Diverse Artistar – It Came From Memphis

Standard

38 låtar frå byen der blues- og rockrevolusjonen hadde sitt utspring.

cover  Sommaren 1953 entrar ein ung lastebilsjåfør Memphis Recording Service (seinare kjent som Sun Studios) for å spele inn eit par låtar som bursdagsgåve til mor si. Han imponerer ikkje veldig, men dukkar likevel opp på nytt att eit par gonger til i løpet av det nærmaste året. Eigaren av platestudioet Sam Phillips byrjar etterkvart å fatte interesse for stemma til ungguten, og presenterer han for litt smørballade-materiale som han meiner kanskje kunne passe. Det funkar ikkje. 5. juli 1954 i ein pause av nokre ikkje altfor vellykka innspelingar byrjar den unge kvite mannen og bandet å leike med ein åtte år gamal blueslåt av Arthur Cudrup. Låta heiter That’s All Right Mama. Resten er musikkhistorie. Den svarte bluesen trer inn i den kvite verda ved hjelp av stemma, hårsveisen, overleppa og hoftene til Elvis Presley.

Meir enn førti år forut for denne hendinga spelte W.C. Handy og hans band blues på klubbane i Beale Street. I 1912, som den første nokon gong, gjorde Handy kommersiell furore ved å gje ut tekst- og notearket til ein blueslåt. Låta heitte Memphis Blues (og det var sjølvsagt ein kvit forretningsmann som hanka inn dei fleste grunkane på suksessen). Handy har i ettertid fått tilnamnet «The Father of the Blues».

Memphis var (og er) ein smeltedigel for mange ulike musikalske sjangrar. I åra etter det vesle underet i Sun Studio skal det frå same by, i tillegg til blues og rock’n roll, også komme vitale artistar innanfor sjangrar som soul, country, garasjerock og powerpop. Det skulle derfor ikkje vere ei overdriving å gje byen stempelet som ein av dei viktigaste i utviklinga av moderne musikk.

Musikkskribenten og Memphis-fantasten Robert Gordon har skrive ei fyldig bok med tittelen It Came From Memphis, og er no for tredje gongen hovudansvarleg for å setje saman ei musikksamling med same tittel. Dei to tidlegare er å finne på Rounder og Birdman. Den nyaste er laga i samanheng med at det var Memphis-dagar på Barbican Centre i London i april i 2005, og er ute på labelen Union Square.

I eit fyldig vedlagt essay tar Robert Gordon for seg kvar einskild låt, og drar slik interessante linjer frå 1920-talet og fram til vår tid. Men ikkje heilt etter vanleg musikkarkeologisk framgangsmåte. Inspirert av radioprogramma til den legendariske discjockeyen Dewey Phillips har Robert Gordon valt å følgje intuisjon og kjensle-strategien i staden for sjanger og kronologi. På det viset vert til dømes ei innspeling frå 20-talet med Gus Cannon klemt innimellom The Jon Spencer Blues Explosion (neidå, dei kjem ikkje frå Memphis, men låta gjer det) og North Mississippi Allstars sine moderne og svært så elektriske tolkingar av bluesen. Eller Big Star sin tidlause popklassikar September Gurls vert etterfølgt av eit åtti år gamalt opptak av Memphis Jug Band, med Gordon-kommentaren «frå ein stor popsong til ein annan».

Ei samling som tek mål av seg å dokumentere musikk frå Memphis vert sjølvsagt sjangerbyksande. Her får vi høyre Mose Vinson åleine med pianoet sitt synge blues med eit smil om munnen. Instrumental-comboen The Mar-Keys, som regjerte på 60-talet, spelar Last Night med uslipte kantar og gruff i tonane. Det moderne The Bo-Keys køyrer eit meir rettlinja løp, men er absolutt vitale likevel. Og sidan vi først er inne på namnelikskapar kan det vel også vere på sin plass å nemne The Bar-Kays sitt 18 minuttar lange inspirerte samspel med Isaac Hayes i meisterverket By the Time I Get to Phoenix. Her dei drog soulmusikken inn i heilt nye sfærar. Soulmusikk i meir konvensjonell men definitivt sjelfull drakt blir levert når Ann Peebles syng (I Feel Like) Breaking Up Somebody’s Home, og når William Bell framfører den varlege balladen You Don’t Miss Your Water. Al Green sin tilbakelente Simply Beautiful er jo heller ikkje å forakte. Ikkje så altfor mange soulmil unna Stax og Hi miljøet i Memphis finn vi Muscle Shoals (nordvest i Alabama). Robert Gordon har vore geografisk rundhanda nok til å ta med eit par saker frå desse traktene også. Donnie Fritts har fått med seg Lucinda Williams i ei storveges duett-utgåve av Breakfast In Bed, og George Soule akkompagnert av The Country Soul Revue gjer ein audmjuk og balsamerande sak kalt I’m Only Human.

Kanskje litt merkelig at Elvis Presley berre er representert med eit uhøytidleg opptak av gospellåta I Shall Not Be Moved, gjort i kompaniskap med Million Dollar Quartet (Elvis, Carl Perkins, Johnny Cash og Jerry Lee Lewis). Eller at soul-legender som Otis Redding, Rufus Thomas, Johnny Ace og Bobby Blue Bland ikkje er med i heile tatt. Årsaka ligg nok delvis i at ein har sett det som viktig å tenkje alternativt, og å tette nokre hol. Derfor må ein del «opplagte» val vike plass for meir ukjente opptak. Faktisk er velkjente låtar i mindretal blant dei 38 spora. Saman med den upretensiøse men høgst respektfulle presentasjonsmåten fører dette til eit sluttresultat med interesse godt over eit gjennomsnittleg «Diverse Artistar»-nivå.

Den hardtarbeidande Jim Dickinson går ofte igjen her, i ulike roller. Som produsent for fleire av spora, som heit tolkar av klassikaren Down In Mississippi, og som instrumentalist i Mudboy & the Neutrons. Alex Chilton er i tillegg til den førnemnte Big Star klassikaren også representert med Hook or Crook frå den heilskakke soloplata Like Flies On Sherbert, og han spelar gitar med Tav Falco’s Panther Burns i den friskt rockande Tina, The Go-Go Queen. På nittitalet var trioen Oblivians talsmenn for friske garasjetakter. Dei er ikkje representert her, i staden er det gitt plass til både The Tearjerkers og Reigning Sound, fronta av respektivt Jack Yarber og Greg Cartwright frå nett Oblivians.

It Came From Memphis er med andre ord ei vidtfamnande samling både i tid og uttrykk, og målber såleis byen og omegn sin musikalske posisjon på eit utmerka vis. Når låtane i tillegg i all hovudsak viser seg å vere av det særdeles solide slaget, ja då blir dette like mykje ei musikalsk feststund som eit musikkhistorisk dokument.

7/10

Først publisert på Groove.no (i 2005)

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Google+ photo

Du kommenterer no med Google+-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Koplar til %s