The National – Sleep Well Beast

Standard

The National tar ein liten venstresving utan å kødde for mykje med sitt eige medrivande vesen.

  «I have dreams of anonymous castratti singing to us from the trees». Eg skal ikkje påstå at det berre er Matt Berninger som kunne ha komme opp med ei slik linje. Det ville eg jo ikkje hatt dekning for. Men eg vil påstå at linja føyer seg inn i rekka av besynderlege linjer eg gjennom åra er blitt vant med at songaren i The National kjem opp med, skriv ned, og syng. Utan at det gjer den minste ting sjølvsagt. Nett denne linja utgjer starten på tredje vers i songen Dark Side of the Gym. Dei to første versa er to scener med fleire års mellomrom. I den første scena blir songens forteljar avvist av ei ung kvinne. I den andre er det songens forteljar som vender ryggen til den nå ikkje så unge kvinna. I refrenget som krøllar seg rundt versa blir det sunge med empatisk røyst «I’m gonna keep you in love with me for awhile». Og det varmar og kling vennleg, og det er sjølvsagt ikkje vondt å høyre på. Og så kjem tredje og siste vers og songaren tar oss plutseleg med inn i noko heilt anna. Kan det virke som. Til draumar som ikkje berre handlar om kastratsongarar, men også om «the first man and the first lady singing to us from the sea».

Sleep Well Beast, The National sitt sjuande album, er blitt til medan amerikanarane dreiv å valte seg ny president. Dei fem medlemane i The National er erklærte demokratar. Dei spelte på eit par valkamptilstellingar for Barack Obama i 2012. Det er kanskje ikkje ein umogeleg tanke å tenke at det kan vere Barack og Michelle Obama som syng frå havet i draumen til songaren. Det er heller ikkje umogeleg å tenke seg at tankar som blir tenkt og ord som blir sunge her og der på Sleep Well Beast er noko påverka av dei nåverande politiske tilhøva i USA. Ein av songane opplever eg i alle fall at går ganske så hovudstups inn i det. Matt Berninger skreiv etter seiande teksten til Turtleneck i etterdønningane av sjokkbølgja som ramla innover dei på valdagen i november 2016. Turtleneck er med fleire mils avstand den mest aggressive låta på Sleep Well Beast. Den kjem midt i løypa som eit tre minuttars høgst nødvendig sonisk og verbalt åtak. Bit frå seg frå første tone og viser deretter ingen nåde. Det er absolutt ikkje ein klassisk protestsong. Slikt driv ikkje Berninger med. Han vrenger heller på ei gammal Cohen-linje: «The poor they leave their cellphones in the bathrooms of the rich». Før han rettar blikket mot dei som har valt seg ny president og snerrar «everything they switch to is just another man in shitty suits», og sukkar oppgitt «this must be the genius we been waiting years for, oh no,», før han hiv seg inn i eit kokande refreng – «this is so embarrasing, ah, we’re pissing fits». Medan groovet går grundig og gitarane til tvillingbrørne Aaron og Bryce Dessner vrir seg høglytt. Slik er det nødvendigvis ikkje på resten av albumet, med gitarane altså.

I sonisk skapnad er Sleep Well Beast eit steg ut til venstre i forhold til løypa The National har fylgt sidan gjennombrotsalbumet Boxer. Ei fruktbar hending på vegen mot denne plata var skisser og tonar Dessner-brørne tok med seg frå eit musikkevenement dei deltok på i Berlin i fjor. Der dei spesielt lot seg inspirere av electronica-duoen Mouse On Mars. Det er ikkje det at The National ikkje har krydra stoffet sitt med elektroniske lydar før, men det har ei lausare, friare og meir eksperimentell form denne gongen. Og det er meir av det. Og det er absolutt ikkje øydeleggande. Ikkje minst er det det motsette av øydeleggande i songen som ber tittel I’ll Still Destroy You. Songen der den elektroniske faktoren kanskje er aller sterkast til stades. Med sine intrikate og kryssande synthløp og maskinelle hyperbeats i dialog med trommis Bryan Devendorf sin halvskakke rytmepuls, og ikkje minst sin avsluttande crescendo, kjem låta ut som eit av høgdepunkta på plata. Men også takka vere måten Matt Berninger syng seg gjennom den på. Frå at han kikkar ned og inn i sjela og sakte halvsyng sjølvransakande linjer som «I have helpless friendships and bad taste in liquids» til han andre stader får songen til å svaie i ein melodisk bris, og mellom anna syng «this one like your mother’s arms when she was young and sunburned in the 80’s».

Det er ikkje opplagt og fram i dagen kor Matt Berninger vil hen med alt han syng. Slik har det aldri vore. Men han har ein formuleringsevne som vekker interesse, og som gjer at eg fylgjer han. Eller rettare sagt: prøver å fylgje han. Det er noko gjenkjenneleg der og det er noko mystisk der. Ein ganske så perfekt kombinasjon det. Forhold, parforhold, mellommenneskelege tilhøve. Slikt går att, i song etter song. Og då oftast skildringar av slikt som knirkar og ikkje heilt går i hop lenger. Kona hans Carin Besser står som medforfattar på alle spor denne gongen. «You said we’re not so tied together, what did you mean?» har dei to fått songaren til å spørje innleiingsvis. «I don’t need you, besides I barely ever see you anymore» slår han fast ved neste korsveg. «I’ve been trying to see where we’re going, but you’re so hard to follow» lyde eit lite hjartesukk ein annan stad. «It’s nobody’s fault, no guilty party, we just got nothing, nothing left to say» lyde det vagt resignert i ein fjerde song. Og eg vil hevde at sitatutvalet mitt er representativt. Men det er etter seiande på ingen måte ei skilsmisse i emning som vert skildra her. Eg tenker heller vi seier det slik at Matt og frua på usentimentalt og poetisk vis dukkar ned i samlivets kjemiske utfordringar. Slikt som at ein pluss ein ikkje nødvendigvis blir akkurat to, og at alt derfor går opp. Slikt som at det går ikkje an å vike unna ambivalensen. Slikt som at forventningar slett ikkje alltid blir innfridd. Ja slikt, men samstundes, og som sagt, desse tekstane driv så definitivt bort frå tosemda også. For eksempel inn dit søvnen og draumane er.

The System Only Dreams in Total Darkness var den første songen The National gjorde kjent frå albumet. Med sitt rastlause driv, sine korte gitarriff som konsist skjer inn i melodiløpet, og si både skarpe og luftige form hadde den, og har den, National-klassikar gravert inn i seg. Med ei absolutt økonomisert mengd av ord teiknar Berninger eit dirrande bilde av ei stor uro. Ei uro som kan komme frå fleire hald. Som ikkje blir tydeleg plassert. Ei dugande oppskrift på å halde lyttaren i ande det. Noko eg for så vidt kunne ha sagt om fleire låtar her, for ikkje å seie fleirtalet av låtane her. Den fengande Day I Die, med sine referansar til ein onkel som har vore i National-bildet før (Val Jester, på albumet Alligator). Den milde og vakre pianoballaden Carin At the Liqour Store, som ikkje berre er mild. Det lumre nummeret Walk it Back (som eg opplever prøver å seie eit og anna vindskeivt om klimasaka). Og så tittelkuttet då. Som kjem heilt til slutt, og vel er noko av det mest eksperimentelle The National har komme opp med nokon gong. Lydar som gnikkar og gnir seg i ikkje utprega tonale former, og ein songar som ikkje tyr til dei mest melodiske av strofer. Ein song full av uro, ei uro som ikkje legg seg til ro med songarens avsluttande godnatthelsing «I’ll still destroy you someday, sleep well beast. You as well, beast». På ei plate som dirrar også etter at den er ferdig. Uroleg bra.

9/10

TIDAL: THE NATIONAL – SLEEP WELL BEAST

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Google+ photo

Du kommenterer no med Google+-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Koplar til %s