Tag Archives: Country

Lucinda Williams – World Without Tears

Standard

Det er ikkje mange som har mot til å servere ein så hudlaus og til tider brutal poesi som det Lucinda Williams gjer.

cover  Å være Lucinda Williams-fan har på mange måtar vore ein tålmotsprøve. Sidan ho overbeviste med sitt melankolske countryrock-mesterverk, den sjølvtitulerte Rough Trade-utgjevinga frå 1988, har ho ikkje akkurat gjort det til ein årlig begivenhet å komme med ny plate. I løpet av dei neste 13 åra vart det med tre stykker; Sweet Old World (1992), Car Wheels On a Gravel Road (1998) og Essence (2001). Alle er briljante album i skjæringspunktet mellom country, folk, blues og rock. Etterkvart har ho også gradvis vunne større og større anseelse i breiare lag, og Time Magazine gjekk for eit par år sidan endåtil så langt som å utnevne henne til Amerikas beste låtskrivar.

World Without Tears som nå er ute, følger altså kun to år etter forrige plate. Den er blitt til i eit eldre herskapshus i Los Angeles. Medprodusent Mark Howard installerte eit mobilt studio, og saman med sitt faste turneband har Lucinda spelt inn sangane live, noko som har resultert i eit åpent og livfult lydbilde.

For sjelden har eg høyrt ei plate så intenst levande som denne.
Den er eit knust hjerte, ei skadeskutt sjel, eit rått og nakent oppgjer, og er full av lengsel og begjær. Det er ikkje mange som har mot til å servere ein så hudlaus, og til tider brutal poesi som det Williams gjer i desse 13 sangane. Ho opptrer utan sikkerhetsnett i sine beskrivelsar av korleis innvollane vrir seg i opprørthet og bitterhet over svikefulle elskarar, eller i skildringane av frynsete og stormfull lidenskap. Men ho er aldri i nærheten av å brekke nakken, den presise inn-til-beinet poesien fangar essensen, og Lucinda framstår nok ein gong som ein av vår tids mest truverdige skildrarar av mellommenneskelige (unntaks)tilstandar.

Platene til Lucinda Williams har alltid vore dominert av balladar, den forrige Essence, med alle sine langsomt glødande sangar, var bortimot kjemisk rensa for kjappare takter. World Without Tears er i så måte blitt damas mest varierte plate, for sjølv om den har sin forsyning med balladar, finn vi fleire meir groove-baserte saker også. Som den Stones-aktige Real Live Bleeding Fingers and Broken Guitar Strings, ein energisk og tøff men vemodig countryrockar, som etter Lucindas eigne utsagn skal være inspirert av Paul Westerberg. Endå kraftigare går ho til verks på Atonement, eit nesten seks minuttar langt frenetisk bluesnummer, eit monster der Howlin» Wolf møter Duane Allman i Lucinda Williams sin skikkelse. Låta er eit beinhardt oppgjer med organisert religion. American Dream derimot er eit oppgjer med, ja nettopp, den amerikanske draumen. Til eit komp som er noko sånt som Curtis Mayfield møter Riders On the Storm møter TripHop, snakkesyng (rappar) Lucinda ein tekst der refrenget konkluderer med at «Everything is wrong».

Gale er det også i den glødande countryballaden Ventura, der eit brudd driv hovedpersonen inn i fortvila rastlaushet. Lucinda sine eigne opplevelsar frå eit forhold som gjekk i oppløysning er nok bakgrunnen for fleire av sangane på plata. I den praktfulle countrysoul-låta Fruits of My Labor, handlar det om slitet å komme over sorgen og savnet. Det samme i den blå balladen (smått Patsy Cline-inspirerte) Overtime, begge er for øvrig utstyrt med nydelige og effektfulle tonar frå vibrato (tremolo) gitar.
Den langsomme og triste Minneapolis er eit åpent sår:

Let my blood flow red and thin
Into the glistening
Into the whiteness
Into the melting snow of Minneapolis

Snev av pågangsmot er å spore i den nesten livlege People Talkin», som oppfordrar til å «Keep on walkin'» sjølv om «Livin» is full of misery and pain». Vital er også Those Three Days, der versa er eit rasande oppgjer med ein svikefull elskar, mens refrenget er meir audmjukt og stiller spørsmålet; «Did you only want me for those three days?».

Så trer vi inn i avdelingen for dei definitive høgdepunkta:

Kronglete lidenskap vært skildra i Righteously, ein småfunky og eggjande låt, der Lucinda tek det heilt ut med ytringar som;

When you run your hand
All up and run it back down my leg
Get excited and bite my neck
Get me all worked up like that

Medan vi i Sweet Side får oppleve countryrock-rap i ein gripande beretning om kjæresten sin kamp mot demoner, forårsaka av mishandling i barndommen;

I’ll stick by you baby through thick and thin
No matter what kind of shape you’re in
«Cause I’ve seen your sweet side

Tittelkuttet beskriv melankoli frå ein ny synsvinkel, og den gospelaktige harmonisangen som gjentas i den siste linja i kvart vers, er det lille ekstra som gjer denne til platas kanskje fremste høgdepunkt. I så tilfelle blir den tett fulgt av den spartanske balladen Words Fell, ein nærmast idyllisk sak om korleis ting kunne vore «in another place and time», kun akkompagnert av kontrabass, steelgitar, og sordinerte trommer. Med den sangen er femte kapittel i føljetongen «Lucinda Williams sine ekstraordinære album» over.

For eg har lytta, leita og granska og kan ikkje anna enn å konkludera med at World Without Tears er nett like strålande som dei fire føregåande.

8/10

Først publisert på Groove.no (i 2003)

 

Ben Weaver – Hollerin» At A Woodpecker

Standard

Fast som fjellet. Mystisk som skogen. Einsam som prærien. Vill som elva.

cover  Det finst eit stort glupsk monster der ute som kallar seg Musikkindustrien. De livnærer seg på levande musikk, og gjer den om til penger. For penger er det kjæraste Musikkindustrien veit om, og den kan aldri få nok av det. Musikkindustrien har og funne ut at jo meir markedstilpassa (les identitetslaus) den klarar å gjere musikken, jo meir penger er det å hente. Ein stad monsteret verkelig har funnet seg til rette er i Nashville, Tennessee. Herifrå har de spytta ut tallause mengder med markedstilpassa «countrymusikk».

Heldigvis finn vi iblant country/folk-musikarar som Musikkindustrien, avdeling Nashville ikkje har klart å få tak i og gjort om til vingeklipte pengemaskiner. Nokon av desse artistane har til og med ein så sterk identitet at monsteret ser det som ei håplaus oppgave å tilpasse dei.

Mannen som er avbilda på innercoveret på Hollerin» At A Woodpecker er eg overbevist om at Musikkindustrien aldri kjem til å røre. I ein smal korridor lent mot ei låst dør står ein røslig, skjeggkledd kar, med eit blikk som seier «berre ikkje kødd med meg!». Ut her ifrå er det berre ein veg, den går rett mot oss. Og det er nettopp den vegen Ben Weaver tar. Ja det er sannelig ikkje kvar dag ein får oppleve sangarar som går så fryktlaust og direkte til verks i historiane sine. Historiar om tap, savn, redsel, mot, håp, motgang, blod, fortvilelse, død, hat og lidenskap. Med ei stemme som ber i seg fjellets fasthet, skogens mystikk, præriens einsemd og elvas villskap leverer han 14 sangar som nektar å være likegyldige.

Han pløyer ikkje ukjent mark denne Ben Weaver frå St. Paul, Minnesota, men han pløyer med ein intensitet og smertelig råskap som lagar spor få har gjort før han. Det er eit enkelt komp han har valgt som følge; akustisk gitar, banjo, mandolin, fele, litt enkel rytme og eit munnspel som er overalt. Sangane hentar sin inspirasjon frå folk, country og blues, det lyder friskt og ekte, og er som ein renselse mot alt det kjønnslause og masseproduserte.

Weaver presenterer seg i ein slentrande men angrepsvillig tone gjennom åpningssporet The Ocean Ain’t Blue, og vi skjønar fort at her er det ein mann som har ting på hjertet og ordet i sin makt. Det er ein sang som meir er ein beskrivelse av tilstandar enn ein streit historie, frå likegyldighet til ytterste mørke; «it gets so dark sometimes, I could forget I got eyes». I neste låt Sara møter vi ein rastlaus skikkelse som driv rundt og prøver nokså forgjeves å kvitte seg med forestillingane om ei dame som forlot han; «drivin» around all by myself, counting the stars up above». Eit tema som får eit endå mørkare ansikt i låta Blood, der vi møter ein tragisk fyr som opplever fortid, nåtid og framtid gjennom små flash som kjem til han.
«I went down to the river and saw my reflection, it made me want to dive right in and drown» slik startar den desperate Pissin» In the Wind, der Ben i selskap med ein myndig banjo og lengselsfulle munnspeltonar framfører eit manifest over einsemd og angst; «if you can’t live by your heart, you’re pissin» in the wind».

Det er altså slett ikkje dei lystigaste tema den unge Ben Weaver tar for seg. Der han på sitt direkte vis fjernar all ferniss og søker mot sjela til karakterane sine. Han finn den og, som regel skakkøyrt og ulykkelig, men med eit romantisk hjerte som dunkar ikkje langt unna. Han er heller ikkje redd for å bruke ord, mange ord, og stundom må tonane finne seg i at orda kjem i sentrum. Likevel klarar han å få melodiane til å bli luftige og absorberande, takka være ein spartansk produksjon som på samme tid er både primitiv og utsøkt.

Ein country-poet eg ofte høyrer spor av i musikken og historiane til Ben, er Townes van Zandt. I låtar som den hjerteskjærande The Night Is a Coal Pit, den vemodige valsen More Than I Miss You og vakre Sunshine Tonight er det som ein kan føle van Zandts ånd føre sangane avgårde på ei grå sky av melankoli.

Weaver går heller ikkje av vegen for å skape litt demoniske bluesvibrasjonar. Med eit munnspel som snor seg som ein klapperslange ropar Christian Demons på håp, tru og faenskap. Ganske så urovekkande er også den åtte minutter lange folkblues-affæren Nelson Mississippi, der den endar i død og fordervelse som eit munnspeldrevet ritt av kraftfulle dimensjonar.

Beretningane, og innsikten som ofte kjem til syne gjennom dei, skulle tyde på at vi har å gjere med ein erfaren mann. Litt overraska blir ein så når det viser seg at Weaver er så ung. Ein smule skeptisk vil ein kanskje lure på om han verkelig har opplevd nok til å kunne uttrykke seg som han gjer.

Det er då eg kjem i hug;
Bob Dylan: Highway 61 Revisited, 24 år gammal.
Neil Young: Everybody Knows This Is Nowhere, 23 år.
Gram Parsons: The Gilded Palace of Sin, 22 år.
Alle evige klassikarar som ein stadig sug næring ifrå. Då er det vel ingenting i vegen for at Ben Weaver, 23 år kan gjere noko liknande?

Kjør over Nashvilles glupske monster og gje heller Ben Weaver ein sjanse.

9/10

Først publisert på Groove.no (i 2003)