Author Archives: Oddmund Berge

Ukjend's avatar

About Oddmund Berge

musikk, rock, pop, psykedelia, punk, postpunk, funk, garasjerock, hiphop, country, soul, folk, kraut, jazz, blues, viser, americana, litteratur, romanar, noveller, poesi, groove, og slikt.
Nov4

Ryan Adams – Cold Roses

Posted on by
Standard

Med denne doble buketten byrjar Ryan Adams såvidt å snuse på Heartbreaker-nivå igjen.

cover  Dei fleste som har uttalt seg (underteikna inkludert) er einige om at Whiskeytown-plata Stranger’s Almanac (1997) samt solodebuten Heartbreaker (2000) er dei to store i Ryan Adams sin albumkatalog. I etterkant av Heartbreaker fekk han platekontrakt med Universal sitt underbruk Lost Highway, og skulle bli det heilt store. Først kom Gold (2001), ei ambisiøs men frustrerande ujamn oppleving. Etter eigne utsegn skreiv han no ei ny låt sånn cirka kvar halvtime. Og ikkje så mange månadane etter at Gold var i hyllene hevda Adams å ha spelt inn nok materiale til fem nye album. Demolition (2002) var ei «best of» utgjeving av alt dette, og samstundes eit prov på at Adams nok hadde meir fokus mot kvantitet enn kvalitet. Desse nedturane var likevel berre forsmaken. I 2003 dukka han opp med det forserte og totalt meloditomme albumet Rock’n’Roll. Når så den doble EPen Love Is Hell (2003) viste seg å ikkje vere særleg betre konkluderte eg med at mannen hadde gjort sitt. Amen.

Vel, det finst visst eit liv etter døden likevel. Med Cold Roses har Adams kreka seg tilbake til den livgjevande kjelda der dei skarpe tonane putrar rundt. Her har han supt i seg nok næring til å stavre ei bra plate på beina. Ikkje på nivå med Heartbreaker eller Stranger’s Almanac, men i kvalitet og tone ikkje så fjernt frå Whiskeytown sin svanesong Pneumonia (2001).

Han prøver ikkje eit einaste sekund å vere nyskapande, eller å legge skjul på kor han hentar inspirasjonen sin frå. Snarare tvert i mot. Utan blygsel har han laga eit dobbeltalbum som i utforming minnar om slike dei gjorde for over tretti år sidan. Delikat utbrettcover og ei samla speletid som CD-alderen kunne fått inn på ei plate. Midt på coveret er det ei rose. Den minnar meg om det gamle ærverdige Grateful Dead-albumet American Beauty. Første sporet på plata heiter Magnolia Mountain, på nemnte Dead-album finn vi Super Magnolia. Heilt sikkert ikkje slumpetreff. Når vi så byrjar å gå låtane nærare inn på livet høyrer vi det også, Adams har plassert seg i 1970-området, og det i endå sterkare grad enn tidlegare. Dead, Stones, Parsons, Young, The Band, men også mjukare tiltak som Jackson Browne og The Eagles er alle rollemodellar for desse tonane.

Med seg har han eit band døypt The Cardinals. Fire musikarar (to kvinner, to menn) som med passe slark i svingane bidrar til å gjere dette til ei upretensiøs tildraging. Adams har lagt til side alle ambisjonar om å vere «the it-kid», den tøffaste guten i countryrock klassen eller det bøllete talentet. I demokratisk ånd har han til og med delt låtskrivarkrediteringa med heile bandet.

Så var det dette med dobbeltalbum og atten låtar (pluss eit bonusspor) då. Det vanlegaste utsegnet i omtalar av slikt er jo at dette kunne blitt eit strålande enkeltalbum. Cold Roses har så definitivt sine spor ein etterkvart velgjer å skippe. Har likevel ikkje tru på at plata hadde blitt betre med å sette Adams til å redigere den. Hans vurderingsevner når det gjeld eige material er det jo god grunn til å ikkje stole på.

Han hadde nok tatt med nemnte Magnolia Mountain. Opningssporet som så ledig stampar seg mot melodiske høgder. Det same gjeld sporet som opnar plate to Easy Plateau. Ein vakker folkrock sak (- og aldri var lyden av ein steelgitar så skimrande, – og aldri var Grateful Dead så nær). Adams syng med inderleg røyst om lengselen mot denne rolege staden der han kan få kvile. Eit ganske så identisk tema tar forresten Magnolia Mountain føre seg også.

Nesten like sterke er dei to låtane som avsluttar dei respektive platene. How Do You Keep Love Alive og Friends. Begge er dei pianodanderte balladar av skjøre, nære, dirrande og ektefølte kvalitetar. Den første handlar om sakn og djup fortviling («what does it mean to be so sad»), den andre skildrar det sørgjelege faktum at alt som er eller gjer godt tar slutt ein gong (kan ein tolke inn Adams sin fascinasjon for TV-serien Friends her tru?). I kategorien nennsam held også Rosebud og Blossom seg med fine tonar. Spesielt sistnemnte, der den driv av garde i karakteristisk men flott countrydrakt, før den effektfullt og styrkande møter eit refreng som kontrar uttrykket over i popcabaret lende. Styrkande er også tittelkuttet med sitt litt meir enn botaniske fellesskap til Stones-låta Dead Flowers, sine Drivin «n» Cryin» tangeringar, og sine lett psykedeliserte små utflukter.

På det lyriske plan held han seg til mellommenneskelige utfordringar, der den tapte kjærleiken oftast er i sentrum. Lite har endra seg på dette feltet, med andre ord. Greitt det, men mannen bør kanskje byrje å fornye metafor og bilete repertoaret sitt litegrann. Han har absolutt ein del småfint føre seg, men her er ikkje mange formuleringar av særleg innovativt merke.

Eg har sett nokon utrope Cold Roses til eit meisterverk. Eg har sett andre konkludere med at Ryan Adams nærast er blitt ein parodi på seg sjølv. Begge påstandar er i drygaste laget. Cold Roses revolusjonerer ikkje, den har sine små skavanker, men er alt i alt eit solid stykke countrytona musikk.

6/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)

 

Nov4

The National – Alligator

Posted on by
Standard

Nok ein gong stirar National-skalden og hans menn inn i det lumske gapet på det ustabile kjønns- og sjelelivet.

cover  For eit par år sidan dumpa The National si sjølvtitulerte debutplate (frå 2001) ned i postkassa mi. Den viste seg fort å innehalde ord og tonar verdt å ofre tid på. Litt meir sarkastisk enn Tindersticks, ikkje fullt så nedtona som Leonard Cohen, og nærare den halvtomme Johnny Walker-flaska enn Nick Cave, såg eg dei glatt føre meg i ein mørk New York-bar etter midnatt. Sjølv om dei innimellom skrudde lyden litt meir opp flytta korkje oppfylgjaren Sad Songs For Dirty People (2003) eller sjuspors-EPen Cherry Tree (2004) så veldig mykje på dette inntrykket, stadig var dei like intoksikerte og overtydande på låtfronten.

I år tilbyr New York-kvintetten oss 13 låtar i ei pakke merka Alligator. Og ja, den glefsar og bit, er lumsk også, men først og fremst veldig levande. Brødrene Aaron og Bryce Dessner sitt snoande gitarspel er både intrikat og friskt, pasjonert og subtilt, og innbyr til magnifikt samspel med den rytmeansvarlege brødreduoen Devendorf. Scott sine økonomiske bassgangar og Bryan si lausslupne og artistiske trommetraktering. Fleire av spora er også utstyrt med effektfull orkestrering (av fiolin, cello, basun og klarinett). Hovudansvarleg for dette er Padma Newsome frå samtidsmusikk-kvartetten The Clogs (der også gitarist Bryce Dessner er ein av aktørane). Padma og ein Nick Lloyd bidreg i tillegg med tonar frå orgel og piano. I front for det heile residerer den lakoniske baritonrøysta til Matt Berninger. Med Alligator tek The National steget ut i eit litt meir risikabelt farvatn, og med utsyn mot eit romslegare musikalsk landskap malar dei sitt meisterverk.

Kvifor dei har valt å kalle seg The National, sånn reint utover at dei er amerikanske statsborgarar, veit eg ikkje. Kanskje fordi namnet American Music Club allereie er oppteke? No driv nok The National sine tonar fram sånn cirka 40 centimeter nærare midten av Americana-vegen enn der Eitzel og kompani plar spankulere. Like fullt har fargen i tonane til dei to banda fleire identiske sjatteringar, slik at Alligator bit seg fast i mange av dei same nervetrådane som AMC sitt meisterverk Everclear i si tid gjorde. Over i det breiare pensla området finst her også eit slektskap mot australske The Triffids, og deira Born Sandy Devotional. Samstundes kan ein høyre visse ekko frå den energiske femårsperioden der band som Television, Joy Division og Echo & the Bunnymen presenterte næringsrik musikk. Frå alt dette og meir til skaper The National sin eigen levedyktige og eigenarta filial. Der Matt Berninger hardkorna, ironisk, angerfullt og vemodsfullt skildrar det ustabile kjønns- og sjelelivet. Av og til i ein særdeles direkte tone, andre gonger noko meir underfundig, men nesten alltid i briljant språkdrakt av sitatfristande kaliber.

Det er slett ikkje sikkert at Alligator får skikkelig feste i første runde. Til det er fleire av låtane kanskje litt sånn småkronglete. Desto kraftigare oppslukt vert ein når taket først er festa. Då er det berre å «go gator around the warm beds».

Eit stjernedøme på korleis rom etter rom gradvis kan opne seg er albumet sin inngangsport Secret Meeting. Ei låt som etter tre rundar byrjar kome mot ein med nokre av dei såraste «desse må eg berre omfamne»-tonane i nyare opningslåthistorie. Gitarane krøllar seg «Tom Verlaine style» og Berninger fortel om anger, sjølvforakt og eit «secret meeting in the basement of my brain».

Ei dame med namn Karen møter vi to gonger. Først i låta som ber hennar namn. Der Matt, bandet og strykarar løftar oss inn i ei flokete affære;

Karen, put me in a chair, fuck me and make me a drink
I’ve lost direction, and I’m past my peak
I’m telling you this isn’t me
No, this isn’t me
Karen, believe me, you just haven’t seen my good side yet…

Seinare møter vi dama igjen i slacker-tilfellet City Middle, men nå meir som «weird memories». Minner er også bakgrunnen for den rusande Friend Of Mine. Ei etterlysing, og eit kvilelaust rop etter venen som ikkje lenger tek kontakt; «I got two sets of headphones, I miss you like hell». Medan den klarast feberheite kjensla av å miste grepet vert skildra med Pixies-liknande eksplosivitet i Abel. Fotfestet er nok ikkje heilt stabilt hos den rastlause og angrande sjølvbløffaren vi møter i Morrissey-influerte Baby, We’ll Be Fine heller;

I wake up without warning and go flying around the house
In my sauvignon fierce, freaking out
Take a forty-five minute shower and kiss the mirror
And say, look at me
Baby, we’ll be fine
All we gotta do is be brave and be kind
I put on an argyle sweater and put on a smile
I don’t know how to do this
I’m so sorry for everything.

Ja, eg advarte dykk, det er sitatfristande linjer Berninger rissar opp. Aller best til sin rett kjem dei sjølvsagt likevel i samvær med tonane dei er ein del av. Ein kan til dømes aldri synleggjera i eit sitat den sorgtunge måten Matt fleire gonger gjentar linja «I’m so sorry for everything» på. Sitat eller forklaring kan nok heller ikkje uttrykke dei bitre undertonane i den ellers oppløftande The Geese of Beverly Road, men siste linja seier likevel ein god del; «serve me the sky with a big slice of lemon». Sidan himmelen først står på menyen høver det også å nemne Lit Up, ei låt som strekkjer seg høgare, og breier seg vidare ut enn nokon andre på plata. Det gjer den heilt utan å tape sikten, og sluttar brått og smart medan leiken er på sitt mest uimotståelege. Ikkje den einaste låta på Alligator som forlet podiet i sin beste alder. Ikkje det at låtane er spesielt korte, fleire passerer fire minuttar, men det er handlingsmetta minuttar. Slik slår The National eit slag for kunsten å etterlate lyttaren svolten, og veldig klar for nye omgangar. Ei læresetning mange andre også burde ha teke innover seg. For sjølv om det finst eventyrlege tilfeller der ute som strekker seg mot 20 minuttar er det ikkje få låtar opp igjennom historia som kunne vorte betre med strammare redigering.

Å ta med spor frå tidlegare utgjevingar kan vere teikn på så ymse. Eg skal ikkje kome med teoriar om kvifor The National har med seg All The Wine frå Cherry Tree EPen her. Berre poengtera at det er eit suggerande og melodisk slitesterkt tilfelle der Matt dreg på seg skoa til ein californiar med ein sjølvsikker, usympatisk og drikkfeldig karakter;

I’m put together beautifully
Big wet bottle in my fist, big wet rose in my teeth
I’m a perfect piece of ass.

Så veldig sympatisk er ikkje forteljarstemma i den sterkt strykartona og Cohen anno 1970 influerte balladen Val Jester heller. Medan persongalleriet i dei slentrande og kanskje mest Mark Eitzel farga låtane Looking For Astronauts og Daughters of the Soho Riots er albumet sitt mest venlegsinna. Sjølv om det i førstnemnte låt i det minste er snakk om eit delvis knust hjarta.

Albumet tonar ut med skrål og tonevenleik hand i hand, vers som snik seg rundt blant staselege tonar og refreng av høgoktan art. Mr. November tek sitt utgangspunkt i ein baseballspelar som kjem seint men godt i form. Men når Beringer syng «I’m the new blue blood, I’m the great white hope» kan det kanskje også tolkast som ei ubeskjeden vurdering av det han og bandet serverer oss på Alligator. For det er ikkje småtteri, i grunn.

9/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)

Nov4

Shannon Wright – Over The Sun

Posted on by
Standard

Den elektriske gitar sagar piggtråd, og tekstane vekslar mellom fortviling og stridslyst.

cover  Det er kun tre personar kreditert på innercoveret her. I tillegg til Shannon Wright på vokal, gitar og piano er det Christina Flies på trommer og ikkje ukjente Steve Albini som innspelingsansvarleg. Her skulle det ikkje være fare for overproduksjon, med andre ord. Og det er i sanning eit primitivt og temmelig ubehandla bilde som kjem til syne på Shannon Wright si fjerde plate. Der hennes elektriske gitar sagar piggtråd, der tekstane vekslar mellom fortviling og stridslyst, men svært sjeldan tilbyr forsoning.

Shannon Wright starta sin musikarkarriere i poptrioen Crowsdell, og deires debutplate Dreamette vann ein viss respekt i mindre indiepop-kretsar på midten av 90-talet. Oppfølgjaren vart spelt inn men aldri gitt ut, og Shannon flytta desillusjonert ut på landet og sa seg ferdig med musikken. På tampen av årtusenet dukka ho likevel opp igjen, åleine denne gongen, med den akustiske folkrockplata Flightsafety. Dei seinare utgjevingane hennes har stått fram i eit noko meir uregjerlig lydbilde. Og ikkje minst har live-opptredande hennes eit rykte på seg for å være ganske så frenetiske opplegg.

Og frenetisk kan vi vel trygt seie at Over The Sun også er. Med sine brutale gitarkaskader og sine blødande tekstlinjer er det ikkje akkurat balsam for sjela Shannon har å tilby. Det ho har føre seg her kan faktisk minne ein god del om det P.J. Harvey gjorde på sine første album. Men heilt Polly-klasse er det nok ikkje. For sjølv om dette er uforfalska og likefram, og det er stunder som kan røske både i sjel og kropp, er ho nok ikkje heilt i toppdivisjonen verken som låtskrivar, sangar eller dynamikkskapar. Punktonen og aggressiviteten ho legg opp til er både kvass og flott. Likevel blir den til tider nesten for pågåande og drep dermed noko av den dynamikken som burde vore her, og som i alle fall kjenneteiknar P.J. Harvey når ho er på sitt beste. Litt av dei samme innseiingane har eg og mot den repeterande linja ho fører. For både når det gjeld ordlinjer og akkordlinjer blir desse ofte gjentatt og gjentatt. Det har ein suggerande effekt som slett ikkje er ueffen, men samstundes blir det av og til rett for mykje og står i fare for å bli trøttande istaden.

Dei beste låtane finn eg i hjartet av albumet. Her dukkar den mørke og seige You’ll Be Death fram. Throw A Blanket Over The Sun er i likhet med det meste på albumet slett ingen lystig sak, men er melodisterk, vitalt avbalansert og kløktig oppbygd. Sjekk det stadig repeterande «no love is here». Effektfullt. Når ho så lar gitaren ligge i ro, og trør til med både nennsomt og dramatisk pianospel i den jazzige Avalanche, er det både ein velkommen variasjon og ein tiltalande låt ho byr på.

Litt for ujevn og oppjaga til å bli ei storveges totaloppleving. Men ho har såpass til stunder at den nok kan komme til å bli oppsøkt på nytt att likevel.

5/10

Først publisert på Groove.no (i 2004)

 

Nov4

Willard Grant Conspiracy – There But For the Grace of God

Posted on by
Standard

I eit varleg leie og heilt utan hastverk i sinn har denne gjengen i snart ti år levert sine melankolske bilete. Her er 17 av dei samla.

cover  Fem studioalbum, ein Fishtank-splitt med nederlandske Telefunk, eit par liveplater samt eit tosifra tal turnear har Willart Grant Conspiracy bak seg, utan at så veldig mange har fått det med seg.

Med There But For the Grace of God prøver Robert Fisher og medsamansvorne å nøste ihop nokre trådar, og samlar saman 17 låtar frå desse åra. Ei samleplate, med andre ord. Det er den tyske labelen Glitterhouse som er utgjevar, og plata er berre ute i Europa. Ikkje så veldig merkeleg kanskje, for i den grad amerikanarane i WGC har ein fanskare er det på dette kontinentet den er å finne. På den andre sida er jo ei slik plate ein muleg døråpnar mot potensielle nye lyttarar, så kanskje USA utgjeving kunne vore lurt likevel.

Fem av spora på samlinga er ute på plate for første gong, men fire av desse er berre andre versjonar av låtar som er å finne på studioalbuma. Dermed er det lite nytt å hente her for folk som har fylgt bandet frå starten av. Sjølvsagt vil venner av WGC sitt univers finne desse alternative versjonane interessante, nokre er også heilt på høgde med dei offisielle. Vil likevel tru at entusiastar finn frontfigurane Robert Fisher og Paul Austin sine kommentarar til kvar einskild låt som den viktigaste bonusen her. Eller kanskje Love Doesn’t, den fine pianoballaden som berre har vore b-spor på ein promosingel frå før.

Willard Grant Conspiracy er slik namnet tyder på ikkje ein heilt vanleg bandkonstellasjon. Både i studio og konsertsamanheng har dei i periodar tald opptil 14 aktørar. Dei drivande kreftene i konspirasjonen har likevel først og fremst vore duoen Robert Fisher (vokalist og låtskrivar) og Paul Austin (gitarist og låtskrivar). På forrige plate Regard the End (2003) spelte imidlertid Austin ei meir anonym rolle, så pr. i dag er WGC i stor grad eit Fisher-prosjekt.

Sidan tidleg åttital har Fisher og Austin figurert i ulike musiserande konstellasjonar. WGC vart ein realitet på midten av 90-talet då dei var innom for å teste det nye studioet til kompis Dana Holloway (med gateadresse Willard Grant, derav namnet). Debutalbumet kom i 1996, bar tittelen 3am Sunday @ Fortune Otto’s, og er representert med heile fire spor på denne samlinga (berre tredjealbumet Mojave er representert med fleire). Litt underleg, kanskje, sidan dei også er dei fire svakaste låtane her, og gjev til kjenne eit band med eit noko uferdig uttrykk. Kvar enkelt av dei er for så vidt heilt greie, men dei vert litt grå og einstonige. Demo-versjonen av Bring the Monster Inside er derimot ein annan skål. Låta skulle seinare dukke opp på andreplata Flying Low i ei noko fyldigare drakt. Her er den naken (to akustiske gitarar og song), fokusert og nådelaus. Minst like bra er Evening Mass, ein atmosfærerik og mektig sak i Nick Cave-trakter, der særleg Erich Groat si pågåande mandolinplukking vert lagt merke til.

Fem av låtane her er å finne på WGC si kanskje beste plate, Mojave. To rett nok i andre versjonar. Rainbirds er den same låta som på Mojave heitte Right On Time (dei skifta i si tid tittelen då Sparklehorse dukka opp med sin Painbirds). Ei låt i toneflott utforming om innestengde kjensler og andre disharmoniske tilhøve. Edith Frost korar. På andre låtar er Jess Klein innom og syng med. Eit inntektsgjevande grep, slikt blir det nemlig fleire nyansar av. Slik som på vakre Another Lonely Night, endå ein av desse triste her-er-det-ingen-gode-kjensler-igjen affærene. Sticky var ein dyster folkbluesdjevel på Mojave. Her er den å høyre i ei meir støyande (det hender dei drar på litt) og minst like guffen drakt, med inspirasjon henta frå den same flaske Mark Lanegan ofte har drukke av.

Christmas In Nevada frå Everything’s Fine (2001) er WGC i sitt meir lyse hjørne. Tempoet er skrudd opp nokre hakk, og det er orgeldriv og cajunfakter. Kjekk sak. Ballad of John Parker frå same album er på si side folkrock av det meir sjøsjuke slaget. At dei to siste platene til bandet tilsaman berre får med tre spor gjer vel kanskje eit litt skeivt bilete av korleis kvalitetane er fordelt i diskografien deira. The Trials of Harrison Hayes (einaste frå femteplata Regard The End) viser nemlig med melodisk styrke at Fischer stadig kan grave fram tonar av solid interesse. Det gjer jo heller ingenting at han får hjelp av førnemnte Jess Klein, og at det er ein forunderleg historie om ein forunderleg karakter som vert fortald. Dig a Hole som avsluttar er ein dyster sing-a-long om død og forderving. Var også å høyre på In a Fishtank-utgjevinga i ei litt anna utgåve.

Er Willard Grant Conspiracy eit band du enno ikkje har opna døra for, og du trivst med musikk i The Walkabouts, Tindersticks og The Triffids tradisjonen? Ja då skulle denne samlinga vere eit utmerka høve til å invitere dei innafor.

7/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)

 

Nov4

Tom Waits – Real Gone

Posted on by
Standard

Meir mørk og lumsk primal blues, kubist funk, grøftekant-balladar og intoksikert jazz frå Waits, men…

cover  Det store spranget gjorde Tom Waits i 1983. Etter ti år som låtskrivar og crooner av den noko uortodokse sorten skapte han seg eit heilt nytt forum. Swordfishtrombones, som var først ute, og Rain Dogs, som fylgde to år seinare, utgjer klassikarduoen i dette skrangleforumet av grøftekant-balladar, nede i kjellaren-blues, skrothaug-symfoniar, intoksikert jazz, og ein del andre krumsprang litt utanom det vanlege. Seinare har det med ujamne mellomrom dukka opp nye innspelingar frå det same hjørnet. Tonen har nok variert litt frå gong til gong, men aldri pensa inn på heilt nye spor. Det har vore sterke album som Bone Machine og Mule Variations, men og mindre heldige affærer som Black Rider. No, to år etter simultanutgjevinga av Alice og Blood Money er Waits klar med nye tonar frå dei skrå breidder.

Og på Real Gone balanserer han lenger ute på tippen enn nokon gong før. Ja han er så langt ute at hans kjære piano (som har vore med heilt sidan han entra podiet tidleg på 70-talet) har tippa utføre og blitt borte. Tilbake står han så med sitt mest strippa og usminka lydbilde til dags dato. Det er mørkt, det er kaldt, og det er skarpe lydar. Rytmane enten dei gjer seg til kjenne som nådelaus tromming, skitne og skranglete percussion lydar, eller er røysta til Waits på ein rytmeboks (boom-chicka-boom) ligg langt framme i lydbildet.

Blant skuggane, bakom barske hjørner eller på slitne motel lever, elskar, hatar, syndar, strevar, svindlar og dør desse skikkelsane Waits stadig finn plass til i sine songar: Skinny Bones Jones, Piggy Knowles, Sing Sing Tommy Shay, Joel Tornabene, Knocky Parker, Bowlegged Sal, Everett Lee, Saginaw Calinda, Horse Face Ethel, One Eyed Myra, Funeral Wells. Og innimellom dukkar også ånda av skikkelsar som opprinnelig gav seg til kjenne i eldre skrifter opp; Abel og Kain, Djevelen, Gud og Jesus of Nazareth.

Eksistensielle saker blir tatt opp frå eit perspektiv der balansenerva er litt meir i utakt enn godt er. Feberen rår, svetten dryp, rottene luskar, spøkelsa kviskrar og det er meir enn berre røyken som stenger for sola. Langt nærare det ultimate mareritt enn rosenraude dagdraumar, altså, og ved sida av Bone Machine Waits sitt mørkaste verk. Men albumet klarar ikkje å fange meg like solid som Bone Machine gjorde. Primalbluesen blir ofte for einstonig til at den klarer å finne vegen frå skrothaugen sine lumske gangar og inn i interesse-sfæren til ein som står litt på sidelinja. Slik som på det tonlause, kavande og beint fram kjedelige åpningssporet Top of the Hill. Eller på Shake It som slett ikkje gjer kva tittelen antydar. Og den over ti minuttar lange Sins of the Father er ein godt fortald historie, men plassert i eit heller uinteressant melodiselskap.

På den andre side har vi Metropolitan Glide, ein djevelsk skarp, original og herlig støyande bluesaffære der Waits spyttar, spyr, stammar og manar fram bilder frå ein vilter happening. Fristande å vandre saman med er mannen også når han, med god hjelp av tiltalande tonar frå Marc Ribot sin gitar, hinkar over i ein buldrande sjømannsvise-verden og innbitt gauler Hoist That Rag. Solid inne på lista over slikt vi likar finn vi og den slepande, jazzige tragedien Dead and Lovely, og den djupt smertefulle balladen Make It Rain.

Heilt til slutt kjem så den varlege og vakre Day After Tomorrow, og her har Waits bevega seg bort frå skrothaugen og midt inn i den politiske kvardag. Lagt i munnen på ein ung amerikansk soldat blir det fortalt, utan banalitet og føleri, om (Irak)krigen sine absurditeter, løgner og redsler. Ein personlig betraktning, men med klar adresse til stupide krigshissarar både på Waits sin heimebane og andre stader i verden.

Neidå, Waits er slett ikkje utgått, det er berre det at skoa blir litt vel trange ved enkelte høve denne gongen.

5/10

Først publisert på Groove.no (i 2004)

 

Nov4

Volcano, I’m Still Excited – Volcano, I’m Still Excited

Posted on by
Standard

Eit snodig bandnavn, litt uortodoks instrumentering, men ellers; lite å bli oppglødd av.

cover  Ein gjer det kanskje ikkje så veldig enkelt for seg sjølv når ein velger å kalle bandet sitt Volcano, I’m Still Excited!!. Når ein i tillegg plasserer eit billig Casio-keyboard sentralt i lydbildet, og satsar på å klare seg utan bass, er ein vel i grunn litt ute til venstre for eit gjennomsnittleg poprock-orkester. Og i utgangspunktet er jo det slett ingen dum plass å være. Nå er det likevel slik at denne New York-baserte trioen ikkje heilt lukkast her på si debutplate. Dei streifar rett som det er innom fine poptonar, men det er noko i arrangeringa av det heile som blir litt mangelfull. Litt tynt, -kanskje burde dei tenkt bassgitar likevel. Litt klumsete, av og til definitivt sjarmerande, men litt for ofte irriterande. Litt stereotypt, det kunne nok gjort seg med litt meir breidde i låtutvalget. Tilsaman gjev alt dette eit inntrykk av eit noko uferdig band.

Eit band der frontfiguren Mark Duplass litt motvillig har måttet ty til keyboard som sitt hovedinstrument. Det har seg nemlig slik at mannen har pådratt seg ein smertefull og kronisk scenebetennelse som gjer det umulig å fortsette med gitaren, hans opprinnelige instrument. Dermed blir lydbildet deires på eit vis også ein dyd av nødvendighet. Noko som vel kanskje bør påkalle i alle fall ein liten dose sympatiske kjensler hos lyttaren. Like fullt klarer eg ikkje heilt å få den store foten for desse 40 minuttane med einvegskøyrt og hastig poprock.

Det startar for så vidt lovande. Etter ein kort kaotisk ouverture, kling 2nd Gun i gang, i fint driv og med eit skarpskodd refreng. Rundt neste sving er det a cappella og kjærleikslengsel i Trunk of My Car, før vi blir presentert for ein Joe Jaxon i fin popflyt. Slett ikkje ulikt noko ein skarp engelskmann med nesten identisk navn kunne snikra i hop i sine New Wave dagar. Men så har dei liksom brukt opp kruttet, for på resten av plata gjentar dei stort sett seg sjølv i litt gråare og meir stakkato vendingar. Ein kunne saktens trekt inn andre engelskmenn som Elvis Costello, Squeeze og Any Trouble for å finne melodiske slektningar, men, eg veit ikkje om det er så nøye, for dei vulkan-begeistra amerikanarane er nok kvalitetsmessig nokre divisjonar under. Ennå, i alle fall.

4/10

Først publisert på Groove.no (i 2004)

Nov4

Unknown Joe – My Secret Lookalike

Posted on by
Standard

Ein syngande musikkskribent og hans gode hjelparar.

cover  Erik Fossen skriv om musikk i Bergens Tidende. Han skriv bra, og har god musikksmak. Han likar veldig godt Wilco, Neil Young, Beatles, Lambchop og Bob Dylan. Sgt. Petter som i 2003 gav ut den fine countryrock plata It’s a Record er ein god venn av Fossen. Så når Fossen kler seg i musikkutøvar-drakt og kallar seg Unknown Joe er sersjanten fremste medhjelpar. Slikt blir det poprock med country- og visetonar av.

Det første som slo meg når eg sette på denne plata var; hmmm… Nick Drake? Den ideen har nok avteke ein del etterkvart, men det er noko med den halvkviskrande måten Joe syng på som minnar om Drake. Åpningssporet The Last Lost Song samt eit par andre har også noko Drake-aktig over seg i melodiføringa. Dette er likevel ikkje den dominerande kjensla lenger, den går meir i retning kompis Petter, tidleg Wilco og fleire av desse banda som miksa country og poprock på 90-talet. No Depression kalte vi det den gong.

Det finst avgjort saker på My Secret Lookalike som rettferdiggjer utgjevinga. Til dømes popsaken Everyone Tells Me med sine sympatiske harmoniar, eller den spretne og artige Happy Pants. Dei poptastiske og spektakulære utskeiingane overlet imidlertid Joe til andre. Det er meir musikk av det slentrande og bedagelige slaget denne karen har føre seg. Sjarmerende som på den lett daffande I Do Believe, med si trusvedkjenning til rock’n’roll og heile dens vesen. Fastast i countryklisteret sit fyren i den dugande og presist titulerte (Just Another) Country Song. Steelgitaren er sjølvsagt på plass, og er med å hale i land ein fin sak som New Stains In My Heart. Aller best trur eg likevel den melodisk poengterte og elegant countryrockande Something Like Soul er.

Nå er ikkje alt berre vel og bra med denne plata. Det finst spor av svakare karakter, og det heile kan bli litt vel likelydande å ta inn i ein jafs. Joe og hans medsamansvorne tek nok heller ikkje dei store sjansane, dei held seg på oppgådde stiar. Ved neste korsveg vil det truleg være eit smart trekk frå Joe å gjere som sin musikalske helt Jeff Tweedy og utforske litt meir uprøvd terreng. Men inntil den tid går det altså an å slenge beina på bordet og kose seg med fleire av låtane på My Secret Lookalike.

5/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)

Nov4

Sally Timms – In the World Of Him

Posted on by
Standard

Sally med den fine stemma tek seg ein tur innom mannen sin verd.

cover  Sist gong Sally Timms gav ut plate i eige namn var tittelen Cowboy Sally’s Twilight Laments For Lost Buckaroos (1999). Og på mange vis var det vel nett det det var. Varlegt gyngande små, triste, men også koselige sangar for skumringstimen. Country-assosiasjonane tittelen gjev, var og så avgjort tilstades, sjølv om tonane også tok diverse andre retningar. Andre retningar tek dei også på Sally sitt ferske framstøt In the World of Him, definitivt.

Nå har vel aldri Leeds-fødte Sally Timms hengt seg så nøye fast i ein bestemt sjanger. På sin platedebut frå 1980 var det eksperimentell lo-fi som gjaldt. Hangahar var prosjektet sitt namn, og vart gjort i samarbeid med Pete Shelley frå Buzzcocks. Mest kjent er nok likevel dama for sitt samarbeid med det heftige og mangslungne engelske
punkrock-bandet The Mekons, der ho har vore med å sunge sidan midten av 80-talet. Sally har opp igjennom åra lånt bort røysta si i diverse andre samanhengar også. Slik at album gitt ut i eige namn ikkje alltid har komme øverst på prioriterings-lista. In the World of Him er faktisk berre hennes fjerde full-lengdar.

Tittelen lyg ikkje. Dette er Sally i mannen sin verden. Ni sangar, åtte skrevne av menn og ein av Sally sjølv. Vi møter menn som prøver å forklare seg. Nokon ser, andre er blinde, men dei lever, syndar og kjempar, og nokon havnar heilt ute på tilværet si hutrande sidelinje. Det er ei mørk og dyster plate, der det er langt mellom dei optimistiske ytringane. Utvalgt til å stå ved produksjons-roret er den noko uvanleg samanskrudde amerikanaren Johnny Dowd, og han styrer ikkje akkurat musikken inn på tryggare stiar. Låtane gjer seg oftast til kjenne i eit avkledd og reinskore lydbilde, der skiftande og livgjevande elektroniske lydkjelder samt vitale slagverksrytmar er dei berande elementa. Saman med Sally si stemme naturligvis. For den er overalt her. Sensuell, intens, bestemt, nennsom og vakker. Av og til går tankane i retning Emmylou Harris sin Wrecking Ball, andre ganger er det Marianne Faitfull som ligg og lurar i bakhovudet, medan Nico sit på ei grå sky og nikkar tilfreds.

Dei fleste (for ikkje å sei alle) krigane opp igjennom historien er det menn som har fått istand. Då er det vel også rett og rimelig at krigen og dens dystre skuggar blir via ein del merksemd på eit slikt album. Begge dei to låtane ho har henta frå The Mekons sitt repertoar dveler ved krigsliknande tilstander. Den seige men rytmisk virile Corporal Chalkie, og den hastigare men like fullt suggerande Bomb. I sistnemnte syng Sally tankevekkjande linjer om uforstand, uskyld, ungdom og ødelegging; «forgive them, they are young and rich and white… lovely girls slip softly into ruin, boys of summer scattered all around». Krigen er også med i bildet på den 1.35 min. korte Dowd-komposisjonen 139 Hermansler Gurtel. Sjølv om denne spoken word/folk/cabaret affæren nok meir handlar om eksplosive lyster blant transseksuelle; «up uncle Norbert’s skirt, the patriotic wind blows, stiffening his mighty sword». Mark Eitzel sin komposisjon God’s Eternal Love er ein gnagande og avkledd ballade om overgrep gjort i staten og dei herskande sitt namn og dets mulige konsekvensar, uhyggelig aktuell; «Those you lock away will defeat you, they know all your secrets, they wear your indifference like a boast, and your death is only the key to their future, and your children are just pigs they will roast».

In the World of Him har sjølvsagt også sin dose med mann/kvinne-problem. Frå bonusavdelingen på Ryan Adams sitt Gold-album har ho henta Fools We Are As Men. Ei både sjølvmedlidande og sjølvforaktande bønn. Og så har ho funne fram ei gammal låt av eksentrikaren Kevin Coyne kalt I’m Just a Man. Melodien blir framførd i bortimot konvensjonell countryrock fasong, mens Sally med sofistikert kraft klarer å hente fram kvar einaste dråpe av sveitte, blod og kjærleik som er å finne i denne ærlige, audmjuke og nydelige teksten:

It’s not that I want to hold you to ransom with foolish lies,
or lies, lies that tie you down
It’s not that, it’s not that I even want to marry you
Cause marrying you would mean that I’d have to chain you, not choose you,
Chain you, not choose you
I love you and that alone I want to say
And I’ve never wanted to say anything any other way, than that way
I am saying it now, this is the way I really feel
And if I sound a little confused, it’s because I’m, …oh, feeling for you
Can you understand?

Ho avsluttar så albumet med sin eigen Little Tommy Tucker, langsomt svevande på ei evig drone. Dermed er ein usminka og ganske variert seanse vel i havn. Og det gjer slett ingenting om du ikkje ventar like lenge til neste solo-framstøt, Sally.

6/10

Først publisert på Groove.no (i 2004)

Nov4

The Thermals – Fuckin A

Posted on by
Standard

Full fart rett fram i tett driv. Pusterom er nedprioriterte saker.

cover  Det finst ei rekkje band der ute som ikkje har stort meir enn eit tempo og ein melodi. Noko dei kan leve ei stund på, så lenge energien er livaktig og melodien er flott. Det mest klassiske eksempelet er vel The Ramones. Portland, Oregon-trioen The Thermals er ute på noko av det samme kjøret, utan å ha ein like sterk låt som Ramones i botn. Likevel klarar dei seg betre enn mange andre i samme situasjon.

Energien er så definitivt tilstades, livfull er den for så vidt også. Her er det full fres rett fram («1-2-3-forward»), tett gitardriv (fuzz og få akkordar) og driftige rytmar. Men det skortar sjølvsagt ganske mykje på dynamikk-forståinga. Slik at å delta på premissane til Fuckin A frå start til mål nok også kan bli ein litt for tett og påtrengande øvelse.

Førsteinntrykket er at låt etter låt bit kvarandre i halen, for så å halde fram i samme dur. Gjer ein imidlertid eit tappert forsøk på å komme kvar låt nærare inn på livet finn ein nyansar. Dei er ikkje utprega og gedigne, men dei er der. Slik vart eg venn med How We Know, ein Wire-på-poptripp sak, med albumet sitt beste forsøk på å skape litt lys/skygge-effekt. Let Your Earth Quake, Baby skil seg også litt ut med sitt spastiske driv. Høgdepunktet er likevel End To Begin. Ein sak med fin aksellerasjon, som når sitt topp-punkt i eit heftig refreng; «Static in a box, static in a c(l)ock, so help me crank it up, so help me crank it up».

Sangstilen til frontmann Hutch Harris er av det snakkesyngande slaget. Pågåande og intenst. Slik det blir gjort av mellom andre Bob Dylan på Subterranean Homesick Blues, Michael Stipe på It’s The End Of The World… og John Darnielle på Letter From Belgium – sjølv om Hutch nok ikkje dyrkar nyansane og pusteromma like skarpskodd som særlig dei to førstnemnte av desse karane gjer. Lyden The Thermals lagar kan vel definerast som punkrock med litt pop-preg. Sistnemnte preg er for øvrig å finne i ein noko meir sjarmerande variant hos det fabelaktige orkesteret til Thermals sin bassist Kathy Foster; All Girl Summer Fun Band (verkelig verdt å sjekke ut).

Der debuten More Parts Per Million med rette bar karakteristikken No-Fi (ein særdeles heimesnekra og grumsete affære), har Fuckin A blitt tildelt eit langt reinare lydbilde, og vinn vel egentlig på det. Like fullt, den er nok ikkje esla for Hi-Fi Klubben og deires likemenn av den grunn. Gjort som den er, utan særlig tid til flikking og ordning, på fire dagar med Chris Walla (Death Cab For Cutie) som lydsjef.

Det står oppført eit spor tretten på omslaget, kalt Thank You Goodnight. Denne dukkar aldri opp. Og eg er ikkje så sikker på om det gjer så mykje. Tolv låtar og 28 minuttar med Thermals rock er vel i grunn nok.

5/10

Først publisert på Groove.no (i 2004)

Nov4

Stars – Set Yourself On Fire

Posted on by
Standard

Flammane, døden, kjærleiken og revolusjonen: Endå eit Montreal-band med lettennelige tonar.

cover  Det første inntrykket ein får av ei plate får ein frå coveret. Og desse covera kan jo vere så mangt – gode, dårlige, informative, uforståelige, skumle eller latterlige. Uansett, eit eller anna inntrykk gjer dei alltid. På coveret til Stars si siste plate er det bilete av ei dame med naken overkropp, fiolett finlandshette og ein molotovcocktail i handa. Ho ser ned, prøver å dekke seg til. Over magen står platetittelen, Set Yourself On Fire. Dette må vere eit opprørsk band som har ynskje om å utfordre og vekkje merksemd, er den første tanken. Vidare flyg tankane raskt i retning: terrorist, sjølvmord, muslim, utilslørt. Provokative trekk i forskjellige retningar, skulle ein tru. [Interessant nok er USA-coveret helt annerledes og langt mindre kontroversielt. Red.] Men før eg får tenkt særlig meir gjennom det er plata på plass i spelaren, og ei mannsrøyst rett frå siste Hamlet-framsyning treff meg med følgjande korte og skånsellause melding:

When there is nothing left to burn, you have to set yourself on fire.

Kan dette bli noko anna enn eit kraftfullt ord- og toneåtak, der menneskeslekta generelt og dei maktkåte spesielt får høyre kva dei er laga av? Der det heile endar i eit massivt krav om å vakne før verda sin tilstand har nådd det punkt at det einaste som finst att å fortære er oss sjølv. Kammerpoptonar med ein gnagande cello tar over, ein mann startar å synge; «God, that was strange to see you again…» Det handlar om eit tilfeldig møte mellom to som har vore elskarar ein gong. Møtet slår ikkje nye gnistar, men stadfestar berre det uvegerlige. Det var, det er ikkje lenger, men vi skal ikkje angre av den grunn;

I’m not sorry I met you,
I’m not sorry it’s over,
I’m not sorry there’s nothing to say
I’m not sorry there’s nothing to save

Låta ber den glimrande tittelen Your Ex-Lover Is Dead. Mannen som syng heiter Torquil Campbell. Han syng ikkje åleine. Amy Millan syng også. Duett, samtale, tankar som kryssar kvarandre, ord som ikkje vert sagt. Melodifølgjet er til å omfamne, der det bygger, driver, kjæler, dveler og skin. Det er rakrygga, catchy og har evig verdi. Ein framifrå poplåt altså, og nå er det tid for revurdering. Tittelkuttet dukkar nemlig opp i stram, melodisk, synthdreven og gitarskarp drakt, og ein byrjar å tenkje på New Order og på Belle & Sebastian. I alle fall heilt til det kjappe drivet bråstoppar og låta går inn i ein to minuttar lang hymnefinale. Der det sentrale mantraet er «20 years asleep before we sleep… forever.»

Dette stoffet verkar nok å vere litt på kant med kva eg hadde sett føre meg, ja. Dei syng om kjærleik. Dei syng om ungdom, håp og forelsking, men også om nederlag, fortviling og død. Dei har i det heile perspektivet stort sett retta mot dei nære ting. Og tonen, ja den er heimla i melodifokuserte pop og rock-distrikt.

Som så mange av dei beste banda gjer for tida kjem også Stars ifrå Montreal. Set Yourself On Fire er deira tredje album. Hadde eg fått med meg dei to første i forkant ville forventningane sannsynlegvis vore litt annleis idet kammerpop-moduset gjorde seg til kjenne. Plukka opp det førre, Heart (2003), her om dagen, og jodå det er popmusikk inspirert av 60-talet sin soul, 80-talet sin engelske postpunk og synthpop. Det er dette albumet også, men låtane er hakket sterkare, synth-bruken meir viril og substansen frodigare.

Ageless Beauty lever inni ein overkommelig gitarvegg. Der smeltar den hjerter med Amy sin yndige song. Samstundes får den meg til å tenkje på både Breeders og Belly, og å seie hei, Tanya Donelly! Den engelske smitten er kanskje aller lettast å oppdage i gitarvandrande Reunion og heftige What I’m Trying to Say. Den første, som mest av alt minnar om noko Morrissey kunne komme opp med, er ei bøn om å få berre ein sjanse til. I den andre prøver hovudpersonen å få fram tre vesentlige ord (det er ikkje alltid så lett): «I am trying to say, what I want to say, without having to say – I love you.» Ein del er sagt, mykje er gjort, og endå meir har endra seg for fyren som ser tilbake i den kvikke, melodismarte og litt Magnetic Fields slekta The First Five Times. Og det er nett det han siktar hovudfokuset inn mot, dei fem første gongene ho og han gjorde det. I ein bakgard, på ein fest, i ein trappeoppgang, den gongen han fekk alt, og så endelig på soverommet hennes. Men det er ei stund sidan no, lykka er ikkje like stor lenger.

Dei ni første låtane handlar altså om slike ting. Kjærleik som vaknar, kjærleik som sloknar, kjærleik som lever og kjærleik som dør. Så skiftar brått fokus. He Lied About Death er eit krast og primitivt angrep på George W. Bush. Tonen er barsk og skjellsorda sitte laust; «What gives you the right to fuck with our lives?… You are the shadow of fear, you scare the love out of here.» Celebration Guns er retta mot same målet, men i balladeform er tonen blitt litt meir avmålt (pasifisme i staden for frontalangrep). Stars sin revolusjon kjem nemlig som ein Soft Revolution. Torquill fører ordet i nok eit popsmart nummer. Her er det ut på gatene, for å redde verda med kjærleik à la Jesus, og med musikk og fest heile natta:

The revolution wasn’t bad
we hit the streets with all we had
a tape recording with the sound
of the Velvet Underground

Når vi no nærmar oss slutten kan vi jo ta fram coverbiletet igjen. No ser eg ei ung sky dame som trykke flammen til sitt bryst. Litt pompøst sagt er det vel dette Stars helst vil sette lyset på; flammen skal brenne nær hjarta, og ikkje ned husa og åkrane. Elden skal symbolisere livet og ikkje døden.

7/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)