain & Me feirar i eit praktfullt refreng; «See! See how the duck flaps his wings, bends the neck eating a grain, see the mechanical duck». Ein annan kar som blir æra med ein song er astronaut-legenda Yuri Gagarin, om enn i ei noko meir frittgåande form, der historiske fakta spelar ei birolle.

Elles går det i pokerspeling, whiskey og dansen rundt bålet. Og ein stad hevdar dei endåtil at There Is No Tomorrow, medan balalaikaen rår og vodkaen flyt. Mot slutten møter vi dei så på ei vidstrakt strand ved Middelhavet. Jenta er gresk og tonen likeså. We Could Stay Forever er omkvedet.

Ja, gjerne det.

6/10

Først publisert på Groove.no (i 2006)