Author Archives: Oddmund Berge

Ukjend's avatar

About Oddmund Berge

musikk, rock, pop, psykedelia, punk, postpunk, funk, garasjerock, hiphop, country, soul, folk, kraut, jazz, blues, viser, americana, litteratur, romanar, noveller, poesi, groove, og slikt.
Des2

Michael J. Sheehy – Ghost on the Motorway

Posted on by
Standard

Han syng om det trøblete i livet, Sheehy også, men han er vel verdt å høyre på.

6

cover

Det er noko som seier meg at eg burde ha høyrt på Michael J. Sheehy tidlegare. Lenge før Ghost on the Highway gav seg til kjenne no heilt nyleg. Det er noko med Ghost on the Highway som seier meg dette. Ganske mykje, faktisk.

Ein liten tur innom All Music Guide fortel meg at Sheehy på nittitalet var den fremste drivkrafta i Dream City Film Club. Ikkje ein filmklubb for urbane drøymarar, men eit London-basert rockeband med ein sterk hang til å vandre i dei ganske så mørklagte irrgangar. Tre plater spelte dei inn, før Sheehy ved overgangen til det nye årtusenet tok til å spele musikk under eige namn. Tre soloplater på tre år var frekvensen, i ein meir dempa og skjør singer/songwriter tradisjon enn kva han hadde gjort saman med filmklubben. Men så vart det stille. I fem år. Utan at verken Pitchforkmedia, Dagbladet eller underteikna har etterlyst han.

Alle hans tidlegare utgjevingar har komme ut på Beggars Banquet, denne gongen er det tyske Glitterhouse som har tatt på seg å spreie tonane hans utover det europeiske kontinentet. Tonar som definitivt har mykje til felles med fleire av hans stallkameratar hos Glitterhouse. Desse som synst Townes Van Zandt er minst like stor som Bob Dylan, og som veit at lenge før ein Van Morrison og ein Nick Cave, var det ein Hank Williams, ein Leadbelly og ein Son House. Desse som ikkje har vanskar med å innrømme at dei opererer innafor ein mangeårig tradisjon, men som likevel klarer å gje si eiga røyst eit særpreg.

Hos Sheehy finn vi spor etter såvel country som blues, gospel, rock og engelsk folktradisjon. Skjenka i ei sonisk form som langt oftare heller mot det varlige enn mot det elektrifiserte og frenetiske. Ukompliserte låtar i eit organisk og luftig lydbilde, og med ei spenning i seg som gjer dei vel verdt å fylgje.

Det er flokane ein sjeldan for løyst, opplevingane som har satt sine arr, og tankane ein tenker når hjerta er på sitt mørkaste, Sheehy finn mest grunn til å dvele ved. «A life without trouble really ain’t no life at all» gjentar han fleire gonger i den vakre gospelvisa Bloody Nose. Eg trur ikkje eg er veldig på villspor om eg utropar den påstanden til eit slags valspråk for den 35 år gamle engelskmannen.

Albumet startar med den dystre værmeldinga Break in the Clouds. Ei einsam sjel sit og hutrar under eit piletre i ein gudsforlaten kystlandsby. Uværet kjem nærmare og nærmare, og bønna han sender mot oven lyde slik; «lightning strike this tree, weepin» conductor electrify me». Kompet er spartansk, og Sheehy si røyst er produsert i fleire lag. Ei oppskrift som blir gjentatt på fleire av spora. I ei attraktiv crescendo form når han forbannar dagen han første gongen høyrte namnet til ei viss dame i Curse the Day. Og i eit vemodsfullt Midnight Choir tilsnitt når han i Son of Blue Moon skildrar nattevandraren sine ustødige skritt heimatt.

I før nemnte Bloody Nose får han verknadsfull vokalstøtte av ei kvinne, Sandy Mills. Ho tar på seg same rolla også når Sheehy kort og skånsellaust skildrar ei bilulykke i det hymneaktige tittelkuttet. Frå ein noko anna sonisk vinkel, den skranglete Waits-blues vinkelen, uttrykke han seg når han syng om ein kar sine alt anna enn sunne opplevingar i New Orleans. Medan det er gospelblues av det ikkje heilt stillfarande slaget som er opplegget når han skildrar ein bortkomen son sin anger og sine demonar i Crawling Back to the Church.

Det er mykje som talar for at eg ikkje har høyrt på Michael J. Sheehy for siste gong. Veldig mykje.

Først publisert på Groove.no (i 2007)

Des2

Shapes and Sizes – Split Lips, Winning Hips, a Shiner

Posted on by
Standard

Ein ung Canadisk kvartett med eit lausleg forhold til hevdvunnen låtstrukturering.

5

cover

«Ingen tråder holder meg» song Pinocchio, idet han lausgjorde seg frå Gepetto sin kontroll og fòr ut i verda på eiga hand. Slik eg opplever dei er det noko av det same Vancouver-kvartetten Shapes and Sizes forsøker seg på. Berre at deira lausrivingsprosess er retta mot den gjengse oppfatninga av korleis ein song skal henge saman. Rastlause, og utan hemningar i skreppa, søker dei fire seg mot utkanten av konvensjonell åtferd. Der låtstruktur og instrumentmanøvrering har eit lausleg forhold til det hevdvunne.

Den raft titulerte Split Lips, Winning Hips, a Shiner er Shapes and Sizes sitt andre album. Den knapt året gamle sjølvtitulerte debuten skal etter rykta rave rundt i endå meir intoksikerte og frirockande former. Så eg veit ikkje heilt om eg vil oppsøke den. Førebels har eg i alle fall meir enn nok med denne.

Den kanskje tøffaste utfordringa ein står overfor når ein eksperimenterer såpass fritt med låtstrukturen som det denne gjengen gjer er å halde fast i eit groove. Samstundes som ein også kan stå i fare for å miste både det melodiske og det dynamiske av synet. Shapes and Sizes får ting til å virke drygt halvparten av tida, medan dei i større eller mindre grad rotar det til resten av tida.

Eit dominant aktivum på plata er kvinna i gjengen, Caila Thompson-Hannant. Den uttrykksfulle røysta hennar er både høgt og lavt, aggressiv og eggande, som eit barn av Siouxsie Sioux og Patti Smith. Utan at underteikna klarer å få eit tydeleg bilde av kva ho har å melde. Det er sannsynlegvis ein god del, men det er no ein gong slik med Caila og gjengen at dei har det med å skifte retning og fokus i eit nesten skamlaust tempo, slik også på tekstfronten. Eg snappar opp skildringar av smerte, både av det slaget andre har forårsaka, og den ein må ta ansvaret for sjølv. Eg kan høyre ho komme med velvillig innstilte ytringar, for så i neste augeblikk å spytte ut noko nedsettande. Og eg kan høyre ho i samsong med Rory Seydel uttale at «victory in war, oh what a bore».

Rory Seydel, som også spelar gitar på mang slags vis, har forresten det vokale hovudansvaret på tre-fire spor. Spor som nok ligg nærare indierocken slik vi kjenner den enn det spora der Caila regjerer gjer. Hengslete i Wolf Parade retning i Teller/Seller og vimsete i Pavement retning i Can’t Stop That (Sinking) Feeling. Men det er nok helst som gitartraktør ein merkar seg Sedel. Vekselvis i knirkande og blødande fasong i sterke The Horses Mouthly Mouth, eller full av kvasse grimasar som i den Fiery Furnaces slekta Highlife (I Had Been Duped).

Trommeslagar og perkusjonist Jonathan Crellin må også ta sin del av ansvaret for at dette er saker som nektar å vere i ro. Og særlig legg ein merke til han i det tribale drivet han manar fram i Victory In War, og i villskapen han sleppe laus i Piggy.

Det skortar med andre ord verken på utforskartrong eller pågangsmot hos dei unge Canadiarane. Like fullt kunne dei nok av og til ha komme betre i frå det med å samla seg litt, og køyre eit meir retningssikkert løp. Utan at eg på noko vis ynskjer dei inn på trygg og konvensjonell grunn. Der har vi som kjent mange nok frå før.

Først publisert på Groove.no (i 2007)

 

Des2

Corrina Repp – The Absent and the Distant

Posted on by
Standard

I sakte og spartanske former, og utan å sløse med orda, klarer Corrina å skaffe seg all merksemda.

8

cover

«Corrina, Corrina, gal, where you been so long?» spurde Bob Dylan, og fleire med han, for ein del år sidan. Herr og fru Repp var store Dylanfans, i 1973 døypte dei derfor like godt si vesle nyfødde jente for Corrina.

«Corrina, Corrina, gal, you’re on my mind» og liknande ting, har underteikna, men trulig ikkje så veldig mange andre, gått rundt og mumla på dei siste vekene.

Mark Kozelek (Red House Painters, Sun Kil Moon) har sannsynlegvis tenkt omtrent det same. For etter å ha høyrt Corrina Repp varme opp for seg under ein konsert i Seattle gjorde han noko han eigentlig ikkje hadde tenkt å gjere. Han gav henne eit tilbod om platekontrakt på sin Caldo Verde label. Ein label han berre hadde tenkt å nytte til eigne prosjekt.

Det er ikkje så vanskelig å skjøne kvifor Kozelek falt for denne dama. The Absent and The Distant hentar sine tonar og sin stemning frå dei same dunkelt opplyste kveldstimar som Kozelek sjølv har for vane å rote seg inn i. Dvelande rundt, og midt i, eit folksy uttrykk syng Corrina Repp om sjelelige plager og strevet med å halde seg flytande. Stemma hennar har sitt slektskap med soniske medsøstrer som Cat Power, Nina Nastasia og Julie Doiron. Men det er ikkje noko ein skal henge seg altfor mykje opp i, og i alle fall ikkje bruke mot henne. Ho viser seg nemlig å vere noko meir enn ei i mengda.

The Absent and the Distant er som de sikkert har skjønt underteikna sitt første møte med Corrina Repp. Men om mine nettsøk ikkje spelar meg eit puss, så skal dette vere hennar fjerde album. Dei tre første har komme ut på den vesle fine Portland-labelen Hush Records, og har vel ikkje akkurat funne vegen utav byen i hopetal. Men etter at The Absent and the Distant for alvor greip tak i meg har i alle fall dei to føregåande funne vegen over Atlanteren og heim til meg.

I Take On Your Days (frå 2001): Eg høyrer ei dame med ei klar stemme og ein akustisk gitar. Intimt, vart og vemodig. Fine viser, men alle evnar ikkje å vekse seg ut av det gjennomsnittlege og inn i eit eigenarta bilde.

It’s Only the Future (frå 2004): Her gjer ho det litt annleis. Gitaren får selskap av piano og orgel, men mest markant er den nennsame elektroniske programmeringa av diverse blip, blop og beats som Keith Schreiner (Dahlia) er ansvarleg for. Kanskje er den litt tynn ved enkelte høve, men i hovudsak er det ei sakte brennande og gripande affære.

Adam Selzer (Norfolk & Western) har hatt for vane å involvere seg når Corrina spelar inn musikk. Slik denne gongen også. Han spelar på fleire av låtane, er hovudansvarleg for det tekniske og er eigar av studioet der det heile er gjort. Type Foundry heiter studioet, og er å finne i eit stort nedlagt varelager. Og nettopp sinnbilde frå eit stort rom står sentralt i mi oppleving av The Absent and the Distant. Eit stort og dunkelt opplyst rom. Månelyset prøver å trenge gjennom nokre sprekkar i tak og vegger, og ei 40 watts lyspære sukkar medtatt og blå bakom ein haug med rusta jern. Anar eg havet utafor? Eg trur det er varmt utafor. Det er klamt innafor. Det dryp. Pianodråpar fell mot klangfullt underlag. Pianotårer fell på steingrunn.

Song for the Sinking Ship er ein ordlaus song. Men langt frå meiningslaus. Corrina sine klare og presise pianoklunk og Liza Rietz sine dystre fiolin- og trekkspeltonar set stemninga. Her skal det handle om det som ikkje lenger er der, og om det ein ikkje når. Det skal handle om alle tinga du er, og dei du ikkje er. Det skal handle om å søke ei trygg hamn ein eller annan stad her i verda. Det skal handle om å krype saman innunder natta. Det skal bli hevda at «some girls don’t want to stay home». Og det skal bli uttrykt med vemodig songkraft at «it can’t be anyone’s life except mine».

Gitaren er der, men ikkje som den sentrale lydberar. Pianoet har ei meir framtredande rolle. Ikkje den melodiberande, men som resonans, som leverandør av klokkeklare soniske fonem, som ein stemningskolorerar. Mest sentral, i dei åtte spora den er med, er no likevel stemma til Corrina. Lengst framme, ja langt framom, rein, intim og forførande. Bakom, langt bakom blir det sådd litt uro. Det skurrar, det skrapar og det gnistrar. Men altså helst der bak, inne i dei mørkaste krokane. Eit lite unntak er den smått yppale Safe Place In the World, der refrengtonane vrenger seg litt og ein elektrisk gitar kjem i framgrunnen. Joe Haege (som til dagleg spelar gitar i Portland-bandet 31 Knots) bidrar sterkt på denne. Det gjer han på fleire spor. På det litt Cowboy Junkies-aktige Let Us Lie Underneath the Night. Og ikkje minst på dobbelvokaliserte og pasjonerte That Which Has No Remorse, som han også har komponert. Dei ni andre har Corrina Repp komponert.

Corrina seier ikkje for mykje. Ho legg ikkje sjela si eller hjarte sitt framfor ein i blødande tilstand. Ho held ting tilbake. Ho er gåtefull. Ho er litt slik som Nina Nastasia. Men ho er varlegare enn Nina. Spartansk kan ei definitivt kalle det ho gjer. Men også atmosfærisk. For innimellom alt det uspelte, alt det ugjorte og alt det usagte kan ein ane konturane av noko meir. Noko større.

Og størst, i all sin nakne, enkle og mørke prakt, er Anyone’s It. Eit monotont teppe, vevd i hop av eit skurrande ekko, ein e-bow og eit klagekor, bygger seg opp i bakgrunnen, mens Corrina syng om alt det der som gjekk tapt. Sakte, dvelande og suggererande tar ho lyttaren med inn i mystikken. Slik ho stort sett gjer det heile plata igjennom.

Eit kjærkome funn.

Først publisert på Groove.no (i 2007)

 

Des2

The Redlands Palomino Co. – Take Me Home

Posted on by
Standard

Eit litt dovent forsøk på å fylgje opp ein fin debut.

3

cover

By the Time You Hear This… We’ll Be Gone stod det å lese på London-bandet Redlands Palomino Company sitt debutalbum for drygt to år sidan. Underteikna avslutta sin omtale av den plate med eit håp om at det ikkje måtte vere heilt hald i den kunngjeringa. Håpet mitt er gått i oppfylling. For her er dei igjen. Men jublar eg?

Nei, eg gjer ikkje det, gitt.

Akkurat som sist gong har dei tatt turen til americana. Men dei malar eit fyldigare sonisk bilde denne gongen. Det er ikkje eit betre bilde. Det er eit meir satt bilde. Eit bilde som slørar til personlegdomen.

Under sitt americana-besøk har dei sannsynlegvis spankulert og svetta langs dei same gatene, og frekventert dei same barane i Whiskeytown som Ryan Adams i si nittitals-tid herja rundt i. Dei har funne ei verd av smerte langs ruter der både Drive-By Truckers og Son Volt har vore. Dei har tatt turen Over the Rhine og møtt på 10 000 Maniacs. Og dei har prøvd å finne ånda frå Joshua Tree. Dei hadde eit visst tak i den sist, men no held det på å glippa.

Det er ekteparet Hannah og Alex Elton-Wall som er frontfigurane i bandet. Dei deler på låtskrivinga og synginga, og spelar begge gitar. Ho har ei krystallklar og fin røyst, hans er av det meir rufsete slaget. Hennar låtar hellar litt meir mot folk og pop, men har absolutt ein tydelig countrytwang i seg. Hans låtar har oftast eit meir skranglete preg. Slik var det vel sist også. Då var fleirtalet av låtane gode. No er det berre eit mindretal som er gode.

Dei to er som sagt gift, lukkeleg får ein håpe. I tilfelle blir ikkje dette avspegla i songane dei skriv. Tematikken krinsar stort sett rundt det trøblete kjærleikslivet. Einsemd, sakn, sjalusi, svik og slike ting. «I’ve got that sinking feeling coming over me», «I’m sitting here my love, with a beer and an empty feeling», «just spare my broken heart the lies», og slike ting.

«You got married in the summer ten years too soon» lyde opningslinja. Ein desillusjonert ektemann sit helst og stirer i taket, eller på jentene i byens barar. Wasted On You syng Hannah og Alex i lag. Låta kunne vore henta rett frå Whiskeytown sitt Pneumonia album. Den er dugande nok. Og blir avslutta med eit ikkje heilt ueffent råd idet dei ber fyren om å «go home and ask her to dance».

Ein annan dugande låt er Friend In the Dark, som gyngar seg fram på linjer eg meinar å ha høyrt før, men som eg like fullt synst om å høyre nok ein gong. Ein tredje eg finn ei viss meining i er Please Come Running med sitt friske sing-a-long refreng.

Men det er berre ei låt som set skikkelig merke etter seg. Det er Harbour Lights. Ein vakker ballade om svik, og fortvilinga som fylgjer. Den er Hannah sin. Låta sin kvinnelige hovudperson kjenner nok at tungsinnet overmannar henne, men tonane som skildra dette overmannar aldri. Dei er nennsame, luftige, enkle og har eit par subtile løysingar, som til dømes nokre vemodstunge trekkspeltonar.

Harbour Lights er ikkje representativ. Dei representative er vel helst dei flate og dei fargelause. Dessverre.

Først publisert på Groove.no (i 2007)

Des2

Radical Face – Ghost

Posted on by
Standard

Ein vital popdans blant spøkelse og ugode minner.

8

cover

Kor radikalt fjeset, eller skal vi heller seie det musikalske uttrykket, til 24 år gamle Ben Cooper er, kan nok diskuterast. Nei forresten, det trengst ikkje diskuterast, det er ikkje radikalt. Det har som dei fleste fjes, eller skal vi heller seie musikalske uttrykk, tydelige likskapar med mange andre. Av desse andre snakkar vi i denne samanhengen først og fremst om ein del artistar som av meir eller mindre uforståelige årsaker blir plassert i den altfor digre og særdeles diffuse indiepop-båsen. Tre eg skulle tru kunne ha ein viss retningsgjevande funksjon i så måte: The Shins, Rogue Wave og Sufjan Stevens.

For eit år sidan agerte Ben Cooper under ein annan vignett enn Radical Face. Då kalla han seg Electric President. Det vil seie, han var ikkje heilt aleine om å ta på seg den rolla. Han hadde ein visepresident ved sida av seg, Alex Kane. Saman lagde dei albumet s/t, eit poporientert album der computerar og synthetiske maskiner var dei mest sentrale lydgjevande kjeldene. Det var duoen sitt debutalbum.

Radical Face er eit prosjekt Ben Cooper driv ganske så aleine. Ghost er det andre albumet. Det ber sitt namn med rette. Den grunnleggjande tanken til Cooper denne gongen var å skape noko kring ideen om at eit gammalt hus har ein historie. Ein historie saman med menneske. Så kva om huset sine veggar kunne fortelje sin historie? Kva om menneska som har levd i huset no bur i veggene, eller under golvplankane?

I Cooper sitt vesle private studio i Jacksonville, Florida har ideen blitt til tre kvarter med stemningsrik, vemodig og vakker popmusikk. Men ikkje av typen knitrete og underprodusert lo-fi. Gitar, piano og handklappa rytmikk dannar utgangspunktet, fleire andre lydberande kjelder får vere med, frå banjo via keyboards til synthetiske strykarar. Tidvis bygger Cooper låtane sine mot ganske så ruvande og omfamnande høgder, men utan å vere i nærleiken av å bli svulstig.

Kall det gjerne eit konseptalbum. Sjølv vel eg å tenke på det som 11 soniske noveller som har visse kontaktpunkter med kvarandre. I første rekke ved at den eg-forteljande hovudpersonen er den same i alle (trur eg i alle fall), og at alle føregår i eller i nærleiken av spøkelseshuset.

I det tekstlause opningssporet Asleep On a Train illustrerer jamne trekkspel-tonar pusten til ein sliten vandrar på veg heim. Nennsame pianotonar, lengtande nynning og feltopptak av toget sin monotone rytme fyller ut eit fredfullt bilde. Forskjellige feltopptak er eit viktig element i og rundt alle spora på albumet. Og då spesielt for å skape bilde av dørar som opnar og lukkar seg, golvplankar som ikkje ligg i ro, og vegger som lever.

Det skikkelig storarta er at i dette knirkande, dunkle og atmosfærekallande opplegget dukkar det fram den eine flotte popsongen etter den andre. Litt for like i både puls og tone er det kanskje nokon som vil hevde. Sterkt forførande i både puls og tone hellar nok underteikna ganske så kraftig mot å hevde.

I det den heimvendte vandrar, bortkomne son og ustabile elskar stig inn døra slår det eit så rungande og Shins-flott «welcome ho-ho-ho-ho-ho-ho-ho-ho-ho-ho-me» imot han at det ikkje er det minste rart han finn seg ein stol og stotrar fram at no er tida inne for å «heal the scars from off my back, I don’t need them anymore». Han skal fort bli heimsøkt av minner som gjer at gro-vilkåra for både det eine og det andre såret nok ikkje blir dei aller beste.

«I closed my eyes and saw my father’s sins,
They cover me like a second skin,
I pealed them off and sure I bled a bit
But now I’m free to sink my own damn ship»

Det er banjo og strykarar og eit mantra som seier at «if blood is thicker than water, then Let the River In». Deretter fører Cooper oss taktfullt over i Glory. Den kanskje aller finaste låta her. Det er triumf og nederlag, sakralt og episk. Ein historie fortalt «at the rooftop’s edge». Med stort utsyn og himmelen som tak sit den namnlause hovudpersonen og prøver å gløyme. Rundt han, anar vi ei framtid i brann: Ei raud sol, ekkel røyk, og ein fugl i trøbbel «pleading for help I can’t provide».

Det er skralt med optimisme, og lite håp i sikte. Den heimvendte, og sterkt heimsøkte, skyt etter spøkelse og ser seg sjølv i ferd med å drukne Wrapped In Piano Strings. I lyset av ein døande måne syng han harmoni med eit spøkelseskor Along the Road. Til mørke og lengtande tonar sukkar han eit «we will fall apart with everything» i Sleepwalking. Og den evige søvnen har for alvor ramma huset sine bebuarar i avslutningssporet Homesick. Likevel er det noko i tonen, i Cooper si lyse røyst og i dei varme og tidvis rett så frodige arrangementa, som i det minste skaper ein illusjon av at ikkje alt håp reiste vidare med toget.

Så kan ein saktens seie at han leverer tett opp til kva ein del andre har gjort før han. Tre av dei vart nemnt innleiingsvis, og fleire kunne sikkert slått fylgje. Mellom anna synst eg, i namnet åt den mjuke og vennligsinna psykedelia, at det er noko Mercury Rev-aktig over Haunted? Og kan han ha hatt Love sin Red Telephone på øyra i første del av Winter Is Coming?

Uansett lån, likskapar og mangel på radikal originalitet, eg trivst skummelt godt i dette selskapet. Derfor er eg veldig glad for at Ghost låte akkurat slik den låte. Så får heller andre ta seg av å låte annleis.

Først publisert på Groove.no (i 2007)

Des2

Over The Rhine – The Trumpet Child

Posted on by
Standard

Dei kastar slett ikkje bort tida di med musikk du ikkje treng.

7

cover

Det skjer ein del gonger at ei plate viser seg å vere mindre skarpskodd enn det ein først trur den er. I løpet av dei fem åra eg har synsa om plater på groove skal eg innrømme at eg nokre gonger har trekt konklusjonen før eg har oppdaga det, og slik komme i skade for å dele ut godord og poeng vel rundhanda. Den omvendte problemstilling derimot, at ei plate har vist seg meir skarpskodd enn kva inntrykket fortalte meg då konklusjonen vart trekt, er eit sjeldant fenomen.

Faktisk kan eg berre komme på ein gong der dette har hendt. Ohio er namnet på den plata. Ei dust farga, sakralt framstilt og særdeles innbydande tonesett plate, skapt med nennsam hand og enkle middel av mann og kone duoen Over the Rhine. Dobbel er den også, utan at den tar skade av det. Då eg skreiv nokre ord om den på nyåret i 2004 burde eg nok vore rausare med godorda og endt opp med seks groove-poeng i staden for fem. Ja for det hadde så avgjort den samlinga av sjelfulle songar frå ei kosmisk americana-bakgate fortent.

Turneen som fylgde Ohio sleit på ekteskapet, og dei to (Karin Bergquist og Linford Detweiler) bestemte seg for å nedprioritere musikken for å redde samlivet. Det kan tyde på at dei har lukkast med det, for i 2007 har musikken blitt opprioritert igjen. To nye plater. Snow Angels, som vel var denne julas finaste juleplate, og The Trumpet Child, ein blåfarga men håpefull midtvesten cabaret som har henta sin inspirasjon frå slikt som New Orleanske jazzbuler, gamle hymner og anna amerikansk pre-rock stoff.

Karin Bergquist legg ambisjonane der dei bør leggast når ho i første linje proklamerer fylgjande: «I don’t wanna waste your time with music you don’t need». Og ho, mannen og deira medmusikantar lever opp til ambisjonane. The Trumpet Child lever i eit sonisk landskap ikkje så heilt ulikt det damer som Norah Jones og Katie Melua tar seg fram i. Men spør du underteikna ja så opplever eg at Over the Rhine går litt djupare enn desse, samstundes som dei tar seg fram med ein frodigare bris i ryggen.

Karin Bergquist er utstyrt med denne forsiktig håse, sterkt sensuelle og myndige røysta som evnar å gjere ein song til eit personleg vitnesbyrd. Laust og ledig men med stor kontroll leiar ho songane langs ein om ikkje akkurat flomlyst så heller ikkje mørklagt veg. Og bakom henne sitt han Detweiler og trillar fram jazzige tema frå eit piano, Brad Jones har basskontroll med kontrabassen og Mickey Grimm spelar meir enn slår på trommene. Ein innhyra Jim Hoke smyg innom med varme tonar frå ein saksofon eller ein klarinett, og Tony Paoletta fargar nokre krokar med tonar frå ein steel-gitar.

Det handlar om kjærleiken. Sett gjennom augne til nokon som trur på den. Nokon som har håp, lyst og framtid. Nokon som vil omfamne og ikkje forkaste. «I don’t wanna waste good wine, if you won’t stick around» syng ho Karin i opningssporet. «You smell like sweet magnolias and Pentecostal residue» syng ho ein annan stad, men grublar også litt forsiktig over om ho lurer seg sjølv. Det gjer ho ikkje når ytrar eit ynskje til sin kjære om å fordrive heile dagen i senga, der dei kan bli «stoned on love».

Tittelkuttet handlar om kjærleiken til jazzmusikken. Og då spesielt den kraftfulle eller lyriske tone som kan komme når ein som kan det bles i hornet, «with Gabriel’s power and Satchmo’s grace». Don’t Wait For Tom handlar om kjærleiken til Tom Waits. Songe av mannen ved pianoet i ein sjargong veldig tett opp til slik vi kjenner gamle gode Waits; «He takes a little bow and tips his fedora, shouts like he’s gonna save Sodom and Gomorrah».

Dei avsluttar albumet i klassisk countryskapnad. Med ei låt som vel kan seiast å handle om kjærleiken den også. Kjærleiken til og trua på krafta i ein song. For If a Song Could Be President ville verda sett ganske så annleis ut om vi skal tru Over the Rhine. Då kunne Steve Earle «anchor the news», Neil Young vore senator, Emmylou Harris ambassadør og John Prine sjef for FBI. Det heile fortalt med minst to glimt i augekroken. Men glimt slett ikkje utan ein viss substans.

The Trumpet Child grev seg kanskje ikkje like djupt inn i sjel og sinn som det Ohio med tida har klart, men den får sinnet til å danse. Med raffinerte og stødige steg. Ikkje kom her og sei at slike tonar ikkje trengs.

Først publisert på Groove.no (i 2008)

Des2

Old Time Relijun – Catharsis in Crisis

Posted on by
Standard

Med både demonar og ein viss kaptein i ryggen trakkar dei fram med primitive men definitivt groovy skritt.

6

cover

I gromlåta Moonlight on Vermont, frå det legendariske Trout Mask Replica-albumet, lurte Captain Beefheart i si tid inn ei høgst personlig tolking av den gamle gospelhymna Old Time Religion.

Eg er meir enn skråsikker på at det må vere der denne ikkje heilt stabile banden frå Olympia, Washington har vore og henta namnet sitt. For aldri har eg høyrt nokon føre arven etter Beefheart vidare i eit sonisk leie nærare opp til kapteinen sine bravadar, enn det eksentrikaren Arrington De Dionyso og hans medsamansvorne i Old Time Relijun gjer.

Dei har vore blant oss nokre år allereie. Nærare bestemt sidan midten av nittitalet. Det vil seie det er berre De Dionyso og fyren som høgg hardt på sin tostrengs kontrabass, Aaron Hartman, som har vore med heile tida. Sånn elles har det komme og gått ein del folk. Mellom andre var Mount Eerie/Microphones sin Phil Elvrum med på laget nokre år.

På Catharsis in Crisis er dei fire. I tillegg til dei to nemnte, tutar Benjamin Hartman i saksofonen og Germaine Baca slår trommer. Og kvartetten festar like så godt grepet frå første spor. Gitarlyden er syredrenert og saksofonen brenn, medan dei to andre sørgjer for å halde Indestructible Life i eit skarpt groovy lende. «This is a war cry» gauler De Dionyso i buldrande og frenetiske former, så det skulle vere liten tvil om at han meiner det. Då The Invisible New tonar ut på eggande vis snautt førti minuttar seinare, har dei ført lyttaren gjennom eit temmelig ulendt og slett ikkje heilt trygt terreng.

Catharsis in Crisis er bandet sitt åttande album. I tillegg er det det siste i ein trilogi som De Dionyso har titulert The Lost Light Trilogy. Ein rimelig treffande tittel det, for det handlar mykje om å vere litt på sida av dei mest opplyste trasear. Eller som det vert uttalt i den råbarske rennesteinfunk-saken The Tightest Cage; «I got lost in the wilderness, I got lost in confinement».

Særlig til lys er det heller ikkje der hovudpersonen i Daemon Meeting ved ei feiltaking har hamna. Midt i ein krakilsk demon-konferanse nokre etasjar under bakkenivå. Akkurat idet demonane får ferten av kristenmannsblod og vår mann kjenner den verkelig alvorlige sveitten melde seg, tar De Dionyso ein liten finte for så på mantravis å stille seg det filosofiske spørsmålet «what does it mean to be human?».

Og mon tru om ikkje det er nett eit slikt spørsmål mykje av den bluesfunk/jazzrock-infiserte jakta til Old Time Relijun prøver å finne svaret på. Utan at ein kan seie at dei finn det. For lik dei fleste andre med eit liknande ærend har dei ein tendens til å hamne på villspor. Det er heilt i orden. For det skjer som regel meir når ein er på villspor, enn når ein slavisk følgjer spora i retning av den blankpolerte sanninga.

Eit nøkkelspor er den sterkt lengtande og delvis disorienterte In the Crown of Lost Light. Der De Dionyso opnar med eit djupfølt «oh moonlight»-sukk, før han målber den forsmådde nattevandraren si kjensle av at ting er noko ute av balanse. Eit anna spor eg har kryssa av for med tjukke strekar er den suggestive rakkaren Veleno Mortale, der De Dionyso like godt slår til og syng på italiensk.

Elles kan det vel også nemnast at akkurat som Beefheart ofte gjorde tar De Dionyso seg av coverutsmykkinga sjølv. Her er det strekteikningar av maskerte og umaskerte menneske i syndige positurar. Og så har han, ved hjelp av eit kart, gjort eit forsøk på å illustrere korleis han tenker at låtane på Catharsis in Crisis heng saman. Utan at eg heilt klarer å fylgje nett den tråden.

Strengt tatt er det vel ein del trådar her eg ikkje heilt klarer å fylgje. Men det gjer ingenting, for eg trivst veldig godt her inne eg, blant Circular Ruins, Garden of Pomegranates og slikt.

Først publisert på Groove.no (i 2007)

 

Des2

Okkervil River – The Stage Names

Posted on by
Standard

Okkervil følgjer som vanlig sitt dynamiske løp mellom frådande stryk og varlege kulpar, men med litt meir popsnert i understraumen denne gongen.

9

cover

Det var den store overmannande midnattskjensla som rei Okkervil River på deira førre album, Black Sheep Boy. Eit intenst storslått drama som nekta å sleppe inn lyset. Eit album som gradvis vaks fram til å bli eit av 2005’s aller sterkaste.

To år seinare har dei opna gluggane fanga nokre poptonar og dansar fram i dagslyset med eit litt lettare hjerte. Der Black Sheep Boy ikkje slapp lyttaren inn på seg utan ein viss motstand opnar The Stage Names døra med det same. Utan at alt dei har by på vert avslørt av den grunn, her er for mange rom til det. Og utan at desse tonane, som så raskt finn beinvegen inn i ryggmargen min, luskar mindre inspirerande ut bakvegen nokre rundar seinare. Slett ikkje, dei er der framleis, og er like utkrope fengande, og like vemodsfullt vakre som då dei kom. Eg trur ikkje dei nokon gong kjem til å bleikne.

The Stage Names gjer inntrykk av å vere Okkervil River si mest sofistikerte og arrangerte plate. Samstundes som eg opplever at den kanskje har eit vel så laust og luftig vesen som det deira tidlegare verk kan skilte med. Ja er dei ikkje litt meir leikne tru? Litt meir på veg til fest og lått? Men ikkje utan at dei byrdefulle kjenslene og sjela sine mørkare krokar slår følgje. Seriøst følgje. Og få er det i dag som gjer uttrykk for slikt med like intens bravur som Okkervil River sin songar og låtskrivar Will Sheff. Han er over songen, han er i songen, ja han er songen. Utan at eg har grunn til å tru det er sitt eige liv han vekselvis jagar og lirkar fram i lyset. Det er nok heller liv han har dikta opp, eller skikkelsar han har lest om, høyrt om, eller kanskje sett på film eller TV. Heilt utan ironisk distanse kryp han så under huda på dei og framstiller deira lengsler, traumer, feidar, draumar og smerter med stor innleving og oppriktig medkjensle.

Sheff har denne gongen plassert skildringane sine på meir nåtidige scener. Livet som ein sveitt og rotlaus, men også glorifisert, rock’n roller på veg frå by til by dukkar opp som tema i fleire av låtane. Eit liv som vert både feira og forbanna. Forsøksvis feira når Sheff innleiar den riffsterke og frydefullt spretne Unless It’s Kicks med å stille det sentrale spørsmålet «What gives this mess some grace unless it’s kicks, man?» Litt seinare i den same songen, nærare bestemt på den sjuande dagen, ser han så songaren stå der djupt fortapt i «that heavenly song». Ein song han innerst inne veit er ei løgn, men likevel gjer all sin kjærleik. Den store utfordringa dukkar opp når «the ghost of some rock and roll fan» etter konserten kjem opp frå salen «with her heart opened up», og vil ha meir terapi.

Terapeutiske råd vert det også innleiingsvis søkt etter i den handklappa og smått Motown-inspirerte A Hand to Take Hold of the Scene. Før den etterkvart glir over i ei lett surrealistisk scene virrande mellom realitet, fiksjon og draum, på ei fortvila jakt etter ei hand som kan ta styringa. Eit litt anna forhold til hender har fyren i Okkervil River sin store desillusjonerte sex & drugs & rock’n roll kantate You Can’t Hold the Hand of a Rock and Roll Man. Presentert i ei skitten Faces-aktig boogiedrakt. Langt meir varleg blir forholda handtert, både tekstlig og sonisk, i den vagt country-inspirerte og nydelige balladen A Girl In Port. Hovudpersonen hevdar å ikkje vere av «the ladykilling sort», men frå si ferd frå hamn til hamn endar han stadig opp i ei ny famn, der han forsiktig men slett ikkje ufarlig syng sitt refreng; «let fall your soft and swaying skirt, let fall your shoes, let fall your shirt».

At Our Life Is Not a Movie or Maybe vart singelvalet kan eg greitt forstå (eller kanskje ikkje?). Tittelen seier i grunn ganske så eksakt kva det dreier seg om; den ikkje alltid heilt tydelige grensa mellom røyndom og fiksjon. Låta sitt melodiske vesen kan kallast catchy, men også frådande. Og Sheff går James Mercer i næringa i refrenget, med eit litt meir rustent, men ikkje nødvendigvis svakare, resultat. Så kan det sjølvsagt stillast spørsmål ved om det ugode pianopartiet midtvegs har hitpotensiale. Svaret på det må vel bli; det burde det, det burde det.

Tittelkuttet, fikst titulert Title Track, talar i sår balladeform om å ta på seg litt for store sko. Å kle seg opp til ei rolle ein kanskje ikkje heilt er skapt for. «So take this thin, broken-down circus clown reject and give her the name of a queen». Sheff rakkar ikkje ned på henne, han viser henne snarare sympati. «Don’t call her a prostitute… just call her a proper little statue come unfroze».

Den mest tragiske historia frå det myteomspunne rock’n roll livet har Sheff henta frå verkelegheita. Savannah Smiles heiter den, og er ei spartansk og smertelig skildring av ein far som les i dagboka og ser på gamle bilde av ei ung dotter som vaks opp og smakte på meir enn kva sunt var. Historia er inspirert av skjebnen til groupien og pornoskodespelaren Shannon Wilsey, som tok sitt eige liv etter først å ha blitt kvesta i ei bilulykke.

Sjølvmord er også temaet i den andre låta her som hentar sin inspirasjon frå det verkelige liv, John Allyn Smith Sails. I ei enkel og naken viseform fortel Sheff den gripande historia om poeten John Berryman og hans skjebnesvangre hopp frå ei bru langs Washington Avenue ein iskald januardag i 1972. Det er trist, samstundes som bandet skapar eit inntrykk av forløysing idet sjølvmordaren stemmer i med sitt «I hear my father fall, and I hear my mother call». Det spektakulært raffinerte er at dei no brått er midt inne i tonane av Sloop John B (den som Beach Boys gjorde til sin for førti år sidan ja). Og det tar av, noko veldig av, men like fullt; «this is the worst trip I’ve ever been on… I feel so broke, I want to go home».

Eg trur definitivt eg kan driste meg til å gje nett den seansen ein ganske så framtredande plass i kategorien for smarte påfunn. Ein kategori der driftige Plus Ones også lyt få sin plass. Opplegget her er å inkorporere fleire kjente låttitlar med nummer i tittelen i ein gåtefull tekst om lykke snudd til armod, eller applaus snudd til forakt (eller kanskje noko heilt anna). I alle fall ? & the Mysterians sin 96 Tears blir til «the 97th tear», REM sin 7 Chinese Brothers blir til 8 kinesiske brør, og når Sheff & co etterkvart kjem fram til «the 51st way to leave your lover», ja då er det ikkje ein særlig godlynt måte det er snakk om.

Dei gode ideane og dei sterke låtane renn med andre ord i minst like strie straumar som det dei plar gjere når desse karane serverer nytt stoff.

Først publisert på Groove.no (i 2007)

Des2

Nurse & Soldier – Marginalia

Posted on by
Standard

Bobby Matador frå Oneida finn ein meir popfokusert tone saman med sin fru.

5

cover

Soldaten i Nurse & Soldier, Robertson Thacher, er i musikalsk samanheng meir kjent som Bobby Matador i den herlig frigjorte og psykedeliske hardrock-banden Oneida. Sjukepleiaren i duoen heiter Erica Fletcher og er Thacher sin betre halvdel. Dei to kalte seg også for Nurse & Soldier rundt årtusenskifte og spelte inn nokre singlar og eit album. Etter sju år i opplag, har dei no funne tida moden for ein oppfylgjar.

Marginalia har sonisk sett ikkje så altfor mykje felles med Oneida. Det hadde no vel heller ikkje vore det store poenget å drive med det same i eit sideprosjekt. Dette er pop. Pop med fuzz i venstrefoten og psych i den høgre, og ei rimelig attraktiv melodisk kjensle i mageregionen. Det er Erica som syng på dei fleste spora. Og tankane mine vandrar i retning av eit Georgia Hubley-fronta Yo La Tengo på snarvisitt hos The Breeders, eller kanskje Mates of State.

Farten i poptonen deira er stort sett det ein på solid nynorsk vil kalle eit par knop under mid-tempo. Litt meir drivande og catchy enn som så i Ronettes-slekta Brought Up Too Soon, og særdeles dvelande i det over fem-minuttar lange, og på grensa til ambiente, opningssporet Green Tea. Men altså, oftast sånn cirka midt mellom desse. Keyboards og orgeltonar er langt framme i bildet på dei fleste spora, men av instrumenta her føler eg likevel at det er den elektriske gitaren som gjer mest utav seg. Den kan spele melodiøse linjer, og den kan brumme og skape seg på rimelig febrilsk vis. Rytmen og groovet er på si side nokså spinkelt, på fleire av spora berre stetta av ein rytmeboks, men på nokre dunkar Oneida-kompis Kid Millions i trommeskinnet.

Det som undrar meg litt, og kanskje imponerer meg litt også, er at sjølv om dei vandrar i tronge melodiske gangar og ikkje akkurat har eit arsenal av verkemidler med seg, så skapar dei ein dugande variasjon i opplegget sitt. Kanskje først og fremst takka vere Thacher som fordeler gitar-ideane sine jamt utover heile albumet.

Noko slikt som eit tvers igjennom svakt spor finst knapt. Det må i tilfelle vere den litt dorske instrumentalen Fishing, og det litt for overspente avslutningssporet Her Higher Education. På den andre sida, det finst vel heller ikkje noko slikt som ein framtidig popklassikar blant låtane her. Imaginary Friend med sine vakre spankulerande vokallinjer, sitt gjentakande gitartema, og sine støyande parti er kanskje i nærleiken. Men berre i nærleiken. Der kan vi også skimte bassige Back In Yr Corner og den rett på sak fuzzpopa In the Dark.

Om Marginalia, når siste punktum no blir satt, går over i eit tilvære som evig hyllefyll, er det nok berre tida som kan seie noko om. Men at det er ein viss fare for det, er det nok.

Først publisert på Groove.no (i 2007)

Des2

The New Pornographers – Challengers

Posted on by
Standard

Vitaliteten er der denne gongen også, sjølv om ein kanskje må gå eit par rundar ekstra for å skjønne det.

6

cover

Etter tre album der dei übercatchy poptonane har komme tettare enn regnbyene her vest tar The New Pornographers det litt meir med ro i sitt fjerde framstøyt. Ikkje det at dei utfordrar sitt gamle eg på dramatisk vis, eller har skrinlagt si rolle som leverandørar av drepande effektive hooks. Det er berre det at Carl Newman og hans vesle skare gjer lyttaren litt meir å tygge på denne gongen. Ingen dum taktikk det. Om då ikkje tygginga har si årsak i at tonane er for trevlete eller slapp i smaken. Og det kan dei vel ikkje vere med The New Pornographers i tilverkarrolla?

Samstundes som det gjennomsnittlege tempoet blir skrudd ned og fossen av dei mest feststemte av hooks renn i mindre strie straumar kan ein ane eit større innslag av vemod. Rykta seier at Carl Newman førre året brått reiste frå Vancouver. Ingen høyrde frå han før han dukka opp i Brooklyn fire månader seinare. Då med ein bunke songar som handla om «the hope of spring, mirage of loss» og «a few more things».

Songar han, i god nypornografisk ånd, villig lar andre få lov å omfamne. Fire av bandmedlemmene tar sterkt del i det vokale. Mest Newman sjølvsagt, men Neko Case er stadig med. Eksentrikaren Dan Bejar syng sine eigne songar (det er tre av dei på Challengers). I tillegg har nykomaren frå Twin Cinema Kathryn Calder fått ei meir framståande songrolle denne gongen. Saman med kjenningar som Kurt Dahle, John Collins og eit par til skapar dei eit album som nok er denne gjengen sitt mest varierte, men som når alt kjem til alt like fullt endar opp eit par-tre litt halvslappe augeblikk unna tittelen bandets beste.

Det opnar alt anna enn slapt. Det opnar med My Rights Versus Yours. Det opnar pop-perfekt. Med ein elegant flyt som og gjer rom for å la ting henge i lufta. Med Newmansk falsettsong, «oh oh» og «the truth in one free afternoon». Omstenda som vert skildra er slett ikkje av det aller triveligaste slaget. Det er den vesle mannen som hiv etter pusten under dei brutalt kvernande hjula til den store herskar. Det er makt og avmakt. Og ei Kafka-fortelling lurer nok i kulissane.

All the Old Showstoppers fylgjer, og er omtrent like pop-perfekt. Lettbeint, ikkje intrikat, men heller ikkje utstyrt med dei aller mest opplagte tonekombinasjonar. Det siste gjeld også Newman sitt kanskje mest ambisiøse nummer på plata, Unguided. Seks og eit halvt minutt lang sprenger den greitt grensa for normal pornografisk låtlengde. Ein liten popsymfoni som nok er meir episk enn direkte skilsettande. Den er kanskje gjort med eit lite skråblikk til Brian Wilson, men manglar nok dei avgjerande melodivinnande vibrasjonar på å bli noko for framtidige mixtapes og slikt. Sjølv om ein slett ikkje skal kimse av den, og spesielt ikkje augeblikket då Kathryn Calder slepp igjennom ein monumental «do-do-do-love» vegg for å stille spørsmålet «why wait for the weakened state, to lie next to the weaker sex?».

På sitt hastigaste er gjengen når dei høyrest ut som Roxy Music på speed i All the Things That Go To Make Heaven and Earth. Medan dei syner fram sitt varlegaste vesen i Adventures In Solitude. Ein tett og nær duett mellom Newman og Calder, der eit piano, nokre klangfulle harpeliknande strengelydar og ei handfull vemodsfulle strykarar finn balansen mellom skjørt og grasiøst.

Av Dan Bejar sine tre låtar er eg ikkje i tvil om at eg trivst best i selskap med Myriad Harbour. Der elegant halvsynging møter eit sjølvlysande refreng, og blir til ein sjarmfull og popdynamisk trip gjennom New York City. Dei to andre bidraga hans, Entering White Cecilia og The Spirit Of Giving, føler eg slit litt med å tre ut av ein noko grå frakk.

Grått er det imidlertid sjeldan der ein kan høyre Neko Case si voluminøse røyst. Denne gongen er det to låtar av det heller sindige slaget ho tar seg av. Begge to, både tittelkuttet og Go Places, har klart slektskap til låtar ho plar by på når ho gjer ut plater under eige namn. Folksy poptonar som ikkje viser fram alt med det same, men har eit ekspanderande vesen. Dei når nok likevel ikkje opp mot hennes aller finaste soloting.

«Here’s the mutiny I promised you, and here’s the party it turned into» syng Newman og Calder i friske former i ein av songane her. Og sjølv om albumet kanskje manglar litt på å vere deira aller største fest, så skulle Challengers ha nok av futt og utfordringar i seg til å overleve dei fleste popforsøk gjort rundt omkring på vår ustabile klode i det herrens år 2007.

Først publisert på Groove.no (i 2007)