Tag Archives: The National

The National – Boxer

Standard

Med vanedannande tonar og ugløymelige linjer som «I leaned on the wall and the wall leaned away» lener bandet seg mot taua, og vinn.

9

cover

Det har tatt si tid denne gongen også. 
Akkurat som det gjorde dei andre gongene. 

The National er nemlig ikkje av det slaget som skaper den heilt saliggjerande tilstanden sånn i løpet av dei første rundane. Dei kan rett og slett virke litt uinspirerte og dovne. Debuten mistenkte eg i ein tidleg fase for å vere snekra i hop av eit reservespekka Tindersticks. Alligator beit seg avgjort ikkje fast med det same. Boxer har også brukt si tid på å få inn solide treff og effektive hooks. Men no kjem dei, tettare og tettare. 

Og eg blir groggy, men eg gliser. 

Eg trur ikkje eg skulle vere heilt på sykkeltur i tåkeheimen om eg hevdar at New York-kvintetten med Boxer i større grad enn før dyrkar fram dei folksy sidene sine, samstundes som dei også lar det pophektande ta litt meir tak enn tidlegare. Utan at ein kan kalle det eit møte mellom New Pornographers og Leonard Cohen av den grunn. For The National hentar framleis tonane sine frå det same soniske nedslagsfeltet dei alltid har tydd til. Det som på den eine sida mønstrar folk som nettopp Cohen, Tindersticks og American Music Club og som frå ein litt annan kant mønstrar The Smiths, The Triffids og Interpol. Men Boxer er altså litt annleis. Litt annleis enn Alligator. Og litt annleis enn Sad Songs For Dirty Lovers og debuten. 

Boxer er ei litt rolegare affære enn forgjengaren. Boxer er også The National si sonisk sett mest einsarta affære. Trekk vi oss ned på det subtile plan har låtane ein god del ulikt for seg, men i det store bildet har dei veldig mykje felles. Dei startar gjerne i rimelig spartanske former, for så å, nesten umerkelig, bygge sitt soniske vesen litt meir omfattande og endar opp i ei meir berekraftig form. Utan at dei står fram som prototypen på eit atmosfærisk orkester av den grunn. For dette er stadig tonar som mest av alt høyrer den urbane nattesfæren til. 

Alle låtane har ein melodisk DNA-profil som avslører at dei er slektningar. Men kva gjer det så lenge eg med vått og gnistrande blikk, og handa på hjerta kan seie; «for ei slekt». Og jo betre eg har lært dei å kjenne har eg oppdaga 12 sterke individ, med ein dunkel personlegdom og eit vanedannande melodisk vesen. 

Den lakoniske barytonrøysta til Matt Berninger trør ikkje til med desperate fakter slik den innimellom har gjort på tidlegare album, denne gongen held den seg på tilnærma same nivå albumet igjennom. Eg opplever den likevel aldri som monoton eller grå, for Berninger hentar fram dei små nyansane som ligg på lur i det marginale. I tillegg får han som vanlig verknadsfull støtte frå resten av laget. 

Pianoet er oftare å høyre enn kva som har vore tilfelle før (på to av låtane har dei endåtil plassert den kjente pianisten Sufjan Stevens på pianokrakken). Men framleis er tonar frå ymse strengeinstrument meir sentrale i uttrykket. Både straumtilførte, akustiske og assortert medlem Padma Newsome sine bogestrokne. Gitarsoloar og andre former for søking innover i eller utav låtane er imidlertid ikkje ein del av opplegget. 

Låtane gjer seg stort sett ferdig før fire-minuttars merket er nådd, og då for det meste med strengelyden ein smule ilter og sterkt ulmande i ei røykfull sone mellom songaren og mannen på trommekrakken. Bryan Devendorf. Høgt i miksen, nokre gonger enkelt og kontant, andre gonger intrikat og leikent, driv han låtane framover, og stettar med stil si rolle som pulserande aktivum og viktig uromoment. 

I det melodiske låtfunderte skiktet som The National tar seg fram i er det alt anna enn tvilsamt om ein har noko å melde på det tekstlige plan. Eg har ved tidlegare høve referert til Matt Berninger sine bidrag på denne fronten som sitatfreistande. Det er ein del av det kaliberet på Boxer også. Ja underteikna si oppfatning er vel at Matt Berninger må vere ein av dei mest eigenarta rockepoetane som har komme til etter årtusenskiftet. Ikkje fordi han skriv poesi som like gjerne kunne fått plass mellom permar. Men fordi han har ein personleg uttrykksmåte, med låg klisjéfaktor og høg fintefaktor. 

Matt Berninger sine tekstar fylgjer nødvendigvis ikkje dei kronologiske, logiske eller lettfattelige vegar. I fylgje Berninger sjølv blir dei til gjennom ein collage-byggande metode. Fyren har alltid ei notisbok på lomma eller ved sengekanten. Her samlar han eigne tankar og draumar, samt ting han har lest eller overhøyrt. Når han så skal skrive tekstar til låtane dei fire andre har komponert, er alle desse lausrivne setningane viktige incitament. 

Denne metoden kunne han sjølvsagt fort ført til eit nokså fragmentert og heller innhaldslaust skvalder. Eg opplever det altså ikkje slik. Ikkje på nokon måte. Utan at eg her og no skal slå meg på mitt spede bryst og skråsikkert påstå at eg skjønar kva han til einkvar tid har for seg, så opplever eg han ikkje som vanskelig heller. Litt kronglete, litt surrealistisk og ikkje så reint lite tvetydig til tider, men ikkje vanskelig. Av og til er han endåtil veldig enkel. Og det skal ein nødvendigvis ikkje kimse av. Som når han gjer små kvardagslege episode-skildringar til det dei eigentlig er, viktige. 

Stay out super late tonight, 
picking apples, making pies, 
put a little something in our lemonade and take it with us, 
we’re half-awake in a fake empire
 

Så liketil og så upretensiøst startar Boxer. Kva Fake Empire eigentlig handlar om kan ein sikkert diskutere, eg heller til å tru at det kanskje er ein liten dulgt kommentar til framandgjeringa i det store dobbeltmoralske riket. I ein eller annan slags framandgjort tilstand opplever nok også hovudpersonen i den rastlause Mistaken For Strangers å vere, i alle fall så lenge forteljaren så hardnakka kan seie opp i fjeset på han at «you got mistaken for strangers by your own friends». 

Før eg går vidare kan eg vel eigentlig berre legge hovudet til rette på stabben og innrømme at eg opplever området frå Fake Empire til den siste Gospel som ei sone fri for dødpunkt. Likevel gjer nokre av punkta litt større inntrykk enn andre. Slow Show er eit av desse. I eit kraftfullt tiltrekkande melodisk mønster møter vi ein skremt stakkar som ikkje heilt veit korleis han skal oppføre seg når han endelig ser ut til å ha fått sjansen hos henne han har draumt om og sakna i 29 år. Men no står han der altså, eller rettare sagt han ser etter «somewhere to stand and stay», for, som han mistrøystig sukkar «I leaned on the wall and the wall leaned away». Ikkje så lite fortvila og fjernt frå nykter, ber han derfor om å få berre eit lite minutt «of not being nervous, and not thinking of my dick». Det er ikkje Boxer sin mest subtile sak, men den merkast. Kan det ha noko med ein viss grad av gjenkjenning å gjere tru? 

«Raise our heavenly glasses to heavens! Squalor Victoria! Squalor Victoria». Slik lyde det feststemte refrenget i energiske og gåtefulle Squalor Victoria. Her møter vi den dekadente bohemen som går inn i problema med opne auger, utan at det ser ut til å komme så altfor mykje godt utav det. Brainy er på si side ein sånn liten sleip småsuspekt satan, som Berninger kjem opp med av og til. Eller kva skal vi seie om ein hovudperson som fortel si gudinne at «you know I keep your fingerprints in a pink folder in the middle of my table»? Eit vidare sunt syn på tilvære kan ein vel neppe seie at paret i Apartment Song er plaga med heller, der dei oppheld seg dag etter dag i sin eigen «rosy-minded fuzz» og «do whatever the TV tells us». 

På debuten var det Anna Freud, på Sad Songs heitte ho Rachel, på Alligator Karen og no er det Ada. Men ho er alt anna enn enkel å hanskast med denne kvinna. Til trillande pianotonar og eit dunkelt strykartema fortel hovudpersonen om sitt trøblete forhold til henne. «Ada don’t talk about reasons why you don’t want to talk about reasons why you don’t wanna talk». Du tok den? Han vil helst inn til kjernen, for å finne ut kva det handlar om. Men likevel står han der som ein tussaladd; «inside an empty tuxedo with grapes in my mouth, waiting for Ada.» 

Nei, ein kan vel ikkje nekte for at Berninger har ein hang til å langt oftare dvele ved dei meir nedslåande opplevingane menneska blir utsett for (eller utsette seg sjølv for) enn å finne det høvelig å trekke fram noko oppløftande. Det handlar mykje om desse skikkelsane som Hamsun så velformulert kalla «tilværelsens utlendinger». Slike som har komme på kant med venner, kvinner, håpet og det gjengse syn på korleis ein skal ordne seg. Berninger er likevel langt unna å vere den mørkaste mannen i klassen. Han kan stundom virke sarkastisk, men han er ikkje ein sytar som stadig ropar på frispark. Han er for fintesterk og ordsikker til det. 

Medan eg, eg burde vel no ha komme til det stadiet der eg gjer greiast i å legge henda bak hovudet og erkjenne at uansett kor eg strevar, den heile og fulle sanninga om Berninger, The National og Boxer vil eg aldri klare å få fram. Størst sjanse til å finne den har du så definitivt om du skaffar deg plata, og lyttar til den, fleire gonger. 

Så gjer det.

Først publisert på Groove.no (i 2007)

 

The National – Alligator

Standard

Nok ein gong stirar National-skalden og hans menn inn i det lumske gapet på det ustabile kjønns- og sjelelivet.

cover  For eit par år sidan dumpa The National si sjølvtitulerte debutplate (frå 2001) ned i postkassa mi. Den viste seg fort å innehalde ord og tonar verdt å ofre tid på. Litt meir sarkastisk enn Tindersticks, ikkje fullt så nedtona som Leonard Cohen, og nærare den halvtomme Johnny Walker-flaska enn Nick Cave, såg eg dei glatt føre meg i ein mørk New York-bar etter midnatt. Sjølv om dei innimellom skrudde lyden litt meir opp flytta korkje oppfylgjaren Sad Songs For Dirty People (2003) eller sjuspors-EPen Cherry Tree (2004) så veldig mykje på dette inntrykket, stadig var dei like intoksikerte og overtydande på låtfronten.

I år tilbyr New York-kvintetten oss 13 låtar i ei pakke merka Alligator. Og ja, den glefsar og bit, er lumsk også, men først og fremst veldig levande. Brødrene Aaron og Bryce Dessner sitt snoande gitarspel er både intrikat og friskt, pasjonert og subtilt, og innbyr til magnifikt samspel med den rytmeansvarlege brødreduoen Devendorf. Scott sine økonomiske bassgangar og Bryan si lausslupne og artistiske trommetraktering. Fleire av spora er også utstyrt med effektfull orkestrering (av fiolin, cello, basun og klarinett). Hovudansvarleg for dette er Padma Newsome frå samtidsmusikk-kvartetten The Clogs (der også gitarist Bryce Dessner er ein av aktørane). Padma og ein Nick Lloyd bidreg i tillegg med tonar frå orgel og piano. I front for det heile residerer den lakoniske baritonrøysta til Matt Berninger. Med Alligator tek The National steget ut i eit litt meir risikabelt farvatn, og med utsyn mot eit romslegare musikalsk landskap malar dei sitt meisterverk.

Kvifor dei har valt å kalle seg The National, sånn reint utover at dei er amerikanske statsborgarar, veit eg ikkje. Kanskje fordi namnet American Music Club allereie er oppteke? No driv nok The National sine tonar fram sånn cirka 40 centimeter nærare midten av Americana-vegen enn der Eitzel og kompani plar spankulere. Like fullt har fargen i tonane til dei to banda fleire identiske sjatteringar, slik at Alligator bit seg fast i mange av dei same nervetrådane som AMC sitt meisterverk Everclear i si tid gjorde. Over i det breiare pensla området finst her også eit slektskap mot australske The Triffids, og deira Born Sandy Devotional. Samstundes kan ein høyre visse ekko frå den energiske femårsperioden der band som Television, Joy Division og Echo & the Bunnymen presenterte næringsrik musikk. Frå alt dette og meir til skaper The National sin eigen levedyktige og eigenarta filial. Der Matt Berninger hardkorna, ironisk, angerfullt og vemodsfullt skildrar det ustabile kjønns- og sjelelivet. Av og til i ein særdeles direkte tone, andre gonger noko meir underfundig, men nesten alltid i briljant språkdrakt av sitatfristande kaliber.

Det er slett ikkje sikkert at Alligator får skikkelig feste i første runde. Til det er fleire av låtane kanskje litt sånn småkronglete. Desto kraftigare oppslukt vert ein når taket først er festa. Då er det berre å «go gator around the warm beds».

Eit stjernedøme på korleis rom etter rom gradvis kan opne seg er albumet sin inngangsport Secret Meeting. Ei låt som etter tre rundar byrjar kome mot ein med nokre av dei såraste «desse må eg berre omfamne»-tonane i nyare opningslåthistorie. Gitarane krøllar seg «Tom Verlaine style» og Berninger fortel om anger, sjølvforakt og eit «secret meeting in the basement of my brain».

Ei dame med namn Karen møter vi to gonger. Først i låta som ber hennar namn. Der Matt, bandet og strykarar løftar oss inn i ei flokete affære;

Karen, put me in a chair, fuck me and make me a drink
I’ve lost direction, and I’m past my peak
I’m telling you this isn’t me
No, this isn’t me
Karen, believe me, you just haven’t seen my good side yet…

Seinare møter vi dama igjen i slacker-tilfellet City Middle, men nå meir som «weird memories». Minner er også bakgrunnen for den rusande Friend Of Mine. Ei etterlysing, og eit kvilelaust rop etter venen som ikkje lenger tek kontakt; «I got two sets of headphones, I miss you like hell». Medan den klarast feberheite kjensla av å miste grepet vert skildra med Pixies-liknande eksplosivitet i Abel. Fotfestet er nok ikkje heilt stabilt hos den rastlause og angrande sjølvbløffaren vi møter i Morrissey-influerte Baby, We’ll Be Fine heller;

I wake up without warning and go flying around the house
In my sauvignon fierce, freaking out
Take a forty-five minute shower and kiss the mirror
And say, look at me
Baby, we’ll be fine
All we gotta do is be brave and be kind
I put on an argyle sweater and put on a smile
I don’t know how to do this
I’m so sorry for everything.

Ja, eg advarte dykk, det er sitatfristande linjer Berninger rissar opp. Aller best til sin rett kjem dei sjølvsagt likevel i samvær med tonane dei er ein del av. Ein kan til dømes aldri synleggjera i eit sitat den sorgtunge måten Matt fleire gonger gjentar linja «I’m so sorry for everything» på. Sitat eller forklaring kan nok heller ikkje uttrykke dei bitre undertonane i den ellers oppløftande The Geese of Beverly Road, men siste linja seier likevel ein god del; «serve me the sky with a big slice of lemon». Sidan himmelen først står på menyen høver det også å nemne Lit Up, ei låt som strekkjer seg høgare, og breier seg vidare ut enn nokon andre på plata. Det gjer den heilt utan å tape sikten, og sluttar brått og smart medan leiken er på sitt mest uimotståelege. Ikkje den einaste låta på Alligator som forlet podiet i sin beste alder. Ikkje det at låtane er spesielt korte, fleire passerer fire minuttar, men det er handlingsmetta minuttar. Slik slår The National eit slag for kunsten å etterlate lyttaren svolten, og veldig klar for nye omgangar. Ei læresetning mange andre også burde ha teke innover seg. For sjølv om det finst eventyrlege tilfeller der ute som strekker seg mot 20 minuttar er det ikkje få låtar opp igjennom historia som kunne vorte betre med strammare redigering.

Å ta med spor frå tidlegare utgjevingar kan vere teikn på så ymse. Eg skal ikkje kome med teoriar om kvifor The National har med seg All The Wine frå Cherry Tree EPen her. Berre poengtera at det er eit suggerande og melodisk slitesterkt tilfelle der Matt dreg på seg skoa til ein californiar med ein sjølvsikker, usympatisk og drikkfeldig karakter;

I’m put together beautifully
Big wet bottle in my fist, big wet rose in my teeth
I’m a perfect piece of ass.

Så veldig sympatisk er ikkje forteljarstemma i den sterkt strykartona og Cohen anno 1970 influerte balladen Val Jester heller. Medan persongalleriet i dei slentrande og kanskje mest Mark Eitzel farga låtane Looking For Astronauts og Daughters of the Soho Riots er albumet sitt mest venlegsinna. Sjølv om det i førstnemnte låt i det minste er snakk om eit delvis knust hjarta.

Albumet tonar ut med skrål og tonevenleik hand i hand, vers som snik seg rundt blant staselege tonar og refreng av høgoktan art. Mr. November tek sitt utgangspunkt i ein baseballspelar som kjem seint men godt i form. Men når Beringer syng «I’m the new blue blood, I’m the great white hope» kan det kanskje også tolkast som ei ubeskjeden vurdering av det han og bandet serverer oss på Alligator. For det er ikkje småtteri, i grunn.

9/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)

The National – The National

Standard

12 melankolske oppteikningar frå sinnet sine mørkare kammer.

cover Bilder frå ein innbilt film:
I ein trang og uryddig leilighet i New York sitt ein ensom mann. Som einaste selskap har han eit whiskeyglas og ei pakke Marlboro på mindre enn ein armlengdes avstand, han brukar tida til å skrive i nokre notisbøker.
Zoomer vi oss inn på det som er skribla ned kan me lese ytringer som:

-«Don’t tell me I’ve changed, your just raising your standards».
-«She’s reading books from empty women, they’re giving beauty tips from empty hips».
-«I don’t want to know what you’re thinking, I’m looking out the window, I’m sitting here just fucking drinking».
-«And if I forget you, I’ll have nobody left to forget, I guess that’s what assholes get».

Klokka har akkurat passert midnatt og vår mann stig inn i ein liten mørk bar berre nokre kvartal unna, saman med han er det fire andre menn. Dei entrar det vesle podiet på vår langt frå overbefolka bar. Frå koffertane dei bær med seg drar dei fram fleire instrumenter.
Dei er kveldens band!
Vår mann har plassert seg i front på ein stol, på eit lite bord ved sida av seg har han anbrakt sitt sedvanlige whiskeyglas. Musikken startar, og det blir klart for oss at det er langt meir enn sigaretten mellom sangarens høgre peikefinger og langfinger som gløder i natt.
(Her forlet me filmen).

Dei kallar seg The National, og foruten vokalist Matt Berninger, består bandet av to brødrepar; Bryce Dessner (gitar), Aaron Dressner (bass), Scott Devendorf (gitar) og Bryan Devendorf (trommer). Dei held til i New York, men er opprinnelig barndomsvenner frå Cincinnati. Dette er bandets debutplate.

Frå åpningskuttet Beautiful Head, fram til den avsluttande sangen om Anna Freud får me servert tolv melankolske opptegnelser frå sinnet sine mørkare kammer. Som oftest er temaet kjærlighetshistoriar som har spora av. Dei skjenker oss musikken sin i eit rolig tempo, og krydrar det med innimellom å drysse litt ekstra lyd ut av instrumenta.

Med si djupe stemme framfører Matt Berninger sangane med både autoritet og ømhet. Her får me høyre Cold Girl Fever, med sitt underbare catchy refreng, country-inspirerte affærer som American Mary og nydelige Pay For Me. Min personlige favoritt er den intense og dynamiske Theory of the Crows. Men etter nøye gransking har eg ikkje klart å finne svake spor her.
Skulle eg prøve å samanlikna The National sitt uttrykk med nokon, er det mest nærliggande å trekke fram navn som Tindersticks, Nick Cave, Tom Waits og Leonard Cohen.

The National har levert ei plate som balanserer mellom det såre og det bitre, men som ikkje på nokon måte ramlar ned i grøfta der sentimentalitet og pinleg sjølvutlevering rår. Vi skriv januar 2003 og oppfølgarplata er akkurat ferdig innspelt. Eg ser med lengsel fram til å høyre den.

8/10

Først publisert på Groove.no (januar 2003)