Tag Archives: Phil Elverum

Mount Eerie – Now Only

Standard

Sterke songar om livet etter å ha blitt ramma av døden, del 2

  «I sing to you» lyde den første linja på plata. Men det er ikkje lyttaren songaren har i tankane. «I sing to you, Geneviève» lyde den neste linja. «You don’t exist, I sing to you though» held han fram, og vi forstår at Phil Elverum er der han var sist. Der han var for eit år sidan, med albumet A Crow Looked At Me. Eit album der saknet etter, og kjærleiken til, hans nyleg avlidne kone dirra i kvar einaste tone, i kvart einaste ord.

Now Only er ei fortsetjing, ein del to. Seks songar, ganske lange songar, som er meir ordrike enn kva tilfelle var på førre plate. Seks songar som går langs den same stien, som lever rundt i det same huset, i tomrommet, i saknet. Men eg opplever ikkje at songaren står fast der. «I don’t want to live with this feeling any longer than I have to, But also I don’t want you to be gone» høyrer eg Elverum synge, ambivalent, i tomrommet, med blikket mot framtida. «Every day that comes, the echo of you living here gets quieter» høyrer eg han også synge. For tida sin verknad har byrja å melde seg. Sånn er det.

Men framleis gjer det vondt. Framleis er ho nær, men frykteleg død. «When I address you, who am I talking to? Standing in the front yard like an open wound» sukkar han, tungt. Og så har han dette barnet han skal ta seg av. Barnet Geneviève fødde ikkje så lenge før ho døydde. Dei to, faren og barnet, ete frukost saman, og faren går bort for å sette på ei plate. «Our daughter sees and asks for mama’s record, and she’s staring at the speaker with this look of recognition» fortel han. I avslutningslåta, Crow, Pt. 2, ein dirrande oppfølgjar til avslutningslåta på førre album.

Seks ganske lange songar. Då eg snakka om A Crow Looked At Me for eitt år sidan drog eg fram parallellar til Sun Kil Moon-albumet Benji. Eg tenkjer Sun Kil Moon samanlikninga er endå meir fornuftig å komme dragande med denne gongen. For i dei meir ordrike tekstane puttar Elverum inn assosiasjonar og anekdotar på eit vis som absolutt kan minne ein del om Mark Kozelek sin måte å gjere det på. Songane startar gjerne der heime, i romma der ho ikkje lenger er, men så driv dei av garde, inn i ei anna tid, til minner, til opplevingar, til tankar og filosofering, før dei så brått er tilbake i nåtid. Til Now Only, til augeblikket som er omkransa av fortid og framtid, men som alltid er der vi er, og som ikkje er til å komme unna, i live.

Tittelsporet har eit refreng som kjem dansande i ein smått lystig popmelodisk modus. Og blir til ein kontrast som berre ein mann med littegrann avstand, littegrann perspektiv, på sakene kan komme opp med. «But people get cancer and die, People get hit by trucks and die, People just living their lives, Get erased for no reason» syng han. Og det gjer litt vondt. Og så fortel han om då han blei flydd inn på ein festival utafor Phoenix, og spelte «death songs to a bunch of young people on drugs». For seinare, ut på natta, å hamne i eit triveleg samkvem med Wise Blood og Father John Misty. På morgonkvisten står han så og lener seg mot bussen til Skrillex og venter på skyss til hotellet, blikket går mot himmelen, mot stjernene, og der, i stilla, under nattehimmelen, kjem ho til han igjen, hans «majestic dead wife».

Slik flyt songane av garde. I Earth, med nokre sonisk sett bra skranglete parti, fortel Elverum om ulike stader han har spreidd oska etter sin kjære, og om små beinrestar han finn på bakken som han lurer på kan stamme frå henne. I Distortion, der Elverum lar enkelte parti bli fargelagd av forvrengt gitarlyd, bringe han til torgs tankar om det å bli huska for noko etter sin død, og om den første døde kroppen han såg, sin oldefar, og den andre, Geneviève sin. Men mellom der fortel han om ein angst han hadde som 23-åring, om han kunne ha gjort ei dame gravid, og ei eventuell farsrolle han ikkje var klar for. Og han fortel om ein dokumentarfilm han såg på ein flytur som handla om Jack Kerouac, som vektla dottera si forteljing om kor dårleg far han var, mest opptatt av å ta «refuge in his self-mythology».

Og så kjem det flytande ein song som heiter Two Paintings by Nikolai Astrup, der to maleri av Astrup definitivt står sentralt. Priseld og Revebjeller. Og det handlar om dansen og båla og fjorden og skogen og blomar som er dei første som spirer frå øydelagt jord. Og det handlar om Geneviève, og det handlar om han, og barnet, og livet som skal levast vidare: «On the place where I’m about to build our house, And go to live in, let you fade in the night air, Surviving with what dust is left of you here, Now you will recede into the paintings».

Og så går Phil Elverum vidare. Med endå ei sterk Mount Eerie-plate om livet etter døden bak seg. Ei som er litt mindre lågmælt, kan vise til litt meir lyd, og til nokre håpefulle drag. Skildra med ukompliserte ord og linjer.

8/10

TIDAL: MOUNT EERIE – NOW ONLY

Mount Eerie

Mount Eerie – A Crow Looked At Me

Standard

Lågmælte og sterke songar om livet etter å ha blitt ramma av døden.

  Han kunne ha kalla plata for Death is Real. Han gjorde det ikkje. Phil Elverum vil fortelje om meir enn døden. Han vil fortelje om kjærleiken også. Og livet, både før og etter at døden blei ein betydeleg del av det.

I noko slikt som rundt rekna tjue år har Phil Elverum spelt inn og gitt ut musikk. Han har stort sett gjort det frå sitt vesle hjørne nordvest i USA. Frå den vesle staden der han vaks opp, Anacortes i staten Washington. Først med det som vel kan kallast eit band, The Microphones. Sidan bakom eit namn som vel kan kallast eit einmannsprosjekt, Mount Eerie. Så har det vore med Mount Eerie som med einmannsprosjekt flest, gode hjelparar har blitt invitert med. Ei som stundom har vore innom og hjelpt til var Geneviève Castrée. Ho lever ikkje lenger.

Geneviève Castrée døydde 9. juli 2016. Etter å ha kjempa eit drygt år med ein alvorleg kreftsjukdom herjande i kroppen. Hennar næraste den tida var ei lita jente på 1 ½ år og mann hennar, Phil Elverum.

Death is real.
Someone’s there and then they’re not
and it’s not for singing about.
It’s not for making into art.
When real death enters the house
all poetry is dumb. 

Med slike ord opnar Phil Elverum sitt tiande (eller der omkring) album under Mount Eerie-etiketten. Og så gjer han nett det, syng om døden, den verkelege døden, den som har treft så nær han sjølv, og hans vesle dotter. Men det eg høyrer han synge om er det fortvilande saknet og det store tomrommet, og kor sterk kjærleiken hans til Geneviève er.

When I walk in to the room where you were
and look into the emptiness instead
all fails.
My knees fail.
My brain fails.
Words fail.
Crusted with tears, catatonic and raw, I go downstairs and outside, and you still get mail. 

Og så fortel han om ei pakke Geneviève har bestilt, og inne i pakka er det ein skulesekk til deira vesle dotter. Kona hans har altså planlagt for ei framtid ho har visst ho ikkje ville vere ein del av. Ho har gjort det medan grepet hennar om livet veikna og den botnlause stilla venta. I love you er dei tre siste orda Phil Elverum syng i denne songen. Opningssongen. Real Death. Den varer i knapt to og eit halvt minutt, men er på ingen måte fort over. Den sette spor etter seg. På sitt spartanske og lågmælte vis. Med sine reserverte gitar-render, sorgsame tangenttonar, sitt subtile og langsame beat, og denne songaren som ikkje tar i, som syng, som snakkesyng, og som er der, i songen.

Etterpå kjem det fleire songar. Moduset frå opningssongen lever vidare i desse. Tematisk, sonisk. Låt etter låt går over i kvarandre. Liknar kvarandre. Søker inn i det same. Er i det same. Dette lågmælte uttrykket. Dette tomrommet. I eit nettmagasin (eg huskar ikkje kva for eit) såg eg innhaldet på albumet bli klassifisert som «så vidt musikk». Eg tenker at den som har skrive det på eit vis er inne på noko, samstundes som eg tenker, og kjenner på meg, at albumet er ei av dei sterkaste musikkopplevingane eg har hatt dei siste åra.

I den ganske så omfangsrike album-katalogen til Phil Elverum er det vel det vesle albumet frå 2008, Lost Wisdom, som er den næraste soniske slektningen til A Crow Looked At Me. Han har jo for vane å bringe inn meir støy, ja han har jo endåtil ved nokre høve bydd på svaiande soniske veggar over der mot støyrock-landskapet. Når han denne gongen tyr til den elektriske gitaren snakkar vi om varleg handtering. Det same gjeld dei andre instrumenta han nyttar. Dei er nesten alle Geneviève Castrée sine (i tillegg til at ho var teikneserieteiknar hadde også ein musikk-karriere i gang). Og han sitt i rommet der ho døydde og spelar på dei, spelar desse songane, som er skrivne ned på papir ho hadde liggande. Frå 31. august til den 6. desember gjer han dette. Med brystet fylt opp av si sorg og sitt sakn. Og nå deler han det med dei som måtte ville høyre. Og det kunne blitt feil, men det blir det ikkje. Han går til kjernen, til dei enkle og usminka orda, det blir ikkje dumt.

Plata har sine slektningar der ute, det har den. Sun Kil Moon sin Benji, Sufjan Stevens sin Carrie & Lowell er to som ikkje berre tematisk men også sonisk opererer i eit kryssande landskap. Elles tenker også at Elverum i dei elleve songane nærar ein viss likskap til Bonnie Prince Billy sine meir spartanske folk-dirrande stunder.

Han vender seg til henne som ikkje er der lenger. I song etter song gjer han det. Han fortel at han vandrar rundt i huset, i fråværet, i romma der ho ikkje lenger er, at han rydder i kleda hennar. Så møter han hausten utan henne. «I had to close the windows and doors without you coming through» syng han, «I kept them open for as long as I could, but the baby got cold». Og han tenker tilbake til tida før døden kom. Då dei visste den snart skulle komme men ikkje kor tid. Til oktober 2015. Ravens heiter songen eg då har i tankane. Med lite anna enn tonar frå den akustiske gitaren teiknar Elverum i denne først opp eit urovekkande bilde av to ramnar mot solnedgangen i kveldskulda. For så å mane fram ein seks minuttar lang historie som vandrar mellom fortid og nåtid, og ber fram både smerte, skuld og varme.

Det er ein song til her som strekker seg over seks minuttar. Den heiter Soria Moria. Den hentar fram minner frå lengre tilbake i tid enn andre songar på plate. Frå då unge Elverum nokre månader isolerte seg på ei hytte i Norge. Frå då han møtte Geneviève for første gong. Og så kjem han i hug eit bilde på Nasjonalgalleriet i Oslo som heiter Soria Moria, som viser ein gut som stirar over ein avgrunn av tåke mot eit slott i det fjerne. Med dette bildet i hovudet, og vendt til si kvinne, avsluttar Elverum så songen med å slå fast at «the distance from this haunted house where I live to Soria Moria is a real traversable space».

Eg har spelt opningssongen om igjen og om igjen, for eg opplever nett den som spesielt sterk, men A Crow Looked At Me er først og fremst eit album. Fullt opp av songar som gjer inntrykk, stillferdige og gripande inntrykk. Som Swims. Som når songaren i denne refererer til eit spørsmål frå dottera, og sitt eige svar. Ei dotter som var med faren til stranda den dagen han spreidde mora si oske utover vatnet. For meg summerer denne linja også opp mykje av essensen av albumet, avmaktskjensla og varmen det utsondrar: «Today our daughter asked me if maman swims» syng han, og held fram: «I told her “yes she does, and that’s probably all she does now”».

9/10

BANDCAMP: MOUNT EERIE – A CROW LOOKED AT ME

TIDAL: MOUNT EERIE – A CROW LOOKED AT ME

Bilderesultat for phil elverum daughter

The Microphones – The Glow Pt. 2

Standard

Ein smålegendarisk og kontrastfull lo-fi affære vert dobla og gjort tilgjengelig på ny.

cover  Eit mykje sitert avsnitt i læreboka meir enn mumlar noko om at det å gjere det enkelt og tydeleg er langt gunstigare enn å gjere det vanskelig og diffust. Phil Elverum gjer det av og til veldig enkelt. Då sit han der med gitaren i fanget og syng på beste visemaner. Som ein Neil Young i Harvest-lune, som ein Will Oldham med mørkret i synsfeltet. Men Elverum sit aldri lenge slik. Han lar seg stadig bli forstyrra. Forstyrringar som gjer at hovudinntrykket av tonane (og utonane) hans blir at dei har eit heller vanskelig lune. Eg er like fullt veldig usikker på om hans vanskelige framferd kan karakteriserast som ugunstig. Eg finn den snarare ganske så effektfull og givande. I alle fall slik den kjem til uttrykk på hans 7 år gamle hovudverk The Glow pt. 2.

No er det kanskje litt feil å kreditere berre Elverum for det The Glow pt. 2 har å by på. Bakom signaturen The Microphones finn ein nemlig fleire folk. Der mellom andre flittige labelkameratar som Karl Blau, Khaela Maricich (The Blow) og Kyle Field (Little Wings) er å finne i vesentlige roller. Då veit sikkert fleire av dykk at vi snakkar om det kreative miljøet rundt K records og Dub Narcotic studioet i Olympia, Washington.

Del 1 av The Glow er å finne som det sentrale kuttet på albumet It Was Hot We Stayed in the Water, frå året før. Eit album der forvrengte lydar gløda og eksperimentlysta var sterkt gjeldande. Det er ikkje å overdrive å hevde at ein får endå litt meir av slikt på det sterkt psykedeliske, kontrastfulle og episke The Glow pt. 2.

Dei 20 låtane som utgjer albumet kan sjåast på som avsnitt i eit større 66 minuttar langt verk. Eit verk der temperaturen aldri er behagelig, der ei mørklagt stilla stadig blir uroa av desperate lydar, og der ei isande smerte og eit glødande alvor er på leit etter ein slutt som ikkje finst. Av og til kan ein få eit inntrykk av at det er ei slags sjelelig reingjering som står på programmet. Men aller sterkast er inntrykket av at dette er ei skildring av tilstandar der håpet knapt nok har ei statistrolle.

«I faced death with my arms swinging» syng Elverum i tittelkuttet. Før han, i takt med ein tiltakande støy, stadig kjem opp med at «there’s no end». Ein påstand som også dukkar opp i det gnagande og illevarslande nummeret The Mansion, her etterfylgt av eit «there’s no glory, there’s a slow resounding story». Før det vert konkludert nokre minutt seinare med at «there’s no crack of dawn, no morning, just an everlasting warming».

Varmen og kulden er fenomen Elverum stadig kjem tilbake til, men aldri dei meir etterspurde temperaturane imellom. Mørkret er altoppslukande og lyset svir i augo, og blodet straumar i vill fart eller renn så vidt. Det er dei store kontrastane godt ute på kvar si side av det komfortable sentrum som møtest ansikt til ansikt utan eit forsonande strøk til å dempe deira konfronterande åtferd.

Statisk støyande tonar frå elektriske strenger dannar kompaniskap med perkussiv forvirring og går til åtak på rolege stunder. Konvensjonell låtstruktur og velkjente dynamiske strategiar må i stor grad vike for ei improvisatorisk innstilling.

Ved eit par høve får likevel ei vise vere ei vise. Headless Horsemen blir ikkje plaga av ulydar. Den er ein akustisk gitar og Elverum si skjøre og ikkje 100 % reine røyst. Og så har den eit vakkert melodisk vesen. Det same har i endå sterkare grad I Felt My Size. Noko eit smått støyande avslutningsparti ikkje maktar tåkelegg, men snarare understrekar.

Etter at Elverum i det avsluttande avsnittet My Warm Blood har forkynt at det er kaldt og blodet knapt renn, dunkar plata varsamt ut til lyden frå ein femminuttars langsam og monoton puls. Ein puls som har vore der heile tida og bunde verket i saman. Ein puls som har måtta tole mykje både pes og stygge angrep undervegs. Ein puls som like fullt slår heilt til slutt, og endå lenger. For som Elverum syng «there’s no end».

Denne gjenutgjevne utgåva av The Glow pt. 2 har slik det sømer seg ei gjenutgjeving i våre dagar ein bonus-cd med alternative versjonar, samt litt anna å by på. Dei alternative versjonane er vel helst av akademisk interesse. Ingen av dei hadde fortent å byte plass med versjonen som i si tid vart føretrekt. Elles har bonus-discen eit par skjøre og fine viser. Det er no like fullt ikkje på grunn av tilleggslåtane at The Glow pt. 2 er verdt å søke opp. Det er det originale verket og dets kontrastfulle og dystre mønster ein verkelig vil ha att for å nærme seg. Ein vil aldri skjønne fullt ut kva det heile dreiar seg om, ein vil alltid sitte der med lause trådar, ny undring og kanskje ein smule irritasjon over vel eksentriske påfunn og pretensiøse løysingar. Men ein tar neppe skade av det.

7/10

Først publisert på Groove.no (i 2008)