Category Archives: 2004

Okt28

The Mendoza Line – Fortune

Posted on by
Standard

Rotfesta amerikansk rock med innslag av både frodige og meir ordinære tonar. Der dama er best.

cover  Eg veit ingenting om amerikansk baseball. Men har eg forstått det vesle utdraget av ein Scott McCaughey (Young Fresh Fellows, Minus 5, REM) epistel på omslaget av Fortune rett, så stammar begrepet Mendoza Line frå ein hardtkjempande baseball spelar med namn Mario Mendoza. Det har noko med å passere ei viss grense (døypt Mendoza Line) før ein kan seie seg tilfreds. Bandet The Mendoza Line er eit av desse uttallige som har levd sitt liv blant eit glissent publikum og labert platesal, og såleis kanskje ikkje heilt føler å ha passert grensa for sitt potensiale. Ei skjebne dei deler med mange, både flinke og mindre flinke, musiserande individ ute i den store verda.

Utifrå kva underteikna har fått med seg av The Mendoza Line sine tidlegare framstøt, samt denne femte og nye Fortune, høyrer dei nok til like i underkant av grensa for å fange min fulle interesse også. Fortune inneheld ein del saker det er verdt å bruke nokre av livet sine timar på, men skiltar og med slikt som er meir freistande å lagre bakerst på roteloftet.

I frå å vere ein trio, i sin spede startfase (på midten av 90-talet), har bandet etterkvart vokse seg til ein sekstett. Dei har i denne vekstfasen også flytta hovudkvarteret sitt frå Athens, Georgia til Brooklyn, New York. Sitt viktigaste tilskot fekk Mendoza Line då Shannon McArdle arriverte på plate nummer tre (We’re All In This Alone, 2000). Denne dama gjev bandet sin loslitne og tradisjonsstøtta attityde eit friskt pust av noko meir fargerikt. Der Shannon dukkar opp er vi nærare spenstig popmelodikk enn kva som er tilfelle der dei to andre låtskrivarane Timothy Bracy og Peter Hoffman leiar an. På fem av Fortune sine tretten spor er det Shannon som er i førarsetet.

Nå skal eg ikkje ta ifrå den mannlige 5/6 av The Mendoza Line einkvar ære. Slett ikkje, for som grunnmur under den vene møy er dei ei viktig støtte. Passe grumsete og usminka, passe drivande og heftige. På det innleiande stykket Fellow Travelers, som Bracy er ansvarleg for, viser det seg også at mannen sitt komponerande arbeid gjev utslag i fruktbare saker. Skakk pianodreven og usentimental «slackercountry» om immigrantar og USA sin noko tvilsame tilstand. For øvrig ikkje det einaste sporet der meir politisk tona tilhøve verdt via merksemd. Det er likevel eit element av surrealisme i dei fleste framstillingane her, slik at tekstane gjev temmelig vide tolkingsutvegar. Humor nyttar dei også, sjølv om svartsyn og pessimisme er ein meir vanleg tilstand. Dei hardare rockande tilfella blir med unntak av dynamisk tilpassa Before I Hit the Wall i traurigaste laget. Vel, kanskje vi og lyt gjere eit unntak for den ustabile Lynyrd Skynyrd-infiserte An Architect’s Eye, mest fordi Shannon triv mikrofonen og får den til å sprudle, sånn cirka midtvegs. Mannfolka sine meir balladeprega framstøt er heller ikkje av det overvettes storarta og meloditiltalande slaget, med eit lite unntak av fine folkprega Let’s Not Talk About It.

Då står vi altså tilbake med dama sine fem. Faithful Brother (Scourge of the Land) er heftige hooks i New Pornographers terreng. Noko av det same kan og seiast om It’s a Long Line (But It Moves Quickly), men det er noko slakkare i draget enn førstnemnte, og Shannon sitt einaste litt svake spor. They Never Bat an Eye er country-injisert og pedal steel-forsynt. Ein del country er det også over Flat Feet and Western Style, men kanskje ikkje like mykje som tittelen skulle tilseie. Den er ordrik, fyldig, og varierer mellom lett pes og seig gange. I den avsluttande balladen Throw It in the Fire blir twangen blanda med litt Pretenders-slekta fargar.

Ei ferd blant både ynde og grums. Der lykka dei søkjer kanskje ligg i retning av å la dama blant dei få dominere bildet endå litt meir.

5/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)

Okt28

Mark Olson & The Creekdippers – Mystic Theatre

Posted on by
Standard

Mark Olson, frua og venner byr på skakke viser frå sitt vesle ørkenhjørne.

cover  Det begynner å bli nokre år sidan 1995 no. Året då Mark Olson tok farvel med The Jayhawks, Minneapolis-bandet som i si tid blei rekna som ein del av den namngjetne No Depression-bølgja. Tredje albumet deires, Hollywood Town Hall, er ein stadig like kjekk affære å vende attende til. Og oppfølgjaren Tomorrow The Green Grass, som var den siste Olson deltok på, inneheld også mykje fint stoff. The Jayhawks har vel aldri heilt klart å tangere desse to albuma etter Olson sin exit. Men når sant skal seiast har vel ikkje Olson heilt klart det med sine post-Jayhawks utgjevingar heller.

Utgjevingar er gjort under ulike konstellasjonar der Mark si kone, den smått eksentriske trubaduren Victoria Williams, som regel også har spelt ei viktig rolle. Første gong dei presenterte seg i CD-format (1997) kalte dei seg The Original Harmony Ridge Creekdippers. Etterkvart har dei moderert seg noko, så her på den sjuande utgjevinga har namnet blitt kutta ned til The Creekdippers.

Heile tida har det vore tonar henta frå folk, country, gospel og blues-tradisjonen som har stått på programmet. Kjenneteiknet har vore eit laust og ledig lydbilde. Upretensiøst, åpent og til tider nesten litt uferdig. Dei fleste platene er spelt inn i paret sitt heimestudio i legendariske Joshua Tree. Og det er vel ikkje heilt fritt for at Gram Parsons si ånd spøker både i og mellom tonane på ein del av det som blir presentert.

Platene har som oftast komme ut på små (eller ingen) selskap. Derfor har det ikkje alltid vore så lett å finne fram til utgjevingane. Mystic Theatre blir utgitt på solide Glitterhouse i Tyskland, men får visst ingen distribusjon i Creekdippers sitt heimland. Blant dei tretten låtane på plata finn vi fleire øyeblikk verdt litt åtgaum. Men innimellom dukkar det også opp spor det kan være litt verre å finne godord om. Tre av låtane er det Victoria som er sjef for (låtskrivar og sangar). Desse er spelt inn under ein annan seanse enn resten, der Mark ikkje eingong var deltakar. Fru Williams si særeigne røyst (ein stad midt mellom Marianne Faithful, Dolly Parton og kjetta Esmeralda) fortel om skjebnesvanger sjalusi i countryballaden Betsy Dupree, medan den dukkar opp i bluesdrakt i It Don’t Bother Me, og tar føre seg bade-aversjonar i den tøysete visa Bath Song.

Blant Mark sine ti songar har vi dei som gjev meg litt Basement Tapes-era Dylan-kjensler; No Water No Wood, Grand Army Of Republic. Vidare får vi servert ein hyllest til kjærleiken kalt Rockslide, ein sak ikkje heilt utan sing-a-long kvalitetar. Kvaliteter den deler med Bells of St. Mary, eit finfint «country møter gospel»-tilfelle. Men høgdepunkta på Mystic Theatre er dei to sentralt plasserte kutta Wood In Broken Hills og Thirty Miles of Petrified Logs. Førstnemnte har albumet sine sterkaste melodilinjer, og minner meg faktisk litt om dei ærverdige australienarane Black Sorrows. Petrified Logs er på si side eit meir intenst bluesy stykkje som lurer litt i utkanten av noko Johnny Dowd kunne komme opp med.

På ingen måte sommaren sitt største eventyr, men til tider absolutt trivelig nok likevel.

5/10

Først publisert på Groove.no (i 2004)

 

Okt28

Mark Olson and the Creekdippers – Political Manifest

Posted on by
Standard

«Go back to Texas you piece of snot»: Creekdippers er garantert ikkje fornøyd med resultatet av presidentvalget 2004.

cover  Sånn cirka 58 millionar amerikanske statsborgarar har funne det fornuftig å gjenvelge George W. Bush til sin president (og resten av verden sin sjølvutnemnte politimeister og plageånd). Dessverre var det eit par-tre millionar meir enn dei som ikkje såg noko fornuft i ei slik handling. Mark Olson, Victoria Williams og deires venner i The Creekdippers gjer det på si siste plate klinkande klart at dei ser ingen som helst fornuft i å gje Bush og hans menn kontrollen.

Political Manifest er ei tydelig markering av kor i det politiske landskapet Creekdippers er å finne. Deires oppdrag kan kort samanfattast slik; «George Bush og heile hans administrasjon av skadedyr bør lengst mulig vekk frå der viktige avgjersler blir tatt». Tonane dei krydrar sine utspel med er for kjennarar av gjengen av velkjent americana-karakter.

Dei startar i bluestrakter og syng om Poor GW og hans mangel på innsikt, respekt og kunnskap. På meir folk-farga Duck Hunting er temaet rikfolk med gevær som hatar liberalerar, kommunistar, punkarar, men har veldig moro av å skyte på ender som akkurat har stavra seg utav eit trongt bur. Ellers er temaene krigen og soldaten, Palestina og endå meir George Bush.

Frå at Mark nøstar opp historien om Bush-slekta sine kyniske industrieventyr og kva det har ført med seg av helseskadar på arbeidarane. Og til han byr presidenten hansken i Portrait of a Sick America; «I’m going to punch George Bush, I’m going to stuff the sermon on the mount down his throat». Særlig tydeligare går det vel ikkje an å manifistere kva kjensler ein har for den mannen.

Det er ikkje eit langt manifest. 11 låtar som er over på ein drøy halvtime. Ni av spora er det Olson og Williams som står bak, medan to låtar er henta frå den store amerikanske musikkarven. Desse to, My Father Knows Foe og Coming, Coming, dukkar opp mot slutten og representerer ein meir håpefull vinkling. Noko dei har tilfelles med countryballaden The End of the Highway. Her er tonane vemodsfulle men orda ber i seg ei von; «That’s the end of the highway Rumsfeld, You won’t be getting any more political appointments». Eit håp som forsvant i grusen for nokre dagar sidan. Derfor kan det nok vere behov for fleire manifest både frå Creekdippers, Michael Moore og andre våkne amerikanarar i framtida også.

Sjølv om dei avgjort har funne fram til ein del ålreite melodiar, så har nok ikkje den fremste prioriteten lege i tonejakta denne gongen. Dermed blir ikkje den musikalske verdien på albumet heilt på høgde med kva Creekdippers har prestert i sine beste augeblikk. For ikkje å snakke om kva Mark Olson var med på då han var ein viktig del av Jayhawks og spelte inn fabelaktige album som Hollywood Town Hall.

På tekstfronten blir det på si side kanskje i litt for stor grad ein sånn «I’m going to punch you…» stil på tekstane. Det hadde ikkje gjort noko om dei hadde raffinert meldingane litt meir av og til. Ofte kan det nemlig være vel så mykje styrke i det som berre blir antyda. Men nå er det trass alt førstekategori kyniske maktutøverar dei tek føre seg, så det er jo ikkje så enkelt å halde vreden tilbake.

5/10

Først publisert på Groove.no (i 2004)

 

Okt28

Majorstuen – Jorun Jogga

Posted on by
Standard

«du fela mi»

cover  Norsk felebasert tradisjonsmusikk har liksom vore noko ein har tatt innover seg i mindre porsjonar. Ja, dette er faktisk første gongen eg høyrer ei plate med norsk felemusikk frå start til mål. Og no har eg høyrt den fleire gonger attpåtil. Men det har ikkje plaga meg. Ikkje det minste. Faktisk har det gleda meg. Ganske så mykje også. For det er noko usannsynleg friskt og freidig over spelestilen til denne sekstetten. Det er det. Samstundes som dei heller ikkje er det minste redde for å lure inn vemodsfulle tonar av lyrisk karakter.

Majorstuen er fire unge kvinner og to unge menn frå ulike hjørner av vårt landstrakte fedreland. Dei fant i hop og byrja å musisere saman medan dei studerte på Musikkhøgskulen i Oslo. Jorun Jogga er deira andre album. Deira sjølvtitulerte debut fekk dei spelemannsprisen for i 2003. Alle seks i gjengen har fela som hovudinstrument, men nokre av dei hentar titt og ofte også fram tonar frå bratsj og cello.

Andre instrument er ikkje å høyre på plata. Så dette er ikkje eit forsøk på å utvikle norsk tradisjonsmusikk ved hjelp av uvante instrumenter, elektronikk eller andre fikse påfunn. Slik til dømes Annbjørg Lien, Langsomt Mot Nord eller Gåte har gjort på ulike vis. Likevel har eg ei kjensle av at Majorstuen fører folkemusikken inn på moderne vegar. For sjølv om dette altså er reinspikka felemusikk, og komposisjonar som følgjer rimeleg tradisjonelle stiar, så angrip dei tonane på eit slikt vis at det kan virke som dei har ein meir pragmatisk innfallsvinkel til stoffet enn det norske tradisjonsmusikarar ofte virkar å ha. No kan det nok vere at andre har gjort liknande saker før (her er det at min kompetanse møter ein stor blank vegg). Då får vedkomande i tilfelle ha meg unnskyldt.

Tittelen på plata er henta frå låten som opnar seansen. Eit heftig stykkje musikk med stampande rytmikk og ertande melodiføring. Låta har sitt utgangspunkt i den einaste joggeturen til eit av bandmedlemmene. Angelica følgjer og er eit riffstyrt og ikkje altfor engleaktig nummer. Her er dei innom rocketerritorier, men utan å ty til elektrisk forsterka lyd. For å få rytmikk inn i opplegget sitt nyttar dei såkalla pizzicato teknikk (knipsing på felestrengene), eller dei klappar på fela og stampar i golvet. Liv vert det i alle fall.

Like tiltalande som dei livlegaste tilfella er dei vemodsfulle tonane. Blanc og Odense med sin lengt mot heimlege trakter. Den varlege Bleu, og ikkje minst det melodisk strålande og rytmisk seige avslutningsstykket Etterspel.

Kvar låt er utstyrt med ein liten forklarande kommentar (på engelsk). Desse kan nok vere med å setje fantasien inn på sporet av verknadsfulle bileter, sjølv om eg trur tonane åleine nok er dei aller beste distributørane for levande fantasiritt (både stillesitjande og fysisk forflyttande).

6/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)

 

Okt28

Lovers – The Gutter and the Garden

Posted on by
Standard

Dvelande og vakkert. Frå det totalt hjerteskjærande til det svakt trøystande.

cover Folk med stramme grenser for kor mykje tungsinn dei kan fordøye, skal være litt forsiktig med denne. The Gutter and The Garden er nemlig ganske så tettpakka med nedstemte framstillingar. Der den store majoriteten tar føre seg forhold gått i oppløysing, eller forhold det aldri vart noko av. Frå det totalt hjerteskjærande til det svakt trøystande. Alt fortald i første person. Men for den mentale helsa til Lovers sin låtskrivar og sangar Carolyn Hart Berk si skyld får ein håpe at ikkje alt er sjølvopplevd.

Uansett, dama har eit poetisk talent. Hennes smertefulle skildringar av tapt kjærleik, lengsel og sakn held seg heile tida langt unna å bli pinlige. Ho turnerer ord, presenterer bilder og konstruerer metaforer på eit vis som bør falle mange i smak. Trist ja, men vakkert og innbydande gjort. Spesielt den første halvdelen av albumet er ei fortetta samling sterke songar.

Athens, Georgia-kvartetten Lovers debuterte i vemodig lune for eit par år sidan med albumet Star Lit Sunken Ship, og held altså fram på si ferd blant haustlige tonar her på sitt andre utspel. Trommene dunkar sjeldan hardt, og gitaren, pianoet og andre lydar legg seg stort sett varlig til rette. Til å lage nokre av lydane har dei også fått litt hjelp av eit par med boge i si hand. Og Andrej Curti på fiolin og Heather MacIntosh (The Instruments) på cello stryk inn litt ekstra vent vemod der slikt er ynskjelig.

Lovers viser styrke allereie i det nydelige åpningsnummeret Seven Years. I vakre vendingar gjenfortel Carolyn nokre ytringar frå ein reservert og skadeskutt elskar; «hope’s become a dirty secret you keep». Men eit slags håp er det jo. Og låta er faktisk blant dei mest oppstemte kutta på plata. Den startar sakralt, stig i tyngde, og idet den vokale delen når sitt klimaks med fleire «ahh», har Lovers flytta seg nær monumentale høgder. The Air You Breathe Is Full Of Ghosts blir det så hevda etter at Seven Years har gått til ro. Tonen er meir bevande og skjør, og lengselen er stor; «I drew my name above me in the air, and left my longing there». Spøkelse-metaforen dukkar for øvrig opp ved fleire høve på albumet – anten demonane er å fornemme i lufta ein pustar inn, eller berre er plagsomme minner.

Ingen plass på albumet får gitarane bråke såpass fritt som på den fabelaktig titulerte The First Law Of Thermodynamics. Eit ustabilt tilfelle, nesten på grensa til å ramle saman eit par gonger. Det er også her eg først oppdagar at Carolyn og bandet hennes har litt av kvart til felles med Bright Eyes. Eg sansar det i dei relativt ordrike framstillingane, den blåtona grusvegen melodien følgjer, og ikkje minst i den gråtkvalte røysta Carolyn fell inn i ved fleire høve. Noko som til dels også gjentek seg på praktfulle A New Lease On Life og den banjo-borne og dramatiske The Garden. Når så regnet har vaska vekk dei siste spora av håp i sistnemnte låt, flyttar vi oss over til den delen av albumet som ikkje er fullt så rik på melodisk kraft. Likevel, dei fem siste spora har avgjort i seg stemningsskapande evner, så det er slett ikkje utan interesse å bruke tid saman med desse heller.

Så for folk som hungrar etter melankoli skulle det derfor være litt av kvart å hente både i The Gutter and The Garden, vil eg tru.

6/10

Først publisert på Groove.no (i 2004)

Okt28

Grey De Lisle – The Graceful Ghost

Posted on by
Standard

Ei countryplate med både ynde og tungsinn. Akustisk, vitalt og tett i tett med sterke låtar. 

cover  Grey De Lisle er ikkje namnet på ei fransk-annektert øy i stillehavet, heller ikkje namnet på ein travhest eller for den saks skyld eit rockeband. Grey De Lisle er namnet på ei 30 årig flott dame frå San Diego. Ei dame som i desse dagar er plateaktuell med ein dose fortryllande countrymusikk.

Akkurat som den praktfulle Jolie Holland vender Grey De Lisle seg mot svunne tider i sitt musikalske søk etter livgjevande frukter. Men der Jolie plukkar opp idéar frå både blues, folk, country og jazz nøyer Grey seg for det meste med å pleie omgang med countrytonar. Noko ho til gjengjeld gjer på eit svært så utsøkt vis.

I lag med tre kumpanar installerte dama seg i si eiga stove med det for sikte å mane fram ein stemning av tida før elektrisiteten og eksosen for alvor begynt å infiltrere kvardagen vår. Dei tre er bassisten Sheldon Gomberg (Grant Lee Phillips, Ryan Adams, Warren Zevon), strengekunstnaren og produsenten Marvin Etzioni (som saman med Maria McKee var hjernen bak Lone Justice si debutplate, samt har ein håndfull soloplater bak seg), og det er gitaristen Murry Hammond (frå bandet Old 97’s, og Grey De Lisle sin ektemann). Saman har denne kvartetten spelt inn eit knippe låtar (alle så nær som ein komponert av De Lisle) som både styrer tankane attende til ei tid ingen av oss har kjent og følt på, samstundes som dei maktar å skine i tidlaus prakt. Akustisk, sparsomt, dynamisk, ærlig og melodisterkt, det får være stikkorda for seansen. Ein seanse der dei fleste låtane blei innvilga plass hos det grasiøse spøkelset allereie etter første forsøk, og der dei små feila som dukkar opp representerer livet slik det er; -vi lyt leve med mistaka våre.

Egentlig vart eg fascinert av denne plata før eg hadde høyrt ein einaste tone. Innpakningen, eller coveret om ein vil, er nemlig av den særdeles smakfulle sorten. Framsida med Grey i duse svarte og brune fargar, og med augene skjult av to roser, peikar mot død og mørke stemningar. Baksida er forma som ein gammal teaterplakat, og resten av heftet med sangtekstar, bilder og opplysningar er i samme elegante og duse årgangsvin-tone. Og innpakninga lyg ikkje, The Graceful Ghost er ei reise i tid, der sakn, tilbeding, svik og død står sentralt. Men med lindrande og styrkjande effekt snarare enn deprimerande. Dermed kan vel, om enn under ein smule tvil, den nesten uleselige meldinga på baksida, «The Program is Morally Good», få mi støtte.

Det musikalske programmet Grey har sydd i hop treff direkte. Noko som sjølvsagt kan få ein til å sette spørsmålsteikn med soliditeten, for store ting skal jo liksom ha litt motstand i seg. Vel, etter X antall lyttingar må eg melde at det fortsatt ikkje har dukka fram mangelsjukdomar og utprega slappe melodiar. Åpningssporet The Jewel of Abilene kunne vore Dolly Parton i sin aller beste 70-tals form. Countrygospelen i Sweet Savior’s Arms hentar nok sin inspirasjon frå Grey sin oppvekst, med ei mor som tok steget frå alkoholmisbruk til djup religiøsitet. Sharecroppin» Man er ein nydelig kjærleikshistorie i eit musikalsk snitt mang ein Johnny Cash-låt har funne seg til rette i. For øvrig ikkje det einaste kuttet som ber i seg arven etter den mannen, spesielt hvis vi og tenkjer på hans tilknytning mot The Carter Family. Derfor er det vel ganske passande at albumet er tileigna minnet etter den avdøde heidersmann og hans June. Sørgmodige Turtle Dove, som er ein av tre låtar der ektemannen Murray er med å syng på, har i tillegg ei helsing til A.P. (Carter Family-patriarken sjølv, reknar eg med).

Død og tungsinn så det held blir vi utsett for i klagande countryfolk affærer som Walking In a Line og Katy Allen. For ikkje å snakke om den ultimate fortvilelse som blir nøsta opp i den klassiske soldat-som-er-rapportert-død men–likevel-lever visa The Maple Tree. Einaste coverlåta her er den gamle skilsmisse-songen til Kitty Wells, This White Circle On My Finger. Der Grey De Lisle nesten overgår seg sjølv i å kunne levendegjera ting med enkel men effektfull sangteknikk (ein øvelse i korleis få fram nyansar med nesten kviskrande sang). Ei litt anna side av stemma får Grey brukt i Sawyer, ein blues om fattige arbeidsfolk der dama trør skikkelig til; «timber, timber, Devil in the pines, My savior awaits a little further down the line».

De Lisle har frå før bak seg to sjølvutgitte album, som verken underteikna eller særlig mange andre har høyrt eller sett noko særlig til. The Graceful Ghost er nemlig den første utgjevinga frå Grey sine hender som blir distribuert til våre trakter. Men er kvaliteten på denne representativ for kva ho har gjort tidlegare, bør nokon sørge for å få dei to andre albuma til landet også, og det litt fort. For i kategorien pur reinskåren countrymusikk er Grey De Lisle kanskje det aller beste som har funne vegen til mi stove, på denne sida av tusenårs skiftet.

I tillegg til CDen sine musikkspor får vi forresten også ein nesten 10 minuttar lang dokumentar frå innspelingane, til avspeling på datamaskina.

8/10

Først publisert på Groove.no (i 2004)

Okt28

Ray LaMontagne – Trouble

Posted on by
Standard

Konvensjonelt og velprøvd i eit dempa og bedagelig toneterreng frå debuterande amerikanar.

cover  Etter ein strevsam oppvekst i fattige kår og på stadig flyttefot såg Ray LaMontagne, ifølge seg sjølv, lyset ein tidleg morgon i ein alder av 20 år. Klokkeradioen slo seg på, og ut i rommet tona Tree Top Flyer med Stephen Stills. Ray gjekk ikkje for å jobbe på skofabrikken den dagen, han oppsøkte istaden den lokale platesjappa. Han gjekk aldri meir på skofabrikken, han byrja istaden å lytte til musikk. Ray Charles, Bob Dylan, Van Morrison, Otis Redding, Neil Young. Etterkvart byrja han spele, synge og laga låtar sjølv. Via spelejobbar, demoinnspelingar og framveksten av ein ørliten fanskare har han no fått platekontrakt. Til å produsere er velrennomerte Ethan Johns leigd inn.

Drøyt tretti år gamal debuterer Ray LaMontagne på platefronten. Det gjer han med tonar som vel ikkje akkurat kan kallast originale. I eit vekselvirke mellom folk, country, pop og soul presenterer han eit ti-låtars felt med særdeles sterke relasjonar til mangt og mykje frå dei siste førti åra i musikkhistorien. Slikt kan av og til gå bra, men langt oftare blir mangelen på personleg preg så pass framtredande at det heile forsvinn i anonymiteten sitt lumske hav. Og det er nok dessverre her plata til Ray også havnar.

Eg skal likevel ikkje heilt nekte for at det i LaMontagne går an å ane konturane av ein dugande sangar og låtskrivar. Han har ei fin stemme, som hvis han hadde våga meir kunne vist seg både sjelfull og fengslande. Han lagar låtar som er innom tiltalande tonar, men som virkar å være kledd i ei tvangstrøye for sterkt farga av beundring og konvensjonell framgangsmåte. Han skriv vemodsfulle tekstar på høgde med mange andre innanfor same sjanger, men utan poetisk sprengkraft til å gjere dei til noko meir enn berre ålreite. I det heile er Ray LaMontagne ein kar som har lært seg mange av triksa, men som ikkje heilt maktar å signere dei med eigen identitet, ikkje førebels i alle fall.

Trouble er varleg orkestrert, stort sett med Ray si stemme og akustisk gitar i sakte tempo. Ethan Johns trillar fram pianotonar. Nokre gonger dukkar det opp litt strykarar. På tre-fire spor får han vokal hjelp av eit par kvinnestemmer. Og i nokre få tilfeller er gitaren elektrisk og det blir dunka litt på trommer. Men frå tittelsporet sine pyntelige Van Morrison- og Otis Redding-fakter til han avsluttar i meir folkprega trakter med All the Wild Horses, er det få ting ein bit seg særlig merke i. Tonane sig velstelt forbi, og klarer aldri å skape det varsla trøbbelet.

4/10

Først publisert på Groove.no (i 2004)

 

Okt28

Kultur Shock – Kultura Diktatura

Posted on by
Standard

Multinasjonal tutti frutti; innhaldet er både sterkt, søtt, surt, salt og smaklaust.

cover  Kor mange retningsskift kan ei låt tåle? Kor mange stilartar kan ein putte inn? Ja, kor eklektisk kan ein egentlig være, før ein går over grensa?

Årsaka til desse spørsmåla er at musikken eg her skal prøve å omtale, nok er veldig nær å passere ei slik grense. Visst er det kjekt med musikarar som gjev blaffen i alt som har med sjangeroppheng å gjere. Visst er det friskt når musikarar gjev seg sjølv heilt frie tøylar og berre lar det stå til. Visst er det kjekt med eit skikkelig kultursjokk. Men er det eit liv også etter sjokket? I tilfellet Kultur Shock er nok svaret ja, men det er ikkje eit ja av den rungande og voldsomt overbevisande sorten.

Kultur Shock sitt tredje album, Kultura Diktatura er ein tøyleslaus seanse. Drøyt femti minuttar på fri eksos, der dei involverte virkar å være fullstendig likesæle i høve til normal framferd. Leiar for banden er den bosniske serbaren Gino Yevdjevich, ein kar som på 80-talet var ein rimelig anerkjent popartist i sitt heimland. Under borgarkrigen der mista han i likhet med mange landsmenn det meste han eigde. I 1997 emigrerte han så til Seattle, og samla etterkvart i hop ein fargerik gjeng for musisering og galskap. Mario Butkovich er ein bosnisk kroat, med fartstid som gitarist i sigøynarband. Frå Bulgaria kjem endå ein gitarist, Val Kiossovski. Amerikanske Amy Denio spelar på dei fleste instrument, men spesielt gjer ho seg gjeldande på blåsarar som klarinett og saksofon. Frå Amerika kjem også trommis Chris Stromquist, medan japanske Masa Kobayashi på bass er siste ledd i sekstetten. Til å ta seg av innspeling og lyd har dei fått med seg den lokale legenda Jack Endino (Mudhoney, Nirvana, Soundgarden), samt Faith No More bassisten Billy Gould og nordmannen Ulf Holand (Motorpsycho, Gluecifer).

Åpningssporet Tutti Frutti har ingenting med Little Richard-klassikaren å gjere. Istaden er det Tutti Frutti i tydinga salig blanding. Før det har gått eit minutt har vi nemlig fått servert balkanske folketonar, System Of A Down-torden og heftig Mariachi-blås. Og slik held det fram, her blandast øst-europeiske og asiatiske folketonar av ulik art med heavy metal, punk, reggae, jazz og house. Kvar låt har fleire akter, nokre av forførande art, og nokre som haltar ein del. Til tider blir hoppinga frå det eine til det andre rett og slett for drøy, og låta sin progresjon og dynamikk blir vinglete. Av og til stiller eg også spørsmål ved om det heile er så frigjort og viltveksande som det kan virke, eller om det liksom blir eit poeng i seg sjølv å putte inn flest mulig variablar på kortast mulig tid. Nei, nå vart eg kanskje litt for negativ. Kultura Diktatura byr tross alt på mykje sprelsk moro, og mange fine tonar.

Her finn vi seige og tunge affærer som Morto og Alma i tett kompaniskap med sjarmerande house-nummer som Hashishi. Vi for oppleve ville ritt à la Horse Thief («policia, policia you so fuckin» slow, I can take you anytime»), og litt tyrkisk punkjazz-galskap kalt Mustafa. Gino vekslar mellom å synge på serbokroatisk og engelsk (pluss eit par uidentifiserte språk). Kva tekstlig ærend han er ute i, har eg ingen aning om. Har likevel ei kjensle av at det er ein suspekt mikstur av politiske kommentarar, humor, pur galskap og sjølvsagt litt kjærleik og vitale lyster.

Ba-la-la-la-la-la-la-la-laikaaaaaaaaa.

5/10

Først publisert på Groove.no (i 2004)

 

Okt28

Kieran Kane & Keith Welch – You Can’t Save Everybody

Posted on by
Standard

Akustisk, jordnært og ganske så fint frå Welch og Kane.

cover

Kieran Kane og Kevin Welch er vel etterkvart å rekne som veteranar innan den amerikanske country- og visetradisjonen. Seint på 70-talet fekk begge kontrakt som låtskrivarar i Nashville, og kombinerte denne jobben med omstreifande trubadurverksemd. Kieran Kane var den første av dei to som byrja å spele inn musikken sin sjølv. Dei første platene gjorde han rett nok i kompaniskap med James O’Hara som duoen The O’Kanes. Og deira andre album Tired Of the Runnin» frå 1988 er ei finfin samling av sjølvkomponert country og bluegrass, der velfunderte songharmoniar står i høgsete. Året etter gjekk dei to kvar sin veg, og først i 1993 skulle Kieran Kane dukke opp med ei plate som berre bar hans namn, den nennsame og meir viseorienterte Find My Way Home.

Kevin Welch fekk etterkvart kontrakt med Reprise og debuterte i 1990 med ei sjølvtitulert plate full av låtar i eit melodiskarpt countryrock-landskap, ikkje så heilt ulikt det Steve Earle hadde utforska på si debutplate nokre år tidlegare. Med melankolske og fridomssøkjande Early Summer Rain og den uimotståelige kjærleikserklæringa Something «Bout You som høgdepunkt fylgde Welch opp debuten med ei endå betre andreplate. Western Beat (1992), som den heiter, hentar sin inspirasjon så vel frå arven etter Woody Guthrie og Hank Williams som den meir litterære sida av amerikansk kulturarv (Mark Twain, Charles Bukowski).

I 1995, meir enn tjue år inn i sine respektive musikkarrierar, starta Kevin Welch og Kieran Kane i kompaniskap med eit par andre artistar den uavhengige labelen Dead Reckoning. Etter den tid har dei spelt mange konsertar som duo, dei har delteke på kvarandre sine plateinnspelingar, men You Can’t Save Everybody er den første studioinnspelinga som ber begge karane sitt namn.

Materialet er med eitt unntak henta frå eigen låtskrivarproduksjon. Frå skrivebordskuffer har dei funne fram både gammalt og meir nyskrive stoff, men der alt har det tilfelles at ingen av dei to herrane har spelt det inn før. I tillegg til dei to er Fats Kaplin og hans ulike instrumentale talent med og fyller ut biletet. Og så har Welch sin sambuar Claudia Scott (ho ja) medverka med litt songharmonisk ynde på eit par av spora. Fleire er dei ikkje.

Tre dagar i studio så var det heile gjort. Live, og så godt som fritt for overdubs. Og ser vi bort i frå at Kaplin dreg fram ein el-gitar på nokre få kutt er det også ein straumfri affære. I god broder-ånd deler Kane og Welch på å vere den førande part. Blant Kane sine bidrag er det banjodrivne og bluesy tittelkuttet og den friske antikrigslåta Just Like That to solide saker. Tiltalande er også Hillbilly Blue, der Kaplin sitt levande felespel definitivt yter sin skjerv. Welch er på sitt beste når han skildrar kommarlege livsvilkår i Flycatcher Jack and the Whipporwill’s Song, eller tar for seg frykta for døden i Till I’m Too Old to Die Young. Likevel er det nok låta ingen av dei to står bak som smyg seg på plass nærast den sentrale hjerteregionen. Den er komponert av Welch sin avdøde venn Ron Davies. Den heiter Dark Eyed Gal, og fortel i eit sårt og vakkert toneleie den hjerteskjerande historia om han som møter fram på jernbanestasjonen som avtalt, men ingen jente dukkar opp.

Nokre av låtane her har nok blitt liggande i skrivebordskuffen av gode grunnar, og kunne kanskje ha fått ligge i fred. Like fullt kjem ein nok ikkje unna at dette er endå eit kvalifisert tiltak frå dei to herrane, om enn ikkje heilt på nivå med platene eg omtalte lenger oppe i teksten.

5/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)

Okt28

Jake Ziah – These Days Do You No Justice

Posted on by
Standard

Nokre unge nordmenn med ei amerikansk ånd i sjela tar vaklevorne spaserturar blant storarta tonar.

cover  Rykta vil ha det til at det var ein marsdag i 2001 at den lunefulle musikkånda Jake Ziah tok bustad i sinnet til nokre unge menn i eit bukollektiv i Akersgata. Med seg hadde den gamle ånda strofer og skrøner frå eit langt liv blant grøderike tonar i Amerika. Han var der den gongen Dylan gjekk elektrisk, då Parsons fekk idéen om «the cosmic american music», då Springsteen følgte Mary ned til elva, og då Tom Waits fant sin sverdfisktrombone. Han har dansa i mangt eit midnattskor, og han har segla i mang ein storm. Han fører sine utpeikte inn der skyggane har overtaket og håpet berre er ein draum.

Jo da, dei har verkeleg fått ånda over seg denne firarbanden (pluss medhjelparar) i Akersgata. Syvert Feed og Arnar Vågen heiter dei to som er hovudansvarlege for dette materialet. Dei er låtskrivarar, syng, spelar gitar, pumpeorgel, bass, banjo, charango, farfisa, fløyte, og ein del til. Kristian Husby er rytmeansvarleg, og Daniel Henriksen korar, orkestrerar og organiserar. These Days Do You No Justice er deira debut i det langspelte formatet (dei gav ut ein 5 spors EP i 2003).

Med rust på stemmebanda, skeive strenger mellom fingrane, hanglete pedalar under lakkskoa og vågale takter i bakhovudet inviterer dei til ein vaklevoren spasertur blant storarta tonar. Vingle-gehalten blir spikra fast frå første tone. Sakte, knirkande, søvnig og med ein morbid trompet i front demonstrerer det instrumentale opningssporet Dresin/Sleeper at desse karane ikkje har tenkt å følgje dei mest opplagte vegar. Nå blir det rett nok aldri meir outrert enn dette (snarare mindre), og dei skeivaste lydane held seg som oftast i bakgrunnen, men eit forsøk på å få innpass i Coldplay-segmentet er no dette i alle fall ikkje. Nei, då er det nok heller det gode gamle «vi gjer det vi likar best og så får vi sjå om det finst andre som også likar det»-opplegget.

Langsamt og intenst manar dei fram melodiar som har kome til dei via sitt skuggetilvære i Amerika. Heartsong er countryballaden med Joshua Tree i ryggraden, Handsome Family i årene og The River i tankane («my beautiful Mary, I’ll cross that river dark and deep to hold you close»). For å følge Springsteen-sporet litt lenger så har både munnspeltonane og vokaldiksjonen i Round Here plukka opp eit og anna Nebraska-triks. Wouldn’t Change (a Thing) har og sine røter i litt av det same tonemiljøet. I lett slentrande driv, med eit par akustiske gitarar i front og mykje subtilt drivstoff i bakgrunnen tar «sorrow» knekken på «happiness». Noko forteljaren har få intensjonar om å gjere noko med, «cause I’m already gone».

Når ein kjem frå Norge, syng på engelsk og agerer livsvilkår som lett kan bli tatt for å vere amerikanske står ein alltid i fare for å blamere seg kraftig på tekstplanet. Vågen og Feed snor seg unna mang ein snubletråd betre enn dei fleste. Utanom eit par Springsteenske Mary-finter er her ingen direkte Amerika-koplingar. Dei lagar tekstar som skildrar ekte kjensler i ekte hjerter. Hjerter som like godt kan dunke og slå i Sandefjord og Beirut som i Phoenix og Tijuana. Formuleringsevna er intakt, poetiske utfordringar vert løyst og metaforane er oppegåande. Kort sagt velfunderte og gode tekstar.

«Stones to our burden and dust beneath our feet» vert det gjentatt med aukande intensitet i den dystre Waits-inspirerte Burn. Ein tekst det vel går an å tolke inn i både den krigerske uroen på indre plan og krig i større samanheng. Den meir ompa-aktige sida av Waits blir feira med mørke linjer i Silver Seeds. Safe serverer seindrektig lovsong til Gud, sonen, den heilage ande, månen og havet. Medan Steel Wire er eit melodiflott og stigande spørsmålsteikn. Konklusjonen dei tilslutt kjem fram til er at Time Is A Razorblade.

Med horisonten i ryggen, ånda i hjerta, lengsel i blikket og livet i kvart steg har desse karane skapt eit album som heilt sikkert vil vise seg å vere blant dei aller beste gjort av norske statsborgarar i år.

7/10

Først publisert på Groove.no i 2005