Monthly Archives: desember 2013

Des11

The Low Anthem – Smart Flesh

Posted on by
Standard

Stillferdige folkhymner, og eit par soniske hekto med bra bråk, i eit stort dunkelt rom.

7

cover

Sist gong dei skulle spele inn ei plate tok dei vegen til ei avsidesliggande øy. Det var januar, det var kaldt, dei sov lite, tømte behaldninga si med bourbon, og spelte mykje. I ti dagar. Oh My God, Charlie Darwin vart fødd, og skulle sørgje for at The Low Anthem hamna på langt fleire lepper, og i langt fleire øyregangar, enn dei nok hadde sett føre seg då kursen mot øya blei staka ut.

Denne gongen har dei erstatta den avsidesliggande øya med ein nedlagt fabrikk. Pastasausfabrikk. Vinter og kaldt var det nå også, søvnen og bourbonen seier historia mindre om, men det var høgt under taket og langt mellom veggene. Kulden slo rot i dei lågare lag, og førti fingrar bevega seg i langsame former. Rommet var laga for anna slags produksjon enn tonar og songar, så den store klangrikdomen fant aldri ein heim der inne. Tonane kjente seg garantert litt bortkomne der i det store altoppslukande rommet, og møtte stort sett sitt endelikt på sin veg mot vegg og tak. Dei kom aldri tilbake. Heilt borte vart dei nå likevel ikkje, dei blei fanga og svangra i sitt siste augeblink. Og nå er dei fødd, og Smart Flesh er namnet, og ber bod om at The Low Anthem er ein folkgjeng som framleis spaserar med attraktive steg i sin eigen retning.

Folkretninga deira går strake vegen tilbake til den analoge tidsalderen, og vel så det. Der har dei funne fram to-tre pumpe-orgel, nokre banjoar, gitarar med nylonstrenger, ein kontrabass, ein klarinett, ei munnharpe og ei sag. Men dei held seg også med instrument som treng elektrisitet for å livne til, gitarar, orgel og nokre tilårskomne synthsaker. Det samla talet på instrument passerar tretti, og dei byter på å spele på dei.

Dei er multiinstrumentalistar, og nå er dei fire. Sist var dei tre. Dei lagar ikkje meir lyd som kvartett. Snarare tvert om. Den overordna innstillinga på Smart Flesh er svært så lågmælt og tålsam.

Sist dei var her sparka dei nokre bulkar i det nennsame folkbildet med tre rett så skrallande og skranglete låtar. Ei uskikkelig åtferd som først forvirra, men etterkvart stod for velkommen dynamikk. Dei to songane på Smart Flesh som rokkar ved sakraliteten utfordrar i mindre grad einskapen i bildet, tykkjer eg.

Ikkje fordi dei ikkje bråkar. For det gjer så avgjort Boeing 737. Men den glir likefullt inn. Naturlig inn mellom den pedal-steel utsmykka countryballaden Apothecary Love og den skjøre visa Love And Altar. Glir inn der med ein vegg av lyd frå sånn cirka dusinet av instrumenta bandet hadde tilgjengelig. Og under den veggen står songaren og syng ein heilt strålande popsong. Low Anthem sin popsong om 11. september 2001. «I was in the air when the towers came down», syng songaren, «in a bar on the 84th floor». Der satt han og konverserte med Philippe Petit. Franskmannen som balanserte på stram linje mellom dei to tårna på syttitalet ein gong. «I put one foot on the wire, one foot straight into heaven», seier Petit, idet profetane styrtar inn i baren «on the Boeing 737». Og så? Vel, Petit er framleis i dette livet, så vidt eg veit. Medan forteljaren, han står i ein bar ein eller annan stad og prøver å gjenkalle dei der orda om det steget inn i himmelen.

Hey, All You Hippies! heiter det den andre staden det støyar litt. Ikkje av same kraft som på Boeing 737, men meir laussloppe i ei southern countryrockform. Ein på ingen måte skilsettande, men smått trivelig og spøkefull sak om hippianes undergang, og ein viss eks-president si rolle i det. «Here comes Ronald Reagan over the Hollywood Hills, it don’t look like he’s fooling around».

Den humoristiske faktor er forresten til stades i fleire låtar her. Heilt sant. Inne i desse mollstemte tonane og desse nattlige funderingane skimtar eg her og der ein fruktbar humor. Svart humor. I countrysongen I’ll Take Out Your Ashes skimtar eg den. Ein i bunn og grunn tragisk historie om handlingslamming etter å ha mista sin kjære. Om aska som skulle vore tatt ut, om angeren som gneg, om livet som skulle gått vidare. Så sørgjelig skildra at eit komikkens skjær tar tak frå ein dunkel vinkel. Det har eit tak i Ghost Woman Blues også (ein gammal song dei har henta frå anna hald). Dei syng den som ei hymne, og kvinna er ikkje eit spøkelse, berre ei som sjekka fyren opp på kyrkjegarden, og etterkvart viser seg meir krevjande enn ein mann finn opportunt. Så han vil gå, veiken brenn lågt nå.

Nokre stunder seinare kjem Burn, og hos karen i den songen har veiken slokna heilt. Glipptaka er mange, fotfestet skralt, det er lite å muntre seg over. Banjoen klynkar, saga skjelv, i eit sakte veksande sonisk bilde. Til ein tone som fylgjer eit spor Leonard Cohen har gått før. Eg har ikkje høyrt han gå der tonane i tittelkuttet går, men han kunne sikkert gjort det. Det er ei vise. Ei knirkande vise frå ein gyngestol med ujamne meier. Sonisk gnissel der bak, og ein songar her framme. Og slik går refrenget: «Knowing in the end you’ll be alone for lonely death does creep, so hire yourself a chimney maid and smoke yourself to sleep». Så det.

Kanskje var dei hakket meir medrivande då dei var her med Charlie Darwin. Men det er ikkje mykje å beklage seg over på Smart Flesh heller.

Først publisert på Groove.no (i 2011)

Des10

Laura Marling – A Creature I Don’t Know

Posted on by
Standard

Ho er ung, men ikkje født i går, og har eit melodisk og poetisk tilslag som går heilt heim.

8

cover

Det er sant at Laura Marling eig ein akustisk gitar, eller to eller tre eller fleire. Det er sant at ho er engelsk, vever, blond og bleik i huda, ja nesten gjennomsiktig. Det er sant at ho er ung. Det er ikkje sant at ho er ei ordinær introspektiv og skjør ungjente med gitaren tett til brystet og lyriske utdrag frå dagboka på programmet. Hennar ambisjonar rekk vidare, og hennar modning har nådd lenger, enn som så.

Alder er berre eit tal, har nokon ein gong hevda. Ein høgst diskutabel påstand vil sikkert fleire enn meg påpeike. Når eg høyrer på Laura Marling tar eg likevel til å undrast over om det stundom kan vere noko i det. Hennar formuleringar har eit vaksnare preg enn det fødselsdatoen hennar skulle tilseie. Kor kjem dei i frå? Formuleringane, og denne tilsynelatande innsikta hennar. Kan det verkelig vere røyndommen som har ført det over henne? Eller har ho henta det anna stads ifrå? Ho har lest har eg notert meg, store romanar, filosofar og mytologiske førestellingar. Ho har lytta har eg forstått, sidan ho var veldig ung, til foreldra sine plater, av Joni Mitchell, Bob Dylan, Leonard Cohen, Sandy Denny, og den slags. Ho har levd, vel, i 21 år.

Dei siste fem åra har ho levd og anda blant musikarar i London (Jamie T, Mumford & Sons, Noah and The Whale). Menneske med ei liknande interesse for å skape songar i eit divergerande folkuttrykk. Ho har vore bandmedlem, musiserande samarbeidspartnar, og endåtil kjærast med eit par av dei. Sin eigen solokarriere fekk ho tidleg i gang. 18 år gammal hadde ho debutalbumet sitt, Alas I Cannot Swim, ferdig. Eit album som ber på ein lovnad meir enn det spring ut i full flor. Unge Marling blir kanskje litt i meste laget ei engelsk Joni Mitchell til at så skjer der. To år seinare skjer det.

I Speak Because I Can heiter album nummer to. På dagsorden står ein melodiskarp osmose av engelsk folktradisjon og amerikansk ditto. Og ho syng fordi ho kan, med ei noko myndigare røyst enn to år tidlegare, og har laga songar fordi ho kan, og overtyder veldig fordi ho er, Laura Marling. I eit semiakustisk men rikare og meir nyansert bilde enn på debuten, med produsenthjelp brakt inn frå Amerika (Ethan Johns). Høgdepunkta er fleire, Rambling Man, Devil’s Spoke og Goodbye England dei største. Tema er ikkje ukjent: Kjærleik, sakn, og slikt. Men då nødvendigvis ikkje brakt inn frå ein komplett vonbroten og ubotelig svikta sin synsvinkel. For kvinnene ho plasserer i hovudrollene har viljen til å velje, lysten til å elske, og evna til å ri stormar av dei. Det er liknande eigenskapar å spore hos kvinnene på årets album også, men her er dei nok hamna i meir utfordrande situasjonar og er kringsett av meir ustabile føresetningar.

Laura Marling virka, som sagt, vaksnare enn sin eigen alder allereie frå byrjinga av, og modninga har ikkje akkurat gått langsammare enn kalenderen sidan dess. A Creature I Don’t Know er ei plate skapt av ei kvinne med ei tydelig stemme. Ei som har sin eigen retning på det ho gjer. Ei som skapar songar ut frå sitt eige indre. Ikkje sjølvutleverande og hudlause songar, men songar der ho med nøye avmålt distanse til det personlige og private ser seg som menneske, som kvinne, på den store, gåtefulle og krevjande scena kalla tilværet.

Eit menneske, ei kvinne, som går i strid mot det som herjar med henne innvendig, og mot det som truar og lokkar utan ifrå. Ei kvinne som helst vil det gode, men som rett som det er gjer det usle. Som sloss mot konsekvensane, men slett ikkje alltid landar der ho skulle ha landa. Som ropar på Sophia, «the godess of power», og endar opp med The Beast som sengekamerat. Som veit koss det kjennest, og veit det ikkje er riktig, berre så altfor verkelig.

Den elektriske gitar har aldri før gjort seg særlig gjeldande på ei Laura Marling-plate. Den gjer det denne gongen. Når ho går i nærkamp med The Beast. Ein seks minuttar lang kamp der eit tiltakande elektrisk regn høljar nedover songaren, og gnistrande flammar kryp opp langs leggene hennar. Like forbanna står ho stødig, hevar ikkje stemma, snerrar berre subtilt, mot farar, mot fordommar, mot åtvaringar. Og lar det regne, lar det gnistre. For «tonight I choose the beast .. tonight he lies with me».

Beistet, eller djevelen om du vil, blir introdusert allereie i første song, den jazzikt swingande The Muse. Men her er det songaren som har beistet i seg. Slik vekslar det utover plata, snart er utysket her, snart der, men aldri heilt borte. Sophia er motparten. Sofia, den kvinnelige guddommen i gammal jødisk folketru. Visdommen og styrken sin gudinne. Med namn blir ho første gong presentert i The Beast. Ein song som ber hennar namn kjem mot slutten av albumet, men også hennar skikkelse gjer seg tilkjenne i ulik grad rundt omkring på plata. Ikkje minst i Salinas, det andre nummeret der den elektriske gitaren grev seg fram og ned. Ned i amerikanske sørstatstilstandar. Ned og vestover dit forfattaren John Steinbeck vart fødd for over 100 år sidan. Nede i Salinas «where the women go forever, and they never ever stop to ask», der «my mother was a saviour, of six foot of bad behaviour». Ei grom affære der djevelen luskar i nabolaget, men framfor alt gudinna viser styrke.

«Now Sophia, I’m wounded by dust» syng Marling seinare, i songen som ber Sophia sitt namn. Sliten og angrande, men uvillig til å krype, vender ei kvinne tilbake. Berre Sophia får sjå henne knele, og kan høyre hennar bøn. Noko som skjer til tonar i eit utviklande melodisk dynamisk fellesskap som omfamnar både det sakrale, det svevande og det folkgroovy. Lys og skygge i klangfull praksis. Slikt som også My Friends har meir enn eit snev av. Denne jagande men også grasiøse affæra, denne melodiske og tempovekslande, enkle og intrikate, fleirstemte og uimotståelige songen. Meir einstonig, frå ei nedstemt side opptrer Marling i Night After Night, og legg seg inntil ein gammal Cohensong. Medan ho flørtar med det begersvingande og allsongtirrande i avsluttande All My Rage. Og spør «is this the devil having fun?», og svarar ordlaust men talande nok «I’d tip my cap to the raging sun».

A Creature I Don’t Know er eit album av 10 songar som alle høyrer til der. Høyrer til på den plassen dei har fått tildelt. Gjer si teneste på ulikt vis. Nokre meir glødande enn andre, men ingen fer forbi utan å sette spor etter seg.

Det kjem i grunn ikkje flust av slike plater no til dags.

Først publisert på Groove.no (i 2011)

 

Des10

Daniel Martin Moore – In The Cool Of The Day

Posted on by
Standard

Gamle songar om åndelige saker får ein upretensiøs og vennlegsinna medfart.

6

cover

Det starta heime i Kentucky. In the Cool of the Day, i fredelige kveldsstunder, eller i kyrkja, i Cold Spring, Kentucky. Det var der Daniel Martin Moore høyrde mange av desse songane første gongen. Og andre gongen. Og lærte dei, sånn nokolunde.

Ein tanke om å fylle opp eit heilt album med desse gospelsongane og religiøse visene har ikkje vore der heilt sidan dess. Men etter at han albumdebuterte med eigne songar på Sub Pop i 2008, har det ligge og ulma der som ein mogelegheit.

Det var eit piano som gjorde utslaget. Eit gammalt Steinway-piano i eit radiostudio i Cincinnati. Han kom dit for eit intervju, og for å synge nokre songar. Han reiste derifrå med tonane frå det gamle pianoet i hovudet, og ein modna tanke om dette albumet, In the Cool of the Day.

Så han samla i hop eit lite lag. Den mest kjente blant dei kallar seg Jim James når han er i My Morning Jacket, men stundom kallar han seg Yim Yames, det gjer han her. Og her spelar han banjo. Andre spelar kontrabass, gitar, mandolin og fiolin. Saman fant dei vegen til eit studio og ei kyrkje i Cincinnati. I løpet av nokre augustdagar var det gjort. Ei semiakustisk plate tufta på varme og ein ukomplisert tankegang var i hamn.

Moore har ikkje leita fram gamle songbøker, eller ringt opp sikre kjelder i Kentucky. Han syng det slik han minnast at det høyrdest ut. «This earth is a garden, the garden of my Lord, and he walks in his garden, in the cool of the day». Eit refreng, frå eit tittelkutt, som folksongaren Jean Ritchie frå heimstaten hans kalla Now Is the Cool of the Day, den gongen ho skreiv det. Ein ode til den grøne moder jord, med ein vemodig undertone. Moore syng den med berre blå pianotonar som sonisk fylgje.

Stundom er plata så spartansk. Og stundom er vemodet der, men meir er det eit smil der. «I really do believe it is joy somewhere» kan det til dømes lyde. Og der er ein fiolin frå eit fransk 30-tals kvarter, og der er jazzblues, Up Above My Head, og då slett ikkje så spartansk i si form.

Det har ikkje vore ei jakt på å få det riktig som pregar albumet. Her er det nok meir kjensla i augeblikket som har vore drivkrafta. Den upretensiøse og smått improviserande forma sakene har fått tyder i alle fall på det. Og blant dei gamle åndelige tonane er det også nokre nye, fire i talet, skrivne av Daniel Martin Moore sjølv. O My Soul er ein slik, med eit godt gospelheng, i eit sakte veksande og klart mønster. Best av hans eigne, og eit høgdepunkt, er avsluttande Set Things Aright. Dei fleste i laget er med på den, og skapar tonar som flettar seg uforderva i hop. I ein song som dveler meir enn den dansar, men som smyg lettbeint, og finn eit mantra, «a long day needs a good night, to set things aright».

Det gjer godt, ikkje motstand, aldri motstand, berre godt.

Først publisert på Groove.no (i 2011)

 

Des10

My Morning Jacket – Circuital

Posted on by
Standard

Dei vender blikket dit dei har vore, og skaper nokre av sine beste songar.

8

cover

Det er ikkje ein sirkel eg har sett føre meg når eg har tenkt tankar kring utviklinga til My
Morning Jacket. Frå The Tennessee Fire via den staselig store sørstatelige countryfolkrocksoul-greia deira (At Dawn, It Still Moves) til den eklektisk forvirra og bistre Evil Urges har eg aldri tenkt om dei at dei har vandra i sirkel. Eg har tenkt dei har vore på veg. Eg har tenkt dei har spora litt av, på godt og litt vondt (Z, Evil Urges). Eg har tenkt dei er eit band verdt å fylgje. Så det har eg gjort. Og no sit eg og lurer på om det kan vere ein slags rundtur dei eigentlig er ute på. For med Circuital gjer dei det tittelen hintar om, dei vender blikket mot dit dei starta ut.

Etter å ha spelt inn eit par plater i New York, reiste My Morning Jacket denne gongen heim til der dei ein gong kom i frå. Til Louisville, Kentucky. Der fant dei ein gymsal, i ei kyrkje. Der rigga dei seg til og spelte inn sitt sjette studioalbum. Eit album tufta på varme, og ihuga speleglede, og som kjærlig omfamnar dei fleste steg dei til nå har tatt.

Der My Morning Jacket på sine siste plater tidvis har virka noko tilgjorte, og fått meg til å tenke at nå driv de med utprøving for utprøvinga si skuld, opplever eg at dei på Circuital er frigjort for alt slikt, og berre er. Er der musikken er. På lag med flyten, med groovet, med rommet. Det store rommet. Der tonane dansar vidt, og kjem i mang slags rytmar og former.

Circuital er ikkje My Morning Jacket tilbake dit dei var for åtte, ti eller tolv år sidan. Absolutt ikkje. Circuital kikkar dit, Circuital ser det er bra ting der, men Circuital veit også om andre ting som er bra. Circuital synst veldig godt om den funky dansen. Circuital synst det er bra å sveitte. Circuital er eit mangslunge vesen. Eit mangslunge vesen som ikkje spriker, og som ikkje ynskjer vere vanskelig. Eit mangslunge vesen eg tenker berre vil meg vel.

Varmt sa eg, og varmt meinar eg, men Victory Dance som innleiar albumet er kanskje ikkje så varmblodig av seg. Den handlar om framtidssyner ein urovekkande stad mellom det store håpefulle potensialet og dei dystre røyndommar. I ei barsk groovy form og til kjølige keyboardtonar driv låta mot sitt kaotiske endelikt, og varslar vel i grunn i liten grad om kva som kjem.

Eit ekspanderande tittelkutt kjem. Startar med ein enkel gjentakande og nøysam gitarfigur før det fatnar og blir til gulraude flammar, der gitaren et southern kost og sakene generelt sett er av det meir veldige slaget. Sju minutt brukar den på å nå sitt endelige «ooooo-oooouooh-oooou». Då har den spekulert sine rundar og ytra sine tankar kring dei eksistensielle forhold. Kring tilværets økologiske vesen. Om den store omvegen som endar opp der ein starta. På ein «hallowed ground», der ein kan møte på valet om å kle seg i «Satan’s jeweled crown» eller drikke av «Christ’s humble cup».

Seinare syng bandets frontfigur Jim James om «Lucifer’s cup». Då heiter songen Holdin» On To Black Metal. Ein funky rakkar (grunnlagt på ein loop skapt av ribbeina til ein thaipop låt) som sonisk sett viser seg å ha henta mykje meir der Curtis Mayfield dansa enn der Dimmu Borgir dirrar. Musikksjangeren den tar føre seg opplever eg at den omtalar med kraftfull ambivalens. «Coming into life you need its grind, but at a certain point you got to let it go, or it will cross the permanent threshold». Eg må vel seie meg tilbøyelig til å dele det synspunktet. Og meir enn tilbøyelig til å stemme i saman med Jim James og hans innhyra kvinnekor der dei «catching waves on Lucifer’s beach». Sommarens sveittaste.

I kategorien god og groovy finn eg også den smått Primal Sream-slekta First Light, og den leduge og hyggelige freakouten You Wanna Freak Out. Der finn eg ikkje Outta My System. Den finn eg i eit vegkryss Brian Wilson ein gong møtte Chris Bell. Ein feiande flott popsong som både fangar bølgjer ved Stillehavet og rusar inn i ei gate i Memphis. Og tematiserer «the luster of youth versus married security». Ansvarsløyse kontra ansvarskjensle.

Tre låtar kjem i ganske så rolige former. Den godmodige og utopia-siktande balladen Wonderful (The Way I Feel) kjem som ein mild countrysoul kompanjong av Behind Blue Eyes. Slow Slow Tune kommuniserer delvis med seg sjølv i ei slags metaform, men er mest ein song til eit barn som enno ikkje er født, men som er meir enn velkome til å bli født. Låta smyg minst like sakte som det tittelen lovar. Slik også pianoballaden Movin» Away gjer. Der den omgitt av vennlige tonar talar den vilkårslause kjærleikens sak.

33 år gamal syng Jim James om tilværet sett frå ein vaksen mann sin synsvinkel. Eller kanskje eg heller skal seie at han duellerer manndomen og ungdomen, og talar om pliktkjensla og ansvaret kontra fridomen og opprøret. Ikkje med eit moraliserande eller urokkelig blikk. Meir med eit undrande og leikent blikk. Eit som ser livet som ein sirkel, og dansar med det, og ikkje mot det. Eit fint blikk.

På ei plate full av overskot og melodisk danselyst. På ei plate som smiler. Så eg smiler tilbake.

Først publisert på Groove.no (i 2011)

 

Des10

Noah and the Whale – Last Night On Earth

Posted on by
Standard

Det er ikkje så mykje folk att i popen til Noah & The Whale. Dessverre ikkje så mange gode låtar heller.

4

cover

Tittelen på Noah & the Whale sitt tredje album er inspirert av tittelen på ei diktsamling av Charles Bukowski. Så har eg lest. I eit intervju med frontfigur Charlie Fink. Det ville eg aldri ha høyrt. Aldri. Fornamna til dei to, Fink og Bukowski, er vel den einaste likskapen eg klarar finne mellom dei to. Sånn elles klarer eg ikkje sjå dei føre meg i same rom, i same gate. Der Bukowski skriv linjer det luktar sveitte, piss, sæd og gårsdagens alkoholinntak av, opplever eg at det luktar temmelig så nyvaska og reingjort av det Fink har føre seg.

Og ikkje noko galt i det. Å lukta nyvaska og reingjort altså. Det finst mange måtar å gjere sakene sine på. Mange måtar å skrive sine songar, dikt og slikt på. Og å vaska og gjere fint det ein skriblar ned kan vere ein bra måte det. Samstundes opplever eg at dette, denne Bukowski-koplinga, illustrerer litt av det som er problemet med Last Night On Earth. Albumet vil noko, det er ein tanke med det (for ikkje å seie fleire tankar), det er ein ambisjon. Men det blir så sjeldan til noko. På eit par unntak nær klarer det ikkje å tre fram frå sitt pop-pertentlige tablå og uttrykke seg som noko interessant.

Dei kom til oss leikne og plystrande for tre år sidan. Med singelen 5 Years Time, albumet Peaceful, The World Lays Me Down, og Laura Marling som eit av bandmedlemmene, viste dei seg som eit rett så trivelig lite folkpopband. Så drog Laura, i frå bandet, og i frå Charlie. Og må nok ta på seg sin del av ansvaret for at oppfylgjaren The First Days Of Spring vart eit album dyppa i tristesse. Men trist musikk kan vere bra musikk det, og det var i grunn The First Days Of Spring også, bra.

Last Night On Earth er lite folkpop. Last Night On Earth er mykje synthpop. Trommebroder Doug Fink forsvann etter førre album. Han som er komme inn i staden, slik at dei framleis er ein kvartett, spelar på keyboard og gitar. Tromminga er det ei maskin som tek seg av. Lyden trengte ikkje ha blitt meir steril og livlaus av den grunn, men den har blitt det. Låtane si tiltrekningskraft trengte heller ikkje å ha blitt svekka, men det har den blitt, gitt.

Last Night On Earth er ikkje eit dystert dommedagsopplegg. Albumet er i grunn ganske så positivt i sitt vesen. Det mest positive og håpefulle dei har laga. Eit slags hovudtema på plata er endring. «He used to be somebody, now he’s someone else» statuerer Fink i første strofe. «Tonights the kind of night, where everything could change» syng han, saman med fleire andre, i refrenget til Tonight’s The Kind Of Night. Ein spenstig og for så vidt finfin poplåt. Ein låt som i tospann med singelvalet L.I.F.E.G.O.E.S.O.N. viser fram popevner dei resterande åtte spora slit med å gje til kjenne. L.I.F.E.G.O.E.S.O.N. ein fiffig og trøystande popsak som først og fremst handlar om at «what you don’t have now will come back again». Enten du er rock’n roll overlevaren Lisa, eller den mislykka kunstnaren Joey som gjorde sine beste arbeid i breva han skreiv heim. Ein sak som viser at Fink kan formulere både tekst og tonar på eit attraktivt vis. Det skulle berre ha skjedd noko oftare.

Først publisert på Groove.no (i 2011)

 

Des10

Okkervil River – I Am Very Far

Posted on by
Standard

Austinbandet utfordrar, forandrar, nyanserer, og kastar seg endå ein gong med liv og lyst inn i det mørksindige rocketerreng.

8

cover

Dette er annleis. Dette er annleis enn The Stand Ins og The Stage Names. Dette er annleis enn Black Sheep Boy. Dette er Okkervil River i eit anna rom. Eit større Okkervil River. Eit stormfullt Okkervil River. Eit neddempa Okkervil River. Eit Okkervil River som femnar vidare over 11 låtar enn dei har gjort før. Eit Okkervil River utan det tematiske limet frå sine føregåande platene.

Black Sheep Boy fortalte, slik tittelen indikerar, om menneske som søkte finne tilværets balansepunkt i ein annan retning enn den kompassnåla peika ut. Det enda oftare med hol på knea (og verre stader) enn med euforisk lykke. Eit mørklagt album. Eit inspirerande mørklagt album.

The Stage Names og The Stand Ins fortalte begge om menneske i eit eller anna forhold til rampelyset. Om det å leve livet med litt for mange lyskastarar retta mot seg, om å falle frå den opplyste manesjen og ned i ein kjellar få er interessert i, om å ønske seg fram og opp, men mangle talent, mot eller flaks. Albuma hadde ein noko meir popmelodisk tone. Ein inspirerande tone.

Det var i 2008 at det siste av desse albuma kom ut. Frontfigur Will Sheff har ikkje nytta dei tre åra som har gått til å praktisere lediggang. Snarare må eg tilkjenne han å ha drive med ganske så eklektisk verksemd. Litt utafor det eg vel kanskje har oppfatta som hans soniske felt, har han skrive ein song for Norah Jones, og han har forfatta eit essay til ei bokutgjeving om norsk black-metal. Meir i tråd med hans Okkervil River-liv, har han sunge og spelt med The New Pornographers, produsert ei plate for eit ferskt Brooklynband (Bird Of Youth), og både produsert og spelt (saman med resten av Okkervil-gjengen) på Roky Erickson sitt comeback-album av i fjor, True Love Cast Out All Evil.

I Am Very Far er blitt Okkervil River sitt mest eklektiske album. Det jobbar høgt og rungande, det smyg lågt og skjørt. Det meste som finst av instrument i den vestlige verda verkar å vere representert. Av og til i fleirtalsformer utover det tilrådde. Sju gitarar blir sagt å vere i arbeid samstundes på to-tre av låtane her. Slike opplegg som eg raskt tenker minner om stormannsgalskap og pompøse tilstandar eit godt stykke unna sunn sonisk åtferd. Og etter første avspelingsrunde var eg betenkt. Låtane virka å kave i eit bombastisk hav med begrensa flytevilkår. Eg tok skammelig feil.

I sluttfasen av den tredje avspelingsrunden flata siste bekymringsrynke ut. Dette var jo ikkje bombastisk. Sheff og hans talrike gjeng vanærar aldri ei låt med soniske valdtektsforsøk. Aldri. Det dundrande og instrumentmektige har eit elastisk og lystig vesen. Samspelshugen er stor. Songane lever. Og mange av dei er jo ikkje ein gong høge på røslig lyd. Dei finn sin plass meir på det varlige og moderate plan. Og alle blir dei gjødsla med fiffige detaljar og små utfordrande sidesteg.

Songtekstar har alltid vore noko Will Sheff har vist han har taket på. Ofte i form av meir eller mindre konsise og/eller surrealistiske historier. Alltid formidla med ei formuleringsevne langt over det gjennomsnittlige, og langt unna det klisjéaktige. Tekstar han så syng med glødande intensitet, og ei tåre dansande rundt nede i strupen ein stad. Sheff viser fram eit litt breiare register av songstemma si denne gongen.

Den tematiske fellesnemnaren finst altså ikkje på I Am Very Far. Ei heller er songane små historier. Dei har eit meir abstrakt, mystisk og kjenslesøkande innhald. Eller dei kan fange ein situasjon lada av ei fortid og sirkle tett kring denne.

What this night wants is what it gets,
strung in silken knots,
lit by cigarettes flaring side by side,
with the streets all wet,
as the only thing that’s bright. 

Hanging From a Hit er songen. Ein varlig song, ein einsam song, i eit Raymond Carversk stemningsleie. Ein mann tenker nattlige tankar, om slikt som å segle over ein mørk avgrunn. Ho ligg ved sida av han. Han legg seg tilbake på puta. Han spør henne, -korleis er ektemannen din. Ho svarar, med ein tiltakande desperasjon i sitt svar. Ein flod av noko innestengt renn ut av henne. Før songen brått stansar opp og slepp røyndomen innover seg. «And then every dream inside turns to flames, fades to grey, and is dying». Pianotonane er hule, og det er trist. Så trist som trist kan vere. Og så vakkert som vakkert kan bli.

Til same modererte soniske kategori høyrer også Lay of the Last Survivor. Den startar som ein historie. Om ei jente som gjekk ut «and found her father face down on the ground, out in the cold». Teksten glir etterkvart over i ein drøymetilstand, og fleire lik dukkar opp. Det meste er skremmande, og lite er å forstå. Desperasjonen ulmar, men gjer seg aldri utslag i soniske eksplosjonar. Låta held seg nedpå, ber i seg ei fortviling, og sluttar med eit sukk.

I den andre enden av den Okkervilske lydskala finn eg Rider. Definitivt ingen Easy Rider. Den startar med eit «one-two-three-four», og dundrar så i gang. Den er mektig på gitarlyd, har eit fyrig strykearrangement, og det er høg aktivitet langs pianotangentane. Eit rock’n roll anthem, meir attraktivt enn dei fleste slike. Meir attraktivt enn The Valley, som også gjer sakene sine med kraft og musklar, men er mindre melodiorientert.

Imellom desse, dei dempa og dei rungande, held resten til. Klaustrofobiske White Shadow Waltz med sitt monotont gnagande stryktema. Sonisk omskiftelige og psykedeliske We Need A Myth. Den lauslige, vagt haltande men definitivt groovy Show Yourself. Den nonchalant melodiske og smidig ekspanderande Your Past Life As A Blast, med sitt subtile innslag av noko afrikansk. Og The Rise, ein call/response-arrangert poppsykedelisk vinnar i eit mildt melodisk landskap.

Og det er mørkare enn det er lyst. Regnet er uggent, vinden klynkar, og mordaren gøymer seg i villniset. «I scream my smiles», «we’re cut adrift», «heat is lost», «do you want to come and make me shiver». Nei, dei dansar på ingen måte pardans med optimismen og dei lyse utsikter denne gongen heller. Dei er Okkervil River. Dei har laga endå ei plate verdt å gå inn i.

Først publisert på Groove.no (i 2011)

 

Des10

Papercuts – Fading Parade

Posted on by
Standard

Blant minner og kvinner i eit popsfærisk drøymelandskap.

6

cover

Paraden glir forbi. Eg høyrer konturane av den, ganske så djupt inne i eit disig popbilde. Eit breitt og høgt og vegg til vegg utforma lydbilde. Men altså, også disig. Uklart. «I don’t mind, I don’t mind, if it’s all an illusion» syng songaren. Det gjer i grunn ikkje eg heller, tenkjer eg. Noko tiltrekkande er det med den uansett, denne Fading Parade.

Papercuts er vel meir eit prosjekt enn eit band. Meir Jason Robert Quever enn nokon annan. Ein mann som i sitt fjerde plateframstøyt under Papercuts-vignetten bringer til torgs mjuke poptonar. Tonar som han omhyggelig bygger inn i eit lydrikt og rommelig mønster, der kvar enkelt lydkjelde lever i ei atmosfære av ekkoeffektar.

Ting filtrerer seg saman til eit slørete drøymebilde. Eit som ikkje gjer nyansane særlig til spelerom, men som på ingen måte gøymer bort det verkelig verdifulle. Melodien. Den er her, inne i det disige men eteriske luftlaget, den kjem ut, den høyrest, den er sval.

Kva Jason Robert Quever syng om krev meir enn grundig konsentrasjon for å oppfatte fullt og heilt. Hans lyse røyst er inne i disen den også. Noko han bøter på ved å legge tekstane med cd’en. Eg les tekstane. Eg synst dei verkar litt flate, litt daffe. Utan poetiske musklar. Eg ser dei handlar om kvinner, eller andre, som var der, men som nå kanskje ikkje er der lenger. Kvinner, eller andre, som betydde noko for songaren, som kanskje framleis betyr noko, eller som nå er eit vagare minne enn det som kan skimtast på hi sida av disen.

Juliette, Julie, Juillanne, Julia. Slike namn blir ho gitt ho som dominerer tankane til songaren i dei tre første songane på plata. Eg legg tekstarket vekk, og berre høyrer. Då er det ikkje flatt, ikkje daft, då er det flott. Med ein syngande gitar i ei essensiell rolle i Do You Really Wanna Know. Ein popgrandeur om harmoni og tvil, med eit lite Arcade Fire heng. Mindre praktfull er ikkje Do What You Will. Noko lunt og lett har den i seg også, og eit generøst tilbod: «Come as you please, go as you need». Godord fortener den tredje i opningstrioen også, I’ll See You Later I Guess. Noko meir nedpå, noko meir vemodig i tonen, og med eit refreng som drar til seg merksemd. «Julia shot the door, your things are on the floor».

Den vemodige tonen er det vel forresten ingen av låtane som er heilt utan. Minst til stades kanskje i det forbarmande kuttet Chills. Der hovudpersonen har fått frosten, men ei kvinne med medkjensle sørgjer for varme, og slikt. «I had the chills, she gave me pills». Ann derimot, i Wait Till I’m Dead, har ein langt mindre helsebringande effekt, ho gjer helst mannen urolig med sitt flyktige vesen. Så då syng han «I don’t want to sound cruel, but count up all your lovers».

Eit variert bilde er ikkje denne Fading Parade. Den har sitt soniske mønster, den har sitt tema, den har si vennlegsinna popforståing. Den går rundt i sitt skylag, men eg kan ikkje anna enn å like dens ferd.

Først publisert på Groove.no (i 2011)

Des10

Pascal Pinon – Pascal Pinon

Posted on by
Standard

Islandske tvillingharmoniar i enkel, heimelaga og truskuldig viseform.

5

cover

Den første gongen eg høyrte om Pascal Pinon var han ein karakter i ei trist, oppskakande og nydelig lita bok av Per Olov Enquist med tittelen Styrtet Engel. Pinon var her ein plaga og kjærleikssøkande mann med ein utvekst, eit kvinnehovud. Enquist sin historie om Pascal Pinon er dikting, men det levde også ein mann i Texas for 100 år sidan med det same namnet, med ein utvekst i panna. Han var ein attraksjon på datidas freakshow, med eit ansikt teikna på utveksten.

Pascal Pinon frå Island er ikkje ein mann, det er eit band. Eit band med fire unge jenter i. Om det er Enquist sin Pinon, eller den verkelige Pinon som har vore inspirasjonen til bandnamnet veit eg ingenting om, men etter å ha høyrt gjennom plata deira nokre gonger veit eg at det tragiske og vonde i boka til Enquist og i freakshowet frå Texas ikkje kan sporast i plata frå Island. Det eg høyrer er eit tvillingpar i yndig samsong. Det må vere tvillingfaktoren som har gitt dei ideen til bandnamnet. Den og lite anna.

Jófríður og Ásthildur heiter tvillingparet, og er midt i tenåra. Saman med sine to bandvenninner spelar og syng dei ein enkel, sympatisk og truskuldig visepop. Dei syng litt på engelsk, men mest på sitt morsmål. Og sidan eg på langt nær er like lommekjent i gammalnorsken som i nynorsken har eg litt vanskelig for å oppfatte kva teksten fortel. Men tonen dei framfører den i gjer med ein idé om at det ikkje er dei mørkaste av skyer, og dei mest absurde tankar som ligg bakom, tvert imot.

Enkle akkordar frå eit par akustiske gitarar er det dominante instrumentale fylgjet plata igjennom. Elles får eit klokkespel ved fleire høve plass langt framme i det nakne bildet. Eit bilde som ikkje gjer plass til trommer, bass eller elektriske lydkjelder av noko slag. Uskuldsreine fløytetonar dukkar derimot opp litt her og der. Vel, kanskje ikkje alltid heilt uskyldige, for i tre-fire låtar skingrar det eg trur må vere såkalla slide-fløyter ut i litt desorientert terreng, og tar såleis på seg å vere den einaste vesle trusselen mot den rådande visefreden.

På Facebook-sida si oppgjer jentene heimstaden sin til å vere Múmíndalurinn. Mine detaljkunnskapar om islandsk geografi er ikkje 100%, men nett her mistenker eg dei for å tøyse litt med oss. For er ikkje det namnet islandsk for Mummidalen tru? Og i den dalen trur eg kvartetten ville blitt tatt vel imot. Den naive tonen deira ville der møtt djup forståing.

Når Pascal Pinon i haustlige omgjevnadar i låta Árstíðir syng «feeling so happy» (på engelsk ja) og tenker på graset som snart skal bli grønt att, kunne nokre vemodslune munnspeltonar frå Snusmumrikken veldig så naturlig fått sin plass i bildet. Noko dei òg kunne fått i jentene sin kommentar til den globale oppvarminga Ósonlagið (på islandsk denne gongen, men noko seier meg det er det låta handlar om). Ein munnspeltone hadde vel heller ikkje vore heilt bortkommen i den elles sonisk sett noko fyldigare Kertið Og Húsið Brann (den har keyboard i både symjande og bassgravande form).

Sjølv om her er nyanseskilnader kan eg vel vanskelig hevde anna enn at det soniske mønsteret på albumet er av det einsretta slaget, det same må vel seiast om det melodiske. Samstundes som eg ikkje har vanskelig for å innrømme at det er tufta på strofer eg kan finne hugnad i. Snille, måtehaldne og sjarmerande strofer.

Først publisert på Groove.no (i 2011)

 

Des10

Southeast Engine – Canary

Posted on by
Standard

Med støvete rock og sindig country i skreppa tar dei vegen om fortida og finn fram til i dag.

7

cover

Det finst eit tredje Athens. Ved foten av Appalachia-fjella i det søraustlige Ohio, eit hav og to vest for antikkens hovudstad, og ein ti-timars biltur nord for byen der REM fødde sine første tonar for ein mannsalder sidan, finn vi det, i form av ein liten by. Adam Remnant heiter ein av dei drygt 20000 som lever sine liv der. Han brukar ein god skjerv av tida si til å skrive songar. Og ein minst like god skjerv til å synge og spele desse songane, saman med bandet sitt, Southeast Engine.

Noko dei har drive med sidan byrjinga av 2000-talet, utan at radaren min har klart å fange det opp. Ikkje før eg snubla over eit «subway sessions»-opptak av bandet på YouTube for nokre veker sidan. Det vekte ei viss interesse i meg, så vegen derifrå til albumet dei gav ut tidlegare i år, Canary, vart ikkje så veldig kronglete og lang.

Dei er eit band med Amerika i seg. Den gamle musikken som kom ned frå fjellet dei har i ryggen er hos dei. The Band og Grateful Dead (slik dei gjorde det på sine jamfrie plater Workingmen’s Dead og American Beauty) er med dei. Nyare akter som The Felice Brothers og The Avett Brothers er to band som vel kan kallast brør av same ånd.

Ein bror er også ein del av Southeast Engine. Jesse Remnant heiter han, og i tillegg til å traktere bassgitaren, syng han harmoniar med sin storebror, av det avgjort gode slaget. På eit album som spenner frå det varlig balladeorienterte til det fullblods rockande. Der innsatsen som blir lagt ned er lauslig, hengslelaus, og smittsam inspirert.

Canary, deira femte album, er bygd rundt eit tema. 1933 var plata sin arbeidstittel. 1933 (Great Depression) er tittelen på ein av låtane. Og der er temaet. Gamaldags og utdatert, tenker du kanskje? Vel, i grunnen ikkje, hevdar eg. Parallellane frå den gongen til dagens skjelvande verdsøkonomi er fleire enn dei vel eigentlig burde ha vore. Enten nå byen kallar seg Athens, eller kva som helst anna.

Albumet sin namnlause forteljar er son, bror og kjærast. Han bringer ikkje historia så langt utafor desse rammene, men maktar skape eit rikt nok bilde innafor. Eit som forståelig nok handlar atskilleg meir om mismot og motgang enn håp og framgang.

I’m shaking off the ashes of brimstone and doom
I’m gonna pick a thousand apples in a single afternoon
So it seems the world can be a nightmare with heaven intertwined
Men lower the canary down into the mine
but they’re raising up a raven seven times the size

Det er Curse Of Canaanville, og livet er mørklagt. Tonen er både klagande country og dampande folkrock. I Cold Front Blues er den kraftfull melodisk og sjanglande desperat. For djevelen har etterlete sine fotavtrykk, og gjort det klart at han kjem tilbake neste år. 1933 (Great Depression) er pianodriven og gitarharvande rock’n roll som tumlar stormfullt mellom resignasjonen og eit gnist av håp. Det siste skapt delvis av dei dagars Obama, Franklin D. Roosevelt, men mest av ei kvinne «up around the bend». Ruthie. Forteljarens store kjærleik og tvillingsøsteras bestevenn. To kvinner som etterkvart blir omsunge i kvar sin vakre ballade. Adeline Of the Appalachian Mountains, vemodig, men med både engleopenbaring og ein tidleg vår i seg. Ruthie, melankolsk, men først og fremst driven av ein djerv idé om ei framtid.

Sunge av ei røyst med både støvlaget og intensiteten som sine kjennemerke. Ført til torgs av eit band som emnar skape noko som kjennest høgst levande og relevant i det herrens år 2011 av noko som hendte for åtti år sidan, og som fleire har tatt i før dei. Aktverdig, og vel så det.

Først publisert på Groove.no (i 2011)

 

Des10

Kelley Stoltz – To Dreamers

Posted on by
Standard

Det var ikkje Kelley Stoltz som fant opp popsongen, men han prøver etter beste evne å nyte godt av den.

5

cover

For lenge lenge sidan, på den tida då eg såg dagens lys for aller første gong, var det eit sekstital. Eit sekstital med musikk, med Beatles, med Kinks, med Small Faces. Kelley Stoltz kom til verda like etter at dette sekstitalet var over. Men dei er likevel sterkt til stades hos han, desse tonane derifrå, han blir ikkje kvitt dei, så han brukar dei ivrig.

Han held til i San Francisco, To Dreamers er hans sjette plate, og hans tredje på Sub Pop. Eg iler nå til og innrømmer at eg har høyrt særdeles lite av det han har presentert før årets utgjeving. Men ei lita oppdatering pluss eit par rykte seier meg at han har auka tempoet noko, kvessa lyden i den elektriske gitaren, og reindyrka sekstitalsfaktene endå ein tanke. Samstundes som fleire av låtane har såpass skarpe kantar og stramt driv at meir enn ei postpunkvibbe vaknar til liv. Og, I Like I Like er då David Bowie på veg frå Hunky Dory til Ziggy Stardust.

Men altså, først og fremst er Kelley Stoltz der sekstitalet held til. Og han er der med eigne låtar. Tolv i talet. Den trettande heiter Baby I Got News For You og vart verkelig til midt på sekstitalet. Den er komponert av Peter Miller, som du kanskje ikkje har høyrt om du heller. Han er ein engelskmann som var der då det skjedde, men som ikkje heilt nådde ut til den store hop. Dermed ikkje så at det ikkje finst skattar etter han. Det finst minst ein i alle fall, Baby I Got News For You. Originalsingelen frå 1965 går nå for 2-3000 dollar på eBay. Kelley Stoltz har funne fram både Miller og utstyret låta vart til med den gongen. Og laga sin versjon. Den er platas høgdepunkt.

Men Kelley Stoltz har såpass tak på låtsnekrarjobben at han har fått ihop ei håndfull godt dugande saker sjølv også. I Remember, You Were Wild syng han i attraktive former ein stad. Love Let Me In Again oppfordrar han til i vårpoppige melodiomgjevnader ein annan stad. Eller han tar vegen gjennom ein Fire Escape med både blues og driv i tråkket.

Det meste har han spelt ihop i sitt eige husvære, ganske på eigen hand. Stundom kan greia hans låte noko forsert og uledig, nett det kan vel vanskelig seiast å vere eit pluss. Ein noko vag signatur talar vel kanskje heller ikkje til mannens fordel. Det synst eg imidlertid varmen og den melodiske velstanden han sprøyter inn i største delen av stoffet gjer, så eg plasserer To Dreamers i hylla, eg slenger den ikkje inn i skammekroken på loftet.

Først publisert på Groove.no (i 2011)